Shree Guru Charitra – Chapter 26 (English script & Translation)

 Gurucharitra Chapter 26

( EnglishTransliteration with Marathi Ovi and meaning )

Vedvistar Kathan

Image From -Google 

Introduction

In Chapter 26 of 'Shri Guru Charitra', titled 'The Exposition of the Vedas', Shri Guru Natha (Lord Dattatreya) humbles two arrogant Brahmins who challenged the great devotee Trivikrama Bharati for a scriptural debate. This chapter serves as a profound lecture on the vastness and complexity of Vedic knowledge. Shri Guru explains that the Vedas are infinite and that even the greatest sages only know a fraction of them. He details the structure of the Rigveda, Yajurveda, Samaveda, and Atharvaveda—listing their branches, Anuvakas, and Dashakas—to demonstrate that true knowledge leads to humility, not pride.

Note: This is an English translation and transliteration of the original 16th-century classic by Saraswati Gangadhar, meticulously prepared for global devotees of Lord Dattatreya by Mantra Stotra Jyoti

With Marathi Ovi Meaning & EnglishTransliteration & Ovi 

⭐⭐⭐

Shree Ganesha Namah: Shree Saraswatya Namah:. Shree Kul Devtay Namah: Shree Padshrivallabhai Namah: Shree Nrisimha Saraswatyai Namah: Shree Gurubhyo Namah:

Ovi 1: श्रीगुरु म्हणती ब्राह्मणांसी । नका भ्रमू युक्तीसी । वेदान्त न कळे ब्रह्मयासी । अनंत वेद असती ॥ १ ॥ 

Transliteration: Shriguru mhamti brahmanamsi | Naka bhramu yuktisi | Vedamta na kale Brahmayasi | Anamta veda asati || 1 || 

Meaning: Shri Guru said to the Brahmins, "Do not be deluded by your arguments. Even Lord Brahma does not know the end of the Vedas, for the Vedas are infinite." 

अर्थ: "श्रीगुरु ब्राह्मणांना म्हणाले, तुम्ही उगीच युक्तिवाद करून भ्रमात पडू नका. वेदांचा अंत प्रत्यक्ष ब्रह्मदेवालाही कळला नाही, कारण वेद अनंत आहेत."

Ovi 2: वेदव्यासासारिखे मुनि । नारायण अवतरोनि । वेद व्यक्त करोनि । व्यास नाम पावला ॥ २ ॥ 

Transliteration: Vedavyasasarikhe muni | Narayana avataroni | Veda vyakta karoni | Vyasa nama pavala || 2 || 

Meaning: Sages like Vedavyasa, being an incarnation of Narayana, classified the Vedas and thus earned the name 'Vyasa'. 

अर्थ: "साक्षात नारायणाने व्यासमुनींच्या रूपाने अवतार घेऊन वेदांचे वर्गीकरण केले, म्हणून त्यांना 'व्यास' हे नाव पडले."

Ovi 3: तेणेही नाही पूर्ण केले । साधारण सांगितले । शिष्य होते चौघे भले । प्रख्यात नामे अवधारा ॥ ३ ॥ 

Transliteration: Tenehi nahi purna kele | Sadharana samgitale | Shishya hote chaughe bhale | Prakhyata name avadhara || 3 || 

Meaning: Even he did not complete the entire expansion; he only spoke the essentials. He had four great disciples; listen to their famous names.

 अर्थ: "त्यांनी सुद्धा वेदांचा पूर्ण विस्तार केला नाही, फक्त सर्वसाधारण ज्ञान सांगितले. त्यांचे चार मुख्य आणि प्रसिद्ध शिष्य होते, त्यांची नावे ऐका."

Ovi 4: शिष्यांची नामे देखा । सांगेन विस्तारे ऐका । प्रथम पैल दुजा वैशंपायन निका । तिसरा नामे जैमिनी ॥ ४ ॥ 

Transliteration: Shishyamchi name dekha | Samgena vistare aika | Prathama Paila duja Vaishampayana nika | Tisara name Jaimini || 4 || 

Meaning: See the names of the disciples; I will tell you in detail. The first was Paila, the second was the virtuous Vaishampayana, and the third was Jaimini. 

अर्थ: "त्या शिष्यांची नावे अशी: पहिला पैल, दुसरा वैशंपायन आणि तिसरा जैमिनी."

Ovi 5: चौथा सुमंतु शिष्य । करीन म्हणे विद्याभ्यास । त्यांसी म्हणे वेदव्यास । अशक्य तुम्हा शिकता ॥ ५ ॥ 

Transliteration: Chautha Sumamtu shishya | Karina mhane vidyabhyasa | Tyamsi mhane Vedavyasa | Ashakya tumha shikata || 5 || 

Meaning: The fourth disciple was Sumantu. When he wished to study, Vedavyasa told him, "It is impossible for you to learn all of it." 

अर्थ: "चौथा शिष्य सुमंतु होता. जेव्हा त्यांनी वेदाभ्यास करण्याची इच्छा व्यक्त केली, तेव्हा व्यासमुनी म्हणाले की, हे तुम्हाला शिकणे अशक्य आहे."

Ovi 6: एक वेद व्यक्त शिकता । पाहिजे दिनकल्पांता । चारी वेद केवी वाचिता । अनंत वेद असे महिमा ॥ ६ ॥ 

Transliteration: Eka veda vyakta shikata | Pahije dinakalpamta | Chari veda kevi vachita | Anamta veda ase mahima || 6 || 

Meaning: To master even one Veda, one would need time until the end of a Kalpa. How then can you read all four? The glory of the Vedas is infinite. 

अर्थ: "एक वेद पूर्ण शिकायला एक कल्प लागतो, मग चारही वेद कसे वाचणार? वेदांचा महिमा अगाध आणि अनंत आहे."

Ovi 7: ब्रह्मकल्प तिन्ही फिरले । वर्षोवर्षी वाचले । ब्रह्मचर्य आचरले । वेद पूर्ण शिको म्हणोनि ॥ ७ ॥ 

Transliteration: Brahmakalpa tinhi phirale | Varshovarshi vachale | Brahmacharya acharale | Veda purna shiko mhanoni || 7 || 

Meaning: Three Brahma-kalpas passed as they read year after year, practicing celibacy, intending to learn the Vedas completely. 

अर्थ: "अनेक ब्रह्मकल्प उलटले, ऋषींनी वर्षानुवर्षे ब्रह्मचर्याचे पालन करून वेदांचा अभ्यास केला तरी ते पूर्ण झाले नाहीत."

Ovi 8: या वेदांचे आद्यंत । सांगेन ऐका एकचित्त । पूर्वी भारद्वाज विख्यात । ऋषि अभ्यास करीत होता ॥ ८ ॥ 

Transliteration: Ya vedamche adyamta | Samgena aika ekachitta | Purvi Bharadvaja vikhyata | Rishi abhyasa karita hota || 8 || 

Meaning: I will tell the beginning and end of these Vedas, listen with concentration. Formerly, the famous Sage Bharadwaja was studying them.

 अर्थ: "या वेदांची सुरुवात आणि व्याप्ती कशी आहे ते एकाग्रतेने ऐका. पूर्वी भारद्वाज नावाचे विख्यात ऋषी वेदांचा अभ्यास करीत होते."

Ovi 9: लवलेश आले त्यासी । पुनरपि करी तपासी । ब्रह्मा प्रसन्न झाला परियेसी । काय मागशील म्हणोनि ॥ ९ ॥ 

Transliteration: Lavalesha ale tyasi | Punarapi kari tapasi | Brahma prasanna jhala pariyesi | Kaya magashila mhanoni || 9 ||

 Meaning: He grasped only a tiny fraction; hence he performed penance again. Brahma became pleased and asked what he wished for. 

अर्थ: "त्यांना वेदांचा थोडाच भाग समजला, म्हणून त्यांनी पुन्हा तप केले. तेव्हा ब्रह्मदेव प्रसन्न झाले आणि 'काय हवे?' असे विचारले."

Ovi 10: भारद्वाज म्हणे ब्रह्मयासी । स्वामी मज प्रसन्न होसी । वेद शिकेन आद्यंतेसी । ब्रह्मचर्य आश्रमी ॥ १० ॥ 

Transliteration: Bharadvaja mhane Brahmayasi | Svami maja prasanna hosi | Veda shikena adyantesi | Brahmacharya ashrami || 10 || 

Meaning: Bharadwaja said to Brahma, "O Lord, if You are pleased with me, I wish to learn the Vedas from beginning to end while staying in the Brahmacharya Ashram." 

अर्थ: "भारद्वाज म्हणाले, 'हे स्वामी, जर आपण प्रसन्न असाल तर मला ब्रह्मचर्य पाळून वेदांचा संपूर्ण अभ्यास करायचा आहे.'"

Ovi 11: वेदान्त मज दावावे । सर्व माते शिकवावे । ऐसे वरदान द्यावे । म्हणोनि चरणी लागला ॥ ११ ॥ 

Transliteration: Vedamta maja davave | Sarva mate shikvave | Aise varadana dyave | Mhanoni charani lagala || 11 || 

Meaning: "Reveal the Vedanta to me and teach me everything. Grant me such a boon," saying this, he fell at His feet. 

अर्थ: "'मला पूर्ण वेदांत समजावून सांगावा आणि सर्व विद्या शिकवावी,' असे वरदान मागत ते ब्रह्मदेवाच्या चरणी लागले."

Ovi 12: ब्रह्मा म्हणे भारद्वाजासी । मिती नाही वेदांसी । सर्व कैसा शिको म्हणसी । आम्हांसी वेद अगोचर ॥ १२ ॥

 Transliteration: Brahma mhane Bharadvajasi | Miti nahi vedamsi | Sarva kaisa shiko mhanasi | Amhamsi veda agochara || 12 || 

Meaning: Brahma said to Bharadwaja, "The Vedas have no limit. How can you say you'll learn all? Even to us, the Vedas are beyond reach." 

अर्थ: "ब्रह्मदेव म्हणाले, 'वेदांना मर्यादा नाही. तू सर्व कसे काय शिकणार? आम्हाला सुद्धा वेद पूर्णपणे आकलन होत नाहीत.'"

Ovi 13: तुज दावितो पहा सकळ । करोनि मन निर्मळ । शक्ति झालिया सर्व काळ । अभ्यास करी भारद्वाजा ॥ १३ ॥ 

Transliteration: Tuja davito paha sakala | Karoni mana nirmala | Shakti jhalia sarva kala | Abhyasa kari Bharadvaja || 13 || 

Meaning: "I will show you everything; make your mind pure. If you have the strength, study them all the time, Bharadwaja." 

अर्थ: "'तरीही मी तुला दाखवतो, तुझे मन निर्मळ कर. जर तुझ्यात शक्ती असेल, तर तू निरंतर अभ्यास कर.'"

Ovi 14: ऐसे म्हणोनि ऋषीसी । ब्रह्मा दावी वेदांसी । दिसताती तीन राशी । गिरिरूप होवोनि ॥ १४ ॥ 

Transliteration: Aise mhanoni rishisi | Brahma davi vedamsi | Disatati tina rashi | Girirupa hovoni || 14 ||

 Meaning: Having said this to the sage, Brahma showed him the Vedas. Three heaps were visible, taking the form of mountains. 

अर्थ: "असे म्हणून ब्रह्मदेवांनी ऋषींना वेदांचे दर्शन घडवले. तिथे पर्वतांसारख्या तीन विशाल राशी दिसत होत्या."

Ovi 15: ज्योतिर्मय कोटिसूर्य । पाहता ऋषीस वाटे भय । वेदराशी गिरिमय । केवी शिकू म्हणतसे ॥ १५ ॥ 

Transliteration: Jyotirmaya kotisurya | Pahata rishisa vate bhaya | Vedarashi girimaya | Kevi shiku mhanatase || 15 ||

 Meaning: They were as luminous as millions of suns. Seeing this, the sage felt fear. "How can I learn these mountain-like heaps of Vedas?" he said. 

अर्थ: "त्या राशी कोट्यवधी सूर्यांप्रमाणे तेजस्वी होत्या. त्या पाहून ऋषी घाबरले आणि विचार करू लागले की, इतके विशाल पर्वतप्राय वेद मी कसे शिकणार?"

Ovi 16: तिन्ही ब्रह्मकल्पांवरी । आचरले आश्रम चारी । वेद शिकले तावन्मात्री । एवढे गिरी केवी शिको ॥ १६ ॥ 

Transliteration: Tinhi Brahmakalpamvari | Acharale ashrama chari | Veda shikale tavanmatri | Evadhe giri kevi shiko || 16 ||

 Meaning: "Over three Brahma-kalpas and through the four stages of life, I learned only a little. How can I master such mountains?" 

अर्थ: "तीन ब्रह्मकल्प उलटून आणि चारही आश्रमांचे पालन करूनही केवळ थोडाच भाग शिकता आला, मग हे पर्वताएवढे वेद कसे आत्मसात होणार?"

Ovi 17: म्हणोनि भयभीत झाला । ब्रह्मयाचे चरणी लागला । म्हणे स्वामी अशक्य केवळा । क्षमा करणे म्हणतसे ॥ १७ ॥ 

Transliteration: Mhanoni bhayabhita jhala | Brahmayache charani lagala | Mhane svami ashakya kevala | Kshama karane mhanatase || 17 || 

Meaning: Therefore he became terrified and fell at Brahma's feet. He said, "O Lord, it is absolutely impossible; please forgive me." 

अर्थ: "म्हणून ते भयभीत होऊन ब्रह्मदेवाच्या पाया पडले आणि म्हणाले, 'हे स्वामी, हे पूर्णपणे अशक्य आहे, मला क्षमा करा.'"

Ovi 18: या वेदाचा आद्यंत । आपण पहावया अशक्त । तूचि जाणसी जगन्नाथ । जे देशी ते घीन ॥ १८ ॥ 

Transliteration: Ya vedacha adyamta | Apana pahavaya ashakta | Tuchi janasi Jagannatha | Je deshi te ghina || 18 || 

Meaning: "I am unable even to see the beginning and end of these Vedas. Only You know them, O Lord of the World; I will take whatever You give." 

अर्थ: "'या वेदांचा विस्तार पाहण्यासही मी असमर्थ आहे. हे जगन्नाथा, तुलाच हे माहित आहे, तू जेवढे देशील तेवढेच मी स्वीकारीन.'"

Ovi 19: तू शरणागता आधार । माझे मनी वासना थोर । वेद शिकावे अपार । म्हणोनि आलो तुजपासी ॥ १९ ॥ 

Transliteration: Tu sharanagata adhara | Majhe mani vasana thora | Veda shikave apara | Mhanoni alo tujapasi || 19 || 

Meaning: "You are the support of those who seek refuge. I had a great desire in my heart to learn the vast Vedas; that is why I came to You." 

अर्थ: "'तू शरण आलेल्यांचा आधार आहेस. वेद शिकण्याची माझी मोठी इच्छा होती म्हणून मी तुझ्याकडे आलो.'"

Ovi 20: वेद देखोनि अमित । भय पावले चित्त । जे द्याल उचित । तेचि घेऊ परियेसा ॥ २० ॥ 

Transliteration: Veda dekhoni amita | Bhaya pavale chitta | Je dyala uchita | Techi gheu pariyesa || 20 || 

Meaning: "Seeing the limitless Vedas, my heart is afraid. Whatever You deem appropriate, that alone I shall take; listen." 

अर्थ: "'पण वेदांचे हे अफाट स्वरूप पाहून मी घाबरलो आहे. आता आपण जे योग्य वाटेल तेच मला द्यावे.'"

Ovi 21: ऐसे वचन ऐकोन । ब्रह्मदेव संतोषोन । देता झाला मुष्टी तीन । अभ्यासावया ॥ २१ ॥ 

Transliteration: Aise vachana aikona | Brahmadeva samatoshona | Deta jhala mushti tina | Abhyasavaya || 21 || 

Meaning: Hearing such words, Lord Brahma was satisfied and gave him three handfuls to study. 

अर्थ: "त्यांचे बोलणे ऐकून ब्रह्मदेव संतुष्ट झाले आणि त्यांनी अभ्यासासाठी वेदांच्या तीन मुठी (अंश) त्यांना दिल्या."

Ovi 22: तीन वेदांचे मंत्रजाळ । वेगळे केले तत्काळ । ऐसे चारी वेद प्रबळ । अभ्यासी भारद्वाजी ॥ २२ ॥ 

Transliteration: Tina vedamche mamtrajala | Vegale kele tatkala | Aise chari veda prabala | Abhyasi Bharadvaji || 22 || 

Meaning: He immediately separated the web of mantras of the three Vedas. Thus Bharadwaja studied the powerful four Vedas. 

अर्थ: "तीन वेदांतील मंत्रांचा समूह त्यांनी वेगळा करून दिला. अशा प्रकारे भारद्वाज ऋषींनी त्या प्रबळ चार वेदांचा अभ्यास केला."

Ovi 23: अजून पुरते नाही त्यासी । केवी शिको पाहती वेदासी । सांगा तुम्ही परियेसी । चौघे वाचा चारी वेद ॥ २३ ॥ 

Transliteration: Ajuna purate nahi tyasi | Kevi shiko pahati vedasi | Samga tumhi pariyesi | Chaughe vacha chari veda || 23 || 

Meaning: If they are still not complete for him, how do you seek to learn them? Tell me, you four, recite the four Vedas. 

अर्थ: "त्यांनाही जर वेद पूर्णपणे कळले नाहीत, तर तुम्ही स्वतःला वेदवेत्ते कसे म्हणवता? आता तुम्ही चार जण मिळून चार वेद म्हणून दाखवा."

Ovi 24: पूर्ण एक एक वेदासी । शिकता प्रयत्‍न मोठा त्यासी । सांगेन थोडे तुम्हासी । व्यक्त करावया अभ्यास ॥ २४ ॥

 Transliteration: Purna eka eka vedasi | Shikata prayatna motha tyasi | Samgena thode tumhasi | Vyakta karavaya abhyasa || 24 ||

 Meaning: To master even one Veda completely requires a great effort. I will tell you a little to test your study. 

अर्थ: "एक एक वेद पूर्ण शिकण्यासाठी मोठा प्रयत्न लागतो. तुमच्या अभ्यासाची परीक्षा घेण्यासाठी मी तुम्हाला थोडे ज्ञान सांगतो."

Ovi 25: शिष्य म्हणती व्यासासी । एक एक वेद आम्हांसी । विस्तारावे आद्यंतेसी । शक्त्यनुसार अभ्यास करू ॥ २५ ॥ 

Transliteration: Shishya mhamti Vyasasi | Eka eka veda amhamsi | Vistarave adyantesi | Shaktyanusara abhyasa karu || 25 || 

Meaning: The disciples said to Vyasa, "Expand each Veda for us from beginning to end; we will study according to our capacity." 

अर्थ: "(व्यासांचे) शिष्य त्यांना म्हणाले की, आम्हाला प्रत्येक वेदाचा विस्तार सुरुवातीपासून सांगावा, आम्ही आमच्या शक्तीप्रमाणे अभ्यास करू."

Ovi 26: ऐसे विनविती चौघेजण । नमुनी व्यासचरण । कृपा करावी जाण । आम्हांलागी व्यासमुनि ॥ २६ ॥

 Transliteration: Aise vinaviti chaughejana | Namuni Vyasacharana | Kripa karavi jana | Amhalagi Vyasamuni || 26 || 

Meaning: Thus the four requested, bowing at Vyasa's feet, "Have mercy on us, O Sage Vyasa." 

अर्थ: "असे म्हणून त्या चौघांनी व्यासांच्या चरणी नमस्कार केला आणि प्रार्थना केली की, 'हे व्यासमुनी, आमच्यावर कृपा करा.'"

Ovi 27: करुणावचन ऐकोनि । व्यास सांगे संतोषोनि । पैल शिष्य बोलावोनि । ऋग्वेद निरोपित ॥ २७ ॥ 

Transliteration: Karunavachana aikoni | Vyasa samge samtoshoni | Paila shishya bolavoni | Rigveda niropita || 27 || 

Meaning: Hearing their compassionate words, Vyasa spoke with satisfaction. Calling the disciple Paila, He instructed him in the Rigveda. 

अर्थ: "त्यांचे कळकळीचे बोलणे ऐकून व्यासांनी समाधानाने पैल शिष्याला बोलावले आणि त्याला ऋग्वेदाचा उपदेश केला."

Ovi 28: ऐक पैल शिष्योत्तमा । सांगेन ऋग्वेदमहिमा । पठण करी गा धर्मकर्मी । ध्यानपूर्वक करोनि ॥ २८ ॥ 

Transliteration: Aika Paila shishyottama | Samgena Rigvedamahima | Pathana kari ga dharmakarmi | Dhyanapurvaka karoni || 28 || 

Meaning: "Listen, O best of disciples Paila! I will tell you the glory of Rigveda. Recite it in religious acts with meditation." 

अर्थ: "'हे श्रेष्ठ शिष्या पैल, ऐक. मी तुला ऋग्वेदाचा महिमा सांगतो. धर्माचरणात याचे ध्यानपूर्वक पठण कर.'"

Ovi 29: पैल शिष्य म्हणे व्यासासी । बरवे विस्तारावे आम्हांसी । ध्यानपूर्वक लक्षणेसी । भेदाभेद सांगेन ॥ २९ ॥ 

Transliteration: Paila shishya mhane Vyasasi | Barave vistarave amhamsi | Dhyanapurvaka lakshenesi | Bhedabheda samgena || 29 || 

Meaning: Disciple Paila said to Vyasa, "Explain it well to us; I will describe its meditation, characteristics, and divisions." 

अर्थ: "पैल व्यासांना म्हणाला, 'महाराज, आम्हाला याचे लक्षण, ध्यान आणि सर्व भेद सविस्तर सांगावेत.'"

Ovi 30: त्यात जे अवश्य आम्हांसी । तेचि शिको भक्तीसी । तू कामधेनु आम्हांसी कृपा करी गा गुरुमूर्ती ॥ ३० ॥ 

Transliteration: Tyata je avashya amhamsi | Techi shiko bhaktisi | Tu kamadhenu amhamsi kripa kari ga Gurumurti || 30 ||

 Meaning: "We will learn with devotion only that which is necessary for us. You are a wish-fulfilling cow (Kamadhenu) to us; have mercy, O Form of Guru." 

अर्थ: "'त्यातील जे आमच्यासाठी आवश्यक आहे, तेच आम्ही भक्तीने शिकू. आपण आमच्यासाठी कामधेनु आहात, कृपा करा.'"

Ovi 31: व्यास सांगे पैल शिष्यासी । ऋग्वेदध्यान परियेसी । वर्णरूप व्यक्ति कैसी । भेदाभेद सांगेन ॥ ३१ ॥ 

Transliteration: Vyasa samge Paila shishyasi | Rigvedadhyana pariyesi | Varnarupa vyakti kaisi | Bhedabheda samgena || 31 || 

Meaning: Vyasa told disciple Paila, "Listen to the meditation of Rigveda; I will tell you its color, form, nature, and divisions." 

अर्थ: "व्यासांनी पैलला सांगितले, 'ऋग्वेदाचे ध्यान कसे करावे, त्याचे रूप, वर्ण आणि भेद काय आहेत ते ऐक.'"

Ovi 32: ऋग्वेदाचा उपवेद । असे प्रख्यात आयुर्वेद । अत्रि गोत्र असे शुद्ध । ब्रह्मा देवता जाणावी ॥ ३२ ॥ 

Transliteration: Rigvedacha upaveda | Ase prakhyata Ayurveda | Atri gotra ase shuddha | Brahma devata janavi || 32 || 

Meaning: The Upaveda of Rigveda is the famous Ayurveda. Its lineage is pure Atri, and Brahma is its deity. 

अर्थ: "ऋग्वेदाचा उपवेद 'आयुर्वेद' आहे. याचे गोत्र 'अत्री' असून याची देवता 'ब्रह्मा' आहे."

Ovi 33: गायत्री छंदासी । रक्तवर्ण परियेसी । नेत्र पद्मपत्रसदृशी । विस्तीर्ण ग्रीवा कंबुकंठ ॥ ३३ ॥ 

Transliteration: Gayatri chamdasi | Raktavarna pariyesi | Netra padmapatrasadrishi | Vistirna griva kambukamtha || 33 || 

Meaning: Its meter is Gayatri and its color is red. Its eyes are like lotus petals, with a broad neck and a shell-like throat. 

अर्थ: "याचा छंद 'गायत्री' असून वर्ण लाल (रक्तवर्ण) आहे. डोळे कमळाच्या पाकळ्यांसारखे आहेत आणि मान शंखासारखी सुंदर आहे."

Ovi 34: कुंचकेशी श्मश्रु प्रमाण । द्वयरत्‍नी दीर्घ जाण । ऋग्वेद असे रूपधारण । मूर्ति ध्यावी येणेपरी ॥ ३४ ॥ 

Transliteration: Kumchakeshi shmashru pramana | Dvayaratni dirgha jana | Rigveda ase rupadharana | Murti dhyavi yenepari || 34 || 

Meaning: With curly hair and a proper beard, and adorned with two gems, it is tall. This is how the form of Rigveda should be meditated upon. 

अर्थ: "त्याचे केस कुरळे असून दाढी व्यवस्थित आहे. तो दोन रत्नांनी सुशोभित आणि उंच आहे. अशा प्रकारे ऋग्वेदाच्या मूर्तीचे ध्यान करावे."

Ovi 35: आता भेद सांगेन ऐका । प्रथम चर्चा श्रावका । द्वितीय चर्चा श्रवणिया ऐका । जटा शफट दोनी शाखा ॥ ३५ ॥ 

Transliteration: Ata bheda samgena aika | Prathama charcha Shravaka | Dvitiya charcha Shravaniya aika | Jata shaphata doni shakha || 35 || 

Meaning: Now listen to its divisions. First is Shravaka discussion, second is Shravaniya; there are Jata and Shaphata branches. 

अर्थ: "'अब त्याचे भेद ऐका. पहिली श्रावक चर्चा, दुसरी श्रवणिया चर्चा. तसेच जटा आणि शफट अशा दोन शाखा आहेत.'"

Ovi 36: पाठक्रमशाखा दोनी । सातवा दण्ड म्हणोनि । भेद सप्त निर्गुणी । पाच भेद आणिक असती ॥ ३६ ॥ 

Transliteration: Pathakramashakha doni | Satava damda mhanoni | Bheda sapta nirguni | Pacha bheda anika asati || 36 || 

Meaning: There are Patha and Krama branches, and the seventh is Danda. These are seven Nirguna divisions, and there are five others. 

अर्थ: "'पाठ आणि क्रम अशा दोन शाखा, आणि सातवा 'दण्ड' नावाचा प्रकार. असे सात निर्गुण भेद आणि आणखी पाच भेद आहेत.'"

Ovi 37: अश्वलायनी शांखायनी । शाकल बाष्कल दोनी । पाचवी माण्डूका म्हणोनि । असे भेद द्वादश ॥ ३७ ॥ 

Transliteration: Ashvalayani Shamkhayani | Shakala Bashkala doni | Pachavi Mamduka mhanoni | Ase bheda dvadasha || 37 || 

Meaning: Ashvalayani, Shankhayani, Shakala and Bashkala are two, and the fifth is Manduka. These are twelve divisions. 

अर्थ: "'अश्वलायनी, शांखायनी, शाकला, बाष्कला आणि पाचवी माण्डूका. असे एकूण बारा भेद आहेत.'"

Ovi 38: श्रीगुरु म्हणती ब्राह्मणांसी । व्यासे सांगितले शिष्यासी । ऐशिया ऋग्वेदासी । द्वादश भेद विस्तारे ॥ ३८ ॥ 

Transliteration: Shriguru mhamti brahmanamsi | Vyase samgitale shishyasi | Aishia Rigvedasi | Dvadasha bheda vistare || 38 || 

Meaning: Shri Guru said to the Brahmins, "Vyasa told his disciple about the twelve detailed divisions of the Rigveda." 

अर्थ: "श्रीगुरु ब्राह्मणांना म्हणाले, व्यासमुनींनी आपल्या शिष्याला ऋग्वेदाचे हे बारा भेद विस्ताराने सांगितले."

Ovi 39: या कलियुगाभीतरी । म्हणविसी वेद चारी । कीर्ति मिरवा लोकांतरी । अध्यापक म्हणोनि ॥ ३९ ॥ 

Transliteration: Ya kaliyugabhitari | Mhamavisi veda chari | Kirti mirava lokamtari | Adhyapaka mhanoni || 39 || 

Meaning: "In this Kali Yuga, you call yourselves masters of four Vedas and flaunt your fame among people as teachers." 

अर्थ: "'या कलियुगात तुम्ही स्वतःला चारही वेदांचे जाणकार म्हणवता आणि समाजात अध्यापक म्हणून मिरवता.'"

Ovi 40: तया द्वादश भेदांत । एक शाखा असे विख्यात । सुलक्षण रूप व्यक्त । कोण जाणे सांग मज ॥ ४० ॥ 

Transliteration: Taya dvadasha bhedamta | Eka shakha ase vikhyata | Sulakshana rupa vyakta | Kona jane samga maja || 40 || 

Meaning: "Among those twelve divisions, one branch is famous and possesses good characteristics. Tell me, who among you knows it?" 

अर्थ: "'त्या बारा भेदांपैकी जी एक विख्यात आणि सुलक्षण शाखा आहे, ती तुमच्यापैकी कोणाला माहित आहे, ते सांगा.'"

Ovi 41: नारायण व्यासमुनि । शाखा द्वादश विस्तारोनि । सांगितले संतोषोनि । पैल शिष्यासी ॥ ४१ ॥ 

Transliteration: Narayana Vyasamuni | Shakha dvadasha vistaroni | Samgitale samtoshoni | Paila shishyasi || 41 || 

Meaning: Sage Vyasa, the form of Narayana, expanded the twelve branches and told them with satisfaction to disciple Paila. 

अर्थ: "साक्षात नारायण स्वरूप व्यासमुनींनी आनंदाने बारा शाखांचा विस्तार पैल शिष्याला सांगितला."

Ovi 42: ऋग्वेदाचे भेद असे । सांगितले वेदव्यासे । श्रीगुरु म्हणती हर्षे । मदोन्मत्त द्विजांसी ॥ ४२ ॥ 

Transliteration: Rigvedache bheda ase | Samgitale Vedavyase | Shriguru mhamti harshe | Madommatta dvijamsi || 42 || 

Meaning: Such were the divisions of Rigveda told by Vedavyasa. Shri Guru spoke joyfully to the arrogant Brahmins. 

अर्थ: "ऋग्वेदाचे हे सर्व भेद श्रीगुरुंनी त्या गर्विष्ठ ब्राह्मणांना सांगितले."

Ovi 43: यजुर्वेदविस्तार । सांगेन ऐका अपार । वैशंपायन शिष्य थोर । अभ्यास करी परियेसा ॥ ४३ ॥ 

Transliteration: Yajurvedavistara | Samgena aika apara | Vaishampayana shishya thora | Abhyasa kari pariyesa || 43 || 

Meaning: I will tell you the vast expansion of Yajurveda; listen. The great disciple Vaishampayana studied it. 

अर्थ: "आता यजुर्वेदाचा अफाट विस्तार सांगतो. त्यांचा वैशंपायन नावाचा मोठा शिष्य याचा अभ्यास करत असे."

Ovi 44: व्यास म्हणे शिष्यासी । ऐक एकचित्तेसी । सांगतो यजुर्वेदासी । उपवेद धनुर्वेद ॥ ४४ ॥ 

Transliteration: Vyasa mhane shishyasi | Aika ekachittesi | Samgato Yajurvedasi | Upaveda Dhanurveda || 44 || 

Meaning: Vyasa said to the disciple, "Listen with a focused mind. I am telling you about Yajurveda; its Upaveda is Dhanurveda." 

अर्थ: "व्यास शिष्याला म्हणाले, 'एकाग्रतेने ऐक. यजुर्वेदाचा उपवेद 'धनुर्वेद' आहे.'"

Ovi 45: भारद्वाज गोत्र जाणा । अधिदैवत विष्णु जाणा । त्रिष्टुप्‍ छंदासी तुम्ही म्हणा । आता ध्यान सांगेन ॥ ४५ ॥ 

Transliteration: Bharadvaja gotra jana | Adhidaivata Vishnu jana | Trishtup chamdasi tumhi mhana | Ata dhyana samgena || 45 || 

Meaning: Know its lineage as Bharadwaja, its presiding deity as Vishnu, and its meter as Trishtup. Now I will tell you about meditation.

 अर्थ: "याचे गोत्र 'भारद्वाज' असून दैवत 'विष्णू' आहे. याचा छंद 'त्रिष्टुप्' आहे. आता त्याचे ध्यान सांगतो."

Ovi 46: कृशमध्य निर्धारी । स्थूल ग्रीवा कपाल जरी । कांचनवर्ण मनोहरी । नेत्र असती पिंगट ॥ ४६ ॥ 

Transliteration: Krishamadhya nirdhari | Sthula griva kapala jari | Kamchanavarna manohari | Netra asati pimgata || 46 || 

Meaning: It has a thin waist, a thick neck, and a broad forehead. Its color is beautiful like gold, and its eyes are yellowish-brown. 

अर्थ: "त्याचे कंबर बारीक, मान जाड आणि कपाळ भव्य आहे. त्याचा वर्ण सोन्यासारखा तेजस्वी आणि डोळे पिंगट आहेत."

Ovi 47: शरीर ताम्र आदित्यवर्ण । पाच अरत्‍नी दीर्घ जाण । यजुर्वेदा ऐसे ध्यान । वैशंपायना निर्धारी ॥ ४७ ॥ 

Transliteration: Sharira tamra Adityavarna | Pacha aratni dirgha jana | Yajurveda aise dhyana | Vaishampayana nirdhari || 47 ||

 Meaning: Its body is copper-colored like the sun, and it is five cubits tall. Fix this meditation of Yajurveda, Vaishampayana. 

अर्थ: "शरीराचा रंग तांबूस सूर्यासारखा असून तो पाच हात उंच आहे. वैशंपायना, यजुर्वेदाचे असे ध्यान कर."

Ovi 48: ऐशिया यजुर्वेदासी । असती भेद शायसी । म्हणो व्यास शिष्यासी । सांगेन एकाचिपरी ॥ ४८ ॥ 

Transliteration: Aishia Yajurvedasi | Asati bheda shayasi | Mhamo Vyasa shishyasi | Samgena ekachipari || 48 || 

Meaning: Such a Yajurveda has a hundred divisions. Vyasa said to the disciple, "I will tell them to you in sequence."

 अर्थ: "या यजुर्वेदाचे शंभर (शायसी - शत) भेद आहेत. व्यास शिष्याला म्हणाले की मी ते तुला एका क्रमाने सांगतो."

Ovi 49: प्रथम चरका आहूरका । तिसरा नामकठा ऐका । प्राच्यकठा चतुर्थिका । कपिलकठा पाचवी पै ॥ ४९ ॥ 

Transliteration: Prathama Charaka Ahuraka | Tisara namakatha aika | Prachyakatha chaturthika | Kapilakatha pachavi pai || 49 || 

Meaning: First is Charaka, second Ahuraka, third name is Katha. Prachyakatha is the fourth, and Kapilakatha is the fifth. 

अर्थ: "पहिला चरका, दुसरा आहूरका, तिसरा कठा, चौथा प्राच्यकठा आणि पाचवा कपिलकठा."

Ovi 50: सहावी असे अरायणीया । सातवी खुणी वार्तावतीया । श्वेत म्हणिजे जाण आठवीया । श्वेततर नवमी ॥ ५० ॥ 

Transliteration: Sahavi ase Arayaniya | Satavi khuni Vartavatiya | Shveta mhanije jana athaviya | Shvetatara navami || 50 || 

Meaning: The sixth is Arayaniya, the seventh is Vartavatiya. Know the eighth as Shveta, and the ninth as Shvetatara.

 अर्थ: "सहावी अरायणीया, सातवी वार्तातवीया, आठवी श्वेत आणि नववी श्वेततर."

Ovi 51: मैत्रायणी असे नाम । शाखा असे हो दशम । तिसी भेद उत्तम । असती सात परियेसा ॥ ५१ ॥ 

Transliteration: Maitrayani ase nama | Shakha ase ho dashama | Tisi bheda uttama | Asati sapta pariyesa || 51 || 

Meaning: Maitrayani is the name; it is the tenth branch. It has seven excellent divisions; listen. अर्थ: "दहावी शाखा मैत्रायणी असून तिचे पुढे सात उत्तम भेद आहेत."

Ovi 52: मानवा दुंदुभा दोनी । तिसरा ऐकेया म्हणोनि । वाराहा नाम चतुर्थपणी । भेद असे परियेसा ॥ ५२ ॥ 

Transliteration: Manava Dumdubha doni | Tisara Aikeya mhanoni | Varaha nama chaturthapani | Bheda ase pariyesa || 52 || 

Meaning: Manava and Dundubha are two, the third is Aikeya, and Varaha is the name of the fourth division. 

अर्थ: "मानवा आणि दुंदुभा हे दोन, तिसरा ऐकेया आणि चौथा वाराहा असे हे भेद आहेत."

Ovi 53: हरिद्रवेया जाण पाचवा । श्याम म्हणिजे सहावा । सातवा श्यामायणीया जाणावा । दशम शाखा परियेसा ॥ ५३ ॥ 

Transliteration: Haridraveya jana pachava | Shyama mhanije sahavara | Satava Shyamayaniya janava | Dashama shakha pariyesa || 53 || 

Meaning: Know the fifth as Haridraveya, sixth is Shyama, and the seventh should be known as Shyamayaniya. This completes the tenth branch. 

अर्थ: "पाचवी शाखा 'हरिद्रवेया', सहावी 'श्याम' आणि सातवी 'श्यामायणीया' समजावी. अशा प्रकारे दहा शाखांचे वर्णन केले."

Ovi 54: वाजसनेया शाखेसी । भेद असती अष्टादशी । नामे सांगेन परियेसी । श्रीगुरु म्हणती तयांसी ॥ ५४ ॥ 

Transliteration: Vajasaneya shakhesi | Bheda asati ashtadashi | Name samgena pariyesi | Shriguru mhamti tayamsi || 54 || 

Meaning: The Vajasaneyi branch has eighteen divisions. Shri Guru said to them, "I will tell you the names; listen."

 अर्थ: "वाजसनेयी शाखेचे १८ भेद आहेत, त्यांची नावे मी तुला सांगतो असे श्रीगुरु म्हणाले."

Ovi 55: वाजसनेया नाम एका । द्वितीया जाबला निका । बहुधेया नामे तृतीयका । चतुर्थ कण्व परियेसा ॥ ५५ ॥ 

Transliteration: Vajasaneya nama eka | Dvitiya Jabala nika | Bahudheya name tritiyaka | Chaturtha Kanva pariyesa || 55 || 

Meaning: One is named Vajasaneya, the second is the good Jabala, the third is named Bahudheya, and the fourth is Kanva. 

अर्थ: "१. वाजसनेया, २. जाबला, ३. बहुधेया आणि ४. कण्व."

Ovi 56: माध्यंदिना पाचवेसी । शापिया नाम षष्ठेसी । स्थापायनी सप्तमेसी । कापाला अष्टम विख्यात ॥ ५६ ॥ 

Transliteration: Madhyamdina pachavesi | Shapia nama shashthesi | Sthapayani saptamesi | Kapala ashtama vikhyata || 56 || 

Meaning: Madhyandina is the fifth, Shapia is the name of the sixth, Sthapayani is the seventh, and Kapala is the famous eighth. 

अर्थ: "५. माध्यंदिना, ६. शापिया, ७. स्थापायनी आणि ८. कापाला."

Ovi 57: पौड्रवत्सा विख्यात । आवटिका नावे उन्नत । परमावटिका परम ख्यात । एकादश भेद जाणा ॥ ५७ ॥ 

Transliteration: Paudravatsa vikhyata | Avatika nave unnata | Paramavatika parama khyata | Ekadasha bheda jana || 57 ||

 Meaning: The famous Paudravatsa, Avatika is the noble name, and Paramavatika is very famous. Know these eleven divisions.

 अर्थ: "९. पौड्रवत्सा, १०. आवटिका आणि ११. परमावटिका."

Ovi 58: पाराशर्या द्वादशी । वैद्येया नामे त्रयोदशी । चतुर्दश भेद पुससी । वैनेया म्हणती तयाते ॥ ५८ ॥ 

Transliteration: Parasharya dvadashi | Vaidveya name trayodashi | Chaturdasha bheda pusasi | Vaineya mhamti tayate || 58 || 

Meaning: Parasharya is the twelfth, Vaidveya is the thirteenth, and if you ask the fourteenth division, it is called Vaineya. 

अर्थ: "१२. पाराशर्या, १३. वैद्येया आणि १४. वैनेया."

Ovi 59: औंधेया नामे विशेषी । जाण शाखा पंचदशी । गालवा म्हणिजे षोडशी । बैजवा नाम सप्तदशी ॥ ५९ ॥ 

Transliteration: Aumdheya name visheshi | Jana shakha pamchadashi | Galava mhanije shodashi | Baijava nama saptadashi || 59 || 

Meaning: Know the fifteenth branch specifically as Aundheya, the sixteenth as Galava, and the seventeenth as Baijava.

 अर्थ: "१५. औंधेया, १६. गालवा आणि १७. बैजवा."

Ovi 60: कात्यायनी विशेषी । जाण शाखा अष्टादशी । वाजसनीय शाखेसी । भेद असती अष्टादश ॥ ६० ॥ 

Transliteration: Katyayani visheshi | Jana shakha ashtadashi | Vajasaniva shakhesi | Bheda asati ashtadasha || 60 || 

Meaning: Katyayani is specific; know it as the eighteenth branch. Thus there are eighteen divisions of the Vajasaneyi branch. 

अर्थ: "१८. कात्यायनी. अशा प्रकारे वाजसनेयी शाखेचे १८ भेद पूर्ण झाले."

Ovi 61: तैत्तिरीय शाखा भेद दोनी । व्यास सांगे विस्तारोनि । औख्या काण्डिकेया म्हणोनि । यासी भेद पाच असती ॥ ६१ ॥ 

Transliteration: Taittiriya shakha bheda doni | Vyasa samge vistaroni | Aukhiya Kamdikeya mhanoni | Yasi bheda pacha asati || 61 || 

Meaning: Vyasa expanded on the two divisions of the Taittiriya branch: Aukhiya and Kandikeya. These have five sub-divisions.

 अर्थ: "तैत्तिरीय शाखेचे मुख्य दोन भेद आहेत: औख्या आणि काण्डिकेया. याचे पुढे पाच उपभेद आहेत."

Ovi 62: आपस्तंबी असे थोर । शाखा असे मनोहर । यज्ञादि कर्मे आचार । विज्ञान असे तयात ॥ ६२ ॥ 

Transliteration: Apastambi ase thora | Shakha ase manohara | Yajnadi karme achara | Vijnana ase tayata || 62 || 

Meaning: The Apastambi branch is great and beautiful. It contains sacrificial acts, conduct, and science. 

अर्थ: "आपस्तंबी ही अत्यंत श्रेष्ठ शाखा असून त्यात यज्ञकर्म, आचार आणि विज्ञानाचे सविस्तर वर्णन आहे."

Ovi 63: दुसरा जाण बौधायनी । सत्याषाढी अघनाशिनी । हिरण्यकेशी म्हणोनि । चौथा भेद परियेसा ॥ ६३ ॥ 

Transliteration: Dusara jana Baudhayani | Satyashadhi aghana-shini | Hiranyakeshi mhanoni | Chautha bheda pariyesa || 63 || 

Meaning: Know the second as Baudhayani, Satyashadhi the sin-destroyer, and Hiranyakeshi is the fourth division. 

अर्थ: "२. बौधायनी, ३. सत्याषाढी आणि ४. हिरण्यकेशी."

Ovi 64: औंधेयी म्हणोनि नाव । भेद असे पाचवा । अनुक्रमे पढावा । म्हणे व्यास शिष्यासी ॥ ६४ ॥ 

Transliteration: Aumdheyi mhanoni nava | Bheda ase pachava | Anukrame padhava | Mhane Vyasa shishyasi || 64 || 

Meaning: Aundheyi is the name of the fifth division. Vyasa told the disciple to study them in sequence. 

अर्थ: "५. औंधेयी. व्यासमुनींनी आपल्या शिष्याला हे सर्व क्रमाने शिकण्यास सांगितले."

Ovi 65: षडंगे असती विशेषे । नामे तयांची सांगेन ऐके । शिक्षा व्याकरण कल्पे । निरुक्त छंद ज्योतिष ॥ ६५ ॥ 

Transliteration: Shadange asati visheshe | Name tayamchi samgena aike | Shiksha Vyakarana Kalpe | Nirukta Chamda Jyotisha || 65 || 

Meaning: There are six Vedangas (limbs of Vedas); listen as I tell their names: Shiksha, Vyakarana, Kalpa, Nirukta, Chhanda, and Jyotisha.

 अर्थ: "वेदांची सहा अंगे आहेत: १. शिक्षा, २. व्याकरण, ३. कल्प, ४. निरुक्त, ५. छंद आणि ६. ज्योतिष."

Ovi 66: याते उपांगे असती माणिक । आणि त्यांची नामे तू ऐक । प्रतिपद अनुपद देख । छंद तिसरा परियेसा ॥ ६६ ॥ 

Transliteration: Yate upamge asati manika | Ani tyamchi name tu aika | Pratipada Anupada dekha | Chamda tisara pariyesa || 66 || 

Meaning: These have brilliant sub-limbs (Upangas); listen to their names: Pratipada, Anupada, and the third is Chhanda. 

अर्थ: "यांची उपांगे खालीलप्रमाणे आहेत: १. प्रतिपद, २. अनुपद, ३. छंद."

Ovi 67: भाषाधर्म पंचम । मीमांसा न्याय सप्तम । कर्मसंहिता अष्टम । उपांगे ही जाणावी ॥ ६७ ॥ 

Transliteration: Bhashadharma pamchama | Mimamsa Nyaya saptama | Karmasamhita ashtama | Upamge hi janavi || 67 || 

Meaning: Language-duty (Bhashadharma) is the fifth, Mimamsa and Nyaya the seventh, and the eighth is Karmasamhita. Know these as Upangas. 

अर्थ: "४. धर्म (भाषाधर्म), ५. मीमांसा, ६. न्याय आणि ७. कर्मसंहिता. ही उपांगे जाणावीत."

Ovi 68: परिशिष्टे अष्टाविंश । असती ऐका विशेष । विस्तार करुनी परियेस । व्यास सांगे शिष्यासी ॥ ६८ ॥ 

Transliteration: Parishishte ashtavimsha | Asati aika vishesha | Vistara karuni pariyesa | Vyasa samge shishyasi || 68 ||

 Meaning: There are twenty-eight Appendices (Parishishtas). Vyasa told the disciple the detailed explanation of them. 

अर्थ: "वेदांची २८ परिशिष्टे आहेत, त्यांचा विस्तार व्यासांनी शिष्यांना सांगितला."

Ovi 69: पूर्वी होत्या वेदराशी । शिकता अशक्य मानवांसी । म्हणोनि लोकोपकारासी । ऐसा केला विस्तार ॥ ६९ ॥ 

Transliteration: Purvi hotya vedarashi | Shikata ashakya manavamsi | Mhanoni lokopakarasi | Aisa kela vistara || 69 || 

Meaning: Formerly, the Vedas were in heaps, impossible for humans to learn. Thus, for the benefit of the world, this expansion was made. 

अर्थ: "पूर्वी वेद अनंत होते, ते मानवाला शिकणे अशक्य होते. म्हणून व्यासांनी लोकांच्या कल्याणासाठी त्यांचा विस्तार/वर्गीकरण केले."

Ovi 70: शाखाभेदी येणेपरी । विस्तार केला प्रकारी । जितके मति उच्चारी । तितुके शिको म्हणोनि ॥ ७० ॥ 

Transliteration: Shakhabhedi yenepari | Vistara kela prakari | Jitake mati uchari | Tituke shiko mhanoni || 70 ||

 Meaning: In this way, he classified them into branches so that one could learn as much as their intellect could grasp. 

अर्थ: "मानवाच्या बुद्धीला झेपेल इतका अभ्यास करता यावा, म्हणून हे शाखाभेद केले."

Ovi 71: येणेपरी विस्तारी । सांगे व्यास परिकरी । वैशंपायन अवधारी । विनवीतसे त्याजवळी ॥ ७१ ॥

 Transliteration: Yenepari vistari | Samge Vyasa parikari | Vaishampayana avadhari | Vinavitase tyajavali || 71 || 

Meaning: Thus Vyasa spoke in detail. Vaishampayana listened and made a request to Him. 

अर्थ: "अशा प्रकारे व्यासांनी सविस्तर माहिती सांगितली. तेव्हा वैशंपायन ऋषी व्यासांना नम्रपणे विचारू लागले."

Ovi 72: यजुर्वेद विस्तारेसी । निरोपिला आम्हांसी । शाखाभेद क्रमेसी । वेगळाले करोनि ॥ ७२ ॥ 

Transliteration: Yajurveda vistaresi | Niropila amhamsi | Shakhabheda kramesi | Vegalale karoni || 72 || 

Meaning: "You have instructed us in the expansion of Yajurveda, separating the branch divisions in order.

" अर्थ: "'महाराज, आपण यजुर्वेदाच्या सर्व शाखा आणि भेद आम्हाला सविस्तर सांगितले.'"

Ovi 73: संदेह होतो आम्हासी । मूळ शाखा कोण कैसी । विस्तारोनि प्रीतीसी । निरोपावे स्वामिया ॥ ७३ ॥ 

Transliteration: Samdeha hoto amhamsi | Mula shakha kona kaisi | Vistaroni pritisi | Niropave svamiya || 73 || 

Meaning: "A doubt arises in us: which is the original branch and how is it? O Master, please explain this to us with love."

 अर्थ: "'परंतु मूळ शाखा नेमकी कोणती? कृपया हे आम्हांला प्रेमाने समजावून सांगावे.'"

Ovi 74: व्यास म्हणो शिष्यासी । बरवे पुसिले आम्हांसी । या यजुर्वेदासी । मूळ तुम्हां सांगेन ॥ ७४ ॥ 

Transliteration: Vyasa mhamo shishyasi | Barave pusile amhamsi | Ya Yajurvedasi | Mula tumha samgena || 74 || 

Meaning: Vyasa said to the disciple, "You have asked well. I will tell you the origin of this Yajurveda."

 अर्थ: "व्यास म्हणाले, 'तू चांगला प्रश्न विचारला आहेस. मी तुला यजुर्वेदाचे मूळ सांगतो.'"

Ovi 75: मंत्र ब्राह्मण संहिता । मिळोनि पढता मिश्रिता । तोचि मूळ प्रख्याता । यजुर्वेद जाणिजे ॥ ७५ ॥ 

Transliteration: Mamtra Brahmana Samhita | Miloni padhata mishrita | Tochi mula prakhyata | Yajurveda janije || 75 || 

Meaning: When the Mantra, Brahmana, and Samhita are read together in a combined form, know that as the original famous Yajurveda. 

अर्थ: "मंत्र, ब्राह्मण आणि संहिता जेव्हा एकत्रितपणे वाचली जातात, तेव्हा त्यालाच मूळ यजुर्वेद मानले जाते."

Ovi 76: आणिक असे एक खूण । संहिता मिळोनि ब्राह्मण । तोचि यजुर्वेद मूळ जाण । वरकड शाखा पल्लव ॥ ७६ ॥

 Transliteration: Anika ase eka khuna | Samhita miloni brahmana | Tochi Yajurveda mula jana | Varakada shakha pallava || 76 || 

Meaning: There is another sign: the combination of Samhita and Brahmana is the original Yajurveda; other branches are its leaves. 

अर्थ: "संहिता आणि ब्राह्मण ग्रंथ यांचे मिळून जे स्वरूप आहे तोच मूळ वेद, बाकीच्या शाखा म्हणजे त्याच्या फांद्या (पल्लव) आहेत."

Ovi 77: यज्ञादि कर्मक्रियेसी । हे मूळ गा परियेसी । अभ्यास करी गा निश्चयेसी । म्हणो व्यास शिष्याते ॥ ७७ ॥ 

Transliteration: Yajnadi karmakriesi | He mula ga pariyesi | Abhyasa kari ga nishchayesi | Mhamo Vyasa shishyate || 77 || 

Meaning: "This is the source for sacrificial acts and rituals. Study this with determination," said Vyasa to the disciple. 

अर्थ: "यज्ञकर्मासाठी हेच मूळ आहे. व्यासांनी वैशंपायनाला याचाच निश्चयपूर्वक अभ्यास करण्यास सांगितले."

Ovi 78: ऐकोनिया व्यासवचन । वैशंपायन म्हणे कर जोडून । यजुर्वेदमूळ विस्तारोन । निरोपावे स्वामिया ॥ ७८ ॥ 

Transliteration: Aikoniya Vyasavachana | Vaishampayana mhane kara joduna | Yajurvedamula vistarona | Niropave svamiya || 78 || 

Meaning: Hearing Vyasa's words, Vaishampayana said with folded hands, "O Master, please expand on the root of Yajurveda." 

अर्थ: "व्यासांचे बोलणे ऐकून वैशंपायन हात जोडून म्हणाले, 'हे स्वामी, यजुर्वेदाच्या मुळाचा विस्तार सांगावा.'"

Ovi 79: व्यास म्हणे शिष्यासी । सांगेन ऐक विस्तारेसी । ग्रंथत्रय असती ज्यासी । अभ्यास करी म्हणतसे ॥ ७९ ॥

 Transliteration: Vyasa mhane shishyasi | Samgena aika vistaresi | Grmthatraya asati jyasi | Abhyasa kari mhamatase || 79 || 

Meaning: Vyasa said to the disciple, "I will tell you in detail. There are three main texts within it; study them." 

अर्थ: "व्यास म्हणाले, 'ज्यात तीन मुख्य ग्रंथ आहेत, त्यांचा तू अभ्यास कर.'"

Ovi 80: सप्त अष्टक संहितेसी । एकाएकाचे विस्तारेसी । सांगेन तुज भरवसी । म्हणो व्यास शिष्याते ॥ ८० ॥ 

Transliteration: Sapta ashtaka samhetesi | Ekaekache vistaresi | Samgena tuja bharavasi | Mhamo Vyasa shishyate || 80 || 

Meaning: "I will tell you with certainty the details of the seven sections (Ashtakas) of the Samhita," said Vyasa to the disciple. 

अर्थ: "'संहितेची सात अष्टके आहेत. मी तुला प्रत्येकाची सविस्तर माहिती देतो.'"

Ovi 81: प्रथम इषेत्वा प्रश्नासी । अनुवाक असती चतुर्दशी । आठ अधिक विसांसी । पन्नासा असती ॥ ८१ ॥ 

Transliteration: Prathama Ishetva prashnasi | Anuvaka asati chaturdashi | Atha adhika visamsi | Pannasa asati || 81 || 

Meaning: In the first 'Ishetva' Prashna (chapter), there are 14 Anuvakas and 28 Pannasas (groups of mantras). 

अर्थ: पहिल्या 'इषेत्वा' प्रश्नात १४ अनुवाक आणि २८ पन्नासा (मंत्रांचे गट) आहेत.

Ovi 82: अपऊर्ध्व प्रश्नासी । अनुवाक असती चतुर्दशी । चारी अधिक तिसांसी । प्रन्नासा तुम्ही जाणाव्या ॥ ८२ ॥ 

Transliteration: Apa-urdhva prashnasi | Anuvaka asati chaturdashi | Chari adhika tisamsi | Pannasa tumhi janavya || 82 || 

Meaning: In the 'Apa-urdhva' Prashna, there are 14 Anuvakas and 34 Pannasas. 

अर्थ: 'अपऊर्ध्व' प्रश्नात १४ अनुवाक आणि ३४ पन्नासा आहेत.

Ovi 83: देवस्यत्वा प्रश्नासी । अनुवाक असती एकादशी । एक अधिक तिसांसी । पन्नासा असती ॥ ८३ ॥ 

Transliteration: Devasyatva prashnasi | Anuvaka asati ekadashi | Eka adhika tisamsi | Pannasa asati || 83 || 

Meaning: In the 'Devasyatva' Prashna, there are 11 Anuvakas and 31 Pannasas. 

अर्थ: 'देवस्यत्वा' प्रश्नात ११ अनुवाक आणि ३१ पन्नासा आहेत.

Ovi 84: आददेनामा प्रश्न चतुर्थ । षट्‍चत्वारिंशत्‍ अनुवाक विख्यात । पन्नासा जाण तयात । वेदाधिक पन्नास ॥ ८४ ॥

 Transliteration: Adadenama prashna chaturtha | Shat-chatvarimshat anuvaka vikhyata | Pannasa jana tayata | Vedadhika pannasa || 84 || 

Meaning: In the fourth Prashna named 'Adade', there are 46 Anuvakas and more than 50 Pannasas. 

अर्थ: चौथ्या 'आददे' प्रश्नात ४६ अनुवाक आणि ५० पेक्षा जास्त (अचूक गणनेनुसार) पन्नासा आहेत.

Ovi 85: देवासुर नामक प्रश्नासी । अनुवाक असती एकादशी । असती एकावन्न पन्नासी । पंचम प्रश्नांत अवधारा ॥ ८५ ॥ 

Transliteration: Devasura namaka prashnasi | Anuvaka asati ekadashi | Asati ekavanna pannasi | Pamchama prashnamta avadhara || 85 || 

Meaning: In the fifth 'Devasura' Prashna, there are 11 Anuvakas and 51 Pannasas. 

अर्थ: पाचव्या 'देवासुर' प्रश्नात ११ अनुवाक आणि ५१ पन्नासा आहेत.

Ovi 86: संत्वासिंचा’ इति प्रश्न । द्वादश अनुवाक असती पूर्ण । पन्नासा असती एकावन्न । असती सहावे प्रश्नासी ॥ ८६ ॥ 

Transliteration: Samtvasimcha iti prashna | Dvadasha anuvaka asati purna | Pannasa asati ekavanna | Asati sahave prashnasi || 86 || 

Meaning: In the sixth Prashna 'Samtvasimcha', there are 12 complete Anuvakas and 51 Pannasas. 

अर्थ: सहाव्या 'संत्वासिंच' प्रश्नात १२ अनुवाक आणि ५१ पन्नासा आहेत.

Ovi 87: पाकयज्ञ नामक प्रश्न । त्रयोदशी अनुवाकी संपन्न । पन्नासा असती एकावन्न । सप्तम प्रश्न विस्तार ॥ ८७ ॥ 

Transliteration: Pakayajna namaka prashna | Trayodashi anuvaki sampanna | Pannasa asati ekavanna | Saptama prashna vistara || 87 || 

Meaning: The seventh 'Pakayajna' Prashna is composed of 13 Anuvakas and 51 Pannasas. 

अर्थ: सातव्या 'पाकयज्ञ' प्रश्नात १३ अनुवाक आणि ५१ पन्नासा आहेत.

Ovi 88: अनुमत्य इति प्रश्नासी । अनुवाक जाणा द्वाविशंती । द्विचत्वारिशत पन्नासा असती । प्रथम अष्टक येणेपरी ॥ ८८ ॥ 

Transliteration: Anumatya iti prashnasi | Anuvaka jana dvavimshati | Dvichatvarishata pannasa asati | Prathama ashtaka yenepari || 88 || 

Meaning: In the 'Anumatya' Prashna, there are 22 Anuvakas and 42 Pannasas. Thus concludes the first Ashtaka (section). 

अर्थ: 'अनुमत्य' प्रश्नात २२ अनुवाक आणि ४२ पन्नासा आहेत. अशा प्रकारे पहिले अष्टक आहे.

Ovi 89: प्रथम अष्टक परियेसी । संख्या सांगेन संहितेसी । अनुवाक असती ख्यातीसी । एकचित्ते परियेसा ॥ ८९ ॥ 

Transliteration: Prathama ashtaka pariyesi | Samkhya samgena samhetesi | Anuvaka asati khyatesi | Ekachitte pariyesa || 89 || 

Meaning: Listen attentively to the total count of the Samhita's first Ashtaka. 

अर्थ: संहितेच्या पहिल्या अष्टकातील एकूण संख्या एकाग्रतेने ऐक.

Ovi 90: एकशत आणि चत्वारिंशत वरी । अधिक त्यावरी तीन निर्धारी । अनुवाक असती परिकरी । अंतःकरणी धरावे ॥ ९० ॥ 

Transliteration: Ekashata ani chatvarimshata vari | Adhika tyavari tina nirdhari | Anuvaka asati parikari | Amtahkarani dharave || 90 || 

Meaning: There are 143 (100 + 40 + 3) Anuvakas in total; keep this in your heart.

 अर्थ: यात एकूण १४३ (१०० + ४० + ३) अनुवाक आहेत, हे लक्षात ठेवावे.

Ovi 91: पन्नासा असती त्यासी । त्रिशताधिक बेचाळिसी । प्रथम अष्टकी परियेसी । म्हणोनि सांगे व्यासमुनि ॥ ९१ ॥ 

Transliteration: Pannasa asati tyasi | Trishatadhika bechalisi | Prathama ashtaki pariyesi | Mhanoni samge Vyasamuni || 91 || 

Meaning: There are 342 Pannasas in it, so said Sage Vyasa. 

अर्थ: यात एकूण ३४२ पन्नासा आहेत, असे व्यासांनी सांगितले.

Ovi 92: द्वितीय अष्टकाचा विचार । सांगेन तो परिकर । प्रथम प्रश्नाचे नाम थोर । वायव्य असे म्हणावे ॥ ९२ ॥ 

Transliteration: Dvitiya ashtakacha vichara | Samgena to parikara | Prathama prashnache nama thora | Vayavya ase mhanave || 92 || 

Meaning: Now I will explain the second Ashtaka. Its first Prashna is called 'Vayavya'. 

अर्थ: आता दुसऱ्या अष्टकाबद्दल सांगतो. त्याच्या पहिल्या प्रश्नाचे नाव 'वायव्य' आहे.

Ovi 93: प्रथम प्रश्नांत विशेश । अनुवाक जाण एकादश । पंचषष्टि असती पन्नास । एकचित्ते परियेसा ॥ ९३ ॥ 

Transliteration: Prathama prashnamta vishesha | Anuvaka jana ekadasha | Pamchashashti asati pannasa | Ekachitte pariyesa || 93 || 

Meaning: In this first Prashna, know that there are 11 Anuvakas and 65 Pannasas.

 अर्थ: या पहिल्या प्रश्नात ११ अनुवाक आणि ६५ पन्नासा आहेत.

Ovi 94: आगे असे द्वितीय प्रश्न । नाम असे प्रजापतिगुहान् । द्वादश अनुवाक असती जाण । एकसप्तति पन्नासा ॥ ९४ ॥ 

Transliteration: Age ase dvitiya prashna | Nama ase Prajapatiguhan | Dvadasha anuvaka asati jana | Ekasaptati pannasa || 94 || 

Meaning: Next is the second Prashna named 'Prajapatiguhan', which has 12 Anuvakas and 71 Pannasas. 

अर्थ: दुसऱ्या 'प्रजापतिगुहान' प्रश्नात १२ अनुवाक आणि ७१ पन्नासा आहेत.

Ovi 95: आदित्य नामक प्रश्नास । अनुवाक जाणा चतुर्दश । षट्‍ अधिक पंचाशत । पन्नासा तुम्ही पढाव्या ॥ ९५ ॥ 

Transliteration: Aditya namaka prashnasa | Anuvaka jana chaturdasha | Shat adhika pamchashata | Pannasa tumhi padhavya || 95 || 

Meaning: In the Prashna named 'Aditya', there are 14 Anuvakas and 56 Pannasas. 

अर्थ: 'आदित्य' प्रश्नात १४ अनुवाक आणि ५६ पन्नासा आहेत.

Ovi 96: पुढील प्रश्न देवामनुष्या । अनुवाक जाणा चतुर्दशा । अष्ट अधिक चत्वारिंशा । पन्नासा तुवा जाणिजे ॥ ९६ ॥ 

Transliteration: Pudhila prashna Devamanushya | Anuvaka jana chaturdasha | Ashta adhika chatvarimsha | Pannasa tuva janije || 96 || 

Meaning: In the next Prashna 'Devamanushya', there are 14 Anuvakas and 48 Pannasas. 

अर्थ: 'देवामनुष्या' प्रश्नात १४ अनुवाक आणि ४८ पन्नासा आहेत.

Ovi 97: म्हणता जाय महापाप । प्रश्न असे विश्वरूप । द्वादश अनुवाक स्वरूप । चारी अधिक सप्तति पन्नासा ॥ ९७ ॥ 

Transliteration: Mhamata jaya mahapapa | Prashna ase Vishvarupa | Dvadasha anuvaka svarupa | Chari adhika saptati pannasa || 97 || 

Meaning: By reciting the 'Vishvarupa' Prashna, great sins are absolved. It has 12 Anuvakas and 74 Pannasas. 

अर्थ: 'विश्वरूप' नावाचा प्रश्न म्हणल्याने महापाप जाते. त्यात १२ अनुवाक आणि ७४ पन्नासा आहेत.

Ovi 98: समिधा नाम प्रश्नास । निरुते अनुवाक द्वादश । सप्तति पन्नासा असती त्यास । एकचित्ते परियेसा ॥ ९८ ॥ 

Transliteration: Samidha nama prashnasa | Nirute anuvaka dvadasha | Saptati pannasa asati tyasa | Ekachitte pariyesa || 98 ||

 Meaning: In the Prashna named 'Samidha', there are precisely 12 Anuvakas and 70 Pannasas. 

अर्थ: 'समिधा' प्रश्नात १२ अनुवाक आणि ७० पन्नासा आहेत.

Ovi 99: ऐसे द्वितीय अष्टकासी । षष्ठ प्रश्न परियेसी । पाच अधिक सप्ततीसी । अनुवाक तुम्ही जाणावे ॥ ९९ ॥ 

Transliteration: Aise dvitiya ashtakasi | Shashtha prashna pariyesi | Pacha adhika saptatisi | Anuvaka tumhi janave || 99 || 

Meaning: Thus, in the six Prashnas of the second Ashtaka, know that there are a total of 75 Anuvakas. 

अर्थ: दुसऱ्या अष्टकातील सहा प्रश्नांमध्ये मिळून एकूण ७५ अनुवाक आहेत.

Ovi 100: पन्नासांची गणना । सांगेन तुज विस्तारोन । तीन शतांवरी अशीति जाण । अष्ट अधिक परियेसा ॥ १०० ॥ 

Transliteration: Pannasamchi ganana | Samgena tuja vistarauna | Tina shatamvari ashiti jana | Ashta adhika pariyesa || 100 || 

Meaning: I will tell you the count of Pannasas in detail; know them to be 388. 

अर्थ: यात एकूण ३८८ पन्नासा आहेत.

Ovi 101: तिसरा अष्टक सविस्तर । सांगेन तुम्हा परिकर । वैशंपायन शिष्य थोर । गुरुमुखे ऐकतसे ॥ १०१ ॥ 

Transliteration: Tisara ashtaka savistara | Samgena tumha parikara | Vaishampayana shishya thora | Gurumukhe aikatase || 101 || 

Meaning: I will describe the third Ashtaka in detail, which the great disciple Vaishampayana was listening to from the Guru's mouth. 

अर्थ: आता तिसरे अष्टक सविस्तर सांगतो, जे वैशंपायन लक्षपूर्वक ऐकत होते.

Ovi 102: तिसर्‍या अष्टकाचा प्रश्न प्रथम । नाम ’प्रजापतिरकाम’ ॥ अनुवाक त्या एकादशोत्तम । द्विचत्वारिंशत पन्नासा त्यासी ॥ १०२ ॥ 

Transliteration: Tisarya ashtakacha prashna prathama | Nama Prajapatirakama || Anuvaka tya ekadashottama | Dvichatvarimshata pannasa tyasi || 102 || 

Meaning: The first Prashna of the third Ashtaka is 'Prajapatirakama'. It has 11 excellent Anuvakas and 42 Pannasas. 

अर्थ: तिसऱ्या अष्टकाचा पहिला प्रश्न 'प्रजापतिरकाम' आहे. यात ११ अनुवाक आणि ४२ पन्नासा आहेत.

Ovi 103: द्वितीय प्रश्नास असे जाण । नाम ’यो वै पवमान’ । एकादश अनुवाक जाण । षट्‍चत्वारिशंतपन्नासा त्यासी ॥ १०३ ॥ 

Transliteration: Dvitiya prashnasa ase jana | Nama Yo vai Pavamana | Ekadasha anuvaka jana | Shatchatvarimshat pannasa tyasi || 103 || 

Meaning: Know the second Prashna to be 'Yo vai Pavamana', with 11 Anuvakas and 46 Pannasas. 

अर्थ: दुसऱ्या 'यो वै पवमान' प्रश्नात ११ अनुवाक आणि ४६ पन्नासा आहेत.

Ovi 104: तृतीय प्रश्ना बरवीयासी । नाम असे ’अग्ने तेजस्वी’ । अनुवाकांची एकाद्शी । षट्‍चत्वारिंशत पन्नासा त्यासी ॥ १०४ ॥ 

Transliteration: Tritiya prashna baraviyasi | Nama ase Agne Tejasvi | Anuvakamchi ekadashi | Shatchatvarimshat pannasa tyasi || 104 || 

Meaning: The good third Prashna is named 'Agne Tejasvi', containing 11 Anuvakas and 46 Pannasas. 

अर्थ: तिसऱ्या 'अग्ने तेजस्वी' प्रश्नात ११ अनुवाक आणि ४६ पन्नासा आहेत.

Ovi 105: चौथा प्रश्न ’विवाएत’ । एकादश अनुवाक ख्यात । षट्‍चत्वारिशत पन्नासा त्यांत । एकचित्ते परियेसा ॥ १०५ ॥ 

Transliteration: Chautha prashna Vivaeta | Ekadasha anuvaka khyata | Shatchatvarimshat pannasa tyamta | Ekachitte pariyesa || 105 || 

Meaning: The fourth Prashna 'Vivaeta' is famous for its 11 Anuvakas and 46 Pannasas; listen with focus. 

अर्थ: चौथ्या 'विवाएत' प्रश्नात ११ अनुवाक आणि ४६ पन्नासा आहेत.

Ovi 106: पुढे असे प्रश्न पंचम । म्हणावे नाम पूर्णा प्रथम । अनुवाक अकरा उत्तम । षड्‌विंशति पन्नासा त्यासी ॥ १०६ ॥

 Transliteration: Pudhe ase prashna pamchama | Mhanave nama Purna prathama | Anuvaka akara uttama | Shadvimshati pannasa tyasi || 106 || 

Meaning: Next is the fifth Prashna named 'Purna prathama', with 11 Anuvakas and 26 Pannasas. 

अर्थ: पाचव्या प्रश्नात ११ अनुवाक आणि २६ पन्नासा आहेत.

Ovi 107: ऐसे तृतीयाष्टकासी । अनुवाक पंचपंचाशत्‍ त्यासी । द्विशत अधिक सहा त्यासी । पन्नासा असती अवधारा ॥ १०७ ॥ 

Transliteration: Aise tritiyashtakasi | Anuvaka pamchapamchashat tyasi | Dvishata adhika saha tyasi | Pannasa asati avadhara || 107 || 

Meaning: Thus, the third Ashtaka has 55 Anuvakas and 206 Pannasas; be aware of this. 

अर्थ: अशा प्रकारे तिसऱ्या अष्टकात एकूण ५५ अनुवाक आणि २०६ पन्नासा आहेत.

Ovi 108: चौथ्या अष्टकाचा प्रथम प्रश्न । नामे असे युंजान । एकादश अनुवाक खूण । षट्‍चत्वारिंशत पन्नासा ॥ १०८ ॥ 

Transliteration: Chautha ashtakacha prathama prashna | Name ase Yunjana | Ekadasha anuvaka khuna | Shatchatvarimshat pannasa || 108 || 

Meaning: The first Prashna of the fourth Ashtaka is named 'Yunjana', consisting of 11 Anuvakas and 46 Pannasas. 

अर्थ: चौथ्या अष्टकाचा पहिला प्रश्न 'युंजान' आहे. यात ११ अनुवाक आणि ४६ पन्नासा आहेत.

Ovi 109: प्रश्नास संज्ञा विष्णोः क्रम ऐसी । एकादश अनुवाक परियेसी । अष्ट अधिक चत्वारिंशतीसी । पन्नासा त्यात विस्तार ॥ १०९ ॥ 

Transliteration: Prashnasa samjna Vishnoh krama aisi | Ekadasha anuvaka pariyesi | Ashta adhika chatvarimshatisi | Pannasa tyata vistara || 109 || 

Meaning: The Prashna named 'Vishnoh krama' has 11 Anuvakas and an expansion of 48 Pannasas. 

अर्थ: दुसऱ्या 'विष्णोः क्रम' प्रश्नात ११ अनुवाक आणि ४८ पन्नासा आहेत.

Ovi 110: तिसरे प्रश्ना उत्तम । जाणा तुम्ही आपांत्वा नाम । त्रयोदश अनुवाक उत्तम । षट्‌त्रिंशत पन्नासा त्यासी ॥ ११० ॥

 Transliteration: Tisare prashna uttama | Jana tumhi Apam tva nama | Trayodasha anuvaka uttama | Shat-trimshata pannasa tyasi || 110 || 

Meaning: Know the excellent third Prashna as 'Apam tva', with 13 Anuvakas and 36 Pannasas.

 अर्थ: तिसऱ्या 'आपांत्वा' प्रश्नात १३ अनुवाक आणि ३६ पन्नासा आहेत.

Ovi 111: चौथा प्रश्न रश्मिरसी । अनुवाक असती द्वादशी । सप्ताधिक त्रिंशत्‍ त्यासी । पन्नासा असती तुम्ही जाणा ॥ १११ ॥ 

Transliteration: Chautha prashna Rashmirasi | Anuvaka asati dvadashi | Saptadhika trimshat tyasi | Pannasa asati tumhi jana || 111 || 

Meaning: The fourth Prashna 'Rashmirasi' has 12 Anuvakas and 37 Pannasas.

 अर्थ: चौथ्या 'रश्मिरसी' प्रश्नात १२ अनुवाक आणि ३७ पन्नासा आहेत.

Ovi 112: नमस्ते रुद्र उत्तम । प्रश्न होय जाण पंचम । एकादश अनुवाक जाण । सप्ताधिक वीस पन्नासा ॥ ११२ ॥ 

Transliteration: Namaste Rudra uttama | Prashna hoya jana pamchama | Ekadasha anuvaka jana | Saptadhika visa pannasa || 112 || 

Meaning: The excellent fifth Prashna is 'Namaste Rudra' (Sri Rudram), containing 11 Anuvakas and 27 Pannasas.

 अर्थ: पाचवा प्रश्न 'नमस्ते रुद्र' (रुद्राध्याय) असून त्यात ११ अनुवाक आणि २७ पन्नासा आहेत.

Ovi 113: ’अश्मन्नूर्ज’ प्रश्नास । नव अनुवाक परियेस । षट्‍चत्वारिंशत पन्नासा त्यास । एकचित्ते परियेसा ॥ ११३ ॥ 

Transliteration: Ashmannurja prashnasa | Nava anuvaka pariyesa | Shatchatvarimshat pannasa tyasa | Ekachitte pariyesa || 113 ||

 Meaning: In the 'Ashmannurja' Prashna, there are 9 Anuvakas and 46 Pannasas; listen attentively. 

अर्थ: 'अश्मन्नूर्ज' प्रश्नात ९ अनुवाक आणि ४६ पन्नासा आहेत.

Ovi 114: प्रश्न ’अग्नाविष्णू’सी । अनुवाकांची जाण पंचदशी । एक न्यून चाळिसांसी । पन्नासा त्यासी विस्तारे ॥ ११४ ॥

 Transliteration: Prashna Agnavishnusi | Anuvakamchi jana pamchadashi | Eka nyuna chalisamsi | Pannasa tyasi vistare || 114 ||

 Meaning: In the Prashna 'Agnavishnu', there are 15 Anuvakas and 39 (one less than forty) Pannasas. 

अर्थ: 'अग्नाविष्णू' प्रश्नात १५ अनुवाक आणि ३९ (चाळीसला एक कमी) पन्नासा आहेत.

Ovi 115: ऐसे चतुर्थ अष्टकासी । सप्त प्रश्न परियेसी । अनुवाक असती ब्यायशी । द्विशतांवर एक उण्या अशीति पन्नासा ॥ ११५ ॥ 

Transliteration: Aise chaturtha ashtakasi | Sapta prashna pariyesi | Anuvaka asati byayashi | Dvishatamvara eka unya ashiti pannasa || 115 || 

Meaning: Thus the fourth Ashtaka has 7 Prashnas, 82 Anuvakas, and 279 Pannasas. 

अर्थ: अशा प्रकारे चौथ्या अष्टकात ७ प्रश्न, ८२ अनुवाक आणि २७९ (३०० ला २१ कमी किंवा २००+७९) पन्नासा आहेत.

Ovi 116: पंचमाष्टका प्रथम प्रश्न । नामे ’सावित्राणि’ जाण । पन्नासा षष्टि एका ऊण । एकादश अनुवाक ख्याति ॥ ११६ ॥ 

Transliteration: Pamchamashtaka prathama prashna | Name Savitrani jana | Pannasa shashti eka una | Ekadasha anuvaka khyati || 116 || 

Meaning: The first Prashna of the fifth Ashtaka is named 'Savitrani', with 11 Anuvakas and 59 Pannasas. 

अर्थ: पाचव्या अष्टकाचा पहिला प्रश्न 'सावित्राणि' आहे. यात ११ अनुवाक आणि ५९ (साठला एक कमी) पन्नासा आहेत.

Ovi 117: विष्णुमुखा प्रश्नासी । अनुवाक असती द्वादशी । चतुषष्टि पन्नासा त्यासी । श्रीगुरु म्हणती द्विजाते ॥ ११७ ॥ 

Transliteration: Vishnumukha prashnasi | Anuvaka asati dvadashi | Chatushashti pannasa tyasi | Shriguru mhamti dvijate || 117 ||

Meaning: Shri Guru told the Brahmins that the second 'Vishnumukha' Prashna has 12 Anuvakas and 64 Pannasas. 

अर्थ: "दुसऱ्या 'विष्णुमुखा' प्रश्नात १२ अनुवाक आणि ६४ पन्नासा आहेत, असे श्रीगुरु ब्राह्मणांना सांगत आहेत."

Ovi 118: तिसरा प्रश्न उत्सन्नयज्ञ । अनुवाक द्वादश धरा खूण । पन्नासांसी द्वय न्यून । पन्नासा असती परियेसी ॥ ११८ ॥

 Transliteration: Tisara prashna Utsannayajna | Anuvaka dvadasha dhara khuna | Pannasamsi dvaya nyuna | Pannasa asati pariyesi || 118 || 

Meaning: The third Prashna is 'Utsannayajna', containing 12 Anuvakas and 48 Pannasas.

 अर्थ: तिसरा 'उत्सन्नयज्ञ' प्रश्न असून यात १२ अनुवाक आणि ४८ (पन्नासला दोन कमी) पन्नासा आहेत.

Ovi 119: चौथा प्रश्न देवासुरा । अनुवाक असती त्यासी बारा । षष्टीत दोन उण्या करा । पन्नासा असती परियेसा ॥ ११९ ॥ 

Transliteration: Chautha prashna Devasura | Anuvaka asati tyasi bara | Shashtita dona unya kara | Pannasa asati pariyesa || 119 || 

Meaning: In the fourth Prashna 'Devasura', there are 12 Anuvakas and 58 Pannasas. 

अर्थ: चौथ्या 'देवासुरा' प्रश्नात १२ अनुवाक आणि ५८ (साठला दोन कमी) पन्नासा आहेत.

Ovi 120: यदेके नामे प्रश्न । चतुर्विशति अनुवाक खूण । दोन अधिक षष्टि जाण । पन्नासा असती परियेसा ॥ १२० ॥ 

Transliteration: Yadeke name prashna | Chaturvishati anuvaka khuna | Dona adhika shashti jana | Pannasa asati pariyesa || 120 || 

Meaning: In the fifth Prashna named 'Yadeke', there are 24 Anuvakas and 62 Pannasas. 

अर्थ: पाचव्या 'यदेके' प्रश्नात २४ अनुवाक आणि ६२ (साठ अधिक दोन) पन्नासा आहेत.

Ovi 121: हिरण्यवर्मा षष्ठ प्रश्न । त्रयोविंशति अनुवाक जाण । षष्टीमध्ये सहा न्यून । पन्नासा असती परियेसा ॥ १२१ ॥ 

Transliteration: Hiranyavarma shashtha prashna | Trayovimshati anuvaka jana | Shashtimadhye saha nyuna | Pannasa asati pariyesa || 121 || 

Meaning: The sixth Prashna 'Hiranyavarma' has 23 Anuvakas and 54 Pannasas. 

अर्थ: सहाव्या 'हिरण्यवर्मा' प्रश्नात २३ अनुवाक आणि ५४ (साठमध्ये सहा कमी) पन्नासा आहेत.

Ovi 122: यो वा आ यथा नामे प्रश्न । षड्‌विंशति अनुवाक जाण । षष्टीमध्ये सहा न्यून । पन्नासा असती परियेसा ॥ १२२ ॥ 

Transliteration: Yo va a yatha name prashna | Shadvimshati anuvaka jana | Shashtimadhye saha nyuna | Pannasa asati pariyesa || 122 || 

Meaning: The seventh Prashna 'Yo va a yatha' has 26 Anuvakas and 54 Pannasas. 

अर्थ: सातव्या 'यो वा आ यथा' प्रश्नात २६ अनुवाक आणि ५४ (साठमध्ये सहा कमी) पन्नासा आहेत.

Ovi 123: पंचमाष्टक संहितेसी । सप्त प्रश्न परियेसी । अनुवाक एकशत त्यासी । वीस अधिक विस्तारे ॥ १२३ ॥ 

Transliteration: Pamchamashtaka samhetesi | Sapta prashna pariyesi | Anuvaka ekashata tyasi | Visa adhika vistare || 123 || 

Meaning: In the fifth Ashtaka, there are 7 Prashnas and 120 Anuvakas in total. 

अर्थ: पाचव्या अष्टकात एकूण ७ प्रश्न आणि १२० (१०० + २०) अनुवाक आहेत.

Ovi 124: त्रीणि अधिक चतुःशत । पन्नासा असती जाणा विख्यात । मन करूनि सावचित्त । ऐका म्हणे तये वेळी ॥ १२४ ॥ 

Transliteration: Trini adhika chatuh-shata | Pannasa asati jana vikhyata | Mana karuni savachitta | Aika mhane taye veli || 124 || 

Meaning: "Know that there are 403 Pannasas," said Shri Guru at that time, asking them to listen carefully. 

अर्थ: "यात एकूण ४०३ (४०० + ३) पन्नासा आहेत, असे श्रीगुरूंनी सावधपणे ऐकण्यास सांगितले."

Ovi 125: षष्ठाष्टक संहितेसी । प्रथम प्रश्न परियेसी । प्राचीनवंश नाम त्यासी । एकादश अनुवाक जाणा ॥ १२५ ॥ 

Transliteration: Shashthashtaka samhetesi | Prathama prashna pariyesi | Prachinavamsha nama tyasi | Ekadasha anuvaka jana || 125 || 

Meaning: In the sixth Ashtaka of the Samhita, the first Prashna is named 'Prachinavamsha', having 11 Anuvakas.

 अर्थ: सहाव्या अष्टकाचा पहिला प्रश्न 'प्राचीनवंश' आहे. यात ११ अनुवाक आहेत.

Ovi 126: अधिक सहा सप्ततीसी । पन्नासा त्यासी परियेसी । विस्तार करूनि शिष्यासी । सांगतसे व्यासदेव ॥ १२६ ॥ 

Transliteration: Adhika saha saptatisi | Pannasa tyasi pariyesi | Vistara karuni shishyasi | Samgatase Vyasadeva || 126 || 

Meaning: Sage Vyasa told the disciple that it contains 76 Pannasas in detail. 

अर्थ: "यात ७६ (७० + ६) पन्नासा आहेत, असे व्यासमुनींनी शिष्याला सांगितले."

Ovi 127: ’यदुभौ’ नाम प्रश्नासी । अनुवाक जाणा एकादशी । एक उणा षष्ठीसी । पन्नासा असती परियेसी ॥ १२७ ॥

 Transliteration: Yadubhau nama prashnasi | Anuvaka jana ekadashi | Eka una shashtisi | Pannasa asati pariyesa || 127 || 

Meaning: In the Prashna 'Yadubhau', there are 11 Anuvakas and 59 Pannasas. 

अर्थ: दुसऱ्या 'यदुभौ' प्रश्नात ११ अनुवाक आणि ५९ (साठला एक कमी) पन्नासा आहेत.

Ovi 128: तिसरा प्रश्न चात्वाल । एकादशी अनुवाकी माळ । पन्नासा षष्ठीवरी द्वय स्थूळ । तिसरा प्रश्न परियेसी ॥ १२८ ॥

 Transliteration: Tisara prashna Chatvala | Ekadashi anuvaki mala | Pannasa shashtivari dvaya sthula | Tisara prashna pariyesi || 128 ||

 Meaning: The third Prashna 'Chatvala' has a series of 11 Anuvakas and 62 Pannasas.

 अर्थ: तिसऱ्या 'चात्वाल' प्रश्नात ११ अनुवाक आणि ६२ (साठ अधिक दोन) पन्नासा आहेत.

Ovi 129: चवथा प्रश्न यज्ञेन । एकादश अनुवाक जाण । पन्नासा एक अधिक पंचाशत पूर्ण । एकचित्ते परियेसा ॥ १२९ ॥ 

Transliteration: Chavatha prashna Yajnena | Ekadasha anuvaka jana | Pannasa eka adhika pamchashata purna | Ekachitte pariyesa || 129 || 

Meaning: The fourth Prashna is 'Yajnena', with 11 Anuvakas and exactly 51 Pannasas.

 अर्थ: चौथ्या 'यज्ञेन' प्रश्नात ११ अनुवाक आणि ५१ (पन्नास अधिक एक) पन्नासा आहेत.

Ovi 130: ’इंद्रोवृत्र’ नाम प्रश्न । एकादश अनुवाक जाण । द्विचत्वारिंशत्‍ पन्नासा खूण । पंचम प्रश्नी परियेसा ॥ १३० ॥ 

Transliteration: Indro-vritra nama prashna | Ekadasha anuvaka jana | Dvichatvarimshat pannasa khuna | Pamchama prashni pariyesa || 130 || 

Meaning: The fifth Prashna 'Indro-vritra' has 11 Anuvakas and 42 Pannasas. 

अर्थ: पाचव्या 'इंद्रोवृत्र' प्रश्नात ११ अनुवाक आणि ४२ पन्नासा आहेत.

Ovi 131: ’सुवर्गाय’ नाम प्रश्नासी । अनुवाक असती एकादशी । त्रीणि अधिक चत्वारिंशती । पन्नासा असती परियेसा ॥ १३१ ॥ 

Transliteration: Suvargaya nama prashnasi | Anuvaka asati ekadashi | Trini adhika chatvarimshati | Pannasa asati pariyesa || 131 || 

Meaning: The sixth Prashna 'Suvargaya' has 11 Anuvakas and 43 Pannasas. 

अर्थ: सहाव्या 'सुवर्गाय' प्रश्नात ११ अनुवाक आणि ४३ (४० + ३) पन्नासा आहेत.

Ovi 132: सहावे अष्टकी परिपूर्ण । त्यासी सहा अधिक असती पूर्ण । षष्टि अनुवाक असती जाण । त्रयस्त्रिंशदधिकत्रिशत पन्नासा ॥ १३२ ॥ 

Transliteration: Sahave ashtaki paripurna | Tyasi saha adhika asati purna | Shashti anuvaka asati jana | Trayastrimshadadhikatrishata pannasa || 132 || 

Meaning: The sixth Ashtaka is complete with 66 Anuvakas and 333 Pannasas. 

अर्थ: सहाव्या अष्टकात एकूण ६६ अनुवाक आणि ३३३ (३०० + ३३) पन्नासा आहेत.

Ovi 133: सप्तमाष्टकाचा प्रश्न । नामे असे प्रजनन । अनुवाक वीस असती खूण । द्विपंचाशत पन्नासा त्यास ॥ १३३ ॥ 

Transliteration: Saptamashtakacha prashna | Name ase Prajanana | Anuvaka visa asati khuna | Dvipamchashata pannasa tyasa || 133 || 

Meaning: The first Prashna of the seventh Ashtaka is 'Prajanana', with 20 Anuvakas and 52 Pannasas. 

अर्थ: सातव्या अष्टकाचा पहिला प्रश्न 'प्रजनन' असून यात २० अनुवाक आणि ५२ पन्नासा आहेत.

Ovi 134: साध्या म्हणती जो द्वितीय प्रश्न । विंशती अनुवाक जाण । पन्नास पन्नासा परिपूर्ण । एकचित्ते परियेसा ॥ १३४ ॥ 

Transliteration: Sadhya mhamti jo dvitiya prashna | Vimshati anuvaka jana | Pannasa pannasa paripurna | Ekachitte pariyesa || 134 || 

Meaning: The second Prashna called 'Sadhya' has 20 Anuvakas and exactly 50 Pannasas. 

अर्थ: दुसऱ्या 'साध्या' प्रश्नात २० अनुवाक आणि पूर्ण ५० पन्नासा आहेत.

Ovi 135: ’प्रजवं वा’ नाम प्रश्नासी । अनुवाक वीस परियेसी । द्विचत्वारिंशत्‍ पन्नासा त्यासी । श्रीगुरु म्हणती तयांसी ॥ १३५ ॥ 

Transliteration: Prajavam va nama prashnasi | Anuvaka visa pariyesi | Dvichatvarimshat pannasa tyasi | Shriguru mhamti tayamsi || 135 || 

Meaning: Shri Guru told them that the third Prashna 'Prajavam va' has 20 Anuvakas and 42 Pannasas. 

अर्थ: तिसऱ्या 'प्रजवं वा' प्रश्नात २० अनुवाक आणि ४२ पन्नासा आहेत.

Ovi 136: ’बृहस्पती’ नामक प्रश्न । द्वाविंशति अनुवाक जाण । त्रीण्यधिक पन्नासा खूण । पन्नासा असती अवधारा ॥ १३६ ॥ 

Transliteration: Brihaspati namaka prashna | Dvavimshati anuvaka jana | Trinyadhika pannasa khuna | Pannasa asati avadhara || 136 || 

Meaning: The Prashna named 'Brihaspati' consists of 22 Anuvakas and 53 Pannasas. 

अर्थ: चौथ्या 'बृहस्पती' प्रश्नात २२ अनुवाक आणि ५३ (५० + ३) पन्नासा आहेत.

Ovi 137: पाचवा प्रश्न ’गावो’ वा नामे उत्तम । पंचविंशति अनुवाक पूर्ण । चतुःपंचाशत्‍ पन्नासा त्यासी ॥ १३७ ॥ 

Transliteration: Pachava prashna Gavo va name uttama | Pamchavimshati anuvaka purna | Chatuh-pamchashat pannasa tyasi || 137 || 

Meaning: The excellent fifth Prashna 'Gavo va' has 25 Anuvakas and 54 Pannasas. 

अर्थ: पाचव्या 'गावो वा' प्रश्नात २५ अनुवाक आणि ५४ पन्नासा आहेत.

Ovi 138: सप्तमाष्टक संहितेसी । अनुवाक असती परियेसी । एकशत सप्त त्यासी । अनुवाक असती विस्तार ॥ १३८ ॥ 

Transliteration: Saptamashtaka samhetesi | Anuvaka asati pariyesi | Ekashata sapta tyasi | Anuvaka asati vistara || 138 || 

Meaning: In the seventh Ashtaka of the Samhita, there are 107 Anuvakas in total.

 अर्थ: सातव्या अष्टकात एकूण १०७ (१०० + ७) अनुवाक आहेत.

Ovi 139: द्विशतावरी अधिकेसी । एकावन्न असती पन्नासी । सप्तमाष्टक असे सुरसी । एकचित्ते परियेसी ॥ १३९ ॥ 

Transliteration: Dvishatamvari adhikesi | Ekavanna asati pannasi | Saptamashtaka ase surasi | Ekachitte pariyesi || 139 || 

Meaning: The melodious seventh Ashtaka has 251 Pannasas; listen with focus. 

अर्थ: यात एकूण २५१ (२०० + ५१) पन्नासा आहेत.

Ovi 140: अष्टमाष्टक संहितेसी । षट्‍ शताधिक अष्टचत्वारिंशतीसी । मुख्य प्रश्न चत्वारिंशत्‍ भरवसी । अनुवाक असती विस्तारे ॥ १४० ॥ 

Transliteration: Ashtamashtaka samhetesi | Shat-shatadhika ashtachatvarimshatisi | Mukhya prashna chatvarimshat bharavasi | Anuvaka asati vistare || 140 || 

Meaning: In the entire Samhita, there are 648 Anuvakas and 40 main Prashnas. 

अर्थ: पूर्ण संहितेत (एकूण) ६४८ अनुवाक आणि ४० मुख्य प्रश्न आहेत.

Ovi 141: द्विउणे शतद्वय सहस्त्र दोनी । पन्नासा तू जाण मनी । पठण करा म्हणोनी । व्यास सांगे शिष्यासी ॥ १४१ ॥ 

Transliteration: Dviune shatadvaya sahasra doni | Pannasa tu jana mani | Pathana kara mhanoni | Vyasa samge shishyasi || 141 || 

Meaning: Sage Vyasa told the disciple to recite it, noting there are 1998 Pannasas (two less than two thousand). 

अर्थ: "यात एकूण १९९८ (दोन हजारला दोन कमी) पन्नासा आहेत, असे व्यासांनी सांगितले."

Ovi 142: तीन अष्टक ब्राह्मणांत । असती जे जाण विख्यात । सांगेन ऐक एकचित्त । म्हणे व्यास शिष्यासी ॥ १४२ ॥ 

Transliteration: Tina ashtaka Brahmanamta | Asati je jana vikhyata | Samgena aika ekachitta | Mhane Vyasa shishyasi || 142 || 

Meaning: "I will tell you about the three famous Ashtakas in the Brahmanas; listen with focus," said Vyasa to the disciple. 

अर्थ: "आता ब्राह्मण ग्रंथातील तीन अष्टकांबद्दल सांगतो, असे व्यास म्हणाले."

Ovi 143: प्रथमाष्टक ब्राह्मणासी । प्रश्न आठ परियेसी । नामे त्याची ऐका ऐशी । एकचित्ते परियेसा ॥ १४३ ॥

 Transliteration: Prathamashtaka Brahmanasi | Prashna ata pariyesi | Name tyachi aika aishi | Ekachitte pariyesa || 143 || 

Meaning: In the first Ashtaka of the Brahmanas, there are 8 Prashnas. Listen to their names with focus. 

अर्थ: ब्राह्मण ग्रंथाच्या पहिल्या अष्टकात ८ प्रश्न आहेत.

Ovi 144: प्रथम प्रश्न संधत्त । नाम असे विख्यात । अनुवाक दहा विस्तृत । अशीति दशक मनोहर ॥ १४४ ॥ 

Transliteration: Prathama prashna Samdhatta | Nama ase vikhyata | Anuvaka daha vistrita | Ashiti dashaka manohara || 144 || 

Meaning: The first Prashna is 'Sandhatta', which is very famous, with 10 detailed Anuvakas and 80 beautiful Dashakas. 

अर्थ: पहिला प्रश्न 'संधत्त' असून यात १० अनुवाक आणि ८० (अशीति) दशक आहेत.

Ovi 145: उद्धन्य नाम दुसरा प्रश्न । सहा अनुवाक दशक पन्नास जाण । वाजपेय अनुसंधान । देवासुरा प्रश्न तिसरा ॥ १४५ ॥ 

Transliteration: Uddhanya nama dusara prashna | Saha anuvaka dashaka pannasa jana | Vajapeya anusandhana | Devasura prashna tisara || 145 ||

 Meaning: The second is 'Uddhanya' (6 Anuvakas, 50 Dashakas), and the third is 'Devasura' related to the Vajapeya sacrifice. 

अर्थ: "दुसरा प्रश्न 'उद्धन्य' (६ अनुवाक, ५० दशक) आणि तिसरा 'देवासुरा' जो वाजपेय यज्ञाशी संबंधित आहे."

Ovi 146: त्यासी दशक अनुवाक जाण । पंच अधिक षष्टि दशक जाण । चौथा उभय नाम प्रश्न । दश अनुवाक मनोहर ॥ १४६ ॥ 

Transliteration: Tyasi dashaka anuvaka jana | Pamcha adhika shashti dashaka jana | Chautha Ubhaya nama prashna | Dasha anuvaka manohara || 146 || 

Meaning: It has 10 Anuvakas and 65 Dashakas. The fourth Prashna is 'Ubhaya', containing 10 beautiful Anuvakas. 

अर्थ: तिसऱ्या प्रश्नात १० अनुवाक आणि ६५ (६० + ५) दशक आहेत. चौथा प्रश्न 'उभय' असून त्यात १० अनुवाक आहेत.

Ovi 147: सवत्सरगणित सहा अधिका । त्यासी जाणा तुम्ही दशका । पाचवा नामे अग्नेकृत्तिका । प्रश्न असे अवधारा ॥ १४७ ॥ 

Transliteration: Savatsaraganita saha adhika | Tyasi jana tumhi dashaka | Pachava name Agnekrittika | Prashna ase avadhara || 147 || 

Meaning: It has 66 Dashakas. The fifth Prashna is 'Agnekrittika'; be aware of this. 

अर्थ: यात ६६ दशक आहेत. पाचवा प्रश्न 'अग्नेकृत्तिका' आहे.

Ovi 148: त्यासी अनुवाक द्वादश । सांगेन ऐका दशक । दोन अधिक षष्टि विशेष । एकचित्ते परियेसा ॥ १४८ ॥ 

Transliteration: Tyasi anuvaka dvadasha | Samgena aika dashaka | Dona adhika shashti vishesha | Ekachitte pariyesa || 148 || 

Meaning: It has 12 Anuvakas and 62 special Dashakas; listen with focus. 

अर्थ: पाचव्या प्रश्नात १२ अनुवाक आणि ६२ (६० + २) दशक आहेत.

Ovi 149: सहावा प्रश्न अनुमत्य । अनुवाक दहा प्रख्यात । पाच अधिक सप्ततिक । दशक त्यासी अवधारा ॥ १४९ ॥ 

Transliteration: Sahava prashna Anumatya | Anuvaka daha prakhyata | Pamcha adhika saptatika | Dashaka tyasi avadhara || 149 || 

Meaning: The sixth Prashna is 'Anumatya', famous for 10 Anuvakas and 75 Dashakas. 

अर्थ: सहावा प्रश्न 'अनुमत्य' असून यात १० अनुवाक आणि ७५ दशक आहेत.

Ovi 150: सप्तम प्रश्ना धरी खूण । नाम त्या एकद्वाब्राह्मण । दश अनुवाक आहेत जाण । चतुःषष्टि दशक त्यासी ॥ १५० ॥ 

Transliteration: Saptama prashna dhari khuna | Nama tya Ekadvabrahmana | Dasha anuvaka aheta jana | Chatuhshashti dashaka tyasi || 150 || 

Meaning: Note the seventh Prashna named 'Ekadvabrahmana', which has 10 Anuvakas and 64 Dashakas. 

अर्थ: सातव्या 'एकद्वाब्राह्मण' प्रश्नात १० अनुवाक आणि ६४ दशक आहेत.

Ovi 151: आठवा वरुणस्य नाम प्रश्न । अनुवाक त्यासी दहा जाण । सप्त अधिक तीस खूण । दशक त्यासी मनोहर ॥ १५१ ॥ 

Transliteration: Athava Varunasya nama prashna | Anuvaka tyasi daha jana | Sapta adhika tisa khuna | Dashaka tyasi manohara || 151 || 

Meaning: The eighth Prashna is named 'Varunasya', containing 10 Anuvakas and 37 beautiful Dashakas. 

अर्थ: आठवा 'वरुणस्य' प्रश्न असून यात १० अनुवाक आणि ३७ दशक आहेत.

Ovi 152: प्रथम अष्टक ब्राह्मणासी । प्रश्न आठ परियेसी । अष्टसंप्तति अनुवाक त्यासी । एकचित्ते परियेसा ॥ १५२ ॥ 

Transliteration: Prathamashtaka Brahmanasi | Prashna ata pariyesi | Ashtasaptati anuvaka tyasi | Ekachitte pariyesa || 152 ||

 Meaning: In the first Ashtaka of the Brahmana, there are 8 Prashnas and 78 Anuvakas.

 अर्थ: ब्राह्मण ग्रंथाच्या पहिल्या अष्टकात ८ प्रश्न आणि ७८ अनुवाक आहेत.

Ovi 153: एक उणे पाचशत । दशक आहेत विख्यात । वैशंपायन ऐकत । गुरुमुखेकरोनि ॥ १५३ ॥ 

Transliteration: Eka une pachashata | Dashaka aheta vikhyata | Vaishampayana aikata | Gurumukhe-karoni || 153 ||

 Meaning: There are 499 famous Dashakas, which Vaishampayana is hearing from the mouth of the Guru.

 अर्थ: "यात ४९९ (५०० ला एक कमी) दशक आहेत, जे वैशंपायन गुरुमुखातून ऐकत आहेत."

Ovi 154: दुसरा अष्टक ब्राह्मणास । प्रथम प्रश्न आंगिरस । अनुवाक जाणा एकादश । साठी दशक मनोहर ॥ १५४ ॥

 Transliteration: Dusara ashtaka Brahmanasa | Prathama prashna Amgirasa | Anuvaka jana ekadasha | Sathi dashaka manohara || 154 ||

 Meaning: In the second Ashtaka of the Brahmana, the first Prashna is 'Angirasa', with 11 Anuvakas and 60 beautiful Dashakas.

 अर्थ: दुसऱ्या अष्टकाचा पहिला प्रश्न 'आंगिरस' असून त्यात ११ अनुवाक आणि ६० दशक आहेत.

Ovi 155: प्रजापतिरकांड । प्रश्न दुसरा हा गोड । एकादश अनुवाक दृढ । त्रिसप्तति दशक त्यासी ॥ १५५ ॥ 

Transliteration: Prajapatirakamda | Prashna dusara ha goda | Ekadasha anuvaka dridha | Trisaptati dashaka tyasi || 155 || 

Meaning: The second Prashna is 'Prajapatirakanda', which is pleasant and has 11 firm Anuvakas and 73 Dashakas. 

अर्थ: दुसरा प्रश्न 'प्रजापतिरकांड' असून त्यात ११ अनुवाक आणि ७३ दशक आहेत.

Ovi 156: कांड ब्रह्मवादिन । एकादश अनुवाक जाण । दशक आहे तो पन्नास पूर्ण । एकचित्ते परियेसा ॥ १५६ ॥ 

Transliteration: Kamda Brahmavadina | Ekadasha anuvaka jana | Dashaka ahe to pannasa purna | Ekachitte pariyesa || 156 || 

Meaning: In the 'Brahmavadin' Kanda, there are 11 Anuvakas and exactly 50 Dashakas. 

अर्थ: 'ब्रह्मवादिन' कांडात ११ अनुवाक आणि पूर्ण पन्नासा दशक आहेत.

Ovi 157: ’जुष्टो’ नाम प्रश्न ऐक । त्यासी अनुवाक अष्टाद्शक । वैशंपायन शिष्यक । गुरुमुखे ऐकतसे ॥ १५७ ॥ 

Transliteration: Jushto nama prashna aika | Tyasi anuvaka ashtadashaka | Vaishampayana shishyaka | Gurumukhe aikatase || 157 || 

Meaning: Listen to the Prashna named 'Jushto'; it has 18 Anuvakas. Disciple Vaishampayana listens to it from the Guru's mouth. 

अर्थ: 'जुष्टो' नावाच्या प्रश्नात १८ अनुवाक आहेत.

Ovi 158: प्रश्न ’प्राणो रक्षति’ । अष्ट अनुवाक त्यासी ख्याति । पंच अधिक चत्वारिंशति । दशक तुम्ही ओळखिजे ॥ १५८ ॥ 

Transliteration: Prashna Prano rakshati | Ashta anuvaka tyasi khyati | Pamcha adhika chatvarimshati | Dashaka tumhi olakhije || 158 || 

Meaning: The Prashna 'Prano Rakshati' is famous for 8 Anuvakas and 45 Dashakas; identify them.

 अर्थ: 'प्राणो रक्षति' प्रश्नात ८ अनुवाक आणि ४५ दशक आहेत.

Ovi 159: ’स्वाद्वीत्वा’ नामे षष्ठम । प्रश्न असे उत्तम । अनुवाक असती वीस खूण । षट्‍ अधिक अशीति दशक त्यासी ॥ १५९ ॥ Transliteration: Svadvitva name shashthama | Prashna ase uttama | Anuvaka asati visa khuna | Shat adhika ashiti dashaka tyasi || 159 || 

Meaning: The excellent sixth Prashna is 'Svadvitva', containing 20 Anuvakas and 86 Dashakas. 

अर्थ: सहावा प्रश्न 'स्वाद्वीत्वा' असून त्यात २० अनुवाक आणि ८६ दशक आहेत.

Ovi 160: सप्तम प्रश्न त्रिवृत्तास । अनुवाक असती अष्टादश । सहा अधिक षष्ठीस । दशक त्यासी मनोहर ॥ १६० ॥ 

Transliteration: Saptama prashna Trivrittasa | Anuvaka asati ashtadasha | Saha adhika shashtisa | Dashaka tyasi manohara || 160 || 

Meaning: In the seventh Prashna 'Trivritta', there are 18 Anuvakas and 66 beautiful Dashakas. 

अर्थ: सातवा प्रश्न 'त्रिवृत्ता' असून त्यात १८ अनुवाक आणि ६६ दशक आहेत.

Ovi 161: अष्टम प्रश्न ’पीवोअन्न’ । अनुवाक असती नऊ जाणा । अशीतीसि एक उणा । दशक त्यासी मनोहर ॥ १६१ ॥ 

Transliteration: Ashtama prashna Pivoanna | Anuvaka asati nau jana | Ashitisi eka una | Dashaka tyasi manohara || 161 ||

 Meaning: The eighth Prashna is 'Pivoanna', having 9 Anuvakas and 79 (one less than eighty) beautiful Dashakas.

 अर्थ: आठवा प्रश्न 'पीवोअन्न' असून त्यात ९ अनुवाक आणि ७९ (८० ला एक कमी) दशक आहेत.

Ovi 162: द्वितीय अष्टक ब्राह्मणासी । आठ प्रश्न परियेसी । वेद उणे शतक त्यासी । अनुवाक असती मनोहर ॥ १६२ ॥

 Transliteration: Dvitiya ashtaka Brahmanasi | Atha prashna pariyesi | Veda une shataka tyasi | Anuvaka asati manohara || 162 || 

Meaning: In the second Ashtaka of the Brahmana, there are 8 Prashnas and 96 (100 minus 4, as Veda represents 4) beautiful Anuvakas. 

अर्थ: "दुसऱ्या अष्टकात एकूण ८ प्रश्न आणि ९६ (वेद म्हणजे ४, १०० उणे ४) अनुवाक आहेत."

Ovi 163: चार शतां उपरी । तीन उणे सप्तति निर्धारी । दशक आहेती विस्तारी । एकचित्ते परियेसा ॥ १६३ ॥ 

Transliteration: Chara shatam upari | Tina une saptati nirdhari | Dashaka aheti vistari | Ekachitte pariyesa || 163 || 

Meaning: There are 467 (400 + 70 - 3) Dashakas in total; listen attentively to this detail. 

अर्थ: यात एकूण ४६७ (४०० + ७० उणे ३) दशक आहेत.

Ovi 164: तृतीयाष्टक ब्राह्मणासी । प्रश्न असती द्वादशी । नामे त्याची परियेसी । एकचित्ते अवधारा ॥ १६४ ॥ 

Transliteration: Tritiyashtaka Brahmanasi | Prashna asati dvadashi | Name tyachi pariyesi | Ekachitte avadhara || 164 || 

Meaning: In the third Brahmana Ashtaka, there are 12 Prashnas. Listen to their names with focus. 

अर्थ: तिसऱ्या ब्राह्मण अष्टकात १२ प्रश्न आहेत.

Ovi 165: प्रथम प्रश्न विख्यातु । नाम ’अग्निर्नः पातु’ । सहा अनुवाक विख्यातु । एक अधिक षष्ठी दशक ॥ १६५ ॥ 

Transliteration: Prathama prashna vikhyatu | Nama Agnirnah patu | Saha anuvaka vikhyatu | Eka adhika shashti dashaka || 165 || 

Meaning: The first famous Prashna is 'Agnirnah patu', with 6 Anuvakas and 61 Dashakas.

 अर्थ: पहिला प्रश्न 'अग्निर्नः पातु' असून ६ अनुवाक आणि ६१ दशक आहेत.

Ovi 166: ’तृतीयस्य’ द्वितीय प्रश्न । अनुवाक असती दहा जाण । पंचाशीतिक दशक खूण । एकचित्ते परियेसा ॥ १६६ ॥

 Transliteration: Tritiyasya dvitiya prashna | Anuvaka asati daha jana | Pamchashitika dashaka khuna | Ekachitte pariyesa || 166 || 

Meaning: The second is the 'Tritiyasya' Prashna, having 10 Anuvakas and 85 Dashakas.

 अर्थ: दुसरा 'तृतीयस्य' प्रश्न असून १० अनुवाक आणि ८५ दशक आहेत.

Ovi 167: तिसरा प्रश्न प्रत्युष्ट । अनुवाक असती एकादश । एका उणे ऐशी दशक । एकचित्ते अवधारा ॥ १६७ ॥ 

Transliteration: Tisara prashna Pratyushta | Anuvaka asati ekadasha | Eka une aishi dashaka | Ekachitte avadhara || 167 ||

 Meaning: The third Prashna is 'Pratyushta', with 11 Anuvakas and 79 Dashakas. 

अर्थ: तिसरा प्रश्न 'प्रत्युष्ट' असून ११ अनुवाक आणि ७९ दशक आहेत.

Ovi 168: चौथा प्रश्न ’ब्राह्मणेसि’ । अनुवाक एका परियेसी । एका उणे विसांसी । दशक त्यांसी मनोहर ॥ १६८ ॥ 

Transliteration: Chautha prashna Brahmenesi | Anuvaka eka pariyesi | Eka une visamsi | Dashaka tyamsi manohara || 168 || 

Meaning: The fourth is the 'Brahmenesi' Prashna, consisting of 1 Anuvaka and 19 Dashakas. अर्थ: चौथा 'ब्राह्मणेसि' प्रश्न असून १ अनुवाक आणि १९ दशक आहेत.

Ovi 169: पंचम प्रश्न नाम सत्य । चतुर्दश अनुवाक विख्यात । एक उणे तीस दशक । एकचित्ते परियेसा ॥ १६९ ॥ 

Transliteration: Pamchama prashna nama Satya | Chaturdasha anuvaka vikhyata | Eka une tisa dashaka | Ekachitte pariyesa || 169 || 

Meaning: The fifth is the 'Satya' Prashna, with 14 famous Anuvakas and 29 Dashakas. 

अर्थ: पाचवा 'सत्य' प्रश्न असून १४ अनुवाक आणि २९ दशक आहेत.

Ovi 170: सहावा प्रश्न ’अंजंति’ । पंचदश अनुवाक ख्याति । सात अधिक त्रिंशती । दशक त्यासी जाणावे ॥ १७० ॥ 

Transliteration: Sahava prashna Amjamti | Pamchadasha anuvaka khyati | Sata adhika trimshati | Dashaka tyasi janave || 170 || 

Meaning: The sixth is the 'Anjanti' Prashna, with 15 Anuvakas and 37 Dashakas. 

अर्थ: सहावा 'अंजंति' प्रश्न असून १५ अनुवाक आणि ३७ दशक आहेत.

Ovi 171: अच्छीद्रसर्वान्वा नाम प्रश्न । चतुर्दश अनुवाक जाण । तीस अधिक शत खूण । दशक त्यासी मनोहर ॥ १७१ ॥ 

Transliteration: Achidrasarvanva nama prashna | Chaturdasha anuvaka jana | Tisa adhika shata khuna | Dashaka tyasi manohara || 171 || 

Meaning: In the 'Achidrasarvanva Prashna', there are 14 Anuvakas and 130 Dashakas. 

अर्थ: 'अच्छिद्रसर्वान्वा' प्रश्नात १४ अनुवाक आणि १३० दशक आहेत.

Ovi 172: प्रश्न अश्वमेधासी । सांग्रहण्य ख्यातीसी । अनुवाक असती त्रयोदशी । एक्याण्णव दशक ॥ १७२ ॥ 

Transliteration: Prashna Ashvamedhasi | Samgrahanya khyatisi | Anuvaka asati trayodashi | Ekyannava dashaka || 172 ||

 Meaning: In the famous 'Sangrahanya' Prashna related to Ashvamedha, there are 13 Anuvakas and 91 Dashakas.

 अर्थ: अश्वमेध संबधित प्रश्नात १३ अनुवाक आणि ९१ दशक आहेत.

Ovi 173: प्रजापतिरकाम । अश्वमेध असे उत्तम । त्रयोविंशति अनुवाक नेम । चारी अधिक अशीति दशक त्यासी ॥ १७३ ॥ 

Transliteration: Prajapatirakama | Ashvamedha ase uttama | Trayovimshati anuvaka nema | Chari adhika ashiti dashaka tyasi || 173 || 

Meaning: In the excellent 'Prajapatirakama' section of Ashvamedha, there are exactly 23 Anuvakas and 84 Dashakas. 

अर्थ: अश्वमेधाच्या 'प्रजापतिरकाम' भागात २३ अनुवाक आणि ८४ दशक आहेत.

Ovi 174: संज्ञान म्हणती काठक । अनुवाक दहांशी एक अधिक । एका उणे पन्नास दशक । एकचित्ते परियेसा ॥ १७४ ॥ 

Transliteration: Samjnan mhamti Kathaka | Anuvaka dahamshi eka adhika | Eka une pannasa dashaka | Ekachitte pariyesa || 174 || 

Meaning: In 'Samjnan Kathaka', there are 11 Anuvakas and 49 Dashakas. 

अर्थ: 'संज्ञान काठक' मध्ये ११ अनुवाक आणि ४९ दशक आहेत.

Ovi 175: दुसरा ’लोकोसि’ काठक । दश अनुवाक असती ऐक । तयांमध्ये दोनी अधिक षष्ठी दशक । व्यास म्हणे शिष्यासी ॥ १७५ ॥ 

Transliteration: Dusara Lokosi Kathaka | Dasha anuvaka asati aika | Tayamadhye doni adhika shashti dashaka | Vyasa mhane shishyasi || 175 || 

Meaning: In the second 'Lokosi Kathaka', there are 10 Anuvakas and 62 Dashakas, said Vyasa to his disciple. 

अर्थ: 'लोकोसि काठक' मध्ये १० अनुवाक आणि ६२ दशक आहेत.

Ovi 176: द्वादश प्रश्न तुभ्यासी । अनुवाक नव परियेसी । सहा अधिक पन्नासासी । दशक त्यासी मनोहर ॥ १७६ ॥ 

Transliteration: Dvadasha prashna tubhyasi | Anuvaka nava pariyesi | Saha adhika pannasasi | Dashaka tyasi manohara || 176 || 

Meaning: The twelfth Prashna has 9 Anuvakas and 56 beautiful Dashakas. 

अर्थ: बाराव्या प्रश्नात ९ अनुवाक आणि ५६ दशक आहेत.

Ovi 177: तिसरे अष्टक ब्राह्मणासी । सप्त चत्वारिंशत एक शत अनुवाकासी । सात शत द्‌व्यशीति दशकासी । विस्तार असे परियेसा ॥ १७७ ॥ 

Transliteration: Tisare ashtaka Brahmanasi | Sapta chatvarimshat eka shata anuvakasi | Sata shata dvyashiti dashakasi | Vistara ase pariyesa || 177 || 

Meaning: In the third Brahmana Ashtaka, there is an expansion of 147 Anuvakas and 782 Dashakas. 

अर्थ: तिसऱ्या ब्राह्मण अष्टकात १४७ अनुवाक आणि ७८२ दशक आहेत.

Ovi 178: तिनी अष्टक ब्राह्मणासी । प्रश्न सांगेन परियेसी । अष्ट अधिक विसांसी । एकचित्ते अवधारा ॥ १७८ ॥ 

Transliteration: Tini ashtaka Brahmanasi | Prashna samgena pariyesi | Ashta adhika visamsi | Ekachitte avadhara || 178 || 

Meaning: In all three Brahmana Ashtakas together, there are 28 Prashnas; listen with focus. 

अर्थ: तिन्ही ब्राह्मण अष्टकात मिळून एकूण २८ प्रश्न आहेत.

Ovi 179: त्रीणि शत विसांसी । एक अधिक परियेसी । अनुवाक आहेती विस्तारेसी । परत ब्राह्मणासी परियेसा ॥ १७९ ॥ 

Transliteration: Trini shata visamsi | Eka adhika pariyesi | Anuvaka aheti vistaresi | Parata Brahmanasi pariyesa || 179 || 

Meaning: There are a total of 321 Anuvakas in the Brahmana section. 

अर्थ: एकूण अनुवाक ३२१ आहेत.

Ovi 180: दशक संख्या विस्तार । सप्तशत अधिक सहस्त्र । अष्टचत्वारिष्ठि उत्तर । अधिक असती परियेसा ॥ १८० ॥ 

Transliteration: Dashaka samkhya vistara | Saptashata adhika sahasra | Ashtachatvarishthi uttara | Adhika asati pariyesa || 180 || 

Meaning: The total count of Dashakas is 1748. 

अर्थ: एकूण दशकांची संख्या १७४८ आहे.

Ovi 181: आता सांगेन अरण । त्यासी असती दहा प्रश्न । विस्तारोनिया सांगेन । एकचिते अवधारा ॥ १८१ ॥ 

Transliteration: Ata samgena Arana | Tyasi asati daha prashna | Vistarauniya samgena | Ekachitte avadhara || 181 || 

Meaning: Now I will describe the Aranyaka, which has 10 Prashnas; listen carefully to the details. 

अर्थ: "आता आरण्यकाचे १० प्रश्न सांगतो, ते नीट ऐका."

Ovi 182: अरणाचा भद्रनाम प्रथम प्रश्न । द्वात्रिशत् अनुवाक असे खूण । एक शतक तीस जाण । दशक त्यासी मनोहर ॥ १८२ ॥ 

Transliteration: Aranacha Bhadranama prathama prashna | Dvatrishat anuvaka ase khuna | Eka shataka tisa jana | Dashaka tyasi manohara || 182 || 

Meaning: The first 'Bhadra' Prashna of the Aranyaka has 32 Anuvakas and 130 beautiful Dashakas.

 अर्थ: आरण्यकाचा पहिला 'भद्र' प्रश्न असून ३२ अनुवाक आणि १३० दशक आहेत.

Ovi 183: स्वाधाय ब्राह्मणासी । अनुवाक वीस परियेसी । चतुर्विंशति दशक त्यासी । एकचित्ते परियेसा ॥ १८३ ॥ 

Transliteration: Svadhaya Brahmanasi | Anuvaka visa pariyesi | Chaturvimshati dashaka tyasi | Ekachitte pariyesa || 183 || 

Meaning: In the 'Svadhyaya' section, there are 20 Anuvakas and 24 Dashakas.

 अर्थ: दुसऱ्या 'स्वाध्याय' भागात २० अनुवाक आणि २४ दशक आहेत.

Ovi 184: चित्ती म्हणिजे प्रश्नासी । अनुवाक जाण एकविंशतीसी । दोन अधिक पन्नासासी । दशक त्यासी विस्तार ॥ १८४ ॥ 

Transliteration: Chitti mhanije prashnasi | Anuvaka jana ekavimshatisi | Dona adhika pannasasi | Dashaka tyasi vistara || 184 ||

 Meaning: In the 'Chitti' Prashna, there are 21 Anuvakas and an expansion of 52 Dashakas. 

अर्थ: तिसऱ्या 'चित्ती' प्रश्नात २१ अनुवाक आणि ५२ दशक आहेत.

Ovi 185: ऐसा थोर चवथा प्रश्न । नाम तया मंत्रब्राह्मण । द्विचत्वारिम्शत अनुवाक जाण । द्विषष्ठी दशक त्यासी ॥ १८५ ॥ 

Transliteration: Aisa thora chavatha prashna | Nama taya Mantrabrahmana | Dvichatvarimshat anuvaka jana | Dvishashti dashaka tyasi || 185 || 

Meaning: The great fourth Prashna is 'Mantrabrahmana', with 42 Anuvakas and 62 Dashakas.

 अर्थ: चौथा मोठा प्रश्न 'मंत्रब्राह्मण' असून ४२ अनुवाक आणि ६२ दशक आहेत.

Ovi 186: श्रेष्ठ ब्राह्मण प्रश्नासी । अनुवाक जाण द्वादशी । आठ अधिक शतासी । दशक तुम्ही जाणावे ॥ १८६ ॥ 

Transliteration: Shreshtha Brahmana prashnasi | Anuvaka jana dvadashi | Atha adhika shatasi | Dashaka tumhi janave || 186 || 

Meaning: In the fifth Prashna, there are 12 Anuvakas and 108 Dashakas.

 अर्थ: पाचव्या प्रश्नात १२ अनुवाक आणि १०८ दशक आहेत.

Ovi 187: पितृभेद असे प्रश्न । द्वादश अनुवाक परिपूर्ण । सप्तविंशती दशक जाण । एकचित्ते परियेसा ॥ १८७ ॥ 

Transliteration: Pitribheda ase prashna | Dvadasha anuvaka paripurna | Saptavimshati dashaka jana | Ekachitte pariyesa || 187 || 

Meaning: The 'Pitribheda' Prashna consists of 12 complete Anuvakas and 27 Dashakas. 

अर्थ: सहाव्या 'पितृभेद' प्रश्नात १२ अनुवाक आणि २७ दशक आहेत.

Ovi 188: ’शिक्षा’ नाम प्रश्नासी । अनुवाक असती द्वादशी । तीन अधिक विसांसी । दशक त्यासी मनोहर ॥ १८८ ॥

 Transliteration: Shiksha nama prashnasi | Anuvaka asati dvadashi | Tina adhika visamsi | Dashaka tyasi manohara || 188 || 

Meaning: The 'Shiksha' Prashna has 12 Anuvakas and 23 beautiful Dashakas. 

अर्थ: सातव्या 'शिक्षा' प्रश्नात १२ अनुवाक आणि २३ दशक आहेत.

Ovi 189: ब्रह्मविदा असे प्रश्न । अनुवाक त्यासी नऊ जाण । दशक चतुर्दश असे खूण । व्यास म्हण शिष्यांसी ॥ १८९ ॥

 Transliteration: Brahmavida ase prashna | Anuvaka tyasi nau jana | Dashaka chaturdasha ase khuna | Vyasa mhana shishyamsi || 189 || 

Meaning: In the 'Brahmavida' Prashna, there are 9 Anuvakas and 14 Dashakas, said Vyasa to his disciples.

 अर्थ: आठव्या 'ब्रह्मविदा' प्रश्नात ९ अनुवाक आणि १४ दशक आहेत.

Ovi 190: भुगुर्वै असे प्रश्न । अनुवाक त्यासी दहा जाण । पंचदश दशक जाण । एकचित्ते परियेसा ॥ १९० ॥ 

Transliteration: Bhugurvai ase prashna | Anuvaka tyasi daha jana | Pamchadasha dashaka jana | Ekachitte pariyesa || 190 ||

 Meaning: The 'Bhriguvai' Prashna has 10 Anuvakas and 15 Dashakas. 

अर्थ: नवव्या 'भृगुर्वै' प्रश्नात १० अनुवाक आणि १५ दशक आहेत.

Ovi 191: दशम प्रश्न नारायण । अनुवाक तीस असती खूण । एकशत वेद जाण । दशक त्यासी परियेसा ॥ १९१ ॥ 

Transliteration: Dashama prashna Narayana | Anuvaka tisa asati khuna | Ekashata Veda jana | Dashaka tyasi pariyesa || 191 || 

Meaning: The tenth 'Narayana' Prashna consists of 30 Anuvakas and 100 Dashakas. 

अर्थ: दहावा 'नारायण' प्रश्न असून तीस अनुवाक आणि शंभर दशक आहेत.

Ovi 192: दहा प्रश्न अरणासी । अनुवाक जाण परियेसी । दोनी पूर्ण द्विशतासी । संख्या असे परियेसा ॥ १९२ ॥ 

Transliteration: Daha prashna Aranasi | Anuvaka jana pariyesi | Doni purna dvishatasi | Samkhya ase pariyesa || 192 ||

 Meaning: The 10 Prashnas of the Aranyaka have a total of exactly 200 Anuvakas. 

अर्थ: आरण्यकातील १० प्रश्नांचे मिळून एकूण २०० अनुवाक आहेत.

Ovi 193: पंचशता उपरी । नवपंचाशत विस्तारी । दशक जाणा मनोहरी । म्हणे व्यास शिष्याते ॥ १९३ ॥ 

Transliteration: Pamchashata upari | Navapamchashata vistari | Dashaka jana manohari | Mhane Vyasa shishyate || 193 || 

Meaning: There are 559 beautiful Dashakas in total, said Vyasa to the disciple. 

अर्थ: यात एकूण ५५९ दशक आहेत.

Ovi 194: ऐसे ग्रंथ तयांसी । प्रश्न असती ब्यायशी । नव षष्ठी अधिक एकशत सहस्त्रासी । अनुवाक जाण मनोहर ॥ १९४ ॥ 

Transliteration: Aise gramtha tayamsi | Prashna asati byayashi | Nava shashti adhika ekashata sahasrasi | Anuvaka jana manohara || 194 || 

Meaning: Thus, including all texts, there are 82 Prashnas and 1169 beautiful Anuvakas. 

अर्थ: अशा प्रकारे सर्व ग्रंथांचे मिळून ८२ प्रश्न आणि ११६९ अनुवाक आहेत.

Ovi 195: पन्नासी दशक विस्तार । सांगेन तुम्हा प्रकार । द्वयशत दोनो सहस्त्र । द्वय उणे पन्नास जाण ॥ १९५ ॥ 

Transliteration: Pannasi dashaka vistara | Samgena tumha prakara | Dvayashata dono sahasra | Dvaya une pannasa jana || 195 || 

Meaning: The total count of Pannasas is 2248. 

अर्थ: पन्नासांची संख्या २२४८ आहे.

Ovi 196: द्वयसहस्त्र त्रय शत । सप्त अधिक उन्नत । दशकी जाण विख्यात । ग्रंथत्रय परिपूर्ण ॥ १९६ ॥ 

Transliteration: Dvayasahasra traya shata | Sapta adhika unnata | Dashaki jana vikhyata | Gramthatraya paripurna || 196 || 

Meaning: There are 2307 famous Dashakas, thus completing the three texts. 

अर्थ: "एकूण दशक २३०७ आहेत, अशा प्रकारे तिन्ही ग्रंथ पूर्ण होतात."

Ovi 197: ऐशीया यजुर्वेदासी । भेद असती शायशी । त्यात एक भेदासी । एवढा असे विस्तार ॥ १९७ ॥ 

Transliteration: Aishiya Yajurvedasi | Bheda asati shayashi | Tyata eka bhedasi | Evadha ase vistara || 197 || 

Meaning: There are 100 branches of the Yajurveda, and this is the expansion of just one such branch.

 अर्थ: अशा यजुर्वेदाचे शंभर (शायसी) भेद असून एकाच शाखेचा हा एवढा विस्तार आहे.

Ovi 198: येणेपरी व्यासमुनि । वैशंपायना विस्तारोनि । सांगता झाला म्हणोनि । श्रीगुरु म्हणती द्विजांसी ॥ १९८ ॥

 Transliteration: Yenepari Vyasamuni | Vaishampayana vistaroni | Samgata jhala mhanoni | Shriguru mhamti dvijamsi || 198 || 

Meaning: "In this way, Sage Vyasa explained it in detail to Vaishampayana," said Shri Guru to the Brahmins.

 अर्थ: "अशा प्रकारे व्यासांनी वैशंपायनाला माहिती दिली, असे श्रीगुरूंनी ब्राह्मणांना सांगितले."

Ovi 199: तिसरा शिष्य जैमिनी । त्यास सांगे व्यासमुनि । सामवेद विस्तारोनि । निरोपित अवधारा ॥ १९९ ॥ 

Transliteration: Tisara shishya Jaimini | Tyasa samge Vyasamuni | Samaveda vistaroni | Niropita avadhara || 199 || 

Meaning: Sage Vyasa then explained the expansion of the Samaveda to his third disciple, Jaimini. 

अर्थ: "व्यासांचा तिसरा शिष्य जैमिनी होता, त्याला त्यांनी आता सामवेदाचा विस्तार सांगायला सुरुवात केली."

Ovi 200: उपवेद गांधर्व अत्र । काश्यपाचे असे गोत्र । रुद्र देवता परम पवित्र । जगती छंद म्हणावा ॥ २०० ॥ 

Transliteration: Upaveda Gamdharva atra | Kashyapache ase gotra | Rudra devata parama pavitra | Jagati chhanda mhanava || 200 || 

Meaning: The Upaveda of Samaveda is 'Gandharva', its Gotra is 'Kashyapa', the supreme deity is 'Rudra', and the meter (Chhanda) is 'Jagati'. 

अर्थ: सामवेदाचा उपवेद 'गांधर्व' असून 'काश्यप' हे गोत्र आहे. याची देवता 'रुद्र' असून छंद 'जगती' आहे.

Ovi 201: नित्यस्त्रग्वी असे जाणा । शुचि वस्त्र प्रावरणा । मन शांत इंद्रियदमना । शमीदण्ड धरिला असे ॥ २०१ ॥ 

Transliteration: Nityastragvi ase jana | Shuchi vastra pravarana | Mana shamta indriyadamana | Shamidanda dharila ase || 201 || 

Meaning: Know him as one who always wears garlands, clean garments, has a calm mind and controlled senses, holding a Shami staff.

 अर्थ: "याचे स्वरूप नित्य माळा धारण केलेले, स्वच्छ वस्त्रे नेसलेले, शांत मन आणि इंद्रिये जिंकलेले असून हातात शमीचा दंड घेतलेले असे आहे."

Ovi 202: कांचननयन श्वेतवर्ण । सूर्यासारखे किरण । षड्‌रत्‍नी दीर्घ जाण । सामवेद रूप असे ॥ २०२ ॥

 Transliteration: Kamchananayana shvetavarna | Suryasarakhe kirana | Shad-ratni dirgha jana | Samaveda rupa ase || 202 || 

Meaning: With golden eyes, white complexion, and radiance like the sun, the tall Samaveda is adorned with six gems. 

अर्थ: "सामवेदाचे डोळे सोन्यासारखे, वर्ण पांढरा, तेज सूर्यासारखे असून तो सहा रत्नांनी सुशोभित आणि उंच आहे."

Ovi 203: याच्या भेदा नाही मिती । अखिल सहस्त्र बोलती । ऐसी कोणा असे शक्ति । सकळासी शिकू म्हणावया ॥ २०३ ॥ 

Transliteration: Yacha bheda nahi miti | Akhila sahasra bolati | Aisi kona ase shakti | Sakalasi shiku mhanavaya || 203 || 

Meaning: There is no limit to its branches; they say there are a thousand. Who has the strength to learn them all? 

अर्थ: "सामवेदाच्या भेदांना मर्यादा नाही, त्याचे हजारो भेद सांगितले जातात. ते सर्व शिकण्याची शक्ती कोणामध्ये आहे?"

Ovi 204: एका नारायणावांचोनि । समस्त भेद नेणे कोणी । ऐक शिष्या जैमिनी । सांगे तुज किंचित ॥ २०४ ॥ 

Transliteration: Eka Narayanavamchoni | Samasta bheda nene koni | Aika shishya Jaimini | Samge tuja kimchita || 204 || 

Meaning: Except for Lord Narayana, no one knows all the branches. "Listen, disciple Jaimini, I will tell you a little bit." 

अर्थ: "नारायणाशिवाय हे सर्व भेद कोणालाही पूर्णपणे माहित नाहीत. व्यासमुनी जैमिनीला म्हणाले, 'मी तुला त्यातील काही भाग सांगतो'."

Ovi 205: प्रथम आसुरायणीया । दुसरे वासुरायणीय़ा । वातान्तरेया म्हणोनिया । तिसरा भेद परियेसा ॥ २०५ ॥ 

Transliteration: Prathama Asurayaniya | Dusare Vasurayaniya | Vatamtareya mhanoniya | Tisara bheda pariyesa || 205 || 

Meaning: First is Asurayaniya, second is Vasurayaniya, and the third branch is Vatamtareya. 

अर्थ: "१. आसुरायणीया, २. वासुरायणीया आणि ३. वातान्तरेया."

Ovi 206: प्रांजली असे भेद एक । ऋज्ञग्वैनविधा एक । आणि प्राचीन योग्यशाखा । असे सहावा परियेसा ॥ २०६ ॥

 Transliteration: Pranjali ase bheda eka | Rijnagvainavidha eka | Ani prachina yogyashakha | Ase sahava pariyesa || 206 || 

Meaning: Fourth is Pranjali, fifth is Rijnagvainavidha, and the sixth branch is Prachina Yogyashakha. 

अर्थ: "४. प्रांजली, ५. ऋज्ञग्वैनविधा आणि ६. प्राचीन योग्यशाखा."

Ovi 207: ज्ञानयोग सप्तम । राणायणीया असे ज्या नाम । यासी भेद दश जाण । आहेत ऐका एकचित्ते ॥ २०७ ॥ 

Transliteration: Jnanayoga saptama | Ranayaniya ase jya nama | Yasi bheda dasha jana | Aheta aika ekachitte || 207 || 

Meaning: The seventh is the Jnanayoga branch named Ranayaniya, which further has ten sub-branches; listen with focus. 

अर्थ: सातवी शाखा 'राणायणीया' असून तिचे पुढे दहा भेद आहेत.

Ovi 208: राणायणीया सांख्यायनी । तिसरा शाठ्या म्हणोन । मुग्दल नाम जाणोनि । चौथा भेद परियेसा ॥ २०८ ॥ 

Transliteration: Ranayaniya Samkhyayani | Tisara Shathya mhanona | Mugdala nama janoni | Chautha bheda pariyesa || 208 || 

Meaning: 1. Ranayaniya, 2. Sankhyayani, 3. Shathya, and knows the fourth to be Mugdala. 

अर्थ: "१. राणायणीया, २. सांख्यायनी, ३. शाठ्या आणि ४. मुग्दल."

Ovi 209: खल्वला महाखल्वला । सप्तम नामे लाङ्‌गला । अष्ट भेद कैथुमा । गौतमा म्हणे परियेसा ॥ २०९ ॥

 Transliteration: Khalvala Mahakhalvala | Saptama name Langala | Ashta bheda Kaithuma | Gautama mhane pariyesa || 209 || 

Meaning: 5. Khalvala, 6. Mahakhalvala, 7. Langala, 8. Kaithuma, and 9. Gautama. 

अर्थ: "५. खल्वला, ६. महाखल्वला, ७. लाङ्‌गला, ८. कैथुमा आणि ९. गौतमा."

Ovi 210: दशम शाखा जैमिनी । ऐसे भेद विस्तारोनि । सांगितले व्यासमुनी । श्रीगुरु म्हणति द्विजांसी ॥ २१० ॥ 

Transliteration: Dashama shakha Jaimini | Aise bheda vistaroni | Samgitale Vyasamuni | Shriguru mhamti dvijamsi || 210 || 

Meaning: The tenth branch is Jaimini. Shri Guru told the Brahmins that Sage Vyasa explained these branches in detail. 

अर्थ: "दहावी शाखा जैमिनी. श्रीगुरु ब्राह्मणांना म्हणाले की, अशा प्रकारे व्यासांनी हे भेद सांगितले."

Ovi 211: पूर्ण सामवेदासी । कोण जाणे क्षितीसी । तीनवेदी म्हणविसी । मदोन्मत्त होवोनिया ॥ २११ ॥ 

Transliteration: Purna Samavedasi | Kona jane kshitisi | Tinavedi mhanavisi | Madonmatta hovoniya || 211 || 

Meaning: Who on earth knows the complete Samaveda? Yet, you call yourselves 'Trivedi' out of sheer pride. 

अर्थ: "पूर्ण सामवेदाला पृथ्वीवर कोण जाणतो? तरीही तुम्ही गर्वाने स्वतःला 'त्रिवेदी' म्हणवून घेता."

Ovi 212: सूत म्हणे शिष्यासी । सांगे व्यास अतिहर्षी । अथर्वण वेदांसी । निरोपिले परियेसा ॥ २१२ ॥ 

Transliteration: Suta mhane shishyasi | Samge Vyasa atiharshi | Atharvana vedamsi | Niropile pariyesa || 212 || 

Meaning: Suta told the disciples that Vyasa, with great joy, described the Atharva Veda. 

अर्थ: "सूत ऋषी म्हणतात की, व्यासांनी मग मोठ्या आनंदाने अथर्ववेदाबद्दल माहिती दिली."

Ovi 213: अथर्वण वेदासी । उपवेद असे परियेसी । मंत्रशास्त्र निश्चयेसी । वैतान असे गोत्र ॥ २१३ ॥ 

Transliteration: Atharvana vedasi | Upaveda ase pariyesi | Mamtrashastra nishchayesi | Vaitana ase gotra || 213 || 

Meaning: The Upaveda of Atharva Veda is Mantrashastra, and its Gotra is surely Vaitana. 

अर्थ: अथर्ववेदाचा उपवेद 'मंत्रशास्त्र' (सर्पवेद/पिशाचवेद) असून गोत्र 'वैतान' आहे.

Ovi 214: आधिदैवत इंद त्यासी । अनुष्टुपछंदेसी । तीक्ष्ण चंड क्रूरेसी । कृष्ण वर्ण असे जाण ॥ २१४ ॥ 

Transliteration: Adhidaivata Imda tyasi | Anushtup chhamdesi | Tikshna chamda kruresi | Krishna varna ase jana || 214 || 

Meaning: Its presiding deity is Indra, the meter is Anushtup; it is sharp, fierce, and cruel, with a black complexion. 

अर्थ: "याची देवता 'इंद्र' असून छंद 'अनुष्टुप्' आहे. याचे स्वरूप तीक्ष्ण, उग्र, क्रूर आणि वर्ण काळा आहे."

Ovi 215: कामरूपी क्षुद्र कर्म । स्वदार असे त्यासी नाम । विश्वसृजक साध्यकर्म । जलमूर्ध्नीगालव ॥ २१५ ॥ 

Transliteration: Kamarupi kshudra karma | Svadara ase tyasi nama | Vishvasrijaka sadhyakarma | Jalamurdhnigalava || 215 || 

Meaning: This Veda deals with desire-based and lesser actions. It also contains the deeds of world creation. 

अर्थ: हा वेद कामरूपी असून यात क्षुद्र कर्मेही येतात. यात विश्वनिर्मितीची कर्मेही सांगितली आहेत.

Ovi 216: ऐसे रूप तयासी । भेद नव परियेसी । सुमंतु नाम शिष्यासी । सांगतसे श्रीव्यास ॥ २१६ ॥ 

Transliteration: Aise rupa tayasi | Bheda nava pariyesi | Sumantu nama shishyasi | Samgatase Shrivyasa || 216 || 

Meaning: Having such a form, Sage Vyasa told its nine branches to his disciple Sumantu. 

अर्थ: अथर्ववेदाचे नऊ भेद व्यासांनी आपला शिष्य सुमंतु याला सांगितले.

Ovi 217: पैप्पला भेद प्रथम । दुसरा भेद दान्ता नाम । प्रदांत भेद सूक्ष्म । चौथा भेद स्तोता जाण ॥ २१७ ॥ 

Transliteration: Paippala bheda prathama | Dusara bheda Damta nama | Pradamta bheda sukshma | Chautha bheda Stota jana || 217 || 

Meaning: First is Paippala, second is Danta, third is the subtle Pradanta, and the fourth is Stota.

 अर्थ: "१. पैप्पला, २. दान्ता, ३. प्रदांत आणि ४. स्तोता."

Ovi 218: औता नाम असे ऐका । ब्रह्मदा यशदा शाखा । सातवा भेद शाखा ऐका । शौनकी म्हणती ॥ २१८ ॥ 

Transliteration: Auta nama ase aika | Brahmada Yashada shakha | Satava bheda shakha aika | Shaunaki mhamti || 218 || 

Meaning: Fifth is Auta, sixth are Brahmada and Yashada, and listen, the seventh branch is called Shaunaki. 

अर्थ: "५. औता, ६. ब्रह्मदा-यशदा आणि ७. शौनकी."

Ovi 219: अष्टम वेददर्शा भेदासी । चरणविद्या नवमेसी । पाच कल्प परियेसी । सांगेन ऐका एकचित्ते ॥ २१९ ॥ 

Transliteration: Ashtama Vedadarsha bhedasi | Charanavidya navamesi | Pacha kalpa pariyesi | Samgena aika ekachitte || 219 || 

Meaning: Eighth is Vedadarsha and ninth is Charanavidya. Listen attentively as I describe its five Kalpas.

 अर्थ: ८. वेददर्शा आणि ९. चरणविद्या. याचे पाच कल्प आहेत.

Ovi 220: ऐसे चौघा शिष्यास । सांगत असे वेदव्यास । प्रकाश केला क्षितीस । भरतखंडी परियेसा ॥ २२० ॥

 Transliteration: Aise chaugha shishyasa | Samgata ase Vedavyasa | Prakasha kela kshitisa | Bharatakhmdi pariyesa || 220 || 

Meaning: Thus, Vedavyasa taught his four disciples and spread the light of the Vedas throughout Bharatavarsha.

 अर्थ: अशा प्रकारे व्यासांनी आपल्या चार शिष्यांना ज्ञान देऊन भरतखंडात वेदांचा प्रकाश पसरवला.

Ovi 221: या भरतखंडत । पूर्वी होते पुण्य बहुत । वर्णाश्रमधर्म आचर । होते लोक परियेसा ॥ २२१ ॥ 

Transliteration: Ya Bharatakhmdata | Purvi hote punya bahuta | Varnashramadharma achara | Hote loka pariyesa || 221 || 

Meaning: In this Bharatavarsha, there was great merit in the past, and people strictly followed the Varnashrama Dharma. 

अर्थ: पूर्वी या भरतखंडात खूप पुण्य होते आणि लोक वर्णाश्रमधर्माचे पालन करत असत.

Ovi 222: या कलियुगाभीतरी । कर्म सांडिले द्विजवरी । लोपले वेद निर्धारी । गुप्त जाहले क्षितीसी ॥ २२२ ॥ 

Transliteration: Ya kaliyugabhitari | Karma samdile dvijavari | Lopale Veda nirdhari | Gupta jahale kshitisi || 222 || 

Meaning: In this Kali Yuga, the Brahmins have abandoned their duties, causing the Vedas to perish and remain hidden from the earth. 

अर्थ: "परंतु या कलियुगात ब्राह्मणांनी आपली कर्मे सोडली आहेत, त्यामुळे वेद पृथ्वीवरून लोप पावून गुप्त झाले आहेत."

Ovi 223: कर्मभ्रष्ट झाले द्विज । म्लेच्छा सांगती वेदबीज । सत्त्व गेले सहज । मंदमती झाले जाण ॥ २२३ ॥ 

Transliteration: Karmabhrashta jhale dvija | Mlechha samgati vedabija | Sattva gele sahaja | Mamdamati jhale jana || 223 || 

Meaning: Brahmins have become corrupt and reveal the secrets of the Vedas to the unworthy. Thus, their purity is lost, and they have become dull-witted.

 अर्थ: "ब्राह्मण कर्मभ्रष्ट झाले आहेत, ते म्लेच्छांना वेदांचे गुपित सांगतात. त्यामुळे त्यांचे सत्त्व गेले असून ते मतिमंद झाले आहेत."

Ovi 224: पूर्वी होते महत्त्व । ब्राह्मणासी देवत्व । वेदबळे नित्यत्व । भूसुर म्हणती त्या काजा ॥ २२४ ॥ 

Transliteration: Purvi hote mahattva | Brahmanasi devatva | Vedabale nityatva | Bhusura mhamti tya kaja || 224 || 

Meaning: In the past, Brahmins held great importance and divinity; due to the power of the Vedas, they were called 'Bhusura' (gods on earth). 

अर्थ: "पूर्वी ब्राह्मणांना वेदांच्या बळामुळे देवत्व प्राप्त होते, म्हणून त्यांना 'भूसुर' (पृथ्वीवरील देव) म्हणत असत."

Ovi 225: पूर्वी राजे याच कारणी । पूजा करती विप्रचरणी । सर्व देता दक्षिणादानी । ते अंगिकार न करिती ॥ २२५ ॥ 

Transliteration: Purvi raje yacha karani | Puja karati vipracharani | Sarva deta dakshinadani | Te amgikara na kariti || 225 || 

Meaning: For this reason, kings used to worship the feet of Brahmins. Even when offered vast riches as Dakshina, they would not accept them. 

अर्थ: पूर्वीचे राजे ब्राह्मणांच्या चरणांची पूजा करत असत. ब्राह्मण खूप दान मिळत असूनही त्याचा स्वीकार करत नसत.

Ovi 226: वेदबळे विप्रांसी । त्रिमूर्ति वश होते त्यांसी । इंद्रादि सुरवरांसी । भय होते विप्रांचे ॥ २२६ ॥

 Transliteration: Vedabale vipramsi | Trimurti vasha hote tyamsi | Imdradi suravaramsi | Bhaya hote vipramche || 226 || 

Meaning: Due to the power of the Vedas, the Trimurti were under their influence, and even Indra and other gods feared the Brahmins. 

अर्थ: वेदांच्या ताकदीमुळे त्रिमूर्ती सुद्धा ब्राह्मणांना वश होत्या आणि प्रत्यक्ष इंद्रादी देवांनाही ब्राह्मणांची भीती वाटत असे.

Ovi 227: कामधेनु कल्पतरू । विप्रवाक्ये होत थोरू । पर्वत करिती तृणाकारू । तृणा पर्वत परत्वे ॥ २२७ ॥ 

Transliteration: Kamadhenu Kalpataru | Vipravakye hota thoru | Parvata kariti trunakaru | Truna parvata paratve || 227 || 

Meaning: By the word of a Brahmin, Kamadhenu and Kalpataru became great. They could turn a mountain into grass and grass into a mountain. 

अर्थ: ब्राह्मणांच्या शब्दांमुळे कामधेनु आणि कल्पतरू सुद्धा थोर वाटत असत. ते पर्वताचे गवत आणि गवताचा पर्वत करण्याची शक्ती ठेवत.

Ovi 228: विष्णु आपण परियेसी । पूजा करी विप्रांसी । आपुले दैवत म्हणे त्यांसी । वेदसत्त्वे करोनिया ॥ २२८ ॥ 

Transliteration: Vishnu apana pariyesi | Puja kari vipramsi | Apule daivata mhane tyamsi | Vedasattve karoniya || 228 || 

Meaning: Lord Vishnu himself worships the Brahmins and calls them his deity, all because of the essence of the Vedas.

 अर्थ: "साक्षात विष्णू सुद्धा ब्राह्मणांची पूजा करत आणि त्यांना आपले दैवत मानत, कारण त्यांच्याकडे वेदांचे सामर्थ्य होते."

Ovi 229: श्लोक ॥ देवाधीनं जगत्सर्वं मंत्राधीनं च दैवतं । ते मंत्रा ब्राह्मणाधीना ब्राह्मणो मम दैवतम ॥ २२९ ॥ 

Transliteration: Devadhinam jagatsarvam mamtradhinam cha daivatam | Te mamtra brahmanadhina brahmano mama daivatam || 229 || 

Meaning: "The whole world is under the gods, the gods are under the mantras, and those mantras are under the Brahmins; therefore, the Brahmin is my deity." 

अर्थ: "हे संपूर्ण जग देवांच्या अधीन आहे, देव मंत्रांच्या अधीन आहेत आणि ते मंत्र ब्राह्मणांच्या अधीन आहेत, म्हणून ब्राह्मण हे माझे दैवत आहेत."

Ovi 230: ऐसे महत्त्व द्विजांसी । पूर्वी होते परियेसी । वेदमार्ग त्यजोनि सुरसी । अज्ञानमार्गे रहाटती ॥ २३० ॥ 

Transliteration: Aise mahattva dvijamsi | Purvi hote pariyesi | Vedamarga tyajoni surasi | Ajnanamarge rahatati || 230 || 

Meaning: Such was the greatness of the Brahmins in the past. Having abandoned the sweet path of the Vedas, they now act on the path of ignorance.

 अर्थ: "ब्राह्मणांचे पूर्वी असे महत्त्व होते, पण आता ते वेदमार्ग सोडून अज्ञानाच्या मार्गाने वागत आहेत."

Ovi 231: हीन यातीपुढे ऐका । वेद म्हणती मूर्ख देखा । त्यांच्या पाहू नये मुखा । ब्रह्मराक्षस होताती ॥ २३१ ॥ 

Transliteration: Hina yatipudhe aika | Veda mhamti murkha dekha | Tyamchya pahu naye mukha | Brahmarakshasa hotati || 231 || 

Meaning: Look at these fools who recite the Vedas before lowly castes. One should not even look at their faces; they become Brahmarakshasas after death. 

अर्थ: "जे मूर्ख हीन जातीच्या लोकांसमोर वेदांचे पठण करतात, त्यांचे तोंडही पाहू नये; असे लोक मृत्यूनंतर ब्रह्मराक्षस होतात."

Ovi 232: तेणे सत्त्व भंगले । हीन यातीते सेविले । अद्यापि क्रय करिती मोले । वेद भ्रष्ट करिताती ॥ २३२ ॥ 

Transliteration: Tene sattva bhamgale | Hina yatite sevile | Adyapi kraya kariti mole | Veda bhrashta karitati || 232 || 

Meaning: Their essence is destroyed by serving the lowly. Even now, they sell the Vedas for money and corrupt them.

 अर्थ: नीच लोकांची सेवा केल्यामुळे त्यांचे सत्त्व नष्ट झाले आहे. ते पैशासाठी वेदांची विक्री करून वेद भ्रष्ट करत आहेत.

Ovi 233: ऐशा चारी वेदांसी । शाखा असती परियेसी । कोणे जाणावे क्षितीसी । सकळ गौप्य होऊनि गेले ॥ २३३ ॥ 

Transliteration: Aisha chari vedamsi | Shakha asati pariyesi | Kone janave kshitisi | Sakala gaupya houni gele || 233 || 

Meaning: With so many branches for all four Vedas, who on earth can know them all? Everything has become hidden. 

अर्थ: "अशा या चारही वेदांच्या अनेक शाखा आहेत, त्या पृथ्वीवर आता कोणालाच पूर्णपणे माहित नाहीत, सर्व काही गुप्त झाले आहे."

Ovi 234: चतुर्वेदी म्हणविसी । लोकांसवे चर्चा करिसी । काय जाणसी वेदांसी । अखिल भेद आहेत जाण ॥ २३४ ॥ 

Transliteration: Chaturvedi mhanavisi | Lokamsave charcha karisi | Kaya janasi vedamsi | Akhila bheda aheta jana || 234 || 

Meaning: "You call yourself a Knower of Four Vedas and debate with people. What do you really know of the Vedas? Know that there are infinite branches." 

अर्थ: "तू स्वतःला चारी वेदांचा जाणकार म्हणवतोस आणि लोकांशी वाद घालतोस, पण तुला वेदांतील गुपिते काय ठाऊक आहेत?"

Ovi 235: ऐशामध्ये काय लाभ । घेऊ नये द्विजक्षोभ । कोणी केला तूते बोध । जाई म्हणती येथून ॥ २३५ ॥ 

Transliteration: Aishamadhye kaya labha | Gheu naye dvijakshobha | Koni kela tute bodha | Jai mhamti yethuna || 235 || 

Meaning: "What is to be gained from this? Do not provoke the anger of true Brahmins. Who gave you this advice? Go away from here." 

अर्थ: "अशा वादात काय फायदा? ब्राह्मणांचा कोप ओढवून घेऊ नका. तुम्हाला कोणी हा चुकीचा सल्ला दिला? इथून निघून जा."

Ovi 236: आपुली आपण स्तुति करिसी । जयपत्रे दाखविसी । त्रिविक्रम यतीपासी । पत्र मागसी लिहुनी ॥ २३६ ॥ 

Transliteration: Apuli apana stuti karisi | Jayapatre dakhavisi | Trivikrama yatipasi | Patra magasi lihuni || 236 || 

Meaning: "You praise yourself and show certificates of victory. You even demand a victory letter from Trivikrama Bharati." 

अर्थ: "तुम्ही स्वतःचीच स्तुती करत आहात, जयपत्रे दाखवत आहात आणि आता त्रिविक्रम भारथींकडेही जयपत्राची मागणी करत आहात."

Ovi 237: आमुचे बोल ऐकोनि । जावे तुम्ही परतोनि । वाया गर्वे भ्रमोनि । प्राण आपुला देऊ नका ॥ २३७ ॥ 

Transliteration: Amuche bola aikoni | Jave tumhi paratoni | Vaya garve bhramoni | Prana apula deu naka || 237 || 

Meaning: "Listen to our words and go back. Do not lose your life wandering in vain pride." 

अर्थ: "आमचे सांगणे ऐका आणि परत जा. उगीच अहंकारापोटी स्वतःचा जीव धोक्यात घालू नका."

Ovi 238: ऐसे श्रीगुरु विप्रांसी । सांगती बुद्धि हितासी । न ऐकती विप्र तामसी । म्हणती चर्चा करू ॥ २३८ ॥ 

Transliteration: Aise Shriguru vipramsi | Samgati buddhi hitasi | Na aikati vipra tamasi | Mhamti charcha karu || 238 || 

Meaning: Thus Shri Guru gave beneficial advice to the Brahmins, but those stubborn Brahmins did not listen and insisted on a debate. 

अर्थ: "श्रीगुरूंनी ब्राह्मणांना त्यांच्या हिताच्या गोष्टी सांगितल्या, पण त्या तामसी ब्राह्मणांनी ऐकले नाही. ते चर्चेचा हट्ट धरून बसले."

Ovi 239: चर्चा जरी न करू येथे । हारी दिसेल आम्हांते । सांगती लोक राजयाते । महत्त्व आमुचे उरे केवी ॥ २३९ ॥ 

Transliteration: Charcha jari na karu yethe | Hari disela amhamte | Samgati loka rajayate | Mahattva amuche ure kevi || 239 || 

Meaning: "If we do not debate here, it will look like our defeat. What will people tell the King? How will our importance remain?" 

अर्थ: "जर आम्ही चर्चा केली नाही तर आमची हार मानली जाईल. लोक राजाला काय सांगतील? मग आमचे महत्त्व कसे टिकेल?"

Ovi 240: सिद्ध म्हणे नामांकिता । ऐसे विप्र मदोमन्ता । नेणती आपुले हिता । त्यासी मृत्यु जवळी आला ॥ २४० ॥ 

Transliteration: Siddha mhane Namamkita | Aise vipra madomamta | Nenati apule hita | Tyasi mrityu javali ala || 240 || 

Meaning: Siddha said to Namamkita, "Those prideful Brahmins did not know their own welfare; their death had come near." 

अर्थ: "सिद्ध मुनी नामधारकाला म्हणतात, 'असे हे अहंकारी ब्राह्मण स्वतःचे हित विसरले होते, त्यांचा मृत्यू जवळ आला होता'."

Ovi 241: गंगाधराचा नंदनु । सांगे गुरुचरित्र कामधेनु । वेदविवरण ऐकता साधनु । होय समाधान श्रोते जना ॥ २४१ ॥ 

Transliteration: Gamgadharacha namdanu | Samge Gurucharitra kamadhenu | Vedavivarana aikata sadhanu | Hoya samadhana shrote jana || 241 || 

Meaning: The son of Gangadhara tells the Gurucharitra, which is like a Kamadhenu. Listening to the details of the Vedas brings satisfaction to the listeners.

 अर्थ: गंगाधराचा पुत्र (सरस्वती गंगाधर) हे कामधेनुसमान गुरुचरित्र सांगत आहे. वेदांचे हे विवरण ऐकून श्रोत्यांचे समाधान होईल.

Ovi 242: इति श्रीगुरुचरित्रामृत । चारी वेदांचा मथितार्थ । उकलोनि दाविला यथार्थ । म्हणे सरस्वतीगंगाधर ॥ २४२ ॥ 

Transliteration: Iti Shrigurucharitramrita | Chari vedamcha mathitartha | Ukaloni davila yathartha | Mhane Sarasvatigamgadhara || 242 || 

Meaning: Thus ends the nectar of Shri Guru Charitra; Saraswati Gangadhar says the essence of the four Vedas has been correctly revealed. 

अर्थ: "सरस्वती गंगाधर म्हणतात की, अशा प्रकारे चारी वेदांचा सारांश यथार्थपणे उलगडून सांगितला आहे."

Iti Shrigurucharitraparmakathakalpatarau Shrinrusinhasaraswatyupakhyane Siddhanamadharakasamvade Vedvistar Kathan Nama Shadvinsho-Adhyayah ||242|| 🙏🙇🏻

 Shri Gurudattatreyaarpanmastu॥

 Conclusion

The chapter concludes with the two Brahmins remaining stubborn despite Shri Guru's immense wisdom and warnings. Shri Guru highlights the decline of Vedic adherence in the Kali Yuga and cautions against the commercialization or misuse of sacred knowledge. The conclusion emphasizes that those who use the Vedas for ego and personal gain ultimately invite their own downfall. Saraswati Gangadhar beautifully summarizes the essence of the four Vedas, leaving the reader with the lesson that true spirituality lies in surrender and devotion rather than intellectual arrogance.

Note: This is an English translation and transliteration of the original 16th-century classic by Saraswati Gangadhar, meticulously prepared for global devotees of Lord Dattatreya by Mantra Stotra Jyoti With Marathi Ovi Meaning & EnglishTransliteration & Ovi 

⭐⭐⭐