Shri Gurucharitra Chapter 22
( EnglishTransliteration with Marathi Ovi and meaning )
(Vandhyamahishi Dhohan)
Image From -Google
Introduction
In the 22nd chapter of Shri Guru Charitra, the glory of Ganagapur and the confluence of the Bhima and Amarja rivers is described. Lord Shri Guru Nrisimha Saraswati, though living in seclusion at the holy Sangam, manifests his divinity to bless a poor, devoted Brahmin couple. This chapter highlights the miraculous "milking of a barren buffalo," proving that the Guru's word can transcend the laws of nature. It teaches that the Lord values pure devotion (Bhakti) over ritualistic pride or wealth.
Note: This is an English translation and transliteration of the original 16th-century classic by Saraswati Gangadhar, meticulously prepared for global devotees of Lord Dattatreya by Mantra Stotra Jyoti With Marathi Ovi Meaning & EnglishTransliteration & Ovi
⭐⭐⭐
Shree Ganesha Namah: Shree Saraswatya Namah:. Shree Kul Devtay Namah: Shree Padshrivallabhai Namah: Shree Nrisimha Saraswatyai Namah: Shree Gurubhyo Namah:
Ovi 1: नामधारक शिष्यराणा । लागे सिद्धाचिया चरणा । कर जोडोनिया जाणा । विनवीतसे परियेसा ॥१॥
Transliteration: Namadharaka shishyarana | Lage Siddhachiya charana | Kara jodoniya jana | Vinavitase pariyesa || 1 ||
Meaning: The noble disciple Namadharaka fell at the feet of Siddha Muni and, with joined hands, made a humble request.
अर्थ: शिष्यश्रेष्ठ नामधारक सिद्धांच्या चरणांना लागला आणि भक्तिभावाने हात जोडून विनंती करू लागला.
Ovi 2: जय जयाजी योगीश्वरा । शिष्यजनमनोहरा । तूचि तारक भवसागरा । अज्ञानतिमिराज्योती तू ॥२॥
Transliteration: Jaya jayaji yogishvara | Shishyajanamano hara | Tuchi taraka bhavasagara | Ajnanatimira jyoti tu || 2 ||
Meaning: "Victory to You, O King of Yogis, Who captivates the minds of disciples. You are the one who carries us across the ocean of worldly existence and the light that destroys the darkness of ignorance."
अर्थ: "हे योगीश्वरा, तुमचा जयजयकार असो. तुम्ही शिष्यांचे मन जाणणारे, भवसागरातून तारून नेणारे आणि अज्ञानाचा अंधार नाहीसा करणारे आहात."
Ovi 3: तुझा चरणसंपर्क होता । झाले ज्ञान मज आता । परमार्थवासना तत्त्वतां । झाली तुझे प्रसादे ॥३॥
Transliteration: Tujha charanasamparka hota | Jhale jnana maja ata | Paramarthavasana tattvata | Jhali tujhe prasade || 3 ||
Meaning: "By the touch of Your feet, I have attained knowledge. In truth, the desire for spiritual liberation has been born in me by Your grace."
अर्थ: "तुमच्या चरणस्पर्शाने मला ज्ञान झाले आहे आणि तुमच्या प्रसादानेच माझ्या मनात परमार्थाची खरी गोडी निर्माण झाली आहे."
Ovi 4: दाखविली गुरूची सोय । तेणे सकळ ज्ञान होय । तूचि तारक योगिराय । परमपुरुषा सिद्धमुनी ॥४॥
Transliteration: Dakhavili guruchi soya | Tene sakala jnana hoya | Tuchi taraka yogiraya | Paramapurusha Siddhamuni || 4 ||
Meaning: "You showed me the path to the Guru, through which all knowledge is gained. You are indeed the savior, O King of Yogis, the Supreme Being, Siddha Muni."
अर्थ: "तुम्ही मला गुरूंचा मार्ग दाखवला, ज्यामुळे मला सर्व ज्ञान प्राप्त झाले. तुम्हीच मला तारणारे परमपुरुष आणि श्रेष्ठ योगी आहात."
Ovi 5: गुरुचरित्रकामधेनु । सांगितले मज विस्तारोनि । अद्यापि न धाय माझे मनु । आणिक आवडी होतसे ॥५॥
Transliteration: Gurucharitrakamadhenu | Sangitale maja vistaroni | Adyapi na dhaya majhe manu | Anika avadi hotase || 5 ||
Meaning: "You have told me in detail about the Guru Charitra, which is like the wish-fulfilling cow (Kamadhenu), in detail. Yet, my mind is not yet satiated; my longing to hear more grows."
अर्थ: "तुम्ही मला कामधेनूप्रमाणे इच्छा पूर्ण करणारे गुरुचरित्र विस्तारपूर्वक सांगितले, तरीही माझे मन तृप्त झाले नाही, अजून ऐकण्याची मला ओढ लागली आहे."
Ovi 6: मागे तुम्ही निरोपिले । श्रीगुरु गाणगापुरी आले । पुढे कैसे वर्तले । विस्तारावे दातारा ॥६॥
Transliteration: Mage tumhi niropile | Shriguru Ganagapuri ale | Pudhe kaise vartale | Vistarave datara || 6 ||
Meaning: "Previously, you narrated that Shri Guru arrived in Ganagapur. O Giver, please describe in detail what happened thereafter."
अर्थ: "मागे तुम्ही सांगितले की श्रीगुरू गाणगापुरात आले. आता पुढे काय घडले, हे विस्तारपूर्वक सांगावे."
Ovi 7: ऐकोनि शिष्याचे वचन । सांगे सिद्ध संतोषोन । म्हणे शिष्या तू सगुण । गुरुकृपेच बाळक ॥७॥
Transliteration: Aikoni shishyache vachana | Sange Siddha santoshoona | Mhane shishya tu saguna | Gurukrupecha balaka || 7 ||
Meaning: Hearing the disciple's words, Siddha Muni replied with satisfaction, "O disciple, you are truly virtuous, a child favored by the Guru's grace."
अर्थ: शिष्याचे हे बोलणे ऐकून सिद्ध मुनी संतोषले आणि म्हणाले, "हे शिष्या, तू खरोखरच गुणी आणि गुरुकृपेस पात्र असा बाळ आहेस."
Ovi 8: धन्य धन्य तुझे जीवन । धन्य धन्य तुझे मन । होसी तूचि पूज्यमान । या समस्त लोकांत ॥८॥
Transliteration: Dhanya dhanya tujhe jivana | Dhanya dhanya tujhe mana | Hosi tuchi pujyamana | Ya samasta lokanta || 8 ||
Meaning: "Blessed is your life, and blessed is your mind. You shall be held in high esteem among all people." अर्थ: "तुझे जीवन आणि तुझे मन धन्य आहे. या सर्व लोकांत तूच पूजनीय झाला आहेस."
Ovi 9: तुवा प्रश्न केलासी । संतोष माझ्या मानसी । उल्हास होतो सांगावयासी । गुरुचरित्रकामधेनु ॥९॥
Transliteration: Tuva prashna kelasi | Santosha majhya manasi | Ulhasa hoto sangavayasi | Gurucharitrakamadhenu || 9 ||
Meaning: "The question you asked has brought joy to my mind. I feel great enthusiasm in narrating this Guru Charitra Kamadhenu."
अर्थ: "तू जो प्रश्न केलास, त्यामुळे माझ्या मनाला आनंद झाला आहे. हे गुरुचरित्र सांगताना मलाही मोठा उत्साह वाटतो."
Ovi 10: पुढे वाढला अनंत महिमा । सांगतां असे अनुपमा । श्रीगुरु आले गाणगाभुवनी । राहिले संगमी गुप्तरूपे ॥१०॥
Transliteration: Pudhe vadhala ananta mahima | Sangata ase anupama | Shriguru ale Ganagabhuvani | Rahile sangami guptarupe || 10 ||
Meaning: "Thereafter, His infinite glory grew beyond comparison. Shri Guru came to the land of Ganagapur and resided at the confluence (Sangam) in a hidden form."
अर्थ: "पुढे श्रीगुरूंचा महिमा अनुपम असा वाढला. श्रीगुरू गाणगापुरात आले आणि संगमावर गुप्त रूपाने राहू लागले."
Ovi 11: भीमा उत्तरवाहिनीसी । अमरजासंगमविशेषी । अश्वत्थ नारायण परियेसी । महावरद स्थान असे ॥११॥
Transliteration: Bhima uttaravahinisi | Amarajasangamavisheshi | Ashvattha Narayana pariyesi | Mahavarada sthana ase || 11 ||
Meaning: "Where the river Bhima flows northwards, specifically at its confluence with the Amarja, there stands the holy Ashvattha tree and the abode of Narayana—a place of great boons."
अर्थ: "तिथे भीमा नदी उत्तरवाहिनी आहे आणि अमरजा नदीचा विशेष संगम आहे. तिथे अश्वत्थ वृक्ष आणि नारायणाचे स्थान असून ते अत्यंत पवित्र वरदस्थान आहे."
Ovi 12: अमरजा नदी थोर । संगम झाला भीमातीर । प्रयागासमान असे क्षेत्र । अष्टतीर्थे असती तेतेह ॥१२॥
Transliteration: Amaraja nadi thora | Sangama jhala Bhimatira | Prayagasamana ase kshetra | Ashtatirthe asati teteha || 12 ||
Meaning: "The great river Amarja meets the banks of the Bhima. This holy place is equal to Prayag, and there are eight sacred water-bodies (Ashta-Teertha) there."
अर्थ: "अमरजा आणि भीमा यांचा संगम हा प्रयागासमान (काशी-प्रयाग इतकाच) पवित्र आहे. त्या ठिकाणी अष्टतीर्थे आहेत."
Ovi 13: तया तीर्थांचे महिमान । अपार असे आख्यान । पुढे तुज विस्तारोन । सांगेन ऐक शिष्योत्तमा ॥१३॥
Transliteration: Taya tirthanche mahimana | Apara ase akhyana | Pudhe tuja vistatrona | Sangena aika shishyottama || 13 ||
Meaning: "The glory of those Teerthas is an endless legend. I shall narrate it to you in detail later, listen, O best of disciples."
अर्थ: "त्या तीर्थांचा महिमा अफाट आहे. हे शिष्योत्तमा, मी तुला त्याचे आख्यान पुढे विस्ताराने सांगेन, ते तू ऐक."
Ovi 14: तया स्थानी श्रीगुरुमूर्ति । होती गौप्य अतिप्रीती । तीर्थमहिमा करणे ख्याति । भक्तजनतारणार्थ ॥१४॥
Transliteration: Taya sthani Shrigurumurti | Hoti gaupya atipriti | Tirthamahima karane khyati | Bhaktajanataranartha || 14 ||
Meaning: "At that place, Shri Guru resided secretly with great love, intending to spread the fame of the Teerthas for the salvation of His devotees."
अर्थ: "त्या ठिकाणी श्रीगुरू भक्तांच्या उद्धारासाठी आणि तीर्थमहिमा वाढवण्यासाठी गुप्तपणे वास्तव्य करत होते."
Ovi 15: समस्त तीर्थे श्रीगुरुचरणी । ऐसे बोलती वेदपुराणी । त्यासी कायसे तीर्थ गहनी । प्रकाश करी क्षेत्रांसी ॥१५॥
Transliteration: Samasta tirthe Shrigurucharani | Aise bolati vedapurani | Tyasi kayase tirtha gahani | Prakasha kari kshetransi || 15 ||
Meaning: "The Vedas and Puranas say all holy waters lie at the Guru's feet. What need has He for Teerthas? Yet, He illuminates the holiness of these places."
अर्थ: "वेद-पुराणे सांगतात की सर्व तीर्थे श्रीगुरूंच्या चरणाशी आहेत. मग त्यांना तीर्थांची काय गरज? पण तीर्थांना पावन करण्यासाठीच ते तिथे राहिले."
Ovi 16: भक्तजनतारणार्थ । तीर्थे हिंडे श्रीगुरुनाथ । गौप्य होती कलियुगात । प्रकट केली गुरुनाथे ॥१६॥
Transliteration: Bhaktajanataranartha | Tirthe hinde Shrigurunatha | Gaupya hoti kaliyugata | Prakata keli Gurunathe || 16 ||
Meaning: "For the sake of saving devotees, Lord Shri Guru wanders through Teerthas. Those that were hidden in the Kali Yuga were made manifest by the Lord Guru."
अर्थ: "भक्तांचा उद्धार करण्यासाठी श्रीगुरू तीर्थाटन करतात. कलियुगात जी तीर्थे गुप्त होती, ती श्रीगुरूंनी प्रगट केली."
Ovi 17: तेथील महिमा अनुक्रमेसी । सांगो पुढे विस्तारेसी । प्रकट झाले श्रीगुरू कैसी । सांगेन ऐका एकचित्ते ॥१७॥
Transliteration: Tethila mahima anukramesi | Sango pudhe vistaresi | Prakata jhale Shriguru kaisi | Sangena aika ekachitte || 17 ||
Meaning: "I shall tell you its glory in sequence and in detail. Listen with a focused mind how Shri Guru revealed Himself there."
अर्थ: "तेथील महिमा मी तुला क्रमाने आणि विस्ताराने सांगेन. श्रीगुरू तिथे कसे प्रगट झाले, ते आता एकाग्र चित्ताने ऐक."
Ovi 18: ऐसा संगम मनोहर । तेथे वसती श्रीगुरुवर । त्रिमूर्तींचा अवतार । गौप्य होय कवणेपरी ॥१८॥
Transliteration: Aisa sangama manohara | Tethe vasati Shriguruvara | Trimurtincha avatara | Gaupya hoya kavonepari || 18 ||
Meaning: "At such a beautiful confluence lived the great Shri Guru. How could the incarnation of the Trinity remain hidden?"
अर्थ: "अशा सुंदर संगमावर त्रिमूर्तींचे अवतार असलेले श्रीगुरू राहात होते. पण ते गुप्त कसे राहू शकतील?"
Ovi 19: सहस्त्र किरणे सूर्यासी । केवी राहवेल गौप्येसी । आपोआप प्रकाशी । होय सहज गुण तयाचे ॥१९॥
Transliteration: Sahastra kirane suryasi | Kevi rahavela gaupyesi | Apoapa prakashi | Hoya sahaja guna tayache || 19 ||
Meaning: "How can the sun with its thousand rays remain hidden? It shines of its own accord; such is its natural quality."
अर्थ: "ज्याप्रमाणे हजारो किरणे असलेला सूर्य लपून राहू शकत नाही, तो आपोआप प्रकाशतो, तसेच श्रीगुरूंचे गुण आहेत."
Ovi 20: वसती रानी संगमासी । जाती नित्य भिक्षेसी । तया गाणगापुरासी । माध्याह्नकाळी परियेसा ॥२०॥
Transliteration: Vasati rani sangamasi | Jati nitya bhikshersi | Taya Ganagapurasi | Madhyahnakali pariyesa || 20 ||
Meaning: "He lived in the forest at the Sangam and went daily for alms to Ganagapur during the midday hour."
अर्थ: "ते संगमावर अरण्यात राहात आणि रोज दुपारच्या वेळी गाणगापुरात भिक्षेसाठी जात असत."
Ovi 21: तया गाणगापुरासी । द्विजवर असती एकशत घर । होते पूर्वी अग्रहार । वेदपाठक ब्राह्मण असती ॥२१॥
Transliteration: Taya grami dvijavara | Asati ekashata ghara | Hote purvi agrahara | Vedapathaka brahmana asati || 21 ||
Meaning: "In that village, there were a hundred houses of noble Brahmins. It was an 'Agrahara' (land gifted to Brahmins) where Vedic scholars lived."
अर्थ: "त्या गावात ब्राह्मणांची शंभर घरे होती. पूर्वी ते वेदपठण करणाऱ्या ब्राह्मणांचे गाव (अग्रहार) होते."
Ovi 22: तया स्थानी विप्र एक । राहत असे सुक्षीण देख । भार्या त्याची पतिसेवक । पतिव्रताशिरोमणी ॥२२॥
Transliteration: Taya sthani vipra eka | Rahata ase sukshina dekha | Bharya tyachi patisevaka | Pativratashiromani || 22 ||
Meaning: "At that place lived a Brahmin who was very frail and poor. His wife was a devoted servant of her husband, a jewel among faithful wives."
अर्थ: "त्या गावात एक अत्यंत गरीब आणि शरीरानं कृश झालेला ब्राह्मण राहात होता. त्याची पत्नी मात्र पतीची सेवा करणारी मोठी पतिव्रता होती."
Ovi 23: वर्तत असता दरिद्रदोषी । असे एक वांझ महिषी । वेसण घातली तियेसी । दंतहीन अतिवृद्ध ॥२३॥
Transliteration: Vartata asata daridradoshi | Ase eka vanjha mahishi | Vesana ghatali tiyesi | Dantahina ativriddha || 23 ||
Meaning: "Living in poverty, they possessed one barren buffalo. It was toothless, very old, and had a nose-ring (harnessed for work)."
अर्थ: "त्यांच्या गरिबीत त्यांच्याकडे एक म्हातारी, दात पडलेली आणि वांझ झालेली म्हैस होती."
Ovi 24: नदीतीरी मळियासी । क्षारमृत्तिका वहावयासी । नित्य द्रव्य देती त्यासी । मृत्तिका क्षार वहावया ॥२४॥
Transliteration: Naditiri maliyasi | Ksharamrittika vahavayasi | Nitya dravya deti tyasi | Mrittika kshara vahavaya || 24 ||
Meaning: "She was used to carry alkaline earth and manure to the fields by the river. People paid a little money for this labor."
अर्थ: "त्या म्हशीचा उपयोग नदीकाठच्या शेतात माती आणि खत वाहून नेण्यासाठी केला जाई. लोक त्याबदल्यात थोडे पैसे देत."
Ovi 25: तेणे द्रव्ये वरो घेती । येणे रीती काळ क्रमिती । श्रीगुरुनाथ अतिप्रीती । येती भिक्षेसी त्याचे घरा ॥२५॥
Transliteration: Tene dravye varo gheti | Yene riti kala kramiti | Shrigurunatha atipriti | Yeti bhikshersi tyache ghara || 25 ||
Meaning: "With that money, they bought grain and passed their time. Lord Shri Guru, with great affection, used to visit their house for alms."
अर्थ: "त्या पैशातून ते धान्य घेत आणि आपला उदरनिर्वाह करत. श्रीगुरू मोठ्या आवडीने रोज त्यांच्याच घरी भिक्षेला जात."
Ovi 26: विप्र लोक निंदा करिती । कैचा आला यति म्हणती । आम्ही ब्राह्मण असो श्रोती । न ये भिक्षा आमुचे घरी ॥२६॥
Transliteration: Vipra loka ninda kariti | Kaicha ala yati mhanati | Amhi brahmana aso shroti | Na ye bhiksha amuche ghari || 26 ||
Meaning: "The other Brahmins criticized, saying, 'What kind of ascetic is this? We are learned Vedic Brahmins, yet He does not come to our houses for alms.'"
अर्थ: "गावातील इतर ब्राह्मण निंदा करत की, 'हा कसला संन्यासी? आम्ही वेद जाणणारे श्रेष्ठ ब्राह्मण असून हा आमच्या घरी भिक्षेला येत नाही.'"
Ovi 27: नित्य आमुचे घरी देखा । विशेष अन्न अनेक शाका । असे त्यजुनी यति ऐका । जातो दरिद्रियाचे घरी ॥२७॥
Transliteration: Nitya amuche ghari dekha | Vishesha anna aneka shaka | Ase tyajuni yati aika | Jato daridriyache ghari || 27 ||
Meaning: "'In our houses, there are daily delicacies and many vegetable dishes. Leaving these aside, this ascetic goes to the house of the poor.'"
अर्थ: "'आमच्या घरी रोज पक्वान्ने आणि अनेक भाज्या असतात, पण ते सोडून हा यती त्या दरिद्री ब्राह्मणाकडे जातो.'"
Ovi 28: ऐसे बोलती विप्र समस्त । भक्तवत्सल श्रीगुरुनाथ । प्रपंचरहित परमार्थ । करणे असे आपुल्या मनी ॥२८॥
Transliteration: Aise bolati vipra samasta | Bhaktavatsala Shrigurunatha | Prapancharahita paramartha | Karane ase apulya mani || 28 ||
Meaning: "All the Brahmins spoke thus. But Lord Shri Guru is a lover of His devotees. He intended to show that spiritual merit is independent of worldly wealth."
अर्थ: "असे सर्व ब्राह्मण बोलत. पण श्रीगुरू भक्तवत्सल आहेत. त्यांना प्रपंचापेक्षा परमार्थ आणि मनातील शुद्ध भक्ती महत्त्वाची असते."
Ovi 29: पाहे पा विदुराच्या घरा । प्रीती कैसी शार्ङगधरा । दुर्योधनराजद्वारा । कधी न वचे परियेसा ॥२९॥
Transliteration: Pahe pa Vidurachya ghara | Priti kaisi Sharngadhara | Duryodhanarajadvara | Kadhi na vache pariyesa || 29 ||
Meaning: "See how much love Lord Krishna had for Vidura’s house! He never went to the gates of King Duryodhana to dine."
अर्थ: "पाहा, श्रीकृष्णाचे विदुरावर किती प्रेम होते! ते दुर्योधनाच्या राजवाड्यात जेवायला गेले नाहीत, पण विदुराच्या घरी कण्या खाल्ल्या."
Ovi 30: सात्त्विकबुद्धी जे वर्तती । श्रीगुरूची त्यांसी अतिप्रीति । इह सौख्य अपरा गति । देतो आपल्या भक्तांसी ॥३०॥
Transliteration: Sattvikabuddhi je vartati | Shriguruchi tyansi atipriti | Iha saukhya apara gati | Deto apalya bhaktansi || 30 ||
Meaning: "Shri Guru has great love for those who act with a pure, Sattvic intellect. He grants worldly happiness and the highest liberation to His devotees."
अर्थ: "जे सात्त्विक बुद्धीने वागतात, त्यांच्यावर श्रीगुरूंचे खूप प्रेम असते. ते भक्तांना इहलोकीचे सुख आणि परलोकीची गती देतात."
Ovi 31: ऐसा कृपाळू परम पुरुष । भक्तावरी प्रेम हर्ष । त्यासी दुर्बळ काय दोष । रंका राज्य देउ शके ॥३१॥
Transliteration: Aisa kripalu parama purusha | Bhaktavari prema harsha | Tyasi durbala kaya dosha | Ranka rajya deu shake || 31 ||
Meaning: "Such is the compassionate Supreme Being; He feels joy in loving His devotees. What does it matter if the devotee is weak or poor? He can grant a kingdom to a beggar."
अर्थ: "असे हे कृपाळू परमपुरुष आहेत. भक्तांवर त्यांचे प्रेम असते. मग भक्त गरीब असला तरी काय झाले? ते रंकालाही राजा बनवू शकतात."
Ovi 32: जरी कोपे एखाद्यासी । भस्म करील परियेसी । वर देता दरिद्रियासी । राज्य होय क्षितीचे ॥३२॥
Transliteration: Jari kope ekhadyasi | Bhasma karila pariyesi | Vara deta daridriyasi | Rajya hoya kshitiche || 32 ||
Meaning: "If He is angered with someone, He can turn them to ash. But when He grants a boon to the poor, they attain the sovereignty of the earth."
अर्थ: "जर ते कोणावर रागावले तर भस्म करू शकतात आणि प्रसन्न झाले तर दरिद्र्याला पृथ्वीचे राज्य देऊ शकतात."
Ovi 33: ब्रह्मदेवे आपुल्या करे । लिहिली असती दुष्ट अक्षरे । श्रीगुरुचरणसंपर्के । दुष्टाक्षरे ती शुभ होती ॥३३॥
Transliteration: Brahmadeve apulya kare | Lihili asati dushta akshare | Shrigurucharanasamparke | Dushtakshare ti shubha hoti || 33 ||
Meaning: "Even if Lord Brahma has written ill-fate on one's forehead with his own hand, by the contact of Shri Guru's feet, those bad letters become auspicious."
अर्थ: "ब्रह्मदेवाने ललाटावर जर काही वाईट नशीब (दुष्ट अक्षरे) लिहिले असेल, तर श्रीगुरूंच्या चरणस्पर्शाने ते बदलून शुभ होते."
Ovi 34: ऐसे ब्रीद श्रीगुरुचे । वर्णू न शके माझे वाचे । थोर पुण्य त्या ब्राह्मणाचे । श्रीगुरु जाती तया घरा ॥३४॥
Transliteration: Aise brida Shriguruche | Varnu na shake majhe vache | Thora punya tya brahmanache | Shriguru jati taya ghara || 34 ||
Meaning: "My tongue cannot describe such vows of Shri Guru. Great was the merit of that Brahmin that Shri Guru visited his house."
अर्थ: "असा श्रीगुरूंचा महिमा माझ्या वाचेने वर्णन करणे शक्य नाही. त्या गरीब ब्राह्मणाचे मोठे पुण्य होते म्हणून श्रीगुरू त्याच्या घरी जात."
Ovi 35: वर्तत असता एके दिवसी । न मिळे वरू त्या ब्राह्मणासी । घरी असे वांझ महिषी । नेली नाही मृत्तिकेसी ॥३५॥
Transliteration: Vartata asata eke divasi | Na mile varu tya brahmanasi | Ghari ase vanjha mahishi | Neli nahi mrittikesi || 35 ||
Meaning: "One day, the Brahmin did not receive any grain for alms. His barren buffalo was at home and had not been taken to earth."
अर्थ: "एके दिवशी असे झाले की, त्या ब्राह्मणाला भिक्षा (वरू) मिळाली नाही. त्याची वांझ म्हैसही त्या दिवशी कामाला नेली नव्हती, ती घरीच होती."
Ovi 36: तया विप्रमंदिरासी । श्रीगुरु आले भिक्षेसी । महा उष्ण वैशाखमासी । माध्याह्नकाळी परियेसा ॥३६॥
Transliteration: Taya vipramandirasi | Shriguru ale bhikshersi | Maha ushna vaishakhamasi | Madhyahnakali pariyesa || 36 ||
Meaning: "To that Brahmin’s house, Shri Guru came for alms. It was the extremely hot month of Vaishakh, during the midday hour."
अर्थ: "त्याच वेळी कडक उन्हाच्या वैशाख महिन्यात दुपारी श्रीगुरू त्यांच्या घरी भिक्षेसाठी आले."
Ovi 37: ऐसे श्रीगुरुकृपामूर्ति । गेले द्विजगृहाप्रती । विप्र गेला याचकवृत्ती । वनिता त्याची घरी असे ॥३७॥
Transliteration: Aise Shrigurukripamurti | Gele dvijagrihaprapti | Vipra gela yachakavritti | Vanita tyachi ghari ase || 37 ||
Meaning: "Thus, the compassionate Shri Guru went to the Brahmin's house. The Brahmin had gone out begging, but his wife was at home."
अर्थ: "श्रीगुरू ब्राह्मणाच्या घरी गेले तेव्हा ब्राह्मण भिक्षा मागायला बाहेर गेला होता, त्याची पत्नी घरी होती."
Ovi 38: भिक्षा म्हणता श्रीगुरुनाथ । पतिव्रता आली धावत । साष्टांगी दंडवत । करिती झाली तये वेळी ॥३८॥
Transliteration: Bhiksha mhanta Shrigurunatha | Pativrata ali dhavata | Sashtangi dandavata | Kariti jhali taye veli || 38 ||
Meaning: "When Shri Guru called out for alms, the devoted wife came running and offered a prostrate salutation."
अर्थ: "श्रीगुरूंनी 'भिक्षा' असा आवाज देताच ती पतिव्रता धावत बाहेर आली आणि तिने साष्टांग नमस्कार केला."
Ovi 39: नमन करूनि श्रीगुरूसी । विनवीतसे भक्तीसी । आपला पती याचकवृत्तीसी । गेला असे अवधारा ॥३९॥
Transliteration: Namana karuni Shrigurusi | Vinavitase bhaktisi | Apala pati yachakavrittisi | Gela ase avadhara || 39 ||
Meaning: Bowing to Shri Guru, she pleaded with devotion: "Please listen, my husband has gone out for alms."
अर्थ: नमस्कार करून ती विनंती करू लागली, 'माझे पती भिक्षा मागण्यासाठी बाहेर गेले आहेत.'"
Ovi 40: उत्कृष्ट धान्य घरी बहुत । घेवोनि येतिल पती त्वरित । तववरी स्वामी बैसा म्हणत । पिढे घातले बैसावया ॥४०॥
Transliteration: Utkrushta dhanya ghari bahuta | Ghevoni yetila pati tvarita | Tavavari svami baisa mhanata | Pidhe ghatale baisavaya || 40 ||
Meaning: "'My husband will return soon with plenty of fine grain. Until then, please sit, O Master,' she said, offering a wooden seat."
अर्थ: "'ते लवकरच चांगले धान्य घेऊन येतील. तोपर्यंत स्वामींनी आसनावर बसावे,' असे म्हणून तिने बसायला पाट दिला."
Ovi 41: श्रीगुरुमूर्ति हास्यवदन । बैसते झाले शुभासन । तिये विप्रस्त्रियेसी वचन । बोलती क्षीर का वो न घालिसी ॥४१॥
Transliteration: Shrigurumurti hasyavadana | Baisate jhale shubhasana | Tiye viprastriyesi vachana | Bolati kshira ka vo na ghalisi || 41 ||
Meaning: Shri Guru, with a smiling face, sat on the auspicious seat and said to the Brahmin woman, "Why do you not offer me milk?"
अर्थ: श्रीगुरू हसून आसनावर बसले आणि तिला म्हणाले, 'तू मला दूध का वाढत नाहीस?'"
Ovi 42: तुझे द्वारी असता महिषी । क्षीर काहो न घालिसी भिक्षेसी । आम्हाते तू का चाळविसी । नाही वरू म्हणोनिया ॥४२॥
Transliteration: Tujhe dvari asata mahishi | Kshira kaho na ghalisi bhikshersi | Amhate tu ka chalavisi | Nahi varu mhanoniya || 42 ||
Meaning: "'When there is a buffalo at your door, why do you not give milk as alms? Why do you mislead Me by saying there is no grain?'"
अर्थ: "'तुझ्या दारात म्हैस असताना तू मला भिक्षेत दूध का देत नाहीस? पती नाही असे सांगून माझी बोळवण का करतेस?'"
Ovi 43: श्रीगुरुवचन ऐकोन । विप्रवनिता करी नमन । वांझ महिषी दंतहीन । वृद्धत्व झाले तियेसी ॥४३॥
Transliteration: Shriguruvachana aikona | Vipravanita kari namana | Vanjha mahishi dantahina | Vriddhatva jhale tiyesi || 43 ||
Meaning: Hearing Shri Guru's words, the Brahmin woman bowed and said, "The buffalo is barren, toothless, and has reached old age."
अर्थ: हे ऐकून ती स्त्री म्हणाली, 'स्वामी, ही म्हैस वांझ, म्हातारी आणि दात पडलेली आहे.'"
Ovi 44: उपजतांची आमुचे घरी । वांझ झाली दगडापरी । गाभा न वाचे कवणेपरी । रेडा म्हणोनि पोशितो ॥४४॥
Transliteration: Upajatanchi amuche ghari | Vanjha jhali dagadapari | Gabha na vache kavonepari | Reda mhanoni poshito || 44 ||
Meaning: "'Since she was born in our house, she has been as barren as a stone. She has never conceived; we maintain her just like a male buffalo.'"
अर्थ: "'ती आमच्या घरी जन्माला आल्यापासून दगडासारखी वांझ आहे. तिला कधी वासरू झाले नाही, आम्ही तिला रेड्याप्रमाणे पोसतो.'"
Ovi 45: याचि कारणे तियेसी । वेसण घातली परियेसी । वाहताती मृत्तिकेसी । तेणे आमुचा योगक्षेम ॥४५॥
Transliteration: Yachi karane tiyesi | Vesana ghatali pariyesi | Vahatati mrittikesi | Tene amucha yogakshema || 45 ||
Meaning: "'For this reason, she is harnessed with a nose-ring. She carries earth, and that is our livelihood.'"
अर्थ: "'म्हणूनच तिच्या नाकात वेसण घातली आहे आणि ओझे वाहण्यासाठी तिचा वापर करतो. त्यावरच आमचा उदरनिर्वाह चालतो.'"
Ovi 46: श्रीगुरु म्हणती तियेसी । मिथ्या बोलसी आम्हांसी । त्वरित जावोनिया महिषीसी । दुहूनि आणी क्षीर आम्हा ॥४६॥
Transliteration: Shriguru mhanti tiyesi | Mithya bolasi amhansi | Tvarita javoniya mahishisi | Duhuni ani kshira amha || 46 ||
Meaning: Shri Guru said to her, "You are lying to Me. Go quickly, milk the buffalo, and bring the milk to Me."
अर्थ: श्रीगुरू म्हणाले, 'तू खोटे बोलतेस. आताच जाऊन त्या म्हशीचे दूध काढ आणि मला आणून दे.'"
Ovi 47: ऐसे वचन ऐकोनि । विश्वास झाला तिचे मनी । काष्ठपात्र घेवोनि । गेली ऐका दोहावया ॥४७॥
Transliteration: Aise vachana aikoni | Vishvasa jhala tiche mani | Kashtapatra ghevoni | Geli aika dohavaya || 47 ||
Meaning: Hearing such words, faith arose in her heart. Taking a wooden vessel, she went to milk the animal.
अर्थ: त्यांचे हे वचन ऐकून तिच्या मनात विश्वास निर्माण झाला. तिने लाकडी भांडे घेतले आणि ती दूध काढायला गेली."
Ovi 48: श्रीगुरुवचन ऐकोन । विप्रवनिता जाता क्षण । दुभली क्षीर संतोषोन । भरणे दोन तये वेळी ॥४८॥
Transliteration: Shriguruvachana aikona | Vipravanita jata kshana | Dubhali kshira santoshona | Bharane dona taye veli || 48 ||
Meaning: Upon hearing the Guru's command, the moment the woman approached, the buffalo let down her milk happily, filling two large vessels at that time.
अर्थ: गुरूंच्या वचनावर विश्वास ठेवून ती जाताच, त्या वांझ म्हशीने पाना सोडून दोन भांडी भरून दूध दिले."
Ovi 49: विस्मय करी विप्रवनिता । म्हणे ईश्वर हा तत्त्वता । याचे वाक्य परिसता । काय नवल म्हणतसे ॥४९॥
Transliteration: Vismaya kari vipravanita | Mhane ishvara ha tattvata | Yache vakya parisata | Kaya navala mhanatase || 49 ||
Meaning: The woman was astonished. She said, "He is surely God Himself. What a miracle that His mere words could do this!"
अर्थ: तिला खूप आश्चर्य वाटले. ती म्हणाली, 'हे नक्कीच साक्षात ईश्वर आहेत. त्यांचे बोलणे किती चमत्कारिक आहे!'"
Ovi 50: क्षीर घेवोनि घरात । आली पतिव्रता त्वरित । तापविती झाली अग्नीत । सवेचि विनवी परियेसा ॥५०॥
Transliteration: Kshira ghevoni gharata | Ali pativrata tvarita | Tapaviti jhali agnita | Savechi vinavi pariyesa || 50 ||
Meaning: Bringing the milk inside, the devoted wife quickly boiled it on the fire and immediately made a request.
अर्थ: ती लवकर दूध घेऊन घरात आली, ते गरम केले आणि विनंती केली."
Ovi 51: श्रीगुरु म्हणती तियेसी । घाली हो क्षीर भिक्षेसी । जाणे आम्हा स्वस्थानासी । म्हणोनि निरोपिती तये वेळी ॥५१॥
Transliteration: Shriguru mhanti tiyesi | Ghali ho kshira bhikshersi | Jane amha svasthanasi | Mhanoni niropiti taye veli || 51 ||
Meaning: Shri Guru said to her, "Pour the milk as alms. I must go to my own place," He informed her then.
अर्थ: श्रीगुरू म्हणाले, 'आता मला भिक्षेत दूध दे, मला माझ्या स्थानी जायचे आहे.'"
Ovi 52: परिसोनि स्वामीचे वचन । घेवोनि आली क्षीरभरण । केले गुरुनाथे प्राशन । अतिसंतोषे करूनिया ॥५२॥
Transliteration: Parisoni svamiche vachana | Ghevoni ali kshirabharana | Kele gurunathe prashana | Atisantoshe karuniya || 52 ||
Meaning: Hearing the Master's words, she brought the vessel full of milk. Lord Guru drank it with great satisfaction.
अर्थ: ते ऐकून ती दुधाने भरलेले भांडे घेऊन आली. श्रीगुरूंनी ते दूध अत्यंत आनंदाने प्राशन केले."
Ovi 53: संतोषोनि श्रीगुरुमूर्ति । वर देती अतिप्रीती । तुझे घरी अखंडिती । लक्ष्मी राहे निरंतर ॥५३॥
Transliteration: Santoshoni Shrigurumurti | Vara deti atipriti | Tujhe ghari akhanditi | Lakshmi rahe nirantara || 53 ||
Meaning: Being satisfied, Shri Guru gave a boon with great love: "In your house, Goddess Lakshmi (wealth) shall reside forever without interruption."
अर्थ: संतोष पावून श्रीगुरूंनी प्रेमाने वर दिला, 'तुझ्या घरी अखंड लक्ष्मी वास करेल.'"
Ovi 54: पुत्रपौत्री श्रियायुक्त । तुम्ही नांदाल निश्चित । म्हणोनि निघाले त्वरित । संगमस्थानासी आपुल्या ॥५४॥
Transliteration: Putra-pautri shriyayukta | Tumhi nandala nishchita | Mhanoni nighale tvarita | Sangamasthanasi apulya || 54 ||
Meaning: "You shall surely prosper with sons, grandsons, and wealth." Having said this, He quickly departed for His place at the Sangam.
अर्थ: "'तुम्ही मुले-नातवंडे आणि संपत्तीसह सुखाने राहाल.' असा आशीर्वाद देऊन ते संगमावर निघाले."
Ovi 55: श्रीगुरु गेले संगमासी । आला विप्र घरासी । ऐकता झाला विस्तारेसी । महिमा श्रीगुरुमूर्तीचा ॥५५॥
Transliteration: Shriguru gele sangamasi | Ala vipra gharasi | Aikata jhala vistaresi | Mahima Shrigurumurticha || 55 ||
Meaning: After Shri Guru went to the Sangam, the Brahmin returned home and heard in detail about the glory of Lord Shri Guru.
अर्थ: श्रीगुरू गेल्यावर थोड्या वेळाने ब्राह्मण घरी आला आणि त्याला हा सर्व महिमा समजला."
Ovi 56: म्हणे अभिनव झाले थोर । होईल ईश्वरी अवतार । आमुच्या दृष्टी दिसे नर । परमपुरुष तोचि सत्य ॥५६॥
Transliteration: Mhane abhinava jhale thora | Hoila ishvari avatara | Amuchya drishti dise nara | Paramapurusha tochi satya || 56 ||
Meaning: He said, "A great miracle has occurred. He must be a divine incarnation. Though He appears as a man to our eyes, He is truly the Supreme Being."
अर्थ: तो म्हणाला, 'हा मोठा चमत्कार झाला. ते नक्कीच ईश्वरी अवतार आहेत. आपल्याला जे दिसतात ते साधे मनुष्य नाहीत, तर परमपुरुष आहेत.'"
Ovi 57: विप्र म्हणे स्त्रियेस । आमुचे गेले दरिद्रदोष । भेट जाहली श्रीगुरुविशेष । सकळाभीष्टे साधली ॥५७॥
Transliteration: Vipra mhane striyesa | Amuche gele daridradosha | Bheta jahali Shriguruvishesha | Sakalabhishte sadhali || 57 ||
Meaning: The Brahmin said to his wife, "Our flaws of poverty have vanished. We met the extraordinary Shri Guru, and all our desires are fulfilled."
अर्थ: ब्राह्मण पत्नीला म्हणाला, 'आता आपले दारिद्र्य संपले. श्रीगुरूंच्या भेटीने आपली सर्व संकटे दूर झाली.'"
Ovi 58: म्हणोनि मनी निर्धार करिती । भेटी जाऊ कैचा यति । हाती घेवोनि आरती । गेले दंपती संगमासी ॥५८॥
Transliteration: Mhanoni mani nirdhara kariti | Bheti jau kaicha yati | Hati ghevoni arati | Gele dampati sangamasi || 58 ||
Meaning: Making a firm resolution in their minds to see the ascetic again, the couple took an Arati lamp in their hands and went to the Sangam.
अर्थ: त्यांनी निश्चय केला की आताच त्यांच्या दर्शनाला जाऊ. हा काही सामान्य संन्यासी नाही. ते आरती घेऊन संगमावर गेले."
Ovi 59: भक्तिपूर्वक श्रीगुरूसी । गंधाक्षताधूपदीपेसी । नैवेद्यतांबूलप्रदक्षिणेसी । पूजा करिती सद्भावे ॥५९॥
Transliteration: Bhaktipurvaka Shrigurusi | Gandhakshatadhupadipesi | Naivedyatambulapradakshinesi | Puja kariti sadbhave || 59 ||
Meaning: With devotion, they worshipped Shri Guru with sandalwood paste, grains, incense, lamps, food offerings, betel leaves, and circumambulation.
अर्थ: त्यांनी गंध, अक्षता, धूप, दीप, नैवेद्य आणि विडा अर्पण करून भक्तीभावाने श्रीगुरूंची पूजा आणि प्रदक्षिणा केली."
Ovi 60: येणेपरी द्विजवर । लाधता जाहला जैसा वर । कन्यापुत्र लक्ष्मी स्थिर । पूर्ण आयुष्य झाले जाण ॥६०॥
Transliteration: Yenepari dvijavara | Ladhata jahala jaisa vara | Kanyaputra lakshmi sthira | Purna ayushya jhale jana || 60 ||
Meaning: In this way, the noble Brahmin received the boon. He was blessed with daughters, sons, stable wealth, and a long life.
अर्थ: अशा प्रकारे त्या ब्राह्मणाला वरदान मिळाले. त्याला संपत्ती, मुले आणि पूर्ण आयुष्य लाभले."
Ovi 61: सिद्ध म्हणे शिष्यासी । श्रीगुरुकृपा होय ज्यासी । दैन्य कैसे त्या नरासी । अष्टैश्वर्यै भोगीतसे ॥६१॥
Transliteration: Siddha mhane shishyasi | Shrigurukrupa hoya jyasi | Dainya kaise tya narasi | Ashtatishvaryai bhogitase || 61 ||
Meaning: Siddha Muni said to the disciple, "How can poverty touch one who has the Guru's grace? Such a person enjoys all eight forms of divine prosperity."
अर्थ: सिद्ध मुनी म्हणतात, 'ज्यावर श्रीगुरूंची कृपा होते, त्याचे दैन्य उरत नाही, तो अष्टैश्वर्य भोगतो.'"
Ovi 62: म्हणे सरस्वतीगंगाधर । सांगे गुरुचरित्रविस्तार । ऐकता होय मनोहर । दैन्यावेगळा होय त्वरित ॥६२॥
Transliteration: Mhane Sarasvatigangadhara | Sange Gurucharitravistara | Aikata hoya manohara | Dainyavegala hoya tvarita || 62 ||
Meaning: Says Saraswati Gangadhar, who narrates the Guru Charitra in detail—listening to it makes the mind beautiful and removes poverty instantly.
अर्थ: सरस्वती गंगाधर म्हणतात, हे गुरुचरित्र ऐकल्याने मन प्रसन्न होते आणि दारिद्र्य त्वरित नाहीसे होते."
Ovi 63: इतिश्रीगुरुचरित्रामृत । वंध्या महिषी दुग्ध देत । निश्चयाचे बळे सत्य । भाग्य आले विप्रासी ॥६३॥
Transliteration: Itishrigurucharitramrita | Vandhya mahishi dugdha deta | Nishchayache bale satya | Bhagya ale viprasi || 63 ||
Meaning: Thus ends the nectar of Shri Guru Charitra, where the barren buffalo gave milk. Through the power of firm faith, fortune truly came to the Brahmin.
अर्थ: अशा प्रकारे हे गुरुचरित्रामृत, जिथे वांझ म्हशीने दूध दिले आणि ब्राह्मणाचे नशीब उजळले, तो हा अध्याय इथे संपला."
Iti Shrigurucharitraparmakathakalpatarau Shrinrusinhasaraswatyupakhyane Siddhanamadharakasamvade Vandhyamahishi Dhohan Nama Dvavisho-Adhyayah ||63|| 🙏🙇🏻
Shri Gurudattatreyaarpanmastu॥
Conclusion
Chapter 22 of Shri Guru Charitra portrays the boundless compassion of Shri Guru Nrisimha Saraswati towards the humble and the downtrodden. By causing a toothless, barren buffalo to yield milk, the Guru demonstrates that divine power is not bound by physical limitations. The chapter reinforces the idea that the Lord ignores the arrogant and the wealthy if they lack devotion, choosing instead to bless the poor who possess a pure heart. The sanctity of Ganagapur Sangam is also firmly established as a place of spiritual and material liberation.
Note: This is an English translation and transliteration of the original 16th-century classic by Saraswati Gangadhar, meticulously prepared for global devotees
of Lord Dattatreya by Mantra Stotra Jyoti
With Marathi Ovi Meaning & EnglishTransliteration & Ovi
⭐⭐⭐
){kind=link}