Shree Guru Charitra – Chapter 37 (English script & Translation)

Shri Gurucharitra Chapter 37

( EnglishTransliteration with Marathi Ovi and meaning )

Aahinkakarmanirupan

Image From -Google 

 

Introduction 

The Shri Guru Charitra is not merely a biographical account of Shri Narasimha Saraswati Swami Maharaj; it is a spiritual lighthouse that guides millions toward a meaningful and disciplined life. Chapter 37 of this holy text stands as a cornerstone for those seeking to understand the 'Achara Dharma'—the sacred code of daily conduct.

In this chapter, through a divine dialogue between the Guru and a Brahmin, the text delves into the intricacies of daily rituals, dietary discipline, and the ethics of living. It bridges the gap between spiritual practice and mundane existence, teaching us that purity of mind begins with the purity of our actions and habits.

Note: This is an English translation and transliteration of the original 16th-century classic by Saraswati Gangadhar, meticulously prepared for global devotees of Lord Dattatreya by Mantra Stotra Jyoti With Marathi Ovi Meaning & EnglishTransliteration & Ovi 

⭐ ⭐ ⭐ 

Shree Ganesha Namah: Shree Saraswatya Namah:. Shree Kul Devtay Namah: Shree Padshrivallabhai Namah: Shree Nrisimha Saraswatyai Namah: Shree Gurubhyo Namah:

Ovi 1: नामधारक विनवी सिद्धासी । पुढे कथा वर्तली कैसी । श्रीगुरु सांगती विस्तारेसी । काय निरूपिले यानंतर ॥ १॥

Transliteration: Namadharaka vinavi Siddhasi | Pudhe katha vartali kaisi | Shriguru sangati vistaresi | Kaya nirupile yanantara ||1||

English Meaning: Namadharaka requested Siddha Muni, "What happened next? What did Shri Guru explain in detail after this? Please tell me the further story."

अर्थ: नामधारकाने सिद्धांना विचारले की, यानंतर श्रीगुरूंनी ब्राह्मणाला पुढे कोणता उपदेश केला आणि काय कथा घडली?

Ovi 2: ऐक नामधारका सगुणा । श्रीगुरु अवतार नारायणा । जाणे सर्व आचारखुणा । सांगतसे कृपेसी ॥ २॥

Transliteration: Aika Namadharaka saguna | Shriguru avatara Narayana | Jane sarva acharakhuna | Sangatase krupesi ||3||

English Meaning: Listen, O virtuous Namadharaka, Shri Guru is the incarnation of Lord Narayana himself. He knows all the secrets of righteous conduct and is explaining them out of compassion.

अर्थ: सिद्ध म्हणाले, "हे नामधारका, श्रीगुरु हे साक्षात नारायणाचे अवतार आहेत. ते सर्व आचार-धर्म जाणतात आणि कृपेने ते सांगत आहेत."

Ovi 3: त्रैमुर्तीच्या अवतारास । आचार सांगता काय प्रयास । ज्ञान देउनी पतितास । वेद म्हणविले कवणेपरी ॥ ३॥

Transliteration: Traimurtichya avatarasa | Achara sangata kaya prayasa | Jnyana deuni patitasa | Veda mhanavile kavonepari ||3||

English Meaning: For the incarnation of the Trinity (Dattatreya), what effort is needed to explain conduct? He is the one who granted knowledge to the fallen and made them recite the Vedas.

अर्थ: साक्षात दत्तगुरूंना आचार सांगणे कठीण नाही. त्यांनी तर पतितांनाही ज्ञान देऊन त्यांच्याकडून वेद वदवून घेतले आहेत.

Ovi 4: ऐसे गुरुमुर्ति दातारु । भक्तजनकल्पतरु । सांगते झाले आचारु । कृपा करोनि विप्रासी ॥ ४॥

Transliteration: Aise Gurumurti dataru | Bhaktajanakalpataru | Sangate jhale acharu | Krupa karoni viprasi ||4||

English Meaning: Such is the divine Guru, the giver of boons and the Wish-fulfilling Tree (Kalpataru) for devotees. Out of grace, He began explaining the codes of conduct to the Brahmin.

अर्थ: असे भक्तवत्सल श्रीगुरु त्या ब्राह्मणावर कृपा करून त्याला धर्माचरण (आचार) सांगू लागले.

Ovi 5: श्रीगुरु म्हणती ब्राह्मणासी । गृहरक्षणार्थ कारणासी । अग्निमंथनकाष्ठासी । संपादावे कृष्णामार्जार ॥ ५॥

Transliteration: Shriguru mhanti brahmanasi | Gruharakshanartha karanasi | Agnimanthanakashtasi | Sampadave krushnamarjara ||5||

English Meaning: Shri Guru said to the Brahmin: For the protection of the house and for the sacred fire, collect wood for churning fire (Agnimanthan) and keep a black cat.

अर्थ: श्रीगुरु ब्राह्मणाला म्हणतात, घराच्या रक्षणासाठी आणि अग्नीसाठी लागणारे साहित्य गोळा करावे, तसेच काळी मांजर पाळावी.

Ovi 6: श्रीखंडादि मणिघृते । तिळ कृष्णाजिन छागवस्त्रे । इतुकी असावी पवित्रे । दुरिते बाधा करू न शकती ॥ ६॥

Transliteration: Shrikhandadi manighrute | Tila krushnajina chhagavastre | Ituki asavi pavitre | Durite badha karu na shakati ||6||

English Meaning: Sandalwood, gems, ghee, sesame seeds, deer skin (Krishnajina), and clean woolen garments should be kept in the house. These holy items prevent calamities from affecting the home.

अर्थ: चंदन, मणी, तूप, तीळ, मृगाजिन (हरणाचे कातडे) आणि पवित्र वस्त्रे घरात असावीत, त्याने संकटे येत नाहीत.

Ovi 7: शुक्लपक्ष सारसासी । पोसावे घरी परियेसी । समस्तपापविनाशी । धेनु असावी आपुले घरी ॥ ७॥

Transliteration: Shuklapaksha sarasasi | Posave ghari pariyesi | Samastapapavinashi | Dhenu asavi apule ghari ||7||

English Meaning: During the bright fortnight, keep a Sarasa bird (crane) and most importantly, keep a cow at home, as she is the destroyer of all sins.

अर्थ: घरात पापविनाशक अशी गाय असावी आणि सारस पक्ष्यासारखे शुभ पक्षी असावेत.

Ovi 8: देवपूजेचे विधान । सांगेन ऐका एक मन । गृह बरवे संमार्जन । देवगुह असावे ॥ ८॥

Transliteration: Devapujeche vidhana | Sangena aika eka mana | Gruha barave sammarjana | Devaguha asave ||8||

English Meaning: Now listen with a focused mind to the procedure of deity worship. The house should be well-cleaned and there must be a separate room or place for the deities.

अर्थ: आता देवपूजेचा विधी सांगतो. घर नेहमी स्वच्छ असावे आणि घरात देवासाठी वेगळे देवघर असावे.

Ovi 9: हिरण्य रौप्य ताम्रेसी । अथवा मृत्तिका पात्रेसी । संमार्जन करावे विधींसी । निषिद्ध पात्रे सांगेन ॥ ९॥

Transliteration: Hiranya raupya tamresi | Athava mruttika patresi | Sammarjana karave vidhinsi | Nishiddha patre sangena ||9||

English Meaning: Use vessels made of gold, silver, copper, or clay for cleaning and worship. I shall now tell you which vessels are forbidden.

अर्थ: सोने, चांदी, तांबे किंवा मातीच्या पात्रांनी पूजा करावी. आता पूजेसाठी कोणती पात्रे निषिद्ध आहेत ते सांगतो.

Ovi 10: कास्यपात्री कन्यकाहस्ती । नोवरी अथवा शूद्र जाती । न करावे वस्त्र धरोनि वामहस्ती । दक्षिण हस्ती सारवावे ॥ १०॥

Transliteration: Kasyapatri kanyakahasti | Novari athava shudra jati | Na karave vastra dharoni vamahasti | Dakshina hasti saravave ||10||

English Meaning: Avoid bronze vessels held by a young girl, a new bride, or a Shudra during worship preparations. Do not hold the cloth in the left hand while cleaning; use the right hand for swabbing.

अर्थ: काशाचे पात्र, नवीन नवरी किंवा शूद्र व्यक्तीच्या हातातील पात्र पूजेला वापरू नये.

Ovi 11: प्रारंभ करावा नैऋत्यकोनी । रात्री न करावे उदक घेउनी । अगत्य करणे घडे मनी । भस्मे करोनि सारवावे ॥ ११॥

Transliteration: Prarambha karava nairutyakoni | Ratri na karave udaka gheuni | Agatya karane ghade mani | Bhasme karoni saravave ||11||

English Meaning: Start cleaning from the southwest corner. Do not use water to swab the floor at night; if it is absolutely necessary, use sacred ash (Bhasma) instead.

अर्थ: स्वच्छतेची सुरुवात नैऋत्य कोपऱ्यातून करावी. रात्री पाण्याने जमीन सारवू नये, फारच गरज पडल्यास भस्माने सारवावी.

Ovi 12: रंगमाळिका घालोनि निर्मळ । असावे देवताभुवनी । मग बैसोनि शुभासनी । देवपूजा करावी ॥ १२॥

Transliteration: Rangamalika dhaloni nirmala | Asave devatabhuvani | Mag baisoni shubhasani | Devapuja karavi ||12||

English Meaning: Draw beautiful Rangoli patterns in the deity room. Then, sitting on an auspicious seat, perform the worship of the deities.

अर्थ: देवापुढे सुंदर रांगोळी काढावी आणि पवित्र आसनावर बसून देवपूजा करावी.

Ovi 13: जैसी संध्या ब्राह्मणासी । देवपूजा करावी तैसी । त्रिकाल करावे अर्चनासी । एकचित्ते मनोभावे ॥ १३॥

Transliteration: Jaisi sandhya brahmanasi | Devapuja karavi taisi | Trikala karave archanasi | Ekachitte manobhave ||13||

English Meaning: Just as Sandhya (daily prayer) is essential for a Brahmin, so is deity worship. Perform the worship three times a day with devotion and a steady mind.

अर्थ: ब्राह्मणाला जशी त्रिकाल संध्या महत्त्वाची आहे, तशीच त्रिकाल देवपूजा करणेही आवश्यक आहे.

Ovi 14: त्रिकाळी न घडे ज्यासी । प्रातःकाळी करावी हर्षी । तेही न साधे परियेसी । माध्याह्नकाळी करावे ॥ १४॥

Transliteration: Trikali na ghade jyasi | Pratahkali karavi harshi | Tehi na sadhe pariyesi | Madhyahnakali karave ||14||

English Meaning: If one cannot worship three times, do it joyfully in the morning. If even that is not possible, then do it at midday.

अर्थ: तिन्ही वेळा पूजा जमली नाही तर सकाळी करावी, तेही शक्य नसल्यास दुपारी करावी.

Ovi 15: सायंकाळी मंत्रेसी । पुष्पे वाहोनि भक्तीसी । ऐसे न साधे जयासी । भोजनकाळी करावे ॥ १५॥

Transliteration: Sayankali mantresi | Pushpe vahoni bhaktisi | Aise na sadhe jayasi | Bhojanakali karave ||15||

English Meaning: Offer flowers with mantras in the evening. If this is also not possible, do the worship at least before taking meals.

अर्थ: संध्याकाळी मंत्रांनी फुले वाहावीत. काहीच जमले नाही तर जेवणापूर्वी देवाचे अर्चन करावे.

Ovi 16: देवपूजा न करी नर । पावे त्वरित यमपुर । नरक भोगी निरंतर । ऐक ब्राह्मणा एकचित्ते ॥ १६॥

Transliteration: Devapuja na kari nara | Pave tvarita Yamapura | Naraka bhogi nirantara | Aika brahmana ekachitte ||16||

English Meaning: A person who does not worship the deities quickly reaches the city of Yama (God of Death) and suffers in hell indefinitely. Listen, O Brahmin, with a focused mind.

अर्थ: जो मनुष्य देवपूजा करत नाही, त्याला मृत्यूनंतर यमपुरीत नरकवास सोसावा लागतो.

Ovi 17: विप्रकुळी जन्म जयासी । पूजा न करिता जेवी हर्षी । तोचि होय यमग्रासी । वैश्वदेव न करी नर ॥ १७॥

Transliteration: Viprakuli janma jayasi | Puja na karita jevi harshi | Tochi hoya Yamagrasi | Vaishvadeva na kari nara ||17||

English Meaning: One born in a Brahmin family who eats happily without performing worship and the Vaishvadeva ritual becomes a victim of Yama.

अर्थ: ब्राह्मण कुळात जन्मून जो देवपूजा आणि वैश्वदेव न करता जेवतो, तो यमाच्या जाळ्यात सापडतो.

Ovi 18: देवपूजा करावयासी । सहा प्रकार परियेसी । उदकनारायण विशेषी । पूजिता तृप्ति जगन्नाथा ॥ १८॥

Transliteration: Devapuja karavyayasi | Saha prakara pariyesi | Udakanarayana visheshi | Pujita trupti Jagannatha ||18||

English Meaning: There are six ways to perform deity worship. Worshiping Lord Narayana in the form of water satisfies the Lord of the Universe (Jagannath).

अर्थ: देवपूजेचे सहा प्रकार आहेत. पाण्यातील नारायणाची पूजा केल्याने जगन्नाथ तृप्त होतो.

Ovi 19: दुसरा प्रकार सांगेन ऐका । अग्निदेवपूजा अधिका । मानसपूजा अतिविशेखा । एकचित्ते परियेसा ॥ १९॥

Transliteration: Dusara prakara sangena aika | Agnidevapuja adhika | Manasapuja ativishekha | Ekachitte pariyesa ||19||

English Meaning: Listen to the second type: worshiping the God of Fire (Agni). Also, mental worship (Manasa Puja) is extremely superior; listen with concentration.

अर्थ: दुसरा प्रकार म्हणजे अग्नीची पूजा. तसेच मानसाने (मनाने) केलेली पूजाही अत्यंत श्रेष्ठ आहे.

Ovi 20: सूर्यपूजा करिता जाण । संतुष्ट होय नारायण । सामान्यपक्षे स्थंडिली जाण । प्रतिमापूजा स्वल्पबुद्धि ॥ २०॥

Transliteration: Suryapuja karita jana | Santushta hoya Narayana | Samanyapakshe sthandili jana | Pratimapuja swalpabuddhi ||20||

English Meaning: By worshiping the Sun, Narayana is pleased. Worshiping on a prepared altar (Sthandila) or an idol (Pratima) is meant for those with ordinary understanding.

अर्थ: सूर्याची पूजा केल्याने नारायण प्रसन्न होतो. प्रतिमेत देव पाहून पूजा करणे हे सामान्य लोकोंसाठी आहे.

Ovi 21: ज्ञाता असेल बुद्धिमंत । यज्ञपुरुषपूजा त्वरित । स्वर्गापवर्गा पूजा देत । यज्ञपुरुषपूजा मुख्य जाण ॥ २१॥

Transliteration: Jnyata asela buddhimanta | Yajnyapurushapuja tvarita | Swargapavarga puja deta | Yajnyapurushapuja mukhya jana ||21||

English Meaning: A wise and intelligent person should perform the worship of Yajnyapurusha (Lord of Sacrifice). This primary worship grants both heaven and liberation.

अर्थ: ज्ञानी माणसाने यज्ञपुरुषाची पूजा करावी, ही पूजा स्वर्ग आणि मोक्ष देणारी मुख्य पूजा मानली जाते.

Ovi 22: अथवा पूजावे धेनूसी । ब्राह्मणपूजा विशेषी । गुरुपूजा मनोभावेसी । प्रत्यक्ष तुष्टे गुरुमूर्ति ॥ २२॥

Transliteration: Athava pujave dhenusi | Brahmanapuja visheshi | Gurupuja manobhavesi | Pratyaksha tushte Gurumurti ||22||

English Meaning: Or worship the cow, perform Brahmin-worship, and especially Guru-worship with heart; the Lord in the form of the Guru is instantly pleased.

अर्थ: तसेच गाय, ब्राह्मण आणि श्रीगुरूंची मनोभावे पूजा करावी, गुरुपूजेने साक्षात परमात्मा संतुष्ट होतो.

Ovi 23: गुरु त्रैमूर्ति म्हणोनि । बोलती समस्त श्रुतिवचनी । सकळाभीष्टे तयापासूनी । पाविजे चारी पुरुषार्थ ॥ २३॥

Transliteration: Guru Traimurti mhanoni | Bolati samasta shrutivachani | Sakalabhishte tayapasuni | Pavije chari purushartha ||23||

English Meaning: All the Vedas (Shrutis) declare that the Guru is the embodiment of the Trinity. From Him, all desires are fulfilled and the four goals of life (Purusharthas) are attained.

अर्थ: सर्व श्रुती सांगतात की गुरु हे त्रिमूर्ती स्वरूप आहेत.

Ovi 24: कलिप्रवेश होता नरू । न करिता अंतःकरण स्थिरू । उत्पत्ति केली शाङर्गधरू । समस्त कलि उद्धारावया ॥ २४॥

Transliteration: Kalipravesha hota naru | Na karita antahkarana sthiru | Utpatti keli Sharngadharu | Samasta kali uddharavaya ||24||

English Meaning: With the onset of Kaliyuga, human minds became unstable. Therefore, Lord Vishnu (Sharngadhara) created various means to uplift everyone in Kaliyuga.

अर्थ: कलियुगात मानवाचे मन स्थिर राहत नाही, म्हणून भगवंताने उद्धारासाठी विविध मार्ग निर्माण केले.

Ovi 25: शालिग्रामचक्रांकितेसी । प्रकाश केला ह्रषीकेशी । तीर्थ घेता परियेसी । समस्त पापे नासती ॥ २५॥

Transliteration: Shaligramachakrankitesi | Prakasha kela Hrushikeshi | Teertha gheta pariyesi | Samasta pape nasati ||25||

English Meaning: Lord Vishnu (Hrushikesha) revealed the Shaligrama stones and the Chakrankita stones. By taking the holy water (Teertha) of these stones, all sins are destroyed.

अर्थ: भगवंताने शालिग्राम आणि चक्रांकित शिळा प्रकट केल्या. त्यांचे तीर्थ घेतल्याने सर्व पापे नष्ट होतात.

Ovi 26: आज्ञा घेऊनि श्रीगुरूची । पूजा करावी प्रतिमेची । वेदोक्त मंत्र करोनी वाची । विधिपूर्वक पूजावे ॥ २६॥

Transliteration: Ajnya dheuni Shriguruchi | Puja karavi pratimechi | Vedokta mantra koroni vachi | Vidhipurvaka pujave ||26||

English Meaning: With the permission of the Guru, worship the idol. Recite the Vedic mantras and perform the worship according to the prescribed rituals.

अर्थ: श्रीगुरूंच्या आज्ञेने मूर्तीची पूजा करावी आणि विधी पूर्ण करावा.

Ovi 27: स्त्रीजनादि शूद्रांसी । न म्हणावे वेदमंत्रेसी । आगमोक्तमार्गैसी गुरुनिरोपे करावे ॥ २७॥

Transliteration: Striyanadi shudransi | Na mhanave vedamantresi | Agamoktamargaisi gurunirope karave ||27||

English Meaning: Women and Shudras should not recite Vedic mantras. They should perform worship through the Agamic (Puranic) path as instructed by the Guru.

अर्थ: स्त्रिया आणि शूद्रांनी वेदमंत्र म्हणू नयेत, त्यांनी पुराणोक्त मार्गाने पूजा करावी.

Ovi 28: श्रीगुरूचे निरोपाने । पूजिजे काष्ठे पाषाणे । तेचि होती देव जाणे । होती प्रसन्न परियेसा ॥ २८॥

Transliteration: Shriguruche niropane | Pujije kashthe pashane | Techi hoti deva jane | Hoti prasanna pariyesa ||28||

English Meaning: By the Guru's word, even if one worships wood or stone, it becomes God himself and bestows grace.

अर्थ: श्रीगुरूंच्या शब्दावर विश्वास ठेवून लाकूड किंवा दगडाची पूजा केली तरी त्यात देवत्व येते.

Ovi 29: शुचि आसनी बैसोनी । करावे प्राणायाम तिन्ही । येभ्योमाता म्हणोनि । चेतन करावा परमात्मा ॥ २९॥

Transliteration: Shuchi asani baisoni | Karave pranayama teenhi | Yebhyomata mhanoni | Chetana karava Paramatma ||29||

English Meaning: Sitting on a pure seat, performing three Pranayamas. Chanting 'Yebhyomata...', awakens the Supreme Soul (Paramatma) within.

अर्थ: पवित्र आसनावर बसून तीन प्राणायाम करावेत आणि परमात्म्याला जागी करावे.

Ovi 30: प्रणव मंत्रोनि द्वादशी । उदक प्रोक्षावे आपुल्या शिरसी । संकल्प करोनि अंगन्यासी । कलशपूजा करावी ॥ ३०॥

Transliteration: Pranava mantroni dwadashi | Udaka prokshave apulya shirasi | Sankalpa koroni anganyasi | Kalashapuja karavi ||30||

English Meaning: Reciting 'Om' twelve times, sprinkle water on your head. Make a resolution (Sankalpa), perform Anganyasa, and worship the Kalasha (water pot).

अर्थ: मंत्रांनी डोक्यावर पाणी शिंपडावे. संकल्प करून अंगन्यास करावा आणि कलशपूजा करावी.

Ovi 31: देवाच्या दक्षिण भागेसी । कलश ठेवावा परियेसी । पूजा करोनि भक्तीसी । शंखपूजा करावी ॥ ३१॥

Transliteration: Devachya dakshina bhagesi | Kalasha thevava pariyesi | Puja koroni bhaktisi | Shankhapuja karavi ||31||

English Meaning: Place the Kalasha on the right side of the deity. After worshiping it with devotion, perform the worship of the Conch (Shankha).

अर्थ: देवाच्या उजव्या बाजूला कलश ठेवावा आणि त्यानंतर शंखाची पूजा करावी.

Ovi 32: निर्माल्य काढोनि विनयेसी । टाकावे ते नैऋत्यदिशी । धौत वस्त्र हांतरोनि हर्षी । दीप प्रज्वलित करावा ॥ ३२॥

Transliteration: Nirmalya kadhoni vinayesi | Takave te nairutyadishi | Dhauta vastra hantaroni harshi | Deepa prajvalita karava ||32||

English Meaning: Humbly remove the old flowers (Nirmalya) and discard them in the southwest direction. Spread a clean cloth joyfully and light the lamp.

अर्थ: जुनी फुले काढून नैऋत्य दिशेला टाकावीत आणि दिवा लावावा.

Ovi 33: स्मरावे मनी श्रीगुरूसी । मनोवाक्कायकर्मैसी । अर्चन करावे पीठासी । विधिपूर्वक अवधारा ॥ ३३॥

Transliteration: Smarave mani Shrigurusi | Manovakkayakarmesi | Archana karave peethasi | Vidhipurvaka avadhara ||33||

English Meaning: Remember Shri Guru in your mind with thought, word, and deed. Then perform the worship of the altar (Peetha) according to the rituals.

अर्थ: मनात श्रीगुरूंचे स्मरण करून पीठाची पूजा विधीप्रमाणे करावी.

Ovi 34: चारी द्वारे पूजोनि । दिशा पूजाव्या अर्चुनी । शांताकार करा ध्यानी । मग आवाहनावे मंत्रोक्त ॥ ३४॥

Transliteration: Chari dware pujoni | Disha pujavya archuni | Shantakara kara dhyani | Mag avahanave mantrokta ||34||

English Meaning: Worship the four gates and the directions. Meditate on the peaceful form of the Lord, then invoke (Avahana) Him with mantras.

अर्थ: चारही दिशांची पूजा करून देवाचे शांत ध्यान करावे आणि मंत्रांनी देवाचे आवाहन करावे.

Ovi 35: सहस्त्रशीर्षेति आवाहनोनि । पुरुषएवेदं आसनी । एतावानस्य म्हणोनि । पाद्य द्यावे अवधारा ॥ ३५॥

Transliteration: Sahastrashirsheti avahanoni | Purusha-evedam asani | Etavanasya mhanoni | Padya dyave avadhara ||35||

English Meaning: Invoke with 'Sahasrashirsha...', offer the seat with 'Purusha-evedam...', and offer water to wash the feet (Padya) with 'Etavanasya...'.

अर्थ: 'सहस्त्रशीर्षा' मंत्राने आवाहन करून आसन द्यावे आणि पाद्य द्यावे.

Ovi 36: मंत्र म्हणोनि त्रिपादूर्ध्व ऐसा । अर्घ्य द्यावे परियेसा । तस्माद्विराड म्हणा ऐसा । देवासी आचमन समर्पावे ॥ ३६॥

Transliteration: Mantra mhanoni tripadurdhva aisa | Arghya dyave pariyesa | Tasmadvirad mhana aisa | Devasi achamana samarpave ||36||

English Meaning: Chanting 'Tripadurdhva...', offer Arghya. Reciting 'Tasmadvirad...', offer water for sipping (Achamana) to the Lord.

अर्थ: 'त्रिपादूर्ध्व' मंत्राने अर्घ्य द्यावे आणि 'तस्माद्विराड' ने आचमन समर्पावे.

Ovi 37: यत्पुरुषेण मंत्रेसी । स्नपन करा देवासी । दुग्धादि पंचामृतासी । स्नपनपूजा करावी ॥ ३७॥

Transliteration: Yatpurushena mantresi | Snapana kara devasi | Dugdhadi panchamrutasi | Snapanapuja karavi ||37||

English Meaning: Bathe the deity with the 'Yatpurushena...' mantra. Perform the ceremonial bath (Snapana) using the five nectars (Panchamruta) like milk, etc.

अर्थ: 'यत्पुरुषेण' मंत्राने देवाला स्नान घालावे आणि पंचामृताने अभिषेक करावा.

Ovi 38: पुरुषसूक्तादि रुद्रेसी । श्रुतिमार्गै करोनि न्यासासी । स्नपन करावे परियेसी । एकचित्ते अवधारा ॥ ३८॥

Transliteration: Purushasuktadi rudresi | Shrutimargai koroni nyasasi | Snapana karave pariyesi | Ekachitte avadhara ||38||

English Meaning: Perform the bath while reciting the Purusha Sukta and Rudra mantras according to the Vedic path with Nyasa. Listen with focus.

अर्थ: पुरुषसूक्त आणि रुद्र मंत्रांचे पठण करत देवाला अभिषेक करावा.

Ovi 39: स्नपन करूनि देवासी । बैसवावे शूभासनेसी । तयज्ञमिति मंत्रेसी । वस्त्रे द्यावी परियेसा ॥ ३९॥

Transliteration: Snapana karuni devasi | Baisavave shubhasanesi | Tayajnyamiti mantresi | Vastre dyavi pariyesa ||39||

English Meaning: After bathing the deity, seat Him on an auspicious throne. Offer garments (Vastra) with the 'Tayajnyamiti...' mantra.

अर्थ: स्नान झाल्यावर देवाला आसनावर बसवून वस्त्रे अर्पण करावीत.

Ovi 40: तस्माद्यज्ञेति मंत्रेसी । यज्ञोपवीत द्यावे देवासी । येणेचि मंत्रे गंधाक्षतेसी । वहावे अनन्यभक्तीने ॥ ४०॥

Transliteration: Tasmadyajnyeti mantresi | Yajnyopaveeta dyave devasi | Yenechi mantre gandhakshatesi | Vahave ananyabhaktine ||40||

English Meaning: Offer the sacred thread (Yajnyopaveeta) with the 'Tasmadyajnyeti...' mantra. With the same mantra, offer sandalwood paste (Gandha) and rice (Akshata) with unswerving devotion.

अर्थ: 'तस्माद्यज्ञे' मंत्राने यज्ञोपवीत, गंध आणि अक्षता अर्पण कराव्यात.

Ovi 41: तस्मादश्वा अजायन्त । ऐसा तुम्ही मंत्र म्हणत । पुष्पे वहावी एकचित्त । मनःपूर्वक देवासी ॥ ४१॥

Transliteration: Tasmadashwa ajayanta | Aisa tumhi mantra mhanata | Pushpe vahavi ekachitta | Manahpurvaka devasi ||41||

English Meaning: Chanting 'Tasmadashwa ajayanta...', offering flowers to the Lord with full concentration and heart-felt devotion.

अर्थ: या मंत्राचा उच्चार करत देवाला मनःपूर्वक फुले वाहावीत.

Ovi 42: पुष्पे वहावयाचे विधान । सांगेन ऐका ऋषिजन । आपण पेरिली कुसुमे सगुण । उत्तम पक्ष परियेसा ॥ ४२॥

Transliteration: Pushpe vahavayache vidhana | Sangena aika rushijana | Apana perili kusume saguna | Uttama paksha pariyesa ||42||

English Meaning: Listen, O Sages, to the procedure of offering flowers. Flowers grown and tended by oneself are considered the best (Uttama).

अर्थ: स्वतःच्या बागेत फुलवलेली फुले अर्पण करणे हा सर्वोत्तम प्रकार आहे.

Ovi 43: पुष्पे असती अरण्यात । ती मध्यम प्रकार बोलिजेत । क्रय करूनि घेता विकत । अधम पुष्पे जाणिजे ॥ ४३॥

Transliteration: Pushpe asati aranyata | Tee madhyama prakara bolijeta | Kraya koruni gheta vikata | Adhama pushpe janije ||43||

English Meaning: Flowers found in the forest are of medium (Madhyama) quality. Flowers bought with money are considered the lowest (Adhama) for worship.

अर्थ: अरण्यातील फुले मध्यम दर्जाची, तर विकत घेतलेली फुले अधम मानली जातात.

Ovi 44: उत्तम न मिळता घ्यावी विकत । उत्तम पक्ष पुष्पे श्वेत । रक्त मध्यम अधम पीत । कृष्णचित्र अधमाधम ॥ ४४॥

Transliteration: Uttama na milata dhyavi vikata | Uttama paksha pushpe shweta | Rakta madhyama adhama pita | Krushnachitra adhamadhama ||44||

English Meaning: If the best are unavailable, one may buy them. White flowers are the best, red are medium, yellow are inferior, and black or multi-colored are the worst.

अर्थ: सफेद फुले सर्वोत्तम, लाल मध्यम, पिवळी कनिष्ठ आणि काळी अत्यंत कनिष्ठ होत.

Ovi 45: वर्जावी शिळी पुष्पे देख । सच्छिद्र अथवा कृमिभक्षक । भूमीवरी पडे ऐक । पुष्प त्यजावे देवासी ॥ ४५॥

Transliteration: Varjavi shili pushpe dekha | Sachhidra athava krumibhakshaka | Bhumivari pade aika | Pushpa tyajave devasi ||45||

English Meaning: Avoid stale flowers, those with holes or eaten by insects. A flower that has fallen on the ground must be discarded and not offered to the Lord.

अर्थ: शिळी, किडलेली किंवा जमिनीवर पडलेली फुले देवाला वाहू नयेत.

Ovi 46: शिळी नव्हेती द्रव्ये जाणा । बिल्वपत्रे तुळसी आणा । सहस्त्रपत्रे कमळे नाना । सदा ग्राह्य देवांसी ॥ ४६॥

Transliteration: Shili navheti dravye jana | Bilvapatre tulasi ana | Sahastrapatre kamale nana | Sada grahya devansi ||46||

English Meaning: Know that Bilva leaves, Tulsi, and lotuses never become stale. They are always acceptable to the deities.

अर्थ: बेल, तुळस आणि कमळ ही कधीही शिळी मानली जात नाहीत.

Ovi 47: शतपत्रे बकुलचंपकासी । पाटले कमले पुन्नागेसी । मल्लिका जाती करवीरेसी । कल्हारपुष्पे अर्पावी ॥ ४७॥

Transliteration: Shatapatre bakulachampakasi | Patale kamale punnagesi | Mallika jati karviresi | Kalharpushpe arpavi ||47||

English Meaning: Offer lotus, Bakula, Champaka, Mallika, Jati, Karvira, and Kalhara flowers to the Lord.

अर्थ: बकुळ, चाफा, कमळ, मोगरा, जाई, कण्हेर इत्यादी फुले देवाला अर्पण करावीत.

Ovi 48: विष्णुपूजा करावयासी । वर्जावी पुष्पे तुम्ही ऐसी । धत्तूर अर्क करवीरेसी । रक्त पुष्पे वर्जावी ॥ ४८॥

Transliteration: Vishnupuja karavyayasi | Varjavi pushpe tumhi aisi | Dhattura arka karviresi | Rakta pushpe varjavi ||48||

English Meaning: For Vishnu-worship, avoid these flowers: Dhatura, Arka (Calotropis), and Karvira. Generally, red flowers should be avoided for Vishnu.

अर्थ: विष्णूच्या पूजेसाठी धोतरा, रुई आणि लाल फुले वर्ज्य आहेत.

Ovi 49: गिरिकर्णिका निर्गुडेसी । सेवगा कपित्थ करंजेसी । अमलपत्र कुष्मांडेसी । पुष्पे विष्णूसी वर्जावी ॥ ४९॥

Transliteration: Girikarnika nirgudesi | Sevaga kapittha karanjesi | Amalapatra kushmandesi | Pushpe Vishnusi varjavi ||49||

English Meaning: Girikarnika, Nirgudi, drumstick flowers, Kapittha, Karanja, and flowers of the pumpkin should be avoided for Lord Vishnu.

अर्थ: गोकर्ण, निर्गुडी, शेवगा, कवठ आणि कोहळ्याची फुले विष्णूला वाहू नयेत.

Ovi 50: ही वाहिल्या होय दोषी । सांगेन ऐका समस्त ऋषि । पुजा करिती विष्णुसी । त्यजावे याचि कारणे ॥ ५०॥

Transliteration: Hee vahilya hoya doshi | Sangena aika samasta rushi | Puja kariti Vishnusi | Tyajave yachi karane ||50||

English Meaning: Offering these brings demerit. Listen, all O Sages, those who worship Vishnu must discard these flowers for this reason.

अर्थ: ही निषिद्ध फुले विष्णूला वाहिल्यास दोष लागतो.

Ovi 51: अर्कपुष्प वाहिल्यासी । विनाश होय आपणासी । धत्तूरपुष्पे प्रज्ञानासी । कोविदारे दरिद्रता ॥ ५१॥

Transliteration: Arkapushpa vahilyasi | Vinasha hoya apanasi | Dhattura-pushpe prajnyanasi | Kovidare daridrata ||51||

English Meaning: Offering Arka flowers leads to self-destruction. Dhatura flowers harm wisdom, and Kovidara flowers bring poverty.

अर्थ: रुईच्या फुलाने विनाश होतो, धोतऱ्याने बुद्धी भ्रष्ट होते आणि कांचनाच्या फुलाने दरिद्रता येते.

Ovi 52: श्रीकर्णिकापुष्पे वाहता । कुळक्षय होय त्वरिता । कंटुकारीपुष्पे वाहता । शोक होय परियेसा ॥ ५२॥

Transliteration: Shrikarnikapushpe vahata | Kulakshaya hoya tvarita | Kantukaripushpe vahata | Shoka hoya pariyesa ||52||

English Meaning: Offering Karnika flowers causes rapid decline of the lineage. Offering thorny flowers (Kantukari) results in grief.

अर्थ: कर्णिका फुलाने कुळाचा क्षय होतो आणि काटेरी फुलांनी दुःख प्राप्त होते.

Ovi 53: कंदपुष्पे होय दुःख । शाल्मलीपुष्पे रोग ऐक । उसकी कारणे करूनि विवेक । पुष्पे वहावी विष्णूसी ॥ ५३॥

Transliteration: Kandapushpe hoya duhkha | Shalmali-pushpe roga aika | Usaki karane koruni viveka | Pushpe vahavi Vishnusi ||53||

English Meaning: Kanda flowers bring sorrow and Shalmali flowers bring disease. Therefore, use discrimination while offering flowers to Vishnu.

अर्थ: कंदपुष्पाने दुःख आणि सावरीच्या फुलाने रोग जडतात.

Ovi 54: वर्जा पुष्पे ईश्वरासी । सांगेन नावे परियेसा । कपित्थ केतकी शशांकेसी । श्यामपुष्पे वर्जावी ॥ ५४॥

Transliteration: Varja pushpe Ishwarasi | Sangena nave pariyesa | Kapittha ketaki shashankesi | Shyamapushpe varjavi ||54||

English Meaning: Now I will name the flowers to be avoided for Lord Shiva (Ishwara): avoid Kapittha, Ketaki (screw-pine), and black/dark flowers.

अर्थ: शंकराच्या पूजेसाठी कवठ, केवडा आणि काळी फुले वर्ज्य आहेत.

Ovi 55: काष्ठ पिंपळ करंज देखा । बकुल दाडिंब केतका । घातकी निंबादि पंचका । माधवीपुष्पे वर्जावी ॥ ५५॥

Transliteration: Kashta pimpala karanja dekha | Bakula dadimba ketaka | Ghataki nimbadi panchaka | Madhavipushpe varjavi ||55||

English Meaning: Avoid flowers of Pipal, Karanja, Bakula, Pomegranate, Ketaki, Neem, and Madhavi for Lord Shiva.

अर्थ: पिंपळ, करंज, बकुळ, डाळिंब आणि निंबाची फुले शिवाला वाहू नयेत.

Ovi 56: चूत कुंद यूथिका जाती । रक्त पुष्पे वर्जावी निरुती । ईश्वरार्चने दोष घडती । श्वेतपुष्पे मुख्य देखा ॥ ५६॥

Transliteration: Chuta kunda yuthika jati | Rakta pushpe varjavi niruti | Ishwararchane dosha ghadati | Shwetapushpe mukhya dekha ||56||

English Meaning: Mango, Kunda, and Yuthika flowers, as well as red flowers, should be strictly avoided for Shiva as they bring demerit. White flowers are the primary choice.

अर्थ: शंकराला पांढरी फुले मुख्य असून लाल फुले वाहिल्याने दोष घडतात.

Ovi 57: पूजा करिता गणेशासी । वर्ज करा तुम्ही तुलसी । नित्यपूजा करा दूर्वैसी । दूर्वा वर्ज शक्तिदेवीते ॥ ५७॥

Transliteration: Puja karita Ganeshashi | Varja kara tumhi tulasi | Nityapuja kara durvaisi | Durva varja Shaktidevite ||57||

English Meaning: While worshiping Lord Ganesha, avoid Tulsi. Always worship Him with Durva grass. However, Durva should not be offered to the Mother Goddess (Shakti).

अर्थ: गणपतीला तुळस वाहू नये आणि दुर्वांनी पूजा करावी. देवीला दुर्वा वाहू नयेत.

Ovi 58: येणे विधी पुष्पे वाहता । काम्य होय तुम्हा त्वरिता । चतुर्विध पुरुषार्था । लाधाल तुम्ही अवधारा ॥ ५८॥

Transliteration: Yene vidhi pushpe vahata | Kamya hoya tumha tvarita | Chaturvidha purushartha | Ladhala tumhi avadhara ||58||

English Meaning: By offering flowers in this manner, your desires will be quickly fulfilled and you will attain the four goals of life (Purusharthas).

अर्थ: या नियमांनुसार पूजा केल्यास चारी पुरुषार्थ मिळतील.

Ovi 59: यत्पुरुषेति मंत्रेसी । सुगंध धूपादि परिमळेसी । ब्राह्मणोस्येति मंत्रेसी । एकार्तिक्य करावे ॥ ५९॥

Transliteration: Yatpurusheti mantresi | Sugandha dhupadi parimalesi | Brahmanosyeti mantresi | Ekartikya karave ||59||

English Meaning: Offer fragrant incense (Dhupa) with the 'Yatpurushe...' mantra. Perform the Arati with a single lamp using the 'Brahmanosya...' mantra.

अर्थ: 'यत्पुरुषे' मंत्राने धूप दाखवावा आणि 'ब्राह्मणोस्य' मंत्राने आरती करावी.

Ovi 60: चंद्रमामनसो इति मंत्रेसी । नैवेद्य अर्पावा देवासी । तांबूल अर्पिता म्हणा मंत्रासी । नाभ्याआसीदिति ऐसा ॥ ६०॥

Transliteration: Chandramamanaso iti mantresi | Naivedya arpava devasi | Tambula arpita mhana mantrasi | Nabhya-aseediti aisa ||60||

English Meaning: Offer food (Naivedya) with 'Chandrama manaso...'. While offering betel leaf (Tambula), recite 'Nabhya-aseed...'.

अर्थ: 'चंद्रमा मनसो' मंत्राने नैवेद्य आणि 'नाभ्याआसीद' ने विडा अर्पण करावा.

Ovi 61: सुवर्णपुष्पे नीरांजन । सप्तास्येति मंत्रे करून । पुष्पांजलि घेऊन । देवा यज्ञेति मंत्रे अर्पावी ॥ ६१॥

Transliteration: Suvarnapushpe neeranjana | Saptasyeti mantre karuna | Pushpanjali gheuna | Deva yajnyeti mantre arpavi ||61||

English Meaning: Perform the waving of the lamp (Neeranjana) with the 'Saptasya...' mantra. Offer a handful of flowers (Pushpanjali) with the 'Yajnyena yajnyam...' mantra.

अर्थ: निरांजनाने ओवाळून मंत्रपुष्पांजली अर्पण करावी.

Ovi 62: धातापुरस्तात् मंत्रेसी । नमस्कारावे देवासी । अति संमुख पृष्ठदेशी । गर्भगृही करू नये ॥ ६२॥

Transliteration: Dhatapurastat mantresi | Namaskarave devasi | Ati sammukha prushtadeshi | Garbhagruhi karu naye ||62||

English Meaning: Bow to the Lord with the 'Dhatapurastat...' mantra. In the sanctum , do not stand exactly in front of or with your back to the deity.

अर्थ: 'धातापुरस्तात्' मंत्राने नमस्कार करावा. देवाच्या समोर किंवा पाठ करून उभे राहू नये.

Ovi 63: नमस्काराचे विधान । सांगेन ऐका विद्वज्जन । सव्य देवप्रदक्षिणा । करूनि नमन करावे ॥ ६३॥

Transliteration: Namaskarache vidhana | Sangena aika vidvajana | Savya devapradakshina | Koruni namana karave ||63||

English Meaning: Listen to the rules of bowing, O Wise Ones. First, circumambulate (Pradakshina) the deity from the right side and then bow down.

अर्थ: देवाला उजव्या बाजूने प्रदक्षिणा घालून मग नमस्कार करावा.

Ovi 64: आपुला गुरु माता पिता । संमुख जावे बाहेरूनि येता । अथवा उत्तम द्विज देखता । संमुख जावोनि वंदावे ॥ ६४॥

Transliteration: Apula guru mata pita | Sammukha jave baheruni yeta | Athava uttama dwija dekhata | Sammukha javoni vandave ||64||

English Meaning: When your Guru, mother, or father comes from outside, go forward to meet them. Similarly, go forward to bow to a noble Brahmin upon seeing him.

अर्थ: गुरु, आई, वडील किंवा श्रेष्ठ ब्राह्मण समोर आल्यास त्यांना सामोरे जाऊन वंदन करावे.

Ovi 65: सभा असेल द्विजांची । नमस्कार करा तुम्ही एकची । देवार्चनी तैसेची । नमस्कार पावे समस्ता ॥ ६५॥

Transliteration: Sabha asela dwijanchi | Namaskara kara tumhi ekachi | Devarchani taisichi | Namaskara pave samasta ||65||

English Meaning: If there is an assembly of Brahmins, offer a single bow to all. Similarly, in deity worship, a single bow reaches all gods.

अर्थ: ब्राह्मणांची सभा असेल तर सर्वांना मिळून एकच नमस्कार करावा.

Ovi 66: माता पिता श्रीगुरूसी । नमस्काराची रीति ऐसी । उभय हस्ते कर्णस्पर्शी । एकभावे वंदावे ॥ ६६॥

Transliteration: Mata pita Shrigurusi | Namaskarachi riti aisi | Ubhaya haste karnaparshi | Ekabhave vandave ||66||

English Meaning: This is the way to bow to parents and the Guru: touch your ears with both hands and bow with a single-minded devotion.

अर्थ: आई, वडील आणि गुरूंना दोन्ही हातांनी आपले कान स्पर्श करून वंदावे.

Ovi 67: सव्य पादावरी देखा । सव्य हस्त स्पर्शोनि निका । वामहस्ती वामपादुका । धरूनि नमन करावे ॥ ६७॥

Transliteration: Savya padavari dekha | Savya hasta sparshoni nika | Vamahasti vamapaduka | Dharuni namana karave ||67||

English Meaning: Touch their right foot with your right hand and their left foot with your left hand, and then bow.

अर्थ: उजव्या हाताने उजव्या पायाला आणि डाव्या हाताने डाव्या पायाला स्पर्श करून नमन करावे.

Ovi 68: गुरुस्थानांची नावे । सांगेन ऐका भावे । विचारोनिया बरवे । नमस्कारावे येणे विधी ॥ ६८॥

Transliteration: Gurusthananchi nave | Sangena aika bhave | Vicharoniya barave | Namaskarave yene vidhi ||68||

English Meaning: I will tell you the names of those who hold the status of a Guru. Bow to them according to this procedure after careful thought.

अर्थ: कोणाकोणाला गुरूंच्या स्थानी मानून नमस्कार करावा, ते सांगतो.

Ovi 69: माता पिता गुरु धाता । भयहर्ता अन्नदाता । व्रतबंध केल्या पुरोहिता । सापत्‍नी ते गुरुस्थानी ॥ ६९॥

Transliteration: Mata pita guru dhata | Bhayaharta annadata | Vratabandha kelya purohita | Sapatni te gurusthani ||69||

English Meaning: Mother, father, Guru, protector, one who removes fear, the giver of food, the priest who performed the thread ceremony, and the stepmother—all are like Gurus.

अर्थ: आई, वडील, गुरु, रक्षक, अन्नदाता, पुरोहित आणि सावत्र आई हे गुरुस्थानी आहेत.

Ovi 70: ज्येष्ठ भ्राता अथवा चुलता । सापत्‍न असेल ज्याची माता । वय अधिक इष्टमित्रा । नमस्कारावे तयांसी ॥ ७०॥

Transliteration: Jyeshtha bhrata athava chulata | Sapatna asela jyachi mata | Vaya adhika ishtamitra | Namaskarave tayansi ||70||

English Meaning: An elder brother, an uncle, a step-mother, and friends who are older in age should all be bowed to.

अर्थ: मोठा भाऊ, चुलता आणि वयाने मोठ्या मित्रांनाही नमस्कार करावा.

Ovi 71: निषिद्ध स्थाने नमावयासी । सांगेन ऐका तुम्हासी । उणे असेल वय ज्यासी । नमू नये विद्वज्जनी ॥ ७१॥

Transliteration: Nishiddha sthane namavyayasi | Sangena aika tumhasi | Une asela vaya jyasi | Namu naye vidvajjani ||71||

English Meaning: I will tell you where it is forbidden to bow. A wise person should not bow to someone who is younger in age.

अर्थ: आपल्यापेक्षा वयाने लहान असलेल्या व्यक्तीला विद्वानांनी नमस्कार करू नये.

Ovi 72: अग्नि समिधा पुष्पे कुशा । धरिला असेल अक्षतांकुशा । स्वहस्ती परहस्ती असता दोषा । अशस्त्रवध होईजे नमस्कारिता ॥ ७२॥

Transliteration: Agni samidha pushpe kusha | Dharila asela akshatankusha | Swahasti parahasti asata dosha | Ashastravadha hoije namaskarita ||72||

English Meaning: If someone is holding fire, wood, flowers, Kusha grass, or rice in their hands, bowing to them or them accepting it causes a sin equal to murder without a weapon.

अर्थ: हातात अग्नी, समिधा, फुले, दर्भ, अक्षता असताना नमस्कार केल्यास किंवा स्वीकारल्यास दोष लागतो.

Ovi 73: जप अथवा होम करिता । दूर देखिला द्विज येता । स्नान करिता जळी असता । नमन करिता दोष घडे ॥ ७३॥

Transliteration: Japa athava homa karita | Dura dekhila dwija yeta | Snana karita jali asata | Namana karita dosha ghade ||73||

English Meaning: While performing Japa, Homa, or while bathing in water, if a Brahmin is seen at a distance, do not bow then, as it brings demerit.

अर्थ: जप, होम किंवा स्नान करत असताना मध्येच नमस्कार केल्यास दोष लागतो.

Ovi 74: एखादा विप्र असे धावत । नेणता अथवा धनगर्वित । क्रोधवंत किंवा मंगलस्नान करित । नमस्कार करू नये ॥ ७४॥

Transliteration: Ekhada vipra ase dhavata | Nenata athava dhanagarvita | Krodhavanta kimva mangalasnana karita | Namaskara karu naye ||74||

English Meaning: Do not bow to a Brahmin who is running, who is ignorant, who is arrogant about wealth, who is angry, or who is performing a holy bath.

अर्थ: धावणाऱ्या, गर्विष्ठ, रागावलेल्या व्यक्तीला नमस्कार करू नये.

Ovi 75: एकहस्ते ब्राह्मणासी । नमू नये परियेसी । सूतकिया मूर्ख जनांसी । करू नये नमस्कार ॥ ७५॥

Transliteration: Ekahaste brahmanasi | Namu naye pariyesi | Sutakiya murkha janansi | Karu naye namaskara ||75||

English Meaning: Do not bow to a Brahmin with only one hand. Also, do not bow to those in mourning (Sutaka) or to foolish people.

अर्थ: एका हाताने नमस्कार करू नये. सुतकी किंवा मूर्ख माणसालाही नमस्कार टाळावा.

Ovi 76: गीतवाद्यादि नृत्येसी । संतुष्टावे देवासी । प्रार्थना करावी भक्तीसी । मग अर्चावे सनकादिका ॥ ७६॥

Transliteration: Geetavadyadi nrutyesi | Santushtave devasi | Prarthana karavi bhaktisi | Mag archave sanakadika ||76||

English Meaning: Please the Lord with songs, music, and dance. Pray with devotion and then worship the sages like Sanaka, etc.

अर्थ: गायन, वादन आणि भक्तीने देवाची प्रार्थना करावी.

Ovi 77: पूजा अपूर्व देवासी । हस्त ठेवूनि पीठेसी । उत्तरपूजा करावी हर्षी । मग करावे उद्वासन ॥ ७७॥

Transliteration: Puja apurva devasi | Hasta thevuni peethesi | Uttarapuja karavi harshi | Mag karave udvasana ||77||

English Meaning: After the unique worship, place your hand on the altar and joyfully perform the concluding worship (Uttara-puja), then bid farewell (Udvasana) to the invoked deities.

अर्थ: पूजा पूर्ण झाल्यावर उत्तरपूजा करावी आणि मग उद्वासन करावे.

Ovi 78: ऐसेपरी देवपूजा । करावी भक्तीने ऐका द्विजा । संस्कृत अन्न व्हावया काजा । वैश्वदेव करावा ॥ ७८॥

Transliteration: Aisepari devapuja | Karavi bhaktine aika dwija | Sanskruta anna vhavaya kaja | Vaishvadeva karava ||78||

English Meaning: O Brahmin, perform deity worship in this manner with devotion. To purify the food, the Vaishvadeva ritual must be performed.

अर्थ: अशी देवपूजा झाल्यावर अन्नातील दोष दूर करण्यासाठी 'वैश्वदेव' विधी करावा.

Ovi 79: अग्नि अलंकार करूनि । अन्न अग्निकुंडी दाखवूनि । घृतसंमिश्रित करूनि । पंच भाग करावे ॥ ७९॥

Transliteration: Agni alankara koruni | Anna agnikundi dakhuvuni | Ghrutasammishrita koruni | Pancha bhaga karave ||79||

English Meaning: Adorn the fire, offer the food to the fire altar, mix it with ghee, and divide it into five parts.

अर्थ: अग्नी प्रज्वलित करून अन्नाला तुपाचा स्पर्श करावा आणि पाच भाग करावेत.

Ovi 80: एक भागाच्या दहा आहुति । दुसरा बळिहरणी योजिती । अग्रदान तिसरा करिती । चौथ्या मागे पितृयज्ञ ॥ ८०॥

Transliteration: Eka bhagachya daha ahuti | Dusara baliharani yojiti | Agradana tisara kariti | Chauthya mage pitruyajnya ||80||

English Meaning: Offer ten oblations from the first part. The second is for Bali-harana, the third for Agradana (first gift), and the fourth is for Pitru-yajnya (ancestors).

अर्थ: दहा आहुती, बळीहरण, अग्रदान आणि पितृयज्ञ असे भाग करावेत.

Ovi 81: मनुष्ययज्ञ पांचव्यासी । वैश्वदेव करावा मंत्रेसी । अन्न नाही ज्या दिवसी । तंदुलांनी करावा ॥ ८१॥

Transliteration: Manushyayajnya panchavyasi | Vaishvadeva karava mantresi | Anna nahi jya divasi | Tandulanni karava ||81||

English Meaning: The fifth part is for Manushya-yajnya (humans). Perform Vaishvadeva with mantras. If cooked food is not available, use raw rice.

अर्थ: पाचवा भाग मनुष्ययज्ञासाठी ठेवावा.

Ovi 82: वैश्वदेव समयासी । अतिथि आलिया घरासी । चोर चांडाल होय हर्षी । पूजा करावी मनोभावे ॥ ८२॥

Transliteration: Vaishvadeva samayasi | Atithi aliya gharasi | Chora chandala hoya harshi | Puja karavi manobhave ||82||

English Meaning: If a guest comes during Vaishvadeva, whether a thief or an outcast, joyfully worship and serve them with heart.

अर्थ: वैश्वदेवाच्या वेळी दारात जो कोणी येईल, त्याला अतिथी मानून अन्न द्यावे.

Ovi 83: यम सांगे दूतासी । वैश्वदेव करिता नरासी । जाऊ नको तयापासी । विष्णुआज्ञा आम्हा असे ॥ ८३॥

Transliteration: Yama sange dutasi | Vaishvadeva karita narasi | Jau nako tayapasi | Vishnu-ajnya amha ase ||83||

English Meaning: Lord Yama tells his messengers, "Do not go near a person who performs Vaishvadeva, for such is the command of Lord Vishnu to us."

अर्थ: यम म्हणतात, जो नित्य वैश्वदेव करतो, त्याच्याकडे जाऊ नका.

Ovi 84: मातापिताघातकियांसी । शुनि श्वपचचांडासांसी । अतिथि आलिया घरासी अन्न द्यावे परियेसा ॥ ८४॥

Transliteration: Matapitadhatakiyansi | Shuni shvapachachandashansi | Atithi ali gharasi anna dyave pariyesa ||84||

English Meaning: Even if guests who are killers of parents, or those who keep dogs, or outcastes come to the house, give them food.

अर्थ: कितीही पापी मनुष्य दारात आला तरी त्याला विन्मुख न करता अन्न द्यावे.

Ovi 85: न विचारावे गोत्रकुळ । अन्न घालावे तात्काळ । विन्मुख झालिया पितृकुळ । वर्षै सोळा न येती घरासी ॥ ८५॥

Transliteration: Na vicharave gotrakula | Anna dhalave tatkala | Vinmukha jhalia pitrukula | Varshai sola na yeti gharasi ||85||

English Meaning: Do not ask their lineage or clan; serve food immediately. If a guest leaves disappointed, the ancestors do not return to the house for sixteen years.

अर्थ: अतिथीला त्याचे कुळ विचारू नये. अतिथी उपाशी गेल्यास पितर कोपतात.

Ovi 86: प्रवासी असेल आपण जरी । औषधि घृत दधि क्षीरी । कंदमूळे फळे तरी । देवयज्ञ करावा ॥ ८६॥

Transliteration: Pravasi asela apana jari | Aushadhi ghruta dadhi kshiri | Kandamule phale tari | Devayajnya karava ||86||

English Meaning: Even if you are traveling, perform the Devayajnya with medicines, ghee, curd, milk, roots, or fruits.

अर्थ: प्रवासात असताना औषधी, तूप, दही किंवा फळांनी देवयज्ञ करावा.

Ovi 87: अन्नाविणे अग्रदान । करू नये साधुजन । पंचमहायज्ञ करू ब्राह्मण । चांद्रायण आचरावे ॥ ८७॥

Transliteration: Annavine agradana | Karu naye sadhujana | Panchamahayajnya karu brahmana | Chandrayana acharave ||87||

English Meaning: A noble person should not perform Agradana without food. A Brahmin who fails to do the five great sacrifices must observe the Chandrayana penance.

अर्थ: अन्नाशिवाय अग्रदान करू नये, नाहीतर प्रायश्चित्त घ्यावे लागते.

Ovi 88: न होता वैश्वदेव आपुल्या घरी । भिक्षेसि आला नर जरी । भिक्षा घालिता पाप दूरी । वैश्वदेवफल असे ॥ ८८॥

Transliteration: Na hota vaishvadeva apulya ghari | Bhikhesi ala nara jari | Bhiksha dhalita papa duri | Vaishvadevaphal ase ||88||

English Meaning: If someone comes for alms before Vaishvadeva is done, giving alms removes sins and grants the merit of Vaishvadeva.

अर्थ: भिक्षेकरी आला, तर त्याला भिक्षा दिल्यास वैश्वदेवाचे फळ मिळते.

Ovi 89: बळिहरण घालोनि काडःई आपण । त्याणे आचरावे चांद्रायण । आपं काढिता दोष जाण । आणिकाकरवी काढवावे ॥ ८९॥

Transliteration: Baliharana dhaloni kadai apana | Tyane acharave chandrayana | Apana kadhita dosha jana | Anikakaravi kadhavave ||89||

English Meaning: One who removes the Baliharana offerings themselves must perform Chandrayana. There is a fault in doing it oneself; get someone else to do it.

अर्थ: बळीहरणाचे अन्न स्वतः काढू नये, इतरांकडून काढवावे.

Ovi 90: बळिहरण न काढिता जेवी जरी । सहा प्राणायाम त्वरित करी । तेणे होय पाप दूरी । श्रीगुरु म्हणती ब्राह्मणासी ॥ ९०॥

Transliteration: Baliharana na kadhita jevi jari | Saha pranayama tvarita kari | Tene hoya papa duri | Shriguru mhanti brahmanasi ||90||

English Meaning: If one eats without removing Baliharana, perform six Pranayamas immediately; that removes the sin, says Shri Guru to the Brahmin.

अर्थ: बळीहरण न काढता जेवण केले तर सहा प्राणायाम करावेत.

Ovi 91: गृहपूजा करूनि देखा । गोग्रास द्यावा विशेखा । नित्य श्राद्ध करणे ऐका । करूनि अन्न समर्पावे ॥ ९१॥

Transliteration: Gruhapuja koruni dekha | Gograsa dyava vishekha | Nitya shraddha karane aika | Koruni anna samarpave ||91||

English Meaning: After performing house worship, offer a morsel to the cow (Gograsa). Perform the daily Shraddha and then offer the food.

अर्थ: देवाची पूजा झाल्यावर गाईला गोग्रास द्यावा आणि पितरांचे स्मरण करावे.

Ovi 92: स्वधाकार पिंडदान । करू नये अग्नौकरण । ब्रह्मचारियासी तांबूलदान । दक्षिणा वर्ज परियेसा ॥ ९२॥

Transliteration: Swadhakara pindadana | Karu naye agnaukarana | Brahmachariyasi tambuladana | Dakshina varja pariyesa ||92||

English Meaning: Do not perform Swadha-vachana, Pinda-dana, or Agnaukarana at this time. Giving betel leaf or Dakshina to a Brahmachari is forbidden.

अर्थ: भोजनाच्या वेळी पिंडदान करू नये. ब्रह्मचाऱ्याला विडा किंवा दक्षिणा देऊ नये.

Ovi 93: वैश्वदेव झालियावरी । उभा राहोनि आपुल्या द्वारी । अतिथिमार्ग पहावा निर्धारी । आलिया पूजन करावे ॥ ९३॥

Transliteration: Vaishvadeva jhaliavari | Ubha rahoni apulya dwari | Atithimarga pahava nirdhari | Aliya pujana karave ||93||

English Meaning: After Vaishvadeva, stand at your door and wait for a guest. If one arrives, worship them.

अर्थ: वैश्वदेव झाल्यावर दारात उभे राहून अतिथीची वाट पाहावी.

Ovi 94: श्रमोनि आलिया अतिथिसी । पूजा करावी भक्तीसी । अथवा अस्तमानसमयासी । आलिया पूजन करावे ॥ ९४॥

Transliteration: Shramoni aliya atithisi | Puja karavi bhaktisi | Athava astamanasamayasi | Aliya pujana karave ||94||

English Meaning: Worship a guest who arrives exhausted or at sunset with devotion.

अर्थ: थकलेल्या किंवा सूर्यास्ताच्या वेळी आलेल्या अतिथीचे पूजन करावे.

Ovi 95: वर्णाना ब्राह्मणो गुरुः । ऐसे बोलती वेदशास्त्रु । अतिथि जाण सर्व गुरु । वैश्वदेवसमयासी ॥ ९५॥

Transliteration: Varnana Brahmano guruh | Aise bolati vedashastru | Atithi jana sarva guru | Vaishvadevasamayasi ||95||

English Meaning: The Vedas and scriptures say "Brahmin is the Guru of all castes," but during Vaishvadeva, know that the guest is the Guru of all.

अर्थ: भोजनाच्या वेळी आलेला अतिथी हा सर्वांचा गुरु मानला जातो.

Ovi 96: वैश्वदेवसमयी अतिथिसी । पूजा करिता परियेसा । ती पावे देवांसी । तुष्टे ब्रह्मा इंद्र वह्नि ॥ ९६॥

Transliteration: Vaishvadevasamayi atithisi | Puja karita pariyesa | Tee pave devansi | Tushte Brahma Indra Vahni ||96||

English Meaning: Worshiping a guest during Vaishvadeva reaches the Gods; Brahma, Indra, and Agni (Fire) are satisfied.

अर्थ: अतिथीची पूजा थेट देवाला पोहोचते.

Ovi 97: वायुगण अर्यमादि देव । तृप्ति पावे सदाशिव । पूजा करावी एकभाव । सर्व देवता संतुष्टती ॥ ९७॥

Transliteration: Vayugana Aryamadi deva | Trupti pave Sadashiva | Puja karavi ekabhava | Sarva devata santushtati ||97||

English Meaning: Vayu, Aryama, and other gods, along with Sadashiva, are satiated. Perform the worship with singular devotion to please all deities.

अर्थ: अतिथीच्या तृप्तीने सर्व देवता संतुष्ट होतात.

Ovi 98: अतिथीपाद प्रक्षाळिती । पितर सकळ तृप्त होती । अन्नदाने ब्रह्मा तृप्ति । विष्णुमहेश्वरा अवधारा ॥ ९८॥

Transliteration: Atithipada prakshāliti | Pitara sakala trupta hoti | Annadane Brahma trupti | Vishnumaheshvara avadhara ||98||

English Meaning: By washing the guest's feet, all ancestors are satisfied. Giving food satisfies Brahma, Vishnu, and Maheshvara.

अर्थ: अतिथीचे पाय धुतल्याने पितर आणि त्रिदेव तृप्त होतात.

Ovi 99: यतीश्वरादि ब्रह्मचारी । जे समयी येती आपुल्या घरी । अन्न द्यावे निर्धारी । महापुण्य असे देखा ॥ ९९॥

Transliteration: Yatishwaradi brahmachari | Je samayi yeti apulya ghari | Anna dyave nirdhari | Mahapunya ase dekha ||99||

English Meaning: Whenever an ascetic or a Brahmachari comes to your house, surely give them food, for it brings great merit.

अर्थ: संन्यासी किंवा ब्रह्मचारी यांना अन्न देणे हे महापुण्याचे काम आहे.

Ovi 100: ग्रासमात्र दिधला एक । मेरूसमान पुण्य अधिक । बरवे द्यावे त्यासी उदक । समुद्रासमान दान असे ॥ १००॥

Transliteration: Grasamatra didhala eka | Merusamana punya adhika | Barave dyave tyasi udaka | Samudrasamana dana ase ||100||

English Meaning: Giving even a single morsel brings merit equal to Mount Meru. Giving them water is a gift equal to the ocean.

अर्थ: दिलेला अन्नाचा एक घास मेरू पर्वताएवढे पुण्य देतो.

Ovi 101: अतिथि आलिया घरासी । जेवी आपण त्यजूनी त्यासी । श्वानयोनी पावे हर्षी । गर्दभयोनी पुढे उपजे ॥ १०१॥

Transliteration: Atithi aliya gharasi | Jevi apana tyajuni tyasi | Shvanayoni pave harshi | Gardabhayoni pudhe upaje ||101||

English Meaning: If a guest comes to the house and one eats without serving them, they will be born as a dog and later as a donkey.

अर्थ: अतिथीला डावलून स्वतः जेवल्यास पुढचा जन्म कुत्रा किंवा गाढवाचा मिळतो.

Ovi 102: ऐसे अतिथि पूजोन । मग करावे भोजन आपण । सर्वथा न करावे अन्न भिन्न । प्रपंच करिता दोष असे ॥ १०२॥

Transliteration: Aise atithi pujona | Mag karave bhojana apana | Sarvatha na karave anna bhinna | Prapancha karita dosha ase ||102||

English Meaning: After worshiping the guest, eat your food. Never serve different food to the guest; doing so while living a householder's life is a sin.

अर्थ: अतिथीला जेऊ घातल्यावरच स्वतः जेवावे.

Ovi 103: सायंप्रातर्गृहस्थासी । भोजन करणे संतोषी । प्रक्षालन करोनि पादांसी । ओले पायी असावे ॥ १०३॥

Transliteration: Sayam-pratar-gruhasthasi | Bhojana karane santoshi | Prakshalana koroni padansi | Ole payi asave ||103||

English Meaning: A householder should eat happily in the morning and evening. After washing the feet, they should remain with wet feet during the meal.

अर्थ: गृहस्थाने आनंदाने भोजन करावे, जेवण्यापूर्वी हात-पाय धुवावेत.

Ovi 104: ओली असावी पाच स्थाने । हस्त पाद उभय जाणे । मुख ओले पंचम स्थाने । शतायुषी पुरुष होय ॥ १०४॥

Transliteration: Oli asavi pacha sthane | Hasta pada ubhaya jane | Mukha ole panchama sthane | Shatayushi purusha hoya ||104||

English Meaning: Five parts should be wet: both hands, both feet, and the mouth. Such a person lives for a hundred years.

अर्थ: दोन हात, दोन पाय आणि मुख ओली करून जेवणारा दीर्घायुषी होतो.

Ovi 105: पूर्वाभिमुख बैसोन । भोजनसमयी धरा मौन । पाद उभय जोडोन । बैसावे ऐका एकचित्ते ॥ १०५॥

Transliteration: Purvabhimukha baisona | Bhojanasamayi dhara mauna | Pada ubhaya jodona | Baisave aika ekachitte ||105||

English Meaning: Sit facing East and maintain silence during the meal. Sit with both feet tucked in; listen with concentration.

अर्थ: पूर्वेकडे तोंड करून, मौन पाळून मांडी घालून जेवावे.

Ovi 106: मंडल करावे चतुष्कोनी । वरी भस्म प्रोक्षोनि । क्षत्रियास मंडल त्रिकोनी । वर्तुळ वैश्यासी परियेसा ॥ १०६॥

Transliteration: Mandala karave chatushkoni | Vari bhasma prokshoni | Kshatriyasa mandala trikoni | Vartula vaishyasi pariyesa ||106||

English Meaning: Make a square mandala and sprinkle ash on it (for Brahmins). For a Kshatriya, a triangular mandala; for a Vaishya, a circular one.

अर्थ: ब्राह्मणाने चौकोनी, क्षत्रियाने त्रिकोणी आणि वैश्याने वर्तुळाकार मंडल करावे.

Ovi 107: शूद्रे अर्धचंद्राकार । मंडल करावे परिकर । आवाहनावे सुरवर । आदित्य वसु रुद ब्रह्मा ॥ १०७॥

Transliteration: Shudre ardhachandrakara | Mandala karave parikara | Avahanave suravara | Aditya Vasu Rudra Brahma ||107||

English Meaning: A Shudra should make a crescent-shaped mandala. Invoke the great deities like Aditya, Vasu, Rudra, and Brahma.

अर्थ: शूद्राने अर्धचंद्राकार मंडल करावे.

Ovi 108: पितामहादि देवता । तया मंडली उपजविता । याचि कारणे तत्त्वता । मंडलाविणे जेवू नये ॥ १०८॥

Transliteration: Pitamahadi devata | Taya mandali upajavita | Yachi karane tattvata | Mandalavine jevu naye ||108||

English Meaning: These deities reside in the mandala. Therefore, in truth, one should never eat without a mandala.

अर्थ: मंडलाविणे जेवण करू नये.

Ovi 109: न करिता मंडल जेवी जरी । अन्न नेती निशाचरी । पिशाच असुर राक्षस परी । अन्नरस नेती अवधारा ॥ १०९॥

Transliteration: Na karita mandala jevi jari | Anna neti nishachari | Pishacha asura rakshasa pari | Annarasa neti avadhara ||109||

English Meaning: If one eats without a mandala, night-stalkers (demons), ghosts, and asuras take away the essence (Rasa) of the food.

अर्थ: मंडलाशिवाय जेवल्यास अन्नरस राक्षस नेतात.

Ovi 110: उत्तम पूर्वाभिमुखी देख । पश्चिम मध्यम ऐक । पितृकार्या उत्तरमुख । सदा दक्षिण वर्जावी ॥ ११०॥

Transliteration: Uttama purvabhimukhi dekha | Pashchima madhyama aika | Pitrukarya uttaramukha | Sada dakshina varjavi ||110||

English Meaning: Facing East is best; West is medium. Face North for ancestral rites. Always avoid facing South while eating.

अर्थ: दक्षिणेकडे तोंड करून कधीही जेवू नये.

Ovi 111: धरावे पात्र सुवर्ण रजत ताम्रपात्र । पद्मअपात्र पालाशपात्र । पुण्यपात्र परियेसा ॥ १११॥

Transliteration: Dharave patra suvarna rajata tamrapatra | Padmapatra palashapatra | Punyapatra pariyesa ||111||

English Meaning: Use vessels of gold, silver, or copper. Leaf-plates of lotus or Palasha are also meritorious.

अर्थ: सोने, चांदी, तांबे किंवा पळसाच्या पात्रात जेवणे पुण्यकारक आहे.

Ovi 112: जेविता वर्जावे गृहस्थांनी ताम्रपात्र । यतींनी सुवर्ण अथवा रजत । ताम्रशुक्तिशंखज पात्र । स्फटिक पाषाण यतीसी ॥ ११२॥

Transliteration: Jevita varjave gruhasthanni tamrapatra | Yatini suvarna athava rajata | Tamrashuktisankhaja patra | Sphatika pashana yatisi ||112||

English Meaning: A householder should avoid copper for eating. Ascetics use gold, silver, copper, shell, conch-shell, crystal, or stone vessels.

अर्थ: गृहस्थाने तांब्याच्या पात्रात जेवू नये.

Ovi 113: कर्दलीगर्भपत्रेसी । पद्मपत्रजळे स्पर्शी । वल्लीपालाशपत्रेसी । जेविता चांद्रायण आचरावे ॥ ११३॥

Transliteration: Kardaligarbhapatresi | Padmapatrajale sparshi | Vallipalashapatresi | Jevita chandrayana acharave ||113||

English Meaning: Using inner banana leaves or lotus leaves touched by water is good. (Certain leaf combinations may require penance).

अर्थ: केळीच्या पानावर जेवणे श्रेष्ठ आहे.

Ovi 114: वट अश्वत्थ अर्क पटोल । कदंब कोविदारपर्णे कोमळ । भोजन करिता तात्काळ । चांद्रायण आचरावे ॥ ११४॥

Transliteration: Vata ashwattha arka patola | Kadamba kovidaraparne komala | Bhojana karita tatkala | Chandrayana acharave ||114||

English Meaning: Eating on leaves of Vata, Ashwattha, Arka, Patola, Kadamba, or Kovidara requires immediate Chandrayana penance.

अर्थ: वडाच्या किंवा पिंपळाच्या पानावर जेवू नये.

Ovi 115: लोहपात्र आपुले करी । ताम्र मृण्मय पृष्ठपर्णावरी । कार्पासपत्री वस्त्रावरी । जेविता नरकाप्रती जाय ॥ ११५॥

Transliteration: Lohapatra apule kari | Tamra mrunmaya prushtaparnavari | Karpasapatri vastravari | Jevita narakaprati jaya ||115||

English Meaning: Eating from iron, copper, or clay vessels, or on the back of leaves, or on cotton cloth leads to hell.

अर्थ: लोखंडी पात्र किंवा कापडावर जेवल्यास नरकवास होतो.

Ovi 116: कास्यपात्री जेविल्यासी । यश बळ प्रज्ञा आयुष्यासी । वढे नित्य अधिकेसी । गृहस्थांनी नित्य कास्यपात्र ॥ ११६॥

Transliteration: Kasyapatri jevilyasi | Yasha bala prajnya ayushyasi | Vadhe nitya adhikesi | Gruhasthanni nitya kasyapatra ||116||

English Meaning: Eating from a bronze (Kansya) vessel increases fame, strength, wisdom, and life-span. Householders should daily use bronze.

अर्थ: काशाच्या पात्रात जेवल्याने यश आणि आयुष्य वाढते.

Ovi 117: असावे पात्र पाच शेर । नसावे उने अधिक थोर । उत्तमोत्तम षट्‍ शेर । सुवर्णपात्रासमान देखा ॥ ११७॥

Transliteration: Asave patra pacha shera | Nasave une adhika thora | Uttamottama shata shera | Suvarnapatrasamana dekha ||117||

English Meaning: The weight of the vessel should be around five 'Sheras'; it should not be much less or more. One weighing six 'Sheras' is equal to a gold vessel.

अर्थ: पात्र योग्य वजनाचे असावे.

Ovi 118: कास्यपात्रीचे भोजन । तांबूलासहित अभ्यंगन । यती ब्रह्मचारी जाण । विधवा स्त्रियांनी वर्जावे ॥ ११८॥

Transliteration: Kasyapatriche bhojana | Tambulasahita abhyangana | Yati brahmachari jana | Vidhava striyanni varjave ||118||

English Meaning: Eating from bronze, taking betel leaf, and oil-massage should be avoided by ascetics, Brahmacharis, and widows.

अर्थ: संन्यासी, ब्रह्मचारी यांनी काशाचे पात्र टाळावे.

Ovi 119: श्वानाच्या चर्माहुनी । निषेध असे एरंडपानी । निषेध अधिक त्याहुनी । आणिक जेविल्या भिन्नताटी ॥ ११९॥

Transliteration: Shvanachya charmahuni | Nishedua ase erandapani | Nishedua adhika tyahuni | Anika jevilya bhinnatati ||119||

English Meaning: Eating on castor leaves is worse than dog-skin. Even worse is eating from someone else's plate.

अर्थ: दुसऱ्याच्या ताटात जेवणे निषिद्ध आहे.

Ovi 120: फुटके कास्यपात्रेसी । जेविता होय महादोषी । संध्याकाळी जेविता हर्षी । महापातकी होय जाणा ॥ १२०॥

Transliteration: Phutake kasyapatresi | Jevita hoya mahadoshi | Sandhyakali jevita harshi | Mahapataki hoya jana ||120||

English Meaning: Eating from a broken bronze vessel brings great sin. Eating joyfully during the evening twilight makes one a great sinner.

अर्थ: फुटलेल्या पात्रात जेवणे दोषकारक आहे.

Ovi 121: जवळी असता पतित जरी । जेवू नये अवधारी । शूद्र जेविल्या शेषावरी । जेवू नये ब्राह्मणाने ॥ १२१॥

Transliteration: Javali asata patita jari | Jevu naye avadhari | Shudra jevilya sheshavari | Jevu naye brahmanane ||121||

English Meaning: Do not eat if a fallen (Patita) person is nearby. A Brahmin must never eat the leftovers of a Shudra.

अर्थ: दुसऱ्याने उष्टे केलेले अन्न खाऊ नये.

Ovi 122: सवे घेउनी बाळासी । जेवू नये श्राद्धदिवसी । आसन आपुले आपणासी । घालू नये ब्राह्मणाने ॥ १२२॥

Transliteration: Save gheuni balasi | Jevu naye shraddhadivasi | Asana apule apanasi | Dhalu naye brahmanane ||122||

English Meaning: Do not eat taking a child with you on a Shraddha day. A Brahmin should not spread his own seat.

अर्थ: स्वतःचे आसन स्वतः लावू नये.

Ovi 123: आपोशन आपुले हाती । घेऊ नये मंदमती । तैल घालुनी स्वहस्ती । आपण अभ्यंग करू नये ॥ १२३॥

Transliteration: Aposhana apule hati | Gheu naye mandamati | Taila dhaluni swahasti | Apana abhyanga karu naye ||123||

English Meaning: Only a dull-witted person takes the Aposhana (ritual water) in their own hand from their own pot. One should not apply oil on oneself with one's own hands for massage.

अर्थ: आपोशन स्वतःच्या हाताने घेऊ नये.

Ovi 124: भोजनकाळी मंडळ देखा । करू नये स्वहस्तका । आयुष्यक्षय पुत्रघातका । म्हणिजे नाम तयासी ॥ १२४॥

Transliteration: Bhojanakali mandala dekha | Karu naye swahastaka | Ayushyakshaya putraghataka | Mhanije nama tayasi ||124||

English Meaning: Do not draw the mandala for the meal with your own hands. It leads to loss of life-span and the title 'killer of sons'.

अर्थ: स्वतःच्या हाताने मंडल करू नये.

Ovi 125: नमस्कारावे वाढिता अन्न । अभिधारावे पहिलेचि जाण । प्राणाहुति घेता क्षण । घृत घालावे स्वहस्ताने ॥ १२५॥

Transliteration: Namaskarave vadhita anna | Abhidharave pahilechi jana | Pranahuti gheta kshana | Ghruta dhalave swahastane ||125||

English Meaning: Bow to the food as it is served. First, sprinkle ghee over it. Before taking the five vital breaths (Pranahuti), add ghee with your own hand.

अर्थ: अन्नाला नमस्कार करून त्यावर तुपाची धार सोडावी.

Ovi 126: उदक घेऊनि व्याह्रति मंत्री । प्रोक्षोनि अन्न करा पवित्री । परिषिंचावे तेचि रीती । मग नमावे चित्रगुप्ता ॥ १२६॥

Transliteration: Udaka gheuni vyahruti mantri | Prokshoni anna kara pavitri | Parishinchave techi riti | Mag namave Chitragupta ||126||

English Meaning: Sprinkle water with the Vyahriti mantras to purify the food. Encircle the plate with water (Parishinchana) and then bow to Chitragupta.

अर्थ: अन्नावर पाणी शिंपडून चित्रगुप्ताचे स्मरण करावे.

Ovi 127: बळी घालोनि चित्रगुप्तासी । काढवावे सवेचि परियेसी । वाम हस्तक धुवोनि सरसी । पात्र दृढ धरावे ॥ १२७॥

Transliteration: Bali dhaloni Chitraguptasi | Kadhavave savechi pariyesi | Vama hastaka dhuvoni sarasi | Patra drudha dharave ||127||

English Meaning: After offering Bali to Chitragupta, move it aside. Wash your left hand and then hold the plate firmly with it.

अर्थ: चित्रगुप्ताचा बळी बाजूला काढून ताट धरावे.

Ovi 128: अंगुष्ठतर्जनीमध्यमांगुलीसी । धरावे पात्र वामहस्तेसी । आपोशन करावे सव्यकरेसी । आणिकाकरवी घालावे ॥ १२८॥

Transliteration: Angushtha-tarjani-madhyamangulisi | Dharave patra vamahastesi | Aposhana karave savyakaresi | Anikakaravi dhalave ||128||

English Meaning: Hold the plate with the thumb, index, and middle fingers of the left hand. Take Aposhana with the right hand, getting it poured by someone else.

अर्थ: उजव्या हाताने आपोशन घ्यावे.

Ovi 129: आपोशन उदक सोडोनि जरी । आणिक घेती उदक तरी । श्वानमूत्र घेतल्यापरी । एकचित्ते परियेसा ॥ १२९॥

Transliteration: Aposhana udaka sodoni jari | Anika gheti udaka tari | Shvanamutra dhetalyapari | Ekachitte pariyesa ||129||

English Meaning: If one takes more water after discarding the Aposhana water, it is like drinking dog's urine. Listen with concentration.

अर्थ: आपोशन झाल्यावर मध्येच पाणी पिणे निषिद्ध आहे.

Ovi 130: धरिले आपोशन ब्राह्मणासी । नमस्कारिता महादोषी । आशीर्वाद घेऊ नये तयापासी । उभयतांसी दोष घडे ॥ १३०॥

Transliteration: Dharile aposhana brahmanasi | Namaskarita mahadoshi | Ashirvada gheu naye tayapasi | Ubhayatansi dosha dhade ||130||

English Meaning: It is a great sin to bow to a Brahmin who has taken Aposhana. Do not take blessings from him then; both suffer the fault.

अर्थ: जेवताना कोणालाही नमस्कार करू नये.

Ovi 131: मौन असावे ब्राह्मणे देख । बोलू नये शब्दादिक । आपोशन घ्यावे मंत्रपूर्वक । मग घ्याव्या प्राणाहुति ॥ १३१॥

Transliteration: Mauna asave brahmane dekha | Bolu naye shabdadika | Aposhana dhyave mantrapurvaka | Mag dhyavya pranahuti ||131||

English Meaning: A Brahmin must maintain silence and not speak any words. Take Aposhana with mantras, then take the Pranahutis (vital breath offerings).

अर्थ: जेवताना मौन पाळून प्राणाहुती घ्याव्यात.

Ovi 132: आपोशनाविण भोजन करी । पापविमोचन करा तरी । अष्टोत्तरशत मंत्र गायत्री । जपता दोष परिहरे ॥ १३२॥

Transliteration: Aposhanavina bhojana kari | Papavimochana kara tari | Ashtottarashata mantra Gayatri | Japata dosha parihare ||132||

English Meaning: If one eats without Aposhana, perform penance by chanting the Gayatri Mantra 108 times to remove the sin.

अर्थ: आपोशनाशिवाय जेवल्यास गायत्री मंत्राचा जप करावा.

Ovi 133: प्राणाहुतीचे विधान । सांगेन ऐकिजे ब्राह्मण । प्राणाग्निहोत्र करिता जाण । समस्त पापे जाती देखा ॥ १३३॥

Transliteration: Pranahutiche vidhana | Sangena aikije brahmana | Pranagnihotra karita jana | Samasta pape jati dekha ||133||

English Meaning: I will tell you the method of Pranahuti, O Brahmin. By performing the Pranagnihotra (fire ritual of life-breath), all sins are destroyed.

अर्थ: प्राणाहुतीमुळे सर्व पापे भस्म होतात.

Ovi 134: जैसा कार्पासराशीची । अग्नि लागता परियेसी । जळोनि जाय त्वरितेसी । तैसी पापे नासती ॥ १३४॥

Transliteration: Jaisa karpasarashichi | Agni lagata pariyesi | Jaloni jaya tvaritesi | Taisi pape nasati ||134||

English Meaning: Just as a heap of cotton is burnt instantly when it catches fire, so are the sins destroyed by this ritual.

अर्थ: कापसाला आग लागल्यावर जसा तो जळतो, तशी पापे जळतात.

Ovi 135: प्राणाहुतीचे लक्षण । चतुर्विध पुरुषार्थ जाण । अन्न स्पर्शोनि मंत्र म्हणे । गीताश्लोक प्रख्यात ॥ १३५॥

Transliteration: Pranahutiche lakshana | Chaturvidha purushartha jana | Anna sparshoni mantra mhane | Geeta-shloka prakhyata ||135||

English Meaning: The nature of Pranahuti leads to the four goals of life. Touching the food, recite the famous verse from the Bhagavad Gita.

अर्थ: अन्नाला स्पर्श करून गीतेतील श्लोक म्हणावा.

Ovi 136: अहं वैश्वानरो भूत्वा प्राणिनां देहमाश्रितः । प्राणापानसमायुक्तः पचाम्यन्नं चतुर्विधम्‍ ॥ १३६॥

Transliteration: Aham vaishvanaro bhutva prāṇinām dehamashritah | Prāṇāpānasamāyuktah pachāmyannam chaturvidham ||136||

English Meaning: "Becoming the digestive fire (Vaishvanara) and residing in the bodies of living beings, joined with Prana and Apana, I digest the four kinds of food."

अर्थ: "मी जठराग्नी होऊन प्राण्यांच्या देहात राहतो..."

Ovi 137: अन्नं ब्रह्म रसो विष्णु । भोक्ता देव गिरिजारमणु । ऐसा तुम्ही मंत्र म्हणोनु । अग्निरस्मि मंत्र जपावा ॥ १३७॥

Transliteration: Annam Brahma raso Vishnu | Bhokta deva Girijaramanu | Aisa tumhi mantra mhanonu | Agnir-asmi mantra japava ||137||

English Meaning: "Food is Brahma, the juice is Vishnu, and the enjoyer is the Lord of Parvati (Shiva)." Reciting this, chant the 'Agnir-asmi' mantra.

अर्थ: "अन्न ब्रह्म, रस विष्णू आणि भोक्ता शिव आहे."

Ovi 138: मग घ्याव्या प्राणाहुति । आहेति पंच मंत्र प्रख्याति । तर्जनी मध्यम अंगुष्ठधृती । प्राणाय स्वाहा म्हणावे ॥ १३८॥

Transliteration: Mag dhyavya pranahuti | Aheti pancha mantra prakhyati | Tarjani madhyama angushthadhruti | Pranaya swaha mhanave ||138||

English Meaning: Then take the Pranahutis using the five famous mantras. Using the index, middle, and thumb, say 'Pranaya swaha'.

अर्थ: 'प्राणाय स्वाहा' अशी पहिली आहुती द्यावी.

Ovi 139: मध्यम अनामिका अंगुष्ठेसी । अपानाय स्वाहा म्हणा हर्षी । व्यानाय स्वाहा म्हणा यांसी । कनिष्ठिकाअनामिकाअंगुष्ठेसी ॥ १३९॥

Transliteration: Madhyama anamika angushthesi | Apanaya swaha mhana harshi | Vyanaya swaha mhana yansi | Kanishthika-anamika-angushthesi ||139||

English Meaning: Use middle, ring finger, and thumb for 'Apanaya swaha'. Use little, ring finger, and thumb for 'Vyanaya swaha'.

अर्थ: 'अपान' आणि 'व्यान' आहुती द्याव्यात.

Ovi 140: अंगुष्ठतर्जनीकनिष्ठिकेसी । उदानाय स्वाहा म्हणा हर्षी । पंचांगुलीने परियेसा । समानाय स्वाहा म्हणावे ॥ १४०॥

Transliteration: Angushta-tarjani-kanishthikesi | Udanaya swaha mhana harshi | Panchanguline pariyesa | Samanaya swaha mhanave ||140||

English Meaning: Use thumb, index, and little finger for 'Udanaya swaha'. Use all five fingers for 'Samanaya swaha'.

अर्थ: पाचही बोटांनी 'समानाय स्वाहा' म्हणून पूर्ण करावे.

Ovi 141: प्राणाहुती घेतल्या अन्न । दंता स्पर्शो नये जाण । जिव्हे गिळावे तक्षण । मग धरावे मौन देखा ॥ १४१॥

Transliteration: Pranahuti ghetalya anna | Danta sparsho naye jana | Jivhe gilave takshana | Mag dharave mauna dekha ||141||

English Meaning: While taking the Pranahuti, the food should not touch the teeth. Swallow it directly with the tongue and then maintain silence.

अर्थ: प्राणाहुती घेताना अन्नाचा दाताला स्पर्श होऊ नये.

Ovi 142: मौन धरावयाची स्थाने । सांगेन ऐका अतिउत्तमे । स्नानासमयी धरा निर्गुणे । न धरिता फल असेना ॥ १४२॥

Transliteration: Mauna dharavayachi sthane | Sangena aika ati-uttame | Snanasamayi dhara nirgune | Na dharita phala asena ||142||

English Meaning: Listen to the best places for silence. Maintain silence during the bath; without it, the bath yields no fruit.

अर्थ: स्नान करताना मौन पाळावे, अन्यथा स्नानाचे पूर्ण फळ मिळत नाही.

Ovi 143: होम करिता न धरी मौन । लक्ष्मी जाय तत्क्षण । जेविता मौन न धरिता आपण । अपमृत्यु घडे त्यासी ॥ १४३॥

Transliteration: Homa karita na dhari mauna | Lakshmi jaya takshana | Jevita mauna na dharita apana | Apamrutyu ghade tyasi ||143||

English Meaning: If one does not keep silence during Homa, Lakshmi (wealth) leaves instantly. If one speaks while eating, they risk an untimely death.

अर्थ: होम करताना मौन न पाळल्यास लक्ष्मी निघून जाते आणि जेवताना बोलल्यास अपमृत्यूची भीती असते.

Ovi 144: अशक्य असेल मौन जरी । प्राणाहुति घेई तववरी । मौन धरावे अवधारी । श्रीगुरु म्हणती ब्राह्मणासी ॥ १४४॥

Transliteration: Ashakya asela mauna jari | Pranahuti ghei tavavari | Mauna dharave avadhari | Shriguru mhanti brahmanasi ||144||

English Meaning: If full silence is impossible, keep it at least until the Pranahutis are completed, says Shri Guru to the Brahmin.

अर्थ: किमान पाच प्राणाहुती घेईपर्यंत तरी अवश्य मौन पाळावे.

Ovi 145: पिता जिवंत असे ज्यासी । अथवा ज्येष्ठ बंधु परियेसी । धरू नये मौनासी । श्राद्धान्न जेविता धरावे ॥ १४५॥

Transliteration: Pita jivanta ase jyasi | Athava jyeshtha bandhu pariyesi | Dharu naye maunasi | Shraddhanna jevita dharave ||145||

English Meaning: One whose father or elder brother is alive should not maintain absolute silence (during daily meals), except when eating food from a Shraddha rite.

अर्थ: वडील किंवा मोठा भाऊ जिवंत आहे, त्याने कडक मौन पाळू नये, मात्र श्राद्धाचे जेवण घेताना मौन पाळावे.

Ovi 146: पंच प्राणाहुति देता । सर्वांसी मौन ग्राह्यता । असेल पिता वडील भ्राता । मौन धरिल्या अधःपात ॥ १४६॥

Transliteration: Pancha pranahuti deta | Sarvansi mauna grahyata | Asela pita vadila bhrata | Mauna dharilya adhahpata ||146||

English Meaning: Silence is required for everyone while taking the five Pranahutis. If a father or elder brother is present, keeping full silence afterward causes spiritual fall.

अर्थ: पाच प्राणाहुती देताना सर्वांनी मौन पाळावे, पण नंतर वडीलधारे माणसे जवळ असल्यास पूर्ण मौन धरू नये.

Ovi 147: जेविता प्रथम मधुरान्न । भोजन करावे नरे जाण । भक्षून पूर्वी द्रवान्न । कठिणांश परियेसा ॥ १४७॥

Transliteration: Jevita prathama madhuranna | Bhojana karave nare jana | Bhakshuna purvi dravanna | Kathinansha pariyesa ||147||

English Meaning: First eat sweet food (Madhura), then liquid foods, and finally the solid parts.

अर्थ: जेवताना सुरुवातीला गोड पदार्थ खावेत, त्यानंतर द्रव पदार्थ आणि शेवटी कठीण पदार्थ खावेत.

Ovi 148: भोजनांती समयासी । जेवू नये द्रवान्नांसी । बळ जाय परियेसी । शीघ्र भोजन करावे ॥ १४८॥

Transliteration: Bhojananti samayasi | Jevu naye dravannansi | Bala jaya pariyesi | Shighra bhojana karave ||148||

English Meaning: At the end of the meal, do not take liquid foods; it saps strength. The meal should be completed quickly.

अर्थ: जेवणाच्या शेवटी जास्त द्रव पदार्थ घेऊ नयेत, त्याने शक्ती कमी होते.

Ovi 149: धेनुसी उदक प्यावयासी । जितुका वेळ होय त्यासी । भोजन करावे परियेसी । शीघ्र भोजन मुख्य जाणा ॥ १४९॥

Transliteration: Dhenusi udaka pyavyayasi | Jituka vela hoya tyasi | Bhojana karave pariyesa | Shighra bhojana mukhya jana ||149||

English Meaning: The time it takes for a cow to drink water is the ideal duration for a meal. Eating quickly is essential.

अर्थ: गाईला पाणी पिण्यास जेवढा वेळ लागतो, साधारण तितक्या वेळात भोजन पूर्ण करावे.

Ovi 150: भोजन करावयाची स्थिति । सांगेन ऐका ग्रासमिति । संन्यासी-मुनि-यती । अष्ट ग्रास ध्यावे जाण ॥ १५०॥

Transliteration: Bhojana karavyayachi sthiti | Sangena aika grasamiti | Sanyasi-muni-yati | Ashta grasa dhyave jana ||150||

English Meaning: Listen to the rules of food quantity (morsels). An ascetic, sage, or Sanyasi should take only eight morsels.

अर्थ: अन्नाच्या प्रमाणाचे नियम: संन्याशाने केवळ ८ घास जेवावे.

Ovi 151: षोडश ग्रास अरण्यवासी । द्वात्रिशत गृहस्थासी । मिति नाही ब्रह्मचार्‍यासी । एकचित्ते परियेसा ॥ १५१॥

Transliteration: Shodasha grasa aranyavasi | Dwatrishata gruhasthasi | Miti nahi brahmacharyasi | Ekachitte pariyesa ||151||

English Meaning: Sixteen morsels for a forest-dweller (Vanaprastha), thirty-two for a householder, and there is no limit for a Brahmachari.

अर्थ: वानप्रस्थाने १६, गृहस्थाने ३२ घास जेवावे; तर ब्रह्मचाऱ्याला घासांचे बंधन नाही.

Ovi 152: जितुका मावेल आपुल्या मुखी । तितुका ग्रास घ्यावा विशेखी । अधिक घेता ग्रास मुखी । उच्छिष्ठ भक्षिले फळ देखा ॥ १५२॥

Transliteration: Jituka mavela apulya mukhi | Tituka grasa dhyava vishekhi | Adhika dheta grasa mukhi | Ucchishta bhakshile phala dekha ||152||

English Meaning: Take a morsel only as large as can easily fit in your mouth. Taking a larger morsel yields the result of eating leftovers (unclean food).

अर्थ: तोंडात जेवढा सहज मावेल तितकाच मोठा घास घ्यावा.

Ovi 153: अर्धा ग्रास भक्षूनि । उरले ठेविती आपुल्या भाणी । चांद्रायण आचरावे त्यांनी । उच्छिष्ठ भोजन तया नाव ॥ १५३॥

Transliteration: Ardha grasa bhakshuni | Urale theviti apulya bhani | Chandrayana acharave tyanni | Ucchishta bhojana taya nava ||153||

English Meaning: If one eats half a morsel and puts the rest back on the plate, they must perform Chandrayana penance. This is called 'leftover-eating'.

अर्थ: एखादा घास अर्धा चावून पुन्हा ताटात ठेवल्यास तो उष्ट्या भोजनाचा दोष मानला जातो.

Ovi 154: न बैसावे सहभोजनासी । इष्टसोयरे इत्यादिकांसी । व्रतबंधाविणे पुत्रासी । कन्याकुमारांसी दोष नाही ॥ १५४॥

Transliteration: Na baisave sahabhojanasi | Ishtasoyare ityadikansi | Vratabandhavine putrasi | Kanyakumaransi dosha nahi ||154||

English Meaning: Do not sit to eat from the same plate with relatives. However, there is no fault for a son whose thread ceremony isn't done or for young girls.

अर्थ: इतरांसोबत एकाच ताटात जेवू नये.

Ovi 155: सांडू नये अन्न देखा । घृत पायस विशेष ऐका । सांडावे थोडे ग्रास एका । जेवू नये सर्व अन्न ॥ १५५॥

Transliteration: Sandu naye anna dekha | Ghruta payasa vishesha aika | Sandave thode grasa eka | Jevu naye sarva anna ||155||

English Meaning: Do not drop food on the ground. Especially for ghee and sweet rice, leave a tiny bit (morsel) on the plate for the deities/sacrifice; do not eat everything.

अर्थ: ताटात अन्न सांडू नये, पण शेवटी अगदी थोडे अन्न ताटात उरवावे.

Ovi 156: भोजन संपेपर्यंत । पात्री धरावा वामहस्त । जरी सोडील अजाणत । अन्न वर्जोनि उठावे ॥ १५६॥

Transliteration: Bhojana sampe-paryanta | Patri dharava vamahasta | Jari sodila ajanata | Anna varjoni uthave ||156||

English Meaning: Keep the left hand on the plate until the meal is finished. If it is removed unknowingly, stop eating and get up.

अर्थ: जेवण संपेपर्यंत डावा हात ताटावर असावा. जर मध्येच हात काढला, तर जेवण तिथेच थांबवावे.

Ovi 157: या कारणे द्विजजना । सोडू नये पात्र जाणा । अथवा न धरावे पूर्वीच जाणा । दोष नाही परियेसा ॥ १५७॥

Transliteration: Ya karane dwijajana | Sodu naye patra jana | Athava na dharave purvicha jana | Dosha nahi pariyesa ||157||

English Meaning: For this reason, O Brahmins, do not leave the plate. Or do not hold it at all from the start; then there is no fault.

अर्थ: म्हणून ब्राह्मणांनी ताटाचा संपर्क सोडू नये किंवा सुरुवातीलाच ताटाला स्पर्श न करता जेवावे.

Ovi 158: वस्त्र गुंडाळोनि डोयीसी । अथवा संमुख दक्षिणेसी । वामपादावरी हस्तेसी । जेविता अन्न राक्षस नेती ॥ १५८॥

Transliteration: Vastra gundaloni doyisi | Athava sammukha dakhinesi | Vamapadavari hastesi | Jevita anna rakshasa neti ||158||

English Meaning: If one eats with a cloth wrapped around the head, facing South, or with the hand on the left foot, the demons take the food.

अर्थ: डोक्याला रुमाल बांधून, दक्षिणेकडे तोंड करून किंवा डाव्या पायावर हात ठेवून जेवल्यास अन्न राक्षस पळवतात.

Ovi 159: वामहस्त भूमीवरी । ठेवूनि नर भोजन करी । रोग होय शरीरी । अंगुली सोडोनि जेवू नये ॥ १५९॥

Transliteration: Vamahasta bhumivari | Thevuni nara bhojana kari | Roga hoya shariri | Anguli sodoni jevu naye ||159||

English Meaning: If a man eats while resting his left hand on the ground, disease enters his body. Do not eat without using all fingers (for holding the food).

अर्थ: डावा हात जमिनीवर टेकवून जेवल्यास रोग जडतात.

Ovi 160: अंगुली सोडूनि जेवी जरी । दोष गोमांस भक्षिल्यापरी । दोष असती नानापरी । स्थाने असती भोजनासी ॥ १६०॥

Transliteration: Anguli soduni jevi jari | Dosha gomansa bhakshilyapari | Dosha asati nanapari | Sthane asati bhojanasi ||160||

English Meaning: If one eats with fingers detached from the plate (improperly), the sin is like eating beef. There are many faults associated with the place of eating.

अर्थ: बोटे ताटापासून विलग करून जेवल्यास मोठा दोष लागतो.

Ovi 161: अश्वगजारूढ होऊनि । अथवा बैसोनि स्मशानी । देवालयी शयनस्थानी । जेवू नये परियेसा ॥ १६१॥

Transliteration: Ashvagajarudha houni | Athava baisoni smashani | Devalayi shayanasthani | Jevu naye pariyesa ||161||

English Meaning: Do not eat while mounted on a horse or elephant, or while sitting in a crematorium, a temple, or in the place of sleeping.

अर्थ: घोडा किंवा हत्तीवर बसून, स्मशानात, देवळात किंवा झोपण्याच्या जागी बसून जेवू नये.

Ovi 162: निषिद्ध जेवण करपात्रेसी । ओले नेसोनि आर्द्रकेसी । बहिर्हस्त बहिःकेशी । जेविता दोष परियेसी ॥ १६२॥

Transliteration: Nishiddha jevana karapatresi | Ole nesoni ardrakesi | Bahirhasta bahihkeshi | Jevita dosha pariyesi ||162||

English Meaning: It is forbidden to eat directly from the palms. Eating while wearing wet clothes, with wet hair, or with hands/hair outside is a sin.

अर्थ: केवळ हाताच्या तळव्यावर अन्न घेऊन जेवू नये. ओले वस्त्र नेसून किंवा ओल्या केसांनी जेवू नये.

Ovi 163: यज्ञोपविताच्या उपवीतीसी । भोजन करावे परियेसा । जेविता आपुल्या संमुखेसी । पादरक्षा असू नये ॥ १६३॥

Transliteration: Yajnyopavitachya upavitisi | Bhojana karave pariyesa | Jevita apulya sammukhesi | Padaraksha asu naye ||163||

English Meaning: Eat while keeping the sacred thread in the Upaviti (Savya) position. There should be no footwear in front of you while eating.

अर्थ: जानवे नेहमी सव्य असावे. समोर जोडे असू नयेत.

Ovi 164: ग्रास उदक कंद मूळ । इक्षुदंडादि केवळ । भक्षोनि पात्री ठेविता सकळ । उच्छिष्ट होय अवधारा ॥ १६४॥

Transliteration: Grasa udaka kanda mula | Ikshudandadi kevala | Bhakshoni patri thevita sakala | Ucchishta hoya avadhara ||164||

English Meaning: Any morsel, water, root, or sugarcane that is bitten and then placed back on the plate makes everything leftovers (unclean).

अर्थ: एखादा पदार्थ अर्धवट चावून पुन्हा ताटात ठेवला की तो उष्टा होतो.

Ovi 165: भोजन करी स्नानाविणे । न करिता होम जेवी कवणे । अन्न नव्हे कृमि जाणे । म्हणे पराशर ऋषि ॥ १६५॥

Transliteration: Bhojana kari snanavine | Na karita homa jevi kavone | Anna navhe krumi jane | Mhane Parashara rushi ||164||

English Meaning: One who eats without bathing or without performing the Homa eats worms instead of food, says Sage Parashara.

अर्थ: स्नानाशिवाय किंवा होम न करता जेवणारे लोक अन्नाऐवजी जणू किडेच खातात.

Ovi 166: पर्णपृष्ठावरी रात्रीसी । दीपेविण जेविल्यासी । महादोष असे तयासी । कृमि भक्षिल्यासमान होय ॥ १६६॥

Transliteration: Parnaprushtavari ratrisi | Dipevina jevilyasi | Mahadosha ase tayasi | Krumi bhakshilyasamana hoya ||166||

English Meaning: Eating on the back of a leaf at night or eating without a lamp is a great sin, equal to eating worms.

अर्थ: पानाच्या मागील भाग वापरून किंवा अंधारात जेवल्यास दोष लागतो.

Ovi 167: दीप जाय भोजन करिता । पात्र धरावे स्मरोनि सविता । पुनरपि आणोनि लाविता । मग भोजन करावे ॥ १६७॥

Transliteration: Deepa jaya bhojana karita | Patra dharave smaroni Savita | Punarapi anoni lavita | Mag bhojana karave ||167||

English Meaning: If the lamp goes out during a meal, hold the plate and remember the Sun (Savita). Resume eating only after relighting the lamp.

अर्थ: जेवताना दिवा विझल्यास सूर्याचे स्मरण करून ताट धरून ठेवावे आणि पुन्हा दिवा लावल्यावरच जेवावे.

Ovi 168: पात्री असेल जितुके अन्न । तितुकेचि जेवावे परिपूर्ण । आणिक घेता दोष जाण । श्रीगुरु म्हणती ब्राह्मणासी ॥ १६८॥

Transliteration: Patri asela jituke anna | Titukechi jevave paripurna | Anika gheta dosha jana | Shriguru mhanti brahmanasi ||168||

English Meaning: Eat exactly what is served on your plate completely. Taking more in the middle of a meal is a fault, says Shri Guru to the Brahmin.

अर्थ: ताटात वाढलेले सर्व अन्न संपवावे. मध्येच अधिक अन्न घेणे दोषकारक मानले जाते.

Ovi 169: स्पर्शो नये जेविता केश । कथा सांगता महादोष । दिसू नये व्योम आकाश । अंधकारी जेवू नये ॥ १६९॥

Transliteration: Sparsho naye jevita kesha | Katha sangata mahadosha | Disu naye vyoma akasha | Andhakari jevu naye ||169||

English Meaning: Do not touch your hair while eating. Telling stories (talking) while eating is a great sin. Do not see the open sky and do not eat in darkness.

अर्थ: जेवताना केसांना स्पर्श करू नये. जेवताना गप्पा मारू नयेत आणि उघड्या आकाशाखाली जेवू नये.

Ovi 170: न ठेविता शेष स्त्रियेसी । जेविता होय अत्यंत दोषी । ठेविले न जेविता स्त्रिया दोषी । महापातके घडती जाणा ॥ १७०॥

Transliteration: Na thevita shesha striyesi | Jevita hoya atyanta doshi | Thevile na jevita striya doshi | Mahapatake ghadati jana ||170||

English Meaning: It is a fault if a man eats without leaving some leftovers for his wife. Similarly, it is a sin if the wife refuses to eat those leftovers.

अर्थ: पत्नीसाठी ताटात थोडे उष्टे न ठेवता सर्व जेवणे दोषकारक आहे.

Ovi 171: शून्यदेवदेवालयी । देवस्थान आपुले गृही । जलसमीप संध्यासमयी । जेवू नये परियेसा ॥ १७१॥

Transliteration: Shunyadevalayi | Devasthana apule gruhi | Jalasamipa sandhyasamayi | Jevu naye pariyesa ||171॥

English Meaning: Do not eat in an empty temple, in the deity room of your house, near water, or during the evening twilight.

अर्थ: ओसाड देवळात, घरात देवघरात बसून किंवा पाण्याच्या काठी संध्याकाळी जेवू नये.

Ovi 172: पात्रे ठेवूनि दगडावरी । जेवू नये अवधारी । अवलोकू नये मुखावरी । स्त्रीजनाचे परियेसी ॥ १७२॥

Transliteration: Patre thevuni dagadavari | Jevu naye avadhari | Avaloku naye mukhavari | Strijanache pariyesi ||172||

English Meaning: Do not eat by placing the plate on a stone. Do not gaze at the faces of women while eating.

अर्थ: दगडावर ताट ठेवून जेवू नये. जेवताना स्त्रियांच्या तोंडाकडे पाहत बसू नये.

Ovi 173: न करावे सहभोजन । जेविता होय उच्छिष्टभक्षण । कुलस्त्रियेसी करिता भोजन । निर्दोष असे परियेसा ॥ १७३॥

Transliteration: Na karave sahabhojana | Jevita hoya ucchishtabhakshana | Kulastriyesi karita bhojana | Nirdosha ase pariyesa ||173||

English Meaning: Do not eat from the same plate as others; it is like eating leftovers. However, eating with one's own wife is without fault.

अर्थ: परक्यांसोबत एकाच ताटात जेवणे उष्टे खाण्यासारखे आहे, पण स्वतःच्या पत्नीसोबत जेवण्यात दोष नाही.

Ovi 174: प्राशन शेष उदकासी । घेऊ नये उच्छिष्टासी । अगत्य घडे संधीसी । किंचित‍ सांडूनि घेईजे ॥ १७४॥

Transliteration: Prashana shesha udakasi | Gheu naye ucchishtasi | Agatya ghade sandhisi | Kinchita sanduni gheije ||174||

English Meaning: Do not drink the leftover water of another. If absolutely necessary, pour out a little and then drink.

अर्थ: दुसऱ्याचे उरलेले पाणी पिऊ नये.

Ovi 175: वस्त्रोदक घेतल्यासी । अपार दोष घडती तयासी । जन्म पावे श्वानयोनीसी । पडे मागुती नरकात ॥ १७५॥

Transliteration: Vastroda ghetalyasi | Apara dosha ghadati tayasi | Janma pave shvanayonisi | Pade maguti narakata ||175||

English Meaning: Drinking water strained through cloth brings infinite sin. Such a person is born as a dog and then falls into hell.

अर्थ: वस्त्राने गाळलेले पाणी पिणे निषिद्ध आहे.

Ovi 176: शब्द होय उदक घेता । अथवा क्षीर घृत सेविता । आपोशनोदक प्राशिता । सुरापानसमान असे ॥ १७६॥

Transliteration: Shabda hoya udaka gheta | Athava kshira ghruta sevita | Aposhanodaka prashita | Surapanasamana ase ||176||

English Meaning: Making sounds while drinking water, milk, or ghee, or while taking Aposhana water, is equal to drinking alcohol.

अर्थ: पाणी किंवा दूध पिताना 'गटगट' असा आवाज करणे हे मद्यपानासारखे मानले जाते.

Ovi 177: महाजळी रिघोनि । उदक घेती मुखांतुनी । अथवा जे घेती उभ्यानी । सुरापानसमान जाणा ॥ १७७॥

Transliteration: Mahajali righoni | Udaka gheti mukhantuni | Athava je gheti ubhyani | Surapanasamana jana ||177||

English Meaning: Entering a river and drinking directly with the mouth, or drinking while standing, is considered equal to drinking alcohol.

अर्थ: नदीत उभे राहून थेट तोंडाने पाणी पिणे किंवा उभे राहून पाणी पिणे निषिद्ध आहे.

Ovi 178: द्वयहस्तांजुळि करूनि । घेऊ नये उदक ज्ञानी । घ्यावे एक हस्ते करूनि । वाम हस्त लावू नये ॥ १७८॥

Transliteration: Dwayahastanjuli koruni | Gheu naye udaka jnyani | Dhyave eka haste koruni | Vama hasta lavu naye ||178||

English Meaning: A wise person should not drink water with both hands in a cup (Anjali). Drink using one hand and do not touch it with the left hand.

अर्थ: दोन्ही हातांच्या ओंजळीने पाणी पिऊ नये, एकाच हाताने प्यावे.

Ovi 179: सव्ये बैसोनि एकासनी । अथवा आपुले हातुरणी । प्राशन करू नये पाणी । महादोषा परियेसा ॥ १७९॥

Transliteration: Sabhe baisoni ekasani | Athava apule haturani | Prashana karu naye pani | Mahadosha pariyesa ||179||

English Meaning: Do not drink water while sitting in an assembly on the same seat as others, or while on your bed. It is a great sin.

अर्थ: सभेमध्ये सर्वांसोबत किंवा अंथरुणावर बसून पाणी पिऊ नये.

Ovi 180: वाढावे भिन्न पात्रेसी । पाहू नये आणिक यातीसी । रजस्वला स्त्रियांसी । चांडाळ श्वान पाहू नये ॥ १८०॥

Transliteration: Vadhave bhinna patresi | Pahu naye anika yatisi | Rajasvala striyansi | Chandala shvana pahu naye ||180||

English Meaning: Serve food with a separate vessel. While eating, do not look at other castes, menstruating women, outcastes, or dogs.

अर्थ: जेवताना रजस्वला स्त्री, कुत्रा किंवा चांडाळाची दृष्टी अन्नावर पडू नये.

Ovi 181: दृष्टि पडे इतुकियासी । ध्वनि ऐकता कर्णासी । त्यजावे अन्न त्वरितेसी । जेविता दोष परियेसी ॥ १८१॥

Transliteration: Drushti pade itukiyasi | Dhvani aikata karnasi | Tyajave anna tvaritesi | Jevita dosha pariyesi ||181||

English Meaning: If their sight falls on the food or if their sounds are heard, discard the food immediately to avoid sin.

अर्थ: अशांची दृष्टी पडल्यास किंवा त्यांचे शब्द कानावर पडल्यास ते अन्न तिथेच सोडावे.

Ovi 182: कलहशब्द कांडण दळण । ऐकता जेवू नये अन्न । अपशब्द स्पृष्टास्पृष्ट जाण । त्यजावे अन्न परियेसा ॥ १८२॥

Transliteration: Kalahashabda kandana dalana | Aikata jevu naye anna | Apashabda sprushtasprushta jana | Tyajave anna pariyesa ||182||

English Meaning: Do not eat while hearing sounds of quarreling, pounding, or grinding grain. Discard food if abusive words are heard.

अर्थ: भांडणाचे आवाज किंवा धान्य दळण्याचे आवाज ऐकू येत असताना जेवू नये.

Ovi 183: नेणते लोक पंक्तीसी । घेऊ नये परियेसी । अगत्य घडे संधीसी । उदके भस्मे करा पृथक ॥ १८३॥

Transliteration: Nenate loka panktisi | Gheu naye pariyesi | Agatya ghade sandhisi | Udake bhasme kara pruthaka ||183||

English Meaning: Do not include ignorant people in your row (Pangti). If it is unavoidable, separate yourself with a line of water or ash.

अर्थ: अज्ञानी लोकांना पंक्तीत घेऊ नये, घेतल्यास पाणी किंवा भस्माने ओळ आखून त्यांना वेगळे करावे.

Ovi 184: अथवा स्तंभ असेल मध्य । द्वारमार्ग असेल शुद्ध । उदके वेष्टिता आपुले परिघ । दोष नाही परियेसा ॥ १८४॥

Transliteration: Athava stambha asela madhya | Dwaramarga asela shuddha | Udake veshtita apule parigha | Dosha nahi pariyesa ||184||

English Meaning: If there is a pillar in between, or a clean doorway, or if you encircle your area with water, then there is no fault.

अर्थ: मध्यभागी खांब असल्यास पंगतीतील दोष लागत नाही.

Ovi 185: कृष्ण वस्त्र नेसोनि आपण । जेविता दोष अपार जाण । स्त्रीजन वाढिती कांसेविण । उच्छिष्टसमान परियेसा ॥ १८५॥

Transliteration: Krushna vastra nesoni apana | Jevita dosha apara jana | Strijana vadhiti kansevina | Ucchishtasamana pariyesa ||185||

English Meaning: Eating while wearing black clothes brings infinite sin. Food served by women who haven't tucked in their garments (Kas) is like leftovers.

अर्थ: काळे वस्त्र नेसून जेवू नये.

Ovi 186: ऐसा विचार करूनि मनी । करावे भोजन द्विजजनी । विकिरिद विलोहित म्हणोनि । अभिमंत्रावे शेष अन्न ॥ १८६॥

Transliteration: Aisa vichara koruni mani | Karave bhojana dwijajani | Vikirida vilohita mhanoni | Abhimantrave shesha anna ||186||

English Meaning: Keeping these thoughts in mind, Brahmins should eat. Then, reciting 'Vikirida Vilohita...', consecrate the remaining food.

अर्थ: शेवटी उरलेल्या अन्नाचे मंत्रांनी अभिमंत्रण करावे.

Ovi 187: विकिरीदे इति मंत्रासी । म्हणावा अघोर ऋषि । रुद्रदेवता परियेसी । अन्नाभिमंत्रणे विनियोग ॥ १८७॥

Transliteration: Vikiride iti mantrasi | Mhanava Aghora rushi | Rudradevata pariyesi | Annabhimantrane viniyoga ||187||

English Meaning: For the 'Vikirida' mantra, the sage is Aghora and the deity is Rudra. It is used for consecrating the food.

अर्थ: 'विकिरीद' मंत्राने अन्नाचे शुद्धीकरण करावे.

Ovi 188: ऐसा मंत्र जपोन । हाती घ्यावे शेषान्न । यमाच्या नावे बळी घालोन । उत्तरापोशन मग घ्यावे ॥ १८८॥

Transliteration: Aisa mantra japona | Hati dhyave sheshanna | Yamachya nave bali dhalona | Uttaraposhana mag dhyave ||188||

English Meaning: After chanting this mantra, take the remaining food in hand. Offer a Bali in Yama's name, then take the concluding Aposhana (Uttara-aposhana).

अर्थ: यमाच्या नावे बळी ठेवावा आणि मग उत्तरापोशन घ्यावे.

Ovi 189: उच्छिष्ट सर्व पात्रीचे । घेऊनि हाती म्हणा वाचे । रौरवमंत्र असे त्याचे । पात्राजवळी ठेवावे ॥ १८९॥

Transliteration: Ucchishta sarva patricu | Gheuni hati mhana vāce | Rauravamantra ase tyache | Patra-javali thevave ||189||

English Meaning: Collect all the leftovers from the plate, recite the 'Raurava' mantra, and place them near the plate.

अर्थ: ताटातील उरलेले कण गोळा करून 'रौरव' मंत्र म्हणत ताटापाशी ठेवावे.

Ovi 190: उठोनि जावे प्रक्षालनासी । गंडूष करोनि मग हस्त स्पर्शी । न करित गंडूष प्रक्षाली हस्तासी । आत्मघातकी तोचि जाणा ॥ १९०॥

Transliteration: Uthoni jave prakshālanāsi | Gandūsha koroni mag hasta sparshi | Na karita gandūsha prakshāli hastāsi | Ātmaghātaki tochi jānā ||190||

English Meaning: Get up and go to wash. Gargle (Gandusha) first and then touch your hands. One who washes hands without gargling is a self-destroyer.

अर्थ: जेवण झाल्यावर गुळणा करून तोंड धुवावे, मगच हाताला स्पर्श करावा.

Ovi 191: मुख प्रक्षाळिता परियेसी । मध्यमांगुली दात घासी । तर्जनी अंगुष्ठे महादोषी । रौरव नरकी परियेसा ॥ १९१॥

Transliteration: Mukha prakshālitā pariyesi | Madhyamānguli dāta ghāsi | Tarjanī angushthe mahādoshi | Raurava narakī pariyesā ||191||

English Meaning: While washing the mouth, clean your teeth with the middle finger. Using the index finger or thumb is a great sin leading to Raurava hell.

अर्थ: तोंड धुताना मधल्या बोटाने दात घासावेत.

Ovi 192: बरवे हस्तप्रक्षालन । करावे दंतशोधन । हातीचे पवित्र सोडून । टाकावे नैऋत्य दिशे ॥ १९२॥

Transliteration: Barave hastaprakshālana | Karāve dantashodhana | Hātīche pavitra sodūna | Tākāve nairutya dishe ||192||

English Meaning: Wash your hands well and clean your teeth. Remove the sacred ring (Pavitra) from the finger and discard it in the southwest direction.

अर्थ: हात स्वच्छ धुवून दात साफ करावेत आणि पवित्र नैऋत्येला टाकावे.

Ovi 193: अंगुष्ठमात्र पुरुषा । म्हणावा मंत्र परियेसा । हस्त घासोनि चक्षुषा । उदक लावावे अवधारा ॥ १९३॥

Transliteration: Angushtamātra purushā | Mhanāvā mantra pariyesā | Hasta ghāsoni chakshushā | Udaka lāvāve avadhārā ||193||

 Meaning: Recite the 'Angushtamātra Purusha...' mantra. Rub your hands and then apply the water from them to your eyes.

अर्थ: 'अंगुष्ठमात्र पुरुष' मंत्र म्हणून ओला हात डोळ्यांना लावावा.

Ovi 194: ऐसा जरी न म्हणा मंत्र । चक्षुरोग होय त्वरित । या कारणे करा निश्चित हस्तोदके आरोग्यता ॥ १९४॥

Transliteration: Aisā jarī na mhanā mantra | Chakshuroga hoya tvarita | Yā kāraṇe karā nishchita hastodake ārogyatā ||194||

English Meaning: If this mantra is not recited, eye diseases will soon follow. Therefore, ensure your health by applying water from your hands to your eyes.

अर्थ: हा विधी न केल्यास डोळ्यांचे विकार जडतात.

Ovi 195: द्विराचमन करोनि । आयंगौ मंत्र म्हणोनि । दुपदादिवेन्मुमुचा म्हणोनि । पादप्रक्षालन करावे ॥१९५॥ 

Transliteration: dwirachamana karoni | ayangau mantra mhanoni | dupadadivenmumucha mhanoni | padaprakshalana karave || 195 || 

English Meaning: After performing achamana twice and reciting the 'Ayangau' mantra, wash your feet while reciting the 'Dupada...' mantra. 

Marathi Meaning: दोनदा आचमन करून 'आयंगौ' मंत्राने आणि 'दुपदादिवेन्मुमुचा' मंत्राने पाय धुवावेत.

Ovi 196: ऐसा तुम्ही मंत्र जपता । भोजनठायी जाऊनि बैसता । द्विराचमन करूनि निगुता । नासिकास्पर्श मग करावा ॥१९६॥ 

Transliteration: aisa tumhi mantra japata | bhojanathayi jauni baisata | dwirachamana karuni niguta | nasikasparsha maga karava || 196 || 

English Meaning: While chanting this mantra, as you sit down for a meal, perform achamana twice and then touch your nose. 

Marathi Meaning: हा मंत्र जपून भोजनाला बसताना दोनदा आचमन करावे आणि मग नाकाला स्पर्श करावा.

Ovi 197: स्मरावे मग अगस्त्यासी । कुंभकर्ण वडवाग्नीसी । वृकोदर शनैश्चरासी । इल्वल वातापि जीर्य म्हणावे ॥१९७॥

 Transliteration: smarave maga agastyasi | kumbhakarna vadavagnisi | vrukodara shanaishcharasi | ilvala vatapi jirya mhanave || 197 || 

English Meaning: Then remember Sage Agastya, Kumbhakarna, Vadavagni, Vrikodara (Bhima), and Shani, and say 'Vatapi Jiryam' for digestion. 

Marathi Meaning: पचनासाठी अगस्त्य ऋषी, कुंभकर्ण, वडवाग्नी, भीम आणि शनैश्वराचे स्मरण करून 'वातापि जीर्य' (वातापि पचून जावो) म्हणावे.

Ovi 198: हस्त दाखवावे अग्निसी । आणिक सांगेन परियेसी । बंधुवर्ग असती जयासी । पुसू नये वस्त्रे कर ॥१९८॥ 

Transliteration: hasta dakhavave agnisi | anika sangena pariyesi | bandhuvarga asati jayasi | pusu naye vastre kara || 198 || 

English Meaning: Show your hands to the fire. Also, listen, one should not wipe their hands on someone else's clothes.

 Marathi Meaning: हात अग्नीला दाखवावेत. तसेच हात पुसण्यासाठी आपल्या बांधवांच्या किंवा दुसऱ्याच्या वस्त्राचा वापर करू नये.

Ovi 199: मग स्मरावे श्रीगुरूसी । आणिक स्मरावे कुळदेवतेसी । येणेपरी विधीसी । भोजन करावे द्विजोत्तमे ॥१९९॥

 Transliteration: maga smarave shrigurusi | anika smarave kuladevetesi | yenepari vidhisi | bhojana karave dwijottame || 199 || 

English Meaning: Then remember the Guru and the family deity. In this manner, a noble Brahmin should complete the meal ritual. 

Marathi Meaning: त्यानंतर श्रीगुरु आणि कुलदेवतेचे स्मरण करावे. अशा विधीने श्रेष्ठ ब्राह्मणाने भोजन करावे.

Ovi 200: विप्र विनवी श्रीगुरूसी । भोजनप्रकार सांगितला आम्हासी । विधिनिषिद्ध अन्नै कैसी । निरोपावी दातारा ॥२००॥ 

Transliteration: vipra vinavi shrigurusi | bhojanaprakara sangitala amhasi | vidhinishiddha annai kaisi | niropavi datara || 200 ||

 English Meaning: The Brahmin requested the Guru, "You have explained the method of eating; now please tell us which foods are forbidden."

 Marathi Meaning: ब्राह्मणाने श्रीगुरूंना विनंती केली की, "भोजनाचा विधी सांगितलात, आता कोणते अन्न निषिद्ध (वर्ज्य) आहे ते सांगावे."

Ovi 201: विप्रवचन ऐकोनि । निरोपिती श्रीगुरु संतोषोनि । ऐक ब्राह्मणा कहणोनि । अतिप्रेमे निरोपिती ॥२०१॥ 

Transliteration: vipravachana aikoni | niropiti shriguru santosshoni | aika brahmana mhanoni | atipreme niropiti || 201 || 

English Meaning: Hearing the Brahmin's words, the Guru was pleased and began to explain with great love, "Listen, O Brahmin." 

Marathi Meaning: ब्राह्मणाचे विचारणे ऐकून श्रीगुरु संतोषले आणि अत्यंत प्रेमाने सांगू लागले, "हे ब्राह्मणा, ऐक."

Ovi 202: म्हणे सरस्वती गंगाधरु । ब्राह्मणपणाचा आचारु । निरोपिला गुरुनाथे समग्रु । म्हणोनि विनवी संतोषे ॥२०२॥ 

Transliteration: mhane saraswati gangadharu | brahmanapanacha acharu | niropila gurunathe samagru | mhanoni vinavi santoshe || 202 || 

English Meaning: Saraswati Gangadhar says that the Guru explained the complete code of conduct for Brahmins.

 Marathi Meaning: ग्रंथकर्ते सरस्वती गंगाधर म्हणतात की, श्रीगुरूंनी ब्राह्मणांचा संपूर्ण आचारधर्म येथे स्पष्ट केला आहे.

Ovi 203: वैश्वदेवाविणे अन्न । अथवा गणान्नी परिपुर्ण । घातले असेल बहु लवण । बहुमिश्रितान्न जेऊ नये ॥२०३॥ 

Transliteration: vaishvadevavine anna | athava gananni paripurna | ghatale asela bahu lavana | bahumishritanna jeu naye || 203 || 

English Meaning: Food not offered in Vaishvadeva, or food prepared for a large crowd, or food containing too much salt, or a mixture of many types of food should not be eaten. 

Marathi Meaning: वैश्वदेव न केलेले अन्न, सार्वजनिक पंक्तीतील अन्न, खूप मीठ घातलेले किंवा अनेक प्रकारचे अन्न एकत्र मिसळलेले अन्न जेवू नये.

Ovi 204: लशुन गाजर कंद मुळा । वृंताक श्वेत जो असे भोपळा । छत्राकार शाखा सकळा । वर्जाव्या तुम्ही परियेसा ॥२०४॥ 

Transliteration: lashuna gajara kanda mula | vruntaka shweta jo ase bhopala | chatrakara shakha sakala | varjavya tumhi pariyesa || 204 || 

English Meaning: Avoid garlic, carrots, root vegetables, eggplant (brinjal), white pumpkin, and all mushroom-like vegetables.

 Marathi Meaning: लसूण, गाजर, कंदमुळे, वांगे, पांढरा भोपळा आणि भूछत्रासारख्या (मशरूम) भाज्या वर्ज्य कराव्यात.

Ovi 205: धेनुअजामहिषीक्षीर । प्रसूतीचे । वर्जावे । दशरात्र । नूतनोदक पर्जन्य पूर । त्रिरात्रीचे वर्जावे ॥२०५॥

 Transliteration: dhenuajamahishikshira | prasutiche | varjave | dasharatra | nutanodaka parjanya pura | triratriche varjave || 205 ||

 English Meaning: Avoid the milk of a cow, goat, or buffalo for ten days after they give birth. Avoid muddy rainwater for three nights. 

Marathi Meaning: गाय, शेळी किंवा म्हैस व्यायल्यानंतर १० दिवस त्यांचे दूध पिऊ नये. पावसाळ्याचे नवीन गढूळ पाणी ३ दिवस वापरू नये.

Ovi 206: कूष्मांड डोरली पडवळेसी । मुळा बेल आवळेसी । न भक्षावे प्रतिपदेसी । भक्षिता पाप परियेसा ॥२०६॥

 Transliteration: kushmanda dorali padavalesi | mula bela avalesi | na bhakshave pratipadesi | bhakshita papa pariyesa || 206 || 

English Meaning: On the first day of the lunar month (Pratipada), do not eat pumpkin, bitter gourd, snake gourd, radish, wood apple, or amla. Eating them brings sin. Marathi Meaning: प्रतिपदेला कोहळा, डोरली, पडवळ, मुळा, बेल आणि आवळा खाऊ नये; तो दोष मानला जातो.

Ovi 207: स्वर्गापवर्ग चाड ज्यासी । अष्टमी वर्जावी औदुंबरासी । अमलकफळ रात्रीसी । वर्जावे भानुवासर सप्तमी ॥२०७॥ 

Transliteration: swargapavarga chada jyasi | ashthami varjavi audumbarasi | amalakaphala ratrisi | varjave bhanuvasara saptami || 207 || 

English Meaning: Those who desire heaven and liberation should avoid Audumbar fruit on Ashtami, amla at night, and on Sundays or Saptami.

 Marathi Meaning: ज्यांना मोक्षाची इच्छा आहे त्यांनी अष्टमीला उंबर आणि रात्रीच्या वेळी किंवा रविवारी व सप्तमीला आवळा खाणे टाळावे.

Ovi 208: बेलफळ वर्ज शुक्रवारी । शमीफळ मंदवारी । भक्षिता लक्ष्मी जाय दुरी । वर्जावे ते दिवसी परियेस ॥२०८॥ 

Transliteration: belaphala varja shukravari | shamiphala mandavari | bhakshita lakshmi jaya duri | varjave te divasi pariyesa || 208 ||

 English Meaning: Avoid wood apple (Bel) on Fridays and Shami fruit on Saturdays. Eating them drives away wealth (Lakshmi). 

Marathi Meaning: शुक्रवारी बेलफळ आणि शनिवारी शमीचे फळ खाऊ नये, त्याने लक्ष्मी दूर निघून जाते.

Ovi 209: धात्रीफळ रात्रीसी । भक्षिता हानि प्रज्ञेसी । नाश करी वीर्यासी । धात्रीफळ वर्जावे ॥२०९॥

Transliteration: dhatriphala ratrisi | bhakshita hani prajnesi | nasha kari viryasi | dhatriphala varjave || 209 ||

 English Meaning: Eating amla at night harms intelligence and destroys vital energy; therefore, it should be avoided. 

Marathi Meaning: रात्री आवळा खाल्ल्याने बुद्धीचे नुकसान होते आणि शक्तीचा नाश होतो, म्हणून तो टाळावा.

Ovi 210: नख केश पडिलिया अन्ना । स्पर्श केलिया मार्जार जाणा । वायस घारी कुक्कुट जाणा । स्पर्श केलिया अन्न त्यजावे ॥२१०॥ 

Transliteration: nakha kesha padiliya anna | sparsha keliya marjara jana | vayasa ghari kukkuta jana | sparsha keliya anna tyajave || 210 ||

 English Meaning: If nails or hair fall into food, or if it is touched by a cat, crow, vulture, or hen, that food should be discarded. 

Marathi Meaning: ज्या अन्नात नख किंवा केस पडले आहेत, किंवा ज्याला मांजर, कावळा, घार, कोंबडी यांचा स्पर्श झाला आहे, ते अन्न टाळावे.

Ovi 211: धेनुमूषक मुखस्पर्शे । अथवा स्पर्शे अधःकेशे । त्यजावे अन्न भरवसे । असेल उच्छिष्ट अन्नाजवळी ॥२११॥

 Transliteration: dhenumushaka mukhasparshe | athava sparshe adshakeshe | tyajave anna bharavase | asela uchhishta annajavali || 211 || 

English Meaning: Food touched by the mouth of a cow or rat, or contaminated by pubic hair, or kept near leftover food, must be discarded. 

Marathi Meaning: गाय किंवा उंदराने तोंड लावलेले, अशुद्ध केसांचा स्पर्श झालेले किंवा उष्ट्या अन्नाजवळ ठेवलेले अन्न खाऊ नये.

Ovi 212: एक हाती वाढले अन्न । शिळे असेल शीत जाण । वर्जावे तुम्ही ब्राह्मण । निषिद्ध बोलिले आचार्य ॥२१२॥

 Transliteration: eka hati vadhale anna | shile asela shita jana | varjave tumhi brahmana | nishiddha bolile acharya || 212 || 

English Meaning: Food served with only one hand, or food that is stale or very cold, should be avoided by Brahmins as prescribed by the teachers.

 Marathi Meaning: एका हाताने वाढलेले, शिळे किंवा खूप गार झालेले अन्न ब्राह्मणांनी घेऊ नये, असे आचार्यांनी सांगितले आहे.

Ovi 213: घृततैलमिश्रित । शिळे अन्न अपवित्र । तळिले असेल सर्वत्र । शिळे नव्हे सर्वथा ॥२१३॥ 

Transliteration: ghrutatailamishrita | shile anna apavitra | talile asela sarvatra | shile navhe sarvatha || 213 ||

 English Meaning: While plain stale food is impure, food mixed with ghee or oil or deep-fried is not considered stale (impure). 

Marathi Meaning: तूप किंवा तेलात तळलेले पदार्थ शिळे झाले तरी ते अपवित्र मानले जात नाहीत.

Ovi 214:- विप्र विकिती गोरस । घृत क्षीर परियेस । घेता घडती महादोष । साक्षात वह्निपक्व जेवू नये ॥२१४॥

Transliteration: vipra vikiti gorasa | ghruta kshira pariyesa | gheta ghadati mahadosha | sakshata vahnipakva jeu naye || 214 ||

English Meaning: It is a great sin to take milk, ghee, or dairy products from a Brahmin who sells them. Also, food that has been reheated directly on fire should not be eaten.

Marathi Meaning: जे ब्राह्मण दूध, तूप किंवा दुग्धजन्य पदार्थ विकतात, त्यांच्याकडून ते घेणे दोषकारक आहे. तसेच, पुन्हा अग्नीवर गरम केलेले (reheated) अन्न जेवू नये.

Ovi 215:- माषान्नाचे वटक देखा । शिळे न होती कधी ऐका । जैसे लाह्यापीठ देखा । शिळे नव्हे परियेसा ॥२१५॥

Transliteration: mashannache vataka dekha | shile na hoti kadhi aika | jaise lahyapitha dekha | shile navhe pariyesa || 215 ||

English Meaning: Listen, Vadas made of urad dal (black gram) never become stale. Similarly, the flour of parched grains (Lahya) is also not considered stale.

Marathi Meaning: उडदाचे वडे कधीही शिळे होत नाहीत, तसेच लाह्यांचे पीठही शिळे मानले जात नाही, हे लक्षात ठेवावे.

Ovi 216:- कंदमूळादि सुरान्न । जवांचे असेल परमान्न । गुडयुक्त असेल अन्न । शिळे नव्हे परियेसा ॥२१६॥

Transliteration: kandamuladi suranna | javanche asela paramanna | gudayukta asela anna | shile navhe pariyesa || 216 ||

English Meaning: Food made from root vegetables, kheer made of barley (Jav), and food containing jaggery are not considered stale.

Marathi Meaning: कंदमुळे, जवाची खीर आणि गुळाचा वापर करून बनवलेले अन्न शिळे मानले जात नाही.

Ovi 217:- ऐशा शिळ्या अन्नासी । दोष नाही परियेसी । विटाळ होता महादोषी । शुचि स्थानी असावे ॥२१७॥

Transliteration: aisha shilya annasi | dosha nahi pariyesi | vitala hota mahadoshi | shuchi sthani asave || 217 ||

English Meaning: There is no defect (Dosha) in such stale food; however, if it becomes contaminated by touch (impurity), it becomes a great sin. Food should always be kept in a pure place.

Marathi Meaning: वरील प्रकारच्या शिळ्या अन्नाला शिळेपणाचा दोष लागत नाही, पण जर त्याला विटाळ झाला तर मात्र तो मोठा दोष ठरतो. अन्न नेहमी शुद्ध जागी असावे.

Ovi 218:- भोजन केलिया नंतर । तांबूल घ्यावे परिकर । क्रमुकचूर्ण पर्ण सत्वर । घ्यावे द्यावे ब्राह्मणी ॥२१८॥

Transliteration: bhojana keliya nantara | tambula ghyave parikara | kramukachurna parna satwara | ghyave dyave brahmani || 218 ||

English Meaning: After finishing the meal, one should take betel leaf (Tambul). One should take and also offer betel nut powder and leaves to Brahmins.

Marathi Meaning: जेवण झाल्यानंतर विडा (तांबूल) घ्यावा. सुपारीचे चूर्ण आणि पाने स्वतः घ्यावीत व ब्राह्मणांनाही द्यावीत.

Ovi 219:- तिळमिश्रित भक्ष्यासी । जेवु नये रात्रीसी । जेविता होय महादोषी । श्रीगुरु म्हणती ब्राह्मणाते ॥२१९॥

Transliteration: tilamishrita bhakshyasi | jeu naye ratrisi | jevita hoya mahadoshi | shriguru mhanati brahmanate || 219 ||

English Meaning: Food mixed with sesame seeds should not be eaten at night. Shri Guru tells the Brahmin that eating it at night causes great sin.

Marathi Meaning: रात्रीच्या वेळी तिळमिश्रित पदार्थ खाऊ नयेत. श्रीगुरु ब्राह्मणाला सांगतात की, असे केल्याने मोठा दोष लागतो.

Ovi 220:- क्रमुक एक सुखारोग्य । द्वय देता निश्चळ आरोग्य । त्रीणि द्यावी महा भाग्य । चतुर्थे दुःख होय जाणा ॥२२०॥

Transliteration: kramuka eka sukharogya | dwaya deta nischala arogya | trini dyavi maha bhagya | chaturthe duhkha hoya jana || 220 ||

English Meaning: One betel nut brings comfort and health, two ensure stable health, three bring great fortune, but four bring sorrow.

Marathi Meaning: विड्यात एक सुपारी सुख-आरोग्य देते, दोन सुपाऱ्यांनी आरोग्य लाभते, तीन सुपाऱ्या भाग्योदय करतात, परंतु चार सुपाऱ्या दुःखदायक ठरतात.

Ovi 221:- पाच क्रमुक देता जरी । आयुष्य प्रज्ञा वाढे भारी । देऊ नये सहा सुपारी । मरण सांगे परियेसा ॥२२१॥

Transliteration: pacha kramuka deta jari | ayushya prajna vadhe bhari | deu naye saha supari | marana sange pariyesa || 221 ||

English Meaning: Giving five betel nuts increases life span and intelligence greatly; however, six betel nuts should never be given as they indicate death.

Marathi Meaning: पाच सुपाऱ्या दिल्यास आयुष्य आणि बुद्धी वाढते, पण सहा सुपाऱ्या देऊ नयेत, कारण त्या मरणासमान कष्ट देतात.

Ovi 222:- पर्ण अग्र मूल न काढी जरी । व्याधि संभवे अवधारी । अग्र भक्षिता पाप भारी । चूर्णपर्णे आयुष्य क्षीण ॥२२२॥

Transliteration: parna agra mula na kadhi jari | vyadhi sambhave avadhari | agra bhakshita papa bhari | churnaparne ayushya kshina || 222 ||

English Meaning: If the tip and the base (vein) of the leaf are not removed, diseases may arise. Eating the tip is a great sin, and eating a leaf with only lime reduces life.

Marathi Meaning: पानाचा शेंडा आणि देठ (मूळ) काढला नाही तर व्याधी जडतात. शेंडा खाल्ल्यास पाप लागते आणि फक्त चुन्याचे पान खाल्ल्यास आयुष्य क्षीण होते.

Ovi 223:- पर्णपृष्ठी बुद्धिनाश । द्विपर्ण खाता महादोष । ऐश्वर्याचा होय विनाश । ऋषिसंमत असे जाणा ॥२२३॥

Transliteration: parnaprushthi buddhinaasha | dwiparna khata mahadosha | aishwaryacha hoya vinasha | rushisammata ase jana || 223 ||

English Meaning: Eating the back side of the leaf destroys intelligence. Eating only two leaves is a great defect and leads to the destruction of wealth, as agreed by the Sages.

Marathi Meaning: पानाची मागील बाजू खाल्ल्याने बुद्धीचा नाश होतो. दोन पाने खाणे हा महादोष असून त्याने ऐश्वर्याचा विनाश होतो, असे ऋषींचे मत आहे.

Ovi 224:- पर्णैविण क्रमुक मुखी । घालिता आपण होय असुखी । सप्त जन्म दरिद्री दुःखी । अज्ञानी होय अंतकाळी ॥२२४॥

Transliteration: parnaivina kramuka mukhi | ghalita apana hoya asukhi | sapta janma daridri duhkhi | ajnani hoya antakali || 224 ||

English Meaning: Putting only betel nuts in the mouth without the leaf leads to unhappiness. Such a person remains poor and miserable for seven births and remains ignorant at the time of death.

Marathi Meaning: पानाशिवाय नुसती सुपारी तोंडात टाकल्यास माणूस दुःखी होतो. तो सात जन्म दरिद्री राहतो आणि मृत्यूसमयी अज्ञानी राहतो.

Ovi 225:- यतीश्वरादिब्रह्मचारी । रजस्वला स्त्री विधवा जरी । तांबूल भक्षिता मांसपरी । रस त्याचा सुरापानसम ॥२२५॥

Transliteration: yatishwaradibrahmachari | rajasvala stri vidhava jari | tambula bhakshita mansapari | rasa tyacha surapanasama || 225 ||

English Meaning: For ascetics, celibates, menstruating women, or widows, eating betel leaf is like eating meat, and its juice is equivalent to consuming alcohol.

Marathi Meaning: संन्यासी, ब्रह्मचारी, रजस्वला स्त्री किंवा विधवा यांनी विडा खाणे हे मांस खाण्यासारखे निषिद्ध आहे आणि त्याचा रस मद्यपानासारखा मानला जातो.

Ovi 226:- तांबूल भक्षिल्यानंतर । सायंसंध्या करावी विप्रे । सूर्यअर्धमंडळ उतरे । अर्घ्यै द्यावी परियेसा ॥२२६॥

Transliteration: tambula bhakshilanantara | sayansandhya karavi vipre | surya-ardhamandala utare | arghyai dyavi pariyesa || 226 ||

English Meaning: After taking the betel leaf, a Brahmin should perform evening prayers (Sandhya). When the sun begins to set, offerings (Arghya) should be made.

Marathi Meaning: विडा भक्षण केल्यानंतर ब्राह्मणाने सायंकाळची संध्या करावी. सूर्य मावळतीला असताना देवाला अर्घ्य अर्पण करावे.

Ovi 227:- बैसोनि द्यावी अर्घ्यै तिन्ही । चारी द्यावी काळ क्रमूनि । गायत्री मंत्र जपूनि । इमंमेवरुण म्हणावा ॥२२७॥

Transliteration: baisoni dyavi arghyai tinhi | chari dyavi kala kramuni | gayatri mantra japuni | imammevaruna mhanava || 227 ||

English Meaning: Sit down and offer three Arghyas; offer four if the time has passed. Chant the Gayatri Mantra and recite 'Imamme Varuna'.

Marathi Meaning: बसून तीन अर्घ्ये द्यावीत, वेळ निघून गेली असल्यास चार द्यावीत. गायत्री मंत्राचा जप करून 'इमं मे वरुण' या मंत्राचे पठण करावे.

Ovi 228:- गोत्रप्रवर उच्चारोन । मग करावे औपासन । करावे निशि भोजन । क्षीरमिश्रित मुख्य असे ॥२२८॥

Transliteration: gotrapravara uccharona | maga karave aupasana | karave nishi bhojana | kshiramishrita mukhya ase || 228 ||

English Meaning: After pronouncing one's lineage (Gotra and Pravara), perform the Aupasana ritual. The night meal should ideally include milk.

Marathi Meaning: स्वतःच्या गोत्र आणि प्रवराचा उच्चार करून औपासन करावे. रात्रीचे भोजन करावे, ज्यात प्रामुख्याने दुधाचा समावेश असावा.

Ovi 229:- रात्री करिता परिसिंचना । ऋतंत्वा सत्यं मंत्र म्हणा । येणे विधी करा भोजना । पूर्वी जैसे बोलिले असे ॥२२९॥

Transliteration: ratri karita parisinchana | rutantva satyam mantra mhana | yene vidhi kara bhojana | purvi jaise bolile ase || 229 ||

English Meaning: While performing the ritual of sprinkling water around the plate at night, recite the 'Ritam tva satyena' mantra and eat as prescribed earlier.

Marathi Meaning: रात्री भोजनापूर्वी ताटाभोवती पाणी फिरवताना (परिसिंचन) 'ऋतं त्वा सत्येन' हा मंत्र म्हणावा आणि आधी सांगितल्याप्रमाणे विधीपूर्वक भोजन करावे.

Ovi 230:- भोजन झालियानंतर । वेदाभ्यास एक प्रहर । मग जावे शयनावर । येणे विधी आचरावे ॥२३०॥

Transliteration: bhojana jhaliyanantara | vedabhyasa eka prahara | maga jave shayanavara | yene vidhi acharave || 230 ||

English Meaning: After the meal, study the Vedas for one Prahara (about 3 hours). Only then go to bed. Follow this ritual consistently.

Marathi Meaning: जेवण झाल्यावर एक प्रहर (तीन तास) वेदाभ्यास करावा आणि त्यानंतरच झोपायला जावे. या विधीचे पालन करावे.

Ovi 231:- शयन करावयाचे विधान । सांगेन ऐका विद्वज्जन । पराशर सांगे वचन । तेचि विधान सांगतसे ॥२३१॥

Transliteration: shayana karavayache vidhana | sangena aika vidvajjan | parashara sange vachana | techi vidhana sangatase || 231 ||

English Meaning: Listen, O wise ones, to the rules for sleeping as told by Sage Parashara. I am explaining that very method.

Marathi Meaning: हे विद्वज्जनांनो, झोपण्याचे नियम (शयन विधी) ऐका. पराशर ऋषींनी जे सांगितले आहे, तेच मी तुम्हाला सांगत आहे.

Ovi 232:- खट्‍वा असावी निर्मळ जाण । वर्जावी त्रिपाद भिन्न दूषण । औदुंबर अश्वत्थ पिंपरी निर्गुण । न करावी खट्‍वा परियेसा ॥२३२॥

Transliteration: khatva asavi nirmala jana | varjavi tripada bhinna dushana | audumbara ashwattha pimpari nirguna | na karavi khatva pariyesa || 232 ||

English Meaning: The bed should be clean. Avoid beds with three legs or broken parts. Do not use wood from Audumbar, Peepal, or Banyan trees to make a bed.

Marathi Meaning: खाट (पलंग) स्वच्छ असावी. तीन पायांची किंवा तुटलेली खाट वापरू नये. उंबर, पिंपळ किंवा पिंपरीच्या लाकडाची खाट बनवू नये.

Ovi 233:- निषिद्ध जांबूळ काष्ठाची । वर्जावी प्रेतगजदंताची । भिन्नकाष्ठ त्यजावी साची । बरवी असावी खट्‍वा देखा ॥२३३॥

Transliteration: nishiddha jambula kashthachi | varjavi pretagajadantachi | bhinnakashta tyajavi sachi | baravi asavi khatva dekha || 233 ||

English Meaning: Wood from the Jamun tree, ivory from a dead elephant, or mixed types of wood are forbidden. The bed should be made of good, uniform wood.

Marathi Meaning: जांभळाच्या लाकडाची किंवा मृत हत्तीच्या दाताची (हस्तिदंत) खाट निषिद्ध आहे. वेगवेगळ्या प्रकारची लाकडे एकत्र वापरून केलेली खाट टाळावी; खाट उत्तम दर्जाची असावी.

Ovi 234:- सुमुहूर्तै विणावी खट्‍वा देखा । धनिष्ठा भरणी मृगशीर्षी दूषका । वार सांगेन विशेखा । शूभाशुभफळ असे ॥२३४॥

Transliteration: sumuhurtai vinavi khatva dekha | dhanishtha bharani mrugashirshi dushaka | vara sangena vishekha | shubhashubha-phala ase || 234 ||

English Meaning: The bed should be woven during an auspicious time. Avoid Dhanishta, Bharani, and Mrigashirsha constellations. I will also tell you about the auspicious and inauspicious days.

Marathi Meaning: शुभ मुहूर्तावर खाट विणावी. धनिष्ठा, भरणी आणि मृगशीर्ष नक्षत्रांवर खाट विणू नये. आता मी वारांचे शुभाशुभ फळ सांगतो.

Ovi 235:- आदित्यवारी लाभ देखा । चंद्रवारी महामुखा । भौमवारी पाविजे दुःखा । बुधवारी सांगे महापीडा ॥२३५॥

Transliteration: adityavari labha dekha | chandravari mahamukha | bhaumavari pavije duhkha | budhavari sange mahapida || 235 ||

English Meaning: Sunday brings gain; Monday brings happiness. Tuesday leads to sorrow, and Wednesday indicates great suffering.

Marathi Meaning: रविवारी खाट विणल्यास लाभ होतो, सोमवारी सुख मिळते, मंगळवारी दुःख प्राप्त होते आणि बुधवारी मोठी पीडा सहन करावी लागते.

Ovi 236:- गुरुवारी विणल्यासी । सहा पुत्र होती त्यासी । शुक्रवारी अतिविशेषी । मृत्यु पावे मंदवारी ॥२३६॥

Transliteration: guruvari vinlyasi | saha putra hoti tyasi | shukravari ativisheshi | mrutyu pave mandavari || 236 ||

English Meaning: Weaving it on Thursday brings six sons; Friday is also special. But weaving it on Saturday leads to death.

Marathi Meaning: गुरुवारी खाट विणल्यास सहा पुत्र होतात, शुक्रवारही शुभ आहे. परंतु शनिवारी खाट विणल्यास मृत्यू ओढवतो.

Ovi 237:- स्वगृही शयन पूर्वशिरेंसी । श्वशुरालयी दक्षिणेसी । प्रवासकाळी पश्चिमेसी । शयन करावे परियेसा ॥२३७॥

Transliteration: swagruhi shayana purvashirensi | shwashuralayi dakshinesi | pravasakali pashchimesi | shayana karave pariyesa || 237 ||

English Meaning: Sleep with your head towards the East in your own home, towards the South at your father-in-law's house, and towards the West while traveling.

Marathi Meaning: स्वतःच्या घरी पूर्वेकडे डोके करून झोपावे, सासरी दक्षिणेकडे डोके करावे आणि प्रवासात असताना पश्चिमेकडे डोके करून झोपावे.

Ovi 238:- सदा निषिद्ध उत्तर दिशा । वर्जले फळ सांगितली दिशा । विप्रे आचरावा ऐसा । ऋषिमार्ग शुभाचार ॥२३८॥

Transliteration: sada nishiddha uttara disha | varjale phala sangitali disha | vipre acharava aisa | rushimarga shubhachara || 238 ||

English Meaning: Sleeping with your head towards the North is always forbidden. A Brahmin should follow this path of the Sages for well-being.

Marathi Meaning: उत्तर दिशेला डोके करून झोपणे नेहमीच वर्ज्य आहे. ब्राह्मणाने ऋषींनी सांगितलेल्या या शुभ आचारांचे पालन करावे.

Ovi 239:- पूर्ण कुंभ ठेऊनि उशी । मंगळ द्रव्य घालावे बहुवशी । रात्रिसूक्त म्हणावे हर्षी । विष्णुस्मरण करावे ॥२३९॥

Transliteration: purna kumbha theuni ushi | mangala dravya ghalave bahuvashi | ratrisukta mhanave harshi | vishnusmarana karave || 239 ||

English Meaning: Place a full pot of water near your pillow and keep auspicious items nearby. Joyfully recite the Ratri Sukta and remember Lord Vishnu.

Marathi Meaning: उशाशी पाण्याचा पूर्ण कुंभ ठेवावा आणि जवळ मांगल्यकारक वस्तू ठेवाव्यात. आनंदाने रात्रिसूक्ताचे पठण करावे आणि भगवान विष्णूंचे स्मरण करावे.

Ovi 240:- मग स्मरावा अगस्त्यऋषि । माधव मुचुकुंद परियेसी । आस्तिक कपिल महाऋषि । सर्पस्तुति करावी ॥२४०॥

Transliteration: maga smarava agastyarushi | madhava muchukunda pariyesi | astika kapila maharushi | sarpastuti karavi || 240 ||

English Meaning: Then remember Sage Agastya, Madhava, King Muchukunda, and Sages Astika and Kapila. Recite praises of the serpent (to avoid fear).

Marathi Meaning: त्यानंतर अगस्त्य ऋषी, माधव, मुचुकुंद राजा, आस्तिक आणि कपिल महामुनींचे स्मरण करावे. सर्पांची स्तुती (सर्पभय टाळण्यासाठी) करावी.

Ovi 241:- निषिद्ध स्थाने निजावयासी । सांगेन सर्व परियेसी । जीर्ण देवालयी स्मशानासी । एक वृक्षातळी वर्जावे ॥२४१॥

Transliteration: nishiddha sthane nijavayasi | sangena sarva pariyesi | jirna devalayi smashanasi | eka vrukshatali varjave || 241 ||

English Meaning: I will tell you about the forbidden places for sleeping. Avoid old temples, cremation grounds, and sleeping under a solitary tree.

Marathi Meaning: झोपण्यासाठी निषिद्ध असलेल्या जागा मी सांगतो. जुने देऊळ, स्मशान आणि एकाकी झाडाखाली झोपणे टाळावे.

Ovi 242:- चारी बिदी चोहाटेसी । ईश्वरस्थान परियेसी । मातापिता निजले स्थळासी । निजू नये परियेसा ॥२४२॥

Transliteration: chari bidi chohatesi | ishwarasthana pariyesi | matapita nijale sthalasi | niju naye pariyesa || 242 ||

English Meaning: Do not sleep at a crossroads, in a temple, or in the same place where your parents are sleeping.

Marathi Meaning: चवाठ्यावर (चार रस्ते एकत्र येतात तिथे), ईश्वराच्या स्थानी किंवा जिथे आई-वडील झोपले आहेत, तिथे झोपू नये.

Ovi 243:- वर्जावे वारुळाजवळी । आणि तळ्याचे पाळी । नदीतीरी नसता जवळी । घोर स्थळी निजू नये ॥२४३॥

Transliteration: varjave varulajavali | ani talyache pali | naditiri nasata javali | ghora sthali niju naye || 243 ||

English Meaning: Avoid sleeping near anthills, on the banks of a pond, or in terrifying, lonely places near a riverbank.

Marathi Meaning: वारुळाजवळ, तळ्याच्या पाळीवर किंवा नदीकाठच्या निर्जन व भयानक ठिकाणी झोपणे टाळावे.

Ovi 244:- वर्जावे शयन धान्यावरी । निजू नये मोडके घरी । वडील खाली निजतील तरी । खट्‍वा वर्जावी त्यापुढे ॥२४४॥

Transliteration: varjave shayana dhanyavari | niju naye modake ghari | vadila khali nijatila tari | khatva varjavi tyapude || 244 ||

English Meaning: Avoid sleeping on heaps of grain or in a broken, dilapidated house. If elders are sleeping on the floor, do not use a bed in front of them.

Marathi Meaning: धान्याच्या राशीवर किंवा पडक्या घरात झोपू नये. जर वडीलधारी माणसे खाली जमिनीवर झोपली असतील, तर त्यांच्यासमोर खाटेवर झोपू नये.

Ovi 245:- नेसून ओले अथवा नग्न । निजू नये शिर वेष्टून । आकाशाखाली वर्जावे शयन । दीप असता निजू नये ॥२४५॥

Transliteration: nesuna ole athava nagna | niju naye shira veshtuna | akashakhali varjave shayana | dipa asata niju naye || 245 ||

English Meaning: Do not sleep in wet clothes or naked. Do not sleep with your head covered, under the open sky, or while a lamp is burning (directly facing you).

Marathi Meaning: ओले वस्त्र नेसून किंवा नग्न होऊन झोपू नये. डोके गुंडाळून (झाकून), उघड्या आकाशाखाली किंवा दिवा चालू असताना (समोर असताना) झोपू नये.

Ovi 246:- पूर्वरात्री अपरात्रीसी । निजू नये परियेसी । असू नये स्त्रियेपासी । रजस्वला चतुर्थदिनी ॥२४६॥

Transliteration: purvaratri aparatrisi | niju naye pariyesi | asu naye striyepasi | rajasvala chaturthadini || 246 ||

English Meaning: Do not sleep during the early evening or late dawn hours. Do not stay near your wife if it is the fourth day of her menstrual cycle.

Marathi Meaning: रात्रीच्या पहिल्या प्रहरात (संध्याकाळी) किंवा पहाटेच्या वेळी झोपू नये. पत्नीच्या मासिक पाळीच्या चौथ्या दिवशी तिच्या जवळ असू नये.

Ovi 247:- असावे जानवे उपवीतीसी । दृष्टी न पडावी योनीसी । आयुष्य क्षीण परियेसी । दीप वर्जावा या कारणे ॥२४७॥

Transliteration: asave janave upavitisi | drushti na padavi yonisi | ayushya kshina pariyesi | dipa varjava ya karane || 247 ||

English Meaning: Keep the sacred thread (Janve) properly. Avoid looking at private parts as it reduces life span; for this reason, avoid lamps (during intimacy).

Marathi Meaning: झोपताना जानवे व्यवस्थित असावे. गुप्तांगांवर दृष्टी पडल्याने आयुष्य क्षीण होते, म्हणून अशा वेळी दिवा जवळ नसावा.

Ovi 248:- नीळ वस्त्र नेसले स्त्रियेसी । करिता संग परियेसी । पुत्र उपजे चांडाळेसी । शुभ्र वस्त्र विशेष ॥२४८॥

Transliteration: nila vastra nesale striyesi | karita sanga pariyesi | putra upaje chandalesi | shubhra vastra vishesha || 248 ||

English Meaning: If intimacy occurs with a woman wearing blue clothes, the resulting child may have low tendencies. White clothes are highly recommended.

Marathi Meaning: निळे वस्त्र नेसलेल्या स्त्रीशी संग केल्यास जन्मणारे अपत्य नीच प्रवृत्तीचे होते; शुभ्र (पांढरे) वस्त्र धारण करणे श्रेष्ठ आहे.

Ovi 249:- रजस्वला न होता स्त्रियेसी । न करावा संग परियेसी । संग करिता महादोषी । आणिक प्रकार एक असे ॥२४९॥

Transliteration: rajasvala na hota striyesi | na karava sanga pariyesi | sanga karita mahadoshi | anika prakara eka ase || 249 ||

English Meaning: Do not have intimacy with a woman who has not reached her menstrual cycle (puberty). Doing so is a great sin. There is one more detail to this.

Marathi Meaning: जिला अजून विटाळ (मासिक पाळी) सुरू झाला नाही अशा स्त्रीशी संग करू नये. तसे करणे महापाप आहे.

Ovi 250:- दश वर्षे होता कन्येसी । रजस्वला सर्वत्रांसी । ऐका तुम्ही सर्व ऋषि पराशर सांगतसे ॥२५०॥

Transliteration: dasha varshe hota kanyesi | rajasvala sarvatransi | aika tumhi sarva rishi parashara sangatase || 250 ||

English Meaning: When a girl reaches ten years of age, she is considered mature in religious terms. Listen, O Sages, to what Parashara says.

Marathi Meaning: मुलगी दहा वर्षांची झाली की ती धर्मशास्त्राप्रमाणे ऋतुमती मानली जाते. पराशर ऋषींनी सांगितलेले हे विधान सर्व ऋषींनी ऐकावे.

Ovi 251:- ऋतुकाळ असता स्त्रियेसी । गावासी जाता परियेसी । भ्रूणहत्या होय दोषी । प्रख्यात असे परियेसा ॥२५१॥

Transliteration: rutukala asata striyesi | gavasi jata pariyesi | bhrunahatya hoya doshi | prakhyata ase pariyesa || 251 ||

English Meaning: If a husband goes away to another village during his wife's fertile period (after menses), he is guilty of the sin of foeticide. This is well-known.

Marathi Meaning: पत्नीचा ऋतुकाळ असताना जो पती परगावी जातो, त्याला भ्रूणहत्येचा दोष लागतो, असे शास्त्रप्रसिद्ध आहे.

Ovi 252:- वृद्ध अथवा वांझेसी । असती पुत्र जिसी । बहु कन्या होती जियेसी । चुकता ऋतुकाळ दोष नाही ॥२५२॥

Transliteration: vruddha athava vanjhesi | asati putra jisi | bahu kanya hoti jiyesi | chukata rutukala dosha nahi || 252 ||

English Meaning: For elderly women, barren women, those who already have sons, or those who have many daughters, there is no sin if the fertile period is missed.

Marathi Meaning: वृद्ध स्त्री, वंध्या स्त्री, जिला आधीच पुत्र आहेत किंवा अनेक मुली आहेत, अशांच्या बाबतीत ऋतुकाळ पाळला नाही तरी दोष लागत नाही.

Ovi 253:- ऋतु देता चतुर्थ दिवसी । पुत्र उपजे अल्पायुषी । कन्या होय पाचवे दिवसी । सहावे दिनी पुत्र परियेसा ॥२५३॥

Transliteration: rutu deta chaturtha divasi | putra upaje alpayushi | kanya hoya pachave divasi | sahave dini putra pariyesa || 253 ||

English Meaning: Union on the fourth day results in a short-lived son. The fifth day results in a daughter, and the sixth day results in a son.

Marathi Meaning: ऋतुकाळानंतर चौथ्या दिवशी संग झाल्यास अल्पायुषी पुत्र होतो, पाचव्या दिवशी कन्या होते आणि सहाव्या दिवशी पुत्र होतो.

Ovi 254:- विषम दिवसी कन्या जाण । सम दिवसी पुत्र सगुण । दहा दिवस ऋतुकाळ खूण । चंद्रबळ असावे ॥२५४॥

Transliteration: vishama divasi kanya jana | sama divasi putra saguna | datha divasa rutukala khuna | chandrabala asave || 254 ||

English Meaning: Odd days lead to a daughter, while even days lead to a virtuous son. The fertile period lasts ten days; ensure strong lunar influence.

Marathi Meaning: विषम दिवशी संग झाल्यास कन्या आणि सम दिवशी झाल्यास गुणवान पुत्र होतो. दहा दिवस हा ऋतुकाळाचा काळ असून त्या वेळी चंद्रबळ अनुकूल असावे.

Ovi 255:- मूळ मघा रेवती दिवसी । संग न करावा परियेसी । कोप नसावा उभयतांसी । संतोषरूपे असावे ॥२५५॥

Transliteration: mula magha revati divasi | sanga na karava pariyesi | kopa nasava ubhayatansi | santosharupe asave || 255 ||

English Meaning: Avoid intimacy during Moola, Magha, and Revati constellations. Neither partner should be angry; they should be in a state of contentment.

Marathi Meaning: मूळ, मघा आणि रेवती नक्षत्रांवर संग करू नये. पती-पत्नीमध्ये राग नसावा, दोघेही आनंदी आणि समाधानी असावेत.

Ovi 256:- ऋतुकाळी स्त्रीपुरुषांसी । जे जे असेल मानसी । सत्त्वरजतमोगुणेसी । तैसा पिंड उपजे देखा ॥२५६॥

Transliteration: rutukali stripurushansi | je je asela manasi | sattwarajatamogunesi | taisa pinda upaje dekha || 256 ||

English Meaning: Whatever thoughts or qualities (Sattva, Rajas, Tamas) are in the minds of the man and woman during union, the offspring will possess those same traits.

Marathi Meaning: ऋतुकाली स्त्री-पुरुषांच्या मनात जे विचार किंवा जे गुण (सत्त्व, रज, तम) असतील, तशाच स्वभावाचे अपत्य जन्माला येते.

Ovi 257:- ऐसा ब्राह्मणाचा आचार । सांगता झाला पराशर । ऐकोनि समस्त ऋषीश्वर । येणेपरी आचरती ॥२५७॥

Transliteration: aisa brahmanacha achara | sangata jhala parashara | aikoni samasta rushishwara | yenepari acharanti || 257 ||

English Meaning: Thus, Sage Parashara explained the code of conduct for Brahmins. All the great Sages listened and began to practice accordingly.

Marathi Meaning: अशा प्रकारे पराशर ऋषींनी ब्राह्मणांचा आचार सांगितला. तो ऐकून सर्व ऋषींनी त्याप्रमाणे आचरण करण्यास सुरुवात केली.

Ovi 248:- श्रीगुरु म्हणती ब्राह्मणांसी । ऐसा आचार परियेसी । जे आचरती विधींसी । दैन्य कैचे तया घरी ॥२५८॥

Transliteration: shriguru mhanati brahmanansi | aisa achara pariyesi | je acharati vidhinsi | dainya kaiche taya ghari || 258 ||

English Meaning: Shri Guru says to the Brahmin, "Listen to this code. How can poverty stay in the house of those who follow these rules properly?"

Marathi Meaning: श्रीगुरु ब्राह्मणांना म्हणतात, "हा आचार नीट लक्षात घे. जे विधीपूर्वक या नियमांचे पालन करतात, त्यांच्या घरी दारिद्र्य कधीच येणार नाही."

Ovi 259:- ते वंद्य होत देवांसी । कामधेनु येईल घरासी । लक्ष्मी राहे अखंडेसी । पुत्रपौत्री नांदती ॥२५९॥

Transliteration: te vandya hota devansi | kamadhenu yeila gharasi | lakshmi rahe akhandesi | putrapautri nandati || 259 ||

English Meaning: They become worthy of worship by the gods. The celestial cow (Kamadhenu) comes to their home, Lakshmi stays forever, and they prosper with children and grandchildren.

Marathi Meaning: असे लोक देवांनाही वंदनीय ठरतात. त्यांच्या घरी कामधेनू येते, लक्ष्मीचा अखंड वास राहतो आणि ते पुत्र-पौत्रांसह सुखात नांदतात.

Ovi 260:- होय आपण शतायुषी । न घडती दोष काही त्यासी । तो न भिई कळिकाळासी । ब्रह्मज्ञानी होय जाणा ॥२६०॥

Transliteration: hoya apana shatayushi | na ghadati dosha kahi tyasi | to na bhii kalikalasi | brahmajnani hoya jana || 260 ||

English Meaning: He lives for a hundred years and incurs no sins. He does not fear time (death) and becomes a Knower of Brahman (Self-realized).

Marathi Meaning: असा मनुष्य शंभर वर्षे जगतो, त्याला कोणतेही दोष लागत नाहीत. तो काळाला (मृत्यूला) भीत नाही आणि ब्रह्मज्ञानी होतो.

Ovi 261:- काळमृत्यु चुके देखा । अपमृत्यु घडे कैचा ऐका । ऐसा आचार आहे निका । नित्य रहाटावे येणेपरी ॥२६१॥

Transliteration: kalamrutyu chuke dekha | apamrutyu ghade kaicha aika | aisa achara ahe nika | nitya rahatave yenepari || 261 ||

English Meaning: Untimely death is averted, and accidental death never occurs. This code of conduct is excellent; one should live by it daily.

Marathi Meaning: यामुळे अकाली मृत्यू टळतो आणि अपमृत्यू कधीही येत नाही. हा आचार अतिशय उत्तम असून नित्य याच नियमांनी वागावे.

Ovi 262:- ऐसे ऐकोनिया वचना । विप्र लागे श्रीगुरुचरणा । झाला उपदेश उद्धारणा । कृपासागर गुरुमूर्ति ॥२६२॥

Transliteration: aise aikoniya vachana | vipra lage shrigurucharana | jhala upadesha uddharana | krupasagara gurumurti || 262 ||

English Meaning: Hearing these words, the Brahmin bowed at the Guru's feet. The Guru, an ocean of mercy, gave this teaching for his salvation.

Marathi Meaning: श्रीगुरूंचे हे शब्द ऐकून तो ब्राह्मण त्यांच्या चरणांवर पडला. कृपासागर श्रीगुरूंनी त्याच्या उद्धारासाठी हा उपदेश केला.

Ovi 263:- भक्तजन तारावयासी । अवतरलासी ह्रषीकेशी । परिहरिले अंधकारासी । ज्ञानज्योती प्रकाशली ॥२६३॥

Transliteration: bhaktajana taravayasi | avataralasi hrushikeshi | pariharile andhakarasi | jnanjyoti prakashali || 263 ||

English Meaning: "O Lord, You have incarnated to save Your devotees. You have removed the darkness and lit the lamp of knowledge."

Marathi Meaning: "हे प्रभो, भक्तांच्या उद्धारासाठी तुम्ही अवतार घेतला आहे. तुम्ही माझ्या अज्ञानाचा अंधकार दूर करून ज्ञानाची ज्योत पेटवली आहे."

Ovi 254:- ऐसे विनवोनि ब्राह्मण । पुनरपि धरिले श्रीगुरुचरण । श्रीगुरुमुर्ति संतोषोन । प्रसन्न झाले तये वेळी ॥२६४॥

Transliteration: aise vinavoni brahmana | punarapi dharile shrigurucharana | shrigurumurti santoshona | prasanna jhale taye veli || 264 ||

English Meaning: Thus praying, the Brahmin again held the Guru's feet. Shri Guru was pleased and became gracious at that moment.

Marathi Meaning: अशी विनंती करून ब्राह्मणाने पुन्हा श्रीगुरूंचे पाय धरले. त्यावेळी श्रीगुरु अत्यंत संतुष्ट होऊन त्यावर प्रसन्न झाले.

Ovi 265:- म्हणती श्रीगुरु तयासी । आचार सांगितला तुज हर्षी । नव जावे आता भिक्षेसी । आचार करूनि सुखी असे ॥२६५॥

Transliteration: mhanati shriguru tayasi | achara sangitala tuja harshi | nava jave ata bhikshyesi | achara karuni sukhi ase || 265 ||

English Meaning: Shri Guru said to him, "I have joyfully explained the code of conduct to you. Now, do not go begging; live happily by following these rules."

Marathi Meaning: श्रीगुरु त्याला म्हणाले, "मी तुला आनंदाने हा आचार सांगितला आहे. आता तुला भिक्षा मागण्याची गरज नाही; हा आचार पाळून तू सुखी राहा."

Ovi 266:- जे जे इच्छिसी कामना । होईल निरुती सत्य जाणा । कन्या पुत्र नांदती सगुणा । संदेह न धरावा मानसी ॥२६६॥

Transliteration: je je icchisi kamana | hoila niruti satya jana | kanya putra nandati saguna | sandeha na dharava manasi || 266 ||

English Meaning: "Whatever you desire will surely come true. Your children will be virtuous; have no doubt in your mind."

Marathi Meaning: "तुझ्या सर्व इच्छा पूर्ण होतील, हे सत्य मान. तुझी मुले-मुली गुणवान होतील, मनात कोणतीही शंका धरू नकोस."

Ovi 267:- ऐसा वर लाधोनि । विप्र गेला संतोषोनि । होता तैसा आचरोनि । सकळाभीष्टे लाधला ॥२६७॥

Transliteration: aisa vara ladhoni | vipra gela santoshoni | hota taisa acharoni | sakalabhishte ladhala || 267 ||

English Meaning: Having received such a blessing, the Brahmin left happily. By following the prescribed conduct, he attained all his heart's desires.

Marathi Meaning: असा वर मिळवून तो ब्राह्मण आनंदाने आपल्या घरी गेला. श्रीगुरूंनी सांगितल्याप्रमाणे आचरण करून त्याला सर्व इच्छित फळे मिळाली.

Ovi 268:- सिद्ध म्हणे नामधारकासी । श्रीगुरुचरित्र ऐसे परियेसी । ऐकता ज्ञान समस्तांसी । मूढ होय ब्रह्मज्ञानी ॥२६८॥

Transliteration: siddha mhane namadharakasi | shrigurucharitra aise pariyesi | aikata jnana samastansi | mudha hoya brahmajnani || 268 ||

English Meaning: Siddha Muni says to Namadharaka, "Listen to the Shri Guru Charitra. By listening to it, everyone gains knowledge, and even the ignorant become enlightened."

Marathi Meaning: सिद्ध मुनी नामधारकाला म्हणतात, "असे हे श्रीगुरुचरित्र आहे. हे ऐकल्याने सर्वांना ज्ञान प्राप्त होते आणि अगदी अज्ञानी मनुष्यही ब्रह्मज्ञानी होतो."

Ovi 269:- अज्ञानतिमिरअंधकारासी । ज्योतिप्रकाश कथा सुरसी । जे जे इच्छिले मानसी । पाविजे त्वरित अवधारा ॥२६९॥

Transliteration: ajnanatimira-andhakarasi | jyotiprakasha katha surasi | je je icchile manasi | pavije tvarita avadhara || 269 ||

English Meaning: This delightful story is like a bright lamp in the darkness of ignorance. Whatever one wishes for in their heart is attained quickly.

Marathi Meaning: अज्ञानाच्या काळोखात ही कथा एखाद्या प्रकाशज्योतीसारखी आहे. ही कथा ऐकल्याने मनातील सर्व इच्छा त्वरित पूर्ण होतात.

Ovi 270:- म्हणे सरस्वतीगंगाधरु । श्रीगुरुचरित्र असे सुरतरु । ऐकता होय संतोष फारु । सकळाभीष्टे साधती ॥२७०॥

Transliteration: mhane saraswatigangadharu | shrigurucharitra ase surataru | aikata hoya santosha pharu | sakalabhishte sadhati || 270 ||

English Meaning: Saraswati Gangadhar says, "Shri Guru Charitra is like the wish-fulfilling tree (Kalpataru). Listening to it brings great joy and fulfills all goals."

Marathi Meaning: सरस्वती गंगाधर म्हणतात, "श्रीगुरुचरित्र हे कल्पवृक्षाप्रमाणे आहे. हे ऐकल्याने परम संतोष मिळतो आणि सर्व साध्य गोष्टी प्राप्त होतात."

Ovi 271:- इति श्रीगुरुचरित्र । नामधारका शिष्य सांगत । आचार जो का समस्त । निरोपिला श्रीगुरुनाथे ॥२७१॥

Transliteration: iti shrigurucharitra | namadharaka shishya sangata | achara jo ka samasta | niropila shrigurunathe || 271 ||

English Meaning: Thus ends the Shri Guru Charitra, as told to the disciple Namadharaka, where the complete code of conduct was explained by Shri Guru.

Marathi Meaning: अशा प्रकारे श्रीगुरुचरित्रात, श्रीगुरूंनी नामधारकाला जो संपूर्ण आचारधर्म सांगितला, तो येथे पूर्ण झाला.

Iti Shrigurucharitraparmakathakalpatarau Shrinrusinhasaraswatyupakhyane Siddhanamadharakasamvade Aahinkakarmanirupan Nama Sapttrinsho-Adhyayah ||271|| 🙏🙇🏻

 Shri Gurudattatreyaarpanmastu॥

 Conclusion 

As we conclude the 37th Chapter of Shri Guru Charitra, we are reminded that spirituality is not confined to meditation alone, but is reflected in every small act—from the food we eat to the way we interact with nature. The detailed guidelines provided by Shri Guru are designed to shield a seeker from 'Apamrityu' (untimely death) and 'Dainya' (poverty), leading them instead toward a life of health, longevity, and ultimate self-realization.

Note: This is an English translation and transliteration of the original 16th-century classic by Saraswati Gangadhar, meticulously prepared for global devotees of Lord Dattatreya by Mantra Stotra Jyoti With Marathi Ovi Meaning & EnglishTransliteration & Ovi 

⭐ ⭐ ⭐