Shree Guru Charitra – Chapter 41 (English script & Translation)

Shri Gurucharitra Chapter 41

( EnglishTransliteration with Marathi Ovi and meaning )

Kashi Mahima Yatra Nirupan

Image From -Google 

 

Introduction

The 41st Chapter of Shri Guru Charitra is a divine guide for every seeker who dreams of visiting the holy city of Kashi (Varanasi). This chapter is not merely a collection of verses but a spiritual roadmap that details the significance of Lord Vishweshwara’s abode. It narrates the story of a young Brahmin boy whose unwavering faith in his Guru leads him to an encounter with a great ascetic.

Through this dialogue, the reader is taken on a virtual pilgrimage, exploring the hidden meanings of the various ghats, kundas, and shrines that make Kashi the "Capital of Liberation." This book aims to present these sacred verses with clarity, allowing devotees to understand the precise rituals and the immense spiritual merit (Punya) associated with the Kashi Yatra.

Note: This is an English translation and transliteration of the original 16th-century classic by Saraswati Gangadhar, meticulously prepared for global devotees of Lord Dattatreya by Mantra Stotra Jyoti With Marathi Ovi Meaning & EnglishTransliteration & Ovi 

⭐⭐⭐

 Shree Ganesha Namah: Shree Saraswatya Namah:. Shree Kul Devtay Namah: Shree Padshrivallabhai Namah: Shree Nrisimha Saraswatyai Namah: Shree Gurubhyo Namah:

Ovi 1: नामधारक शिष्य देखा । उभा राहोनि संमुखा । कर जोडुनी कौतुका । नमन करी साष्टांगीं ॥ १ ॥

Transliteration: Namadharaka shishya dekha | Ubha rahoni sammukha | Kara joduni kautuka | Namana kari sashtangi || 1 ||

Meaning: The disciple Namadharaka stood before Siddha Muni. With great joy and folded hands, he prostrated himself in a full-body salutation (Sashtanga Namaskar).

अर्थ: नामधारक शिष्य श्रीसिद्धमुनींच्या समोर उभा राहिला आणि हात जोडून त्याने मोठ्या आनंदाने त्यांना साष्टांग नमस्कार केला.

Ovi 2: जय जयाजी सिद्धमुनि । तूं तारक भवार्णी । नाना धर्म विस्तारोनि । गुरुचरित्र निरोपिलें ॥ २ ॥

Transliteration: Jaya jayaji Siddhamuni | Tu taraka bhavarni | Nana dharma vistarorni | Gurucharitra niropile || 2 ||

Meaning: He said, "Victory to you, O Siddha Muni! You are the one who saves us from the ocean of worldly existence. You have described various duties and the life story of Shri Guru (Guru Charitra) in detail."

अर्थ: तो म्हणाला, "हे सिद्धमुनी, तुमचा विजय असो! तुम्ही या संसारसागरातून तारून नेणारे आहात. तुम्ही अनेक धर्मांचे आणि गुरुचरित्राचे विस्तारपूर्वक वर्णन केले आहे."

Ovi 3: तेणें धन्य झालों आपण । प्रकाश केलें महाज्ञान । सुधारस गुरुस्मरण । प्राशविला दातारा ॥ ३ ॥

Transliteration: Tene dhanya zhalo apana | Prakasha kele mahagnyana | Sudharasa gurusmarana | Prashavila datara || 3 ||

Meaning: "I feel blessed because of you. You have illuminated me with supreme knowledge and made me drink the nectar-like essence of remembering the Guru."

अर्थ: "तुमच्या सांगण्यामुळे मी धन्य झालो आहे. तुम्ही मला महाज्ञानाचा प्रकाश दिलात आणि गुरुस्मरणाचा अमृतासारखा रस पाजलात."

Ovi 4: एक असे माझी विनंती । निरोपावें मजप्रती । आमुच्या पूर्वजें कवणें रीतीं । सेवा केली श्रीगुरुची ॥ ४ ॥

Transliteration: Eka ase mazhi vinanti | Niropave majaprati | Amuchya purvaje kavane riti | Seva keli Shriguruchi || 4 ||

Meaning: "I have one request: please tell me how my ancestors served Shri Guru."

अर्थ: "माझी एक विनंती आहे की, माझ्या पूर्वजांनी श्रीगुरूंची सेवा कोणत्या पद्धतीने केली, हे मला सांगावे."

Ovi 5: तुम्ही सिद्ध महाज्ञानी । होतां श्रीगुरुसन्निधानीं । शिष्य झाले कवणे गुणीं । निरोपावें दातारा ॥ ५ ॥

Transliteration: Tumhi Siddha mahagnyani | Hota Shrigurusannidhani | Shishya zhale kavane guni | Niropave datara || 5 ||

Meaning: "You are a great and enlightened Siddha who was always near Shri Guru. Please tell me what virtues made my ancestors His disciples."

अर्थ: "तुम्ही महाज्ञानी सिद्ध आहात आणि श्रीगुरूंच्या जवळच होता. माझे पूर्वज त्यांचे शिष्य कोणत्या गुणांमुळे झाले, हे कृपा करून सांगावे."

Ovi 6: ऐकोनि शिष्याचें वचन । सिद्ध सांगे विस्तारोन । एकचित्तें करोनि मन । ऐक शिष्या नामधारका ॥ ६ ॥

Transliteration: Aikoni shishyache vachana | Siddha sange vistarorni | Ekachitte karoni mana | Aika shishya Namadharaka || 6 ||

Meaning: Hearing the disciple's words, Siddha Muni began to explain in detail. He said, "O disciple Namadharaka, listen now with a focused mind."

अर्थ: शिष्याचे हे शब्द ऐकून सिद्धमुनी विस्तारपूर्वक सांगू लागले. ते म्हणाले, "हे नामधारका, आता एकाग्र चित्ताने ऐक."

Ovi 7: पूर्वीं कथानक सांगितलें । जे कां श्रीगुरुशीं भेटले । वोसरग्रामीं एक होते भले । पूर्वज तुमचे परियेसा ॥ ७ ॥

Transliteration: Purvi kathanaka sangitale | Je ka Shrigurushi bhetale | Vosaragrami eka hote bhale | Purvaja tumche pariyesa || 7 ||

Meaning: "I told you earlier about those who met Shri Guru. Know that your ancestors were noble people residing in the village of Vosar."

अर्थ: "मी तुला पूर्वी सांगितले होते की, तुझे पूर्वज श्रीगुरूंना भेटले होते. ते ओसरगावचे राहणारे एक सज्जन गृहस्थ होते."

Ovi 8: तयाचें नाम सायंदेव । केली पूजा भक्तिभाव । त्यावरी प्रीति अतिस्नेह । आमुचे श्रीगुरुमूर्तीचा ॥ ८ ॥

Transliteration: Tayache nama Sayandeva | Keli puja bhaktibhava | Tyavari priti atisneha | Amuche Shrigurumurticha || 8 ||

Meaning: "His name was Sayandeva. He worshipped Shri Guru with deep devotion, which earned him the immense love and affection of our Master."

अर्थ: "त्यांचे नाव 'सायंदेव' होते. त्यांनी अत्यंत भक्तिभावाने श्रीगुरूंची पूजा केली, ज्यामुळे श्रीगुरूंचे त्यांच्यावर खूप प्रेम जडले."

Ovi 9: तेथून आले दक्षिणदिशीं । गाणगापुरीं परियेसीं । ख्याति झाली दश दिशीं । कीर्ति वाढली बहुवस ॥ ९ ॥

Transliteration: Tethun ale dakshinadishi | Ganagapuri pariyesi | Khyati zhali dasha dishi | Kirti vadhali bahuvas || 9 ||

Meaning: "From there, Shri Guru traveled south and settled in Ganagapur. His fame spread in all ten directions, and His glory grew immensely."

अर्थ: "त्यानंतर श्रीगुरु दक्षिण दिशेला गाणगापुरात आले. तिथे त्यांची कीर्ती दाही दिशांना पसरली."

Ovi 10: ऐकोनि येते सकळ जन । करिती श्रीगुरुदर्शन । जें मनीं करिती चिंतन । पूर्ण होय तयांचें ॥ १० ॥

Transliteration: Aikoni yete sakala jana | Kariti Shrigurudarshana | Je mani kariti chintana | Purna hoya tayanche || 10 ||

Meaning: "Hearing of His glory, all people came for His Darshan. Whatever they wished for in their hearts was fulfilled by His grace."

अर्थ: "ती कीर्ती ऐकून सर्व लोक दर्शनासाठी येऊ लागले. जे लोक मनात जी इच्छा धरून येत, ती श्रीगुरूंच्या कृपेने पूर्ण होत असे."

Ovi 11: येणेंपरी श्रीगुरुमूर्ति । होते गाणगापुरा वस्ती । नाम श्रीनृसिंहसरस्वती । भक्तवत्सल निर्धारीं ॥ ११ ॥

Transliteration: Yenepari Shrigurumurti | Hote Ganagapura vasti | Nama Shri Nrusimha Saraswati | Bhaktavatsala nirdhari || 11 ||

Meaning: "In this manner, Shri Guru stayed in Ganagapur. His name was Shri Narasimha Saraswati, and He was truly compassionate toward His devotees."

अर्थ: "अशा प्रकारे श्रीनृसिंह सरस्वती गाणगापुरात निवास करत होते. ते खरोखरच भक्तांवर प्रेम करणारे (भक्तवत्सल) होते."

Ovi 12: तुमचा पूर्वज जो का होता । सायंदेव भक्त विख्याता । त्याणें ऐकिलें वृत्तान्ता । महिमा श्रीगुरु यतीचा ॥ १२ ॥

Transliteration: Tumcha purvaja jo ka hota | Sayandeva bhakta vikhyaata | Tyane aikile vruttanta | Mahima Shriguru yaticha || 12 ||

Meaning: "Your ancestor, the famous devotee Sayandeva, heard the accounts of the greatness and miracles of the ascetic Shri Guru."

अर्थ: "तुझे पूर्वज प्रसिद्ध भक्त सायंदेव यांनी श्रीगुरूंच्या महिमा आणि चमत्कारांविषयी ऐकले."

Ovi 13: भक्तिपूर्वक वेगेंसी । आला गाणगापुरासी । आनंद बहु मानसीं । हर्षे निर्भर होउनी ॥ १३ ॥

Transliteration: Bhaktipurvaka vegesi | Ala Ganagapurasi | Ananda bahu manasi | Harshe nirbhara houni || 13 ||

Meaning: "With great devotion and a heart full of joy, he hurried to Ganagapur."

अर्थ: "तेव्हा ते अत्यंत भक्तीने आणि आनंदाने घाईघाईने गाणगापुरात आले."

Ovi 14: दुरुनि देखिलें गाणगाभुवन । आपण घाली लोटांगण । करी दंडप्राय नमन । ऐशापरी चालिला ॥ १४ ॥

Transliteration: Duruni dekhile Ganagabhuvana | Apana ghali lotangana | Kari dandapraya namana | Aishapari chalila || 14 ||

Meaning: "Upon seeing the outskirts of Ganagapur from a distance, he prostrated himself on the ground and continued his journey by performing repeated prostrations."

अर्थ: "लांबूनच गाणगापूर दिसताच त्यांनी लोटांगण घातले आणि दंडवत घालत घालत ते पुढे चालले."

Ovi 15: ऐसा दंडप्रणाम करीत । गेला विप्र मठांत । देखिले तेथें मूर्तिमंत । परात्पर श्रीगुरु ॥ १५ ॥

Transliteration: Aisa dandapranama karit | Gela vipra mathant | Dekhile tethe murtimanta | Paratpara Shriguru || 15 ||

Meaning: "Performing such prostrations, the Brahmin (Sayandeva) entered the monastery and saw the Supreme Shri Guru standing there in person."

अर्थ: "अशा प्रकारे दंडवत घालत तो ब्राह्मण (सायंदेव) मठात पोहचला आणि तिथे साक्षात परात्पर श्रीगुरूंना पाहिले."

Ovi 16: साष्टांग नमस्कार करीत । असे चरणावरी लोळत । केशेंकरुन पाय झाडीत । भक्तिभावें करोनिया ॥ १६ ॥

Transliteration: Sashtanga namaskara karit | Ase charanavari lolat | Keshekaruna paya jhadit | Bhaktibhave karoniya || 16 ||

Meaning: "He performed a full prostration, rolled at the feet of the Guru, and with deep devotion, even wiped the Guru's feet with his own hair."

अर्थ: "त्यांनी साष्टांग नमस्कार केला, ते श्रीगुरूंच्या चरणांवर लोळण घेऊ लागले आणि आपल्या केसांनी श्रीगुरूंचे पाय पुसू लागले."

Ovi 17: करसंपुट जोडोनि । स्तुति करी एकाग्र मनीं । त्रैमूर्ति तूंचि ज्ञानीं । गुरुमूर्ति स्वामिया ॥ १७ ॥

Transliteration: Karasamputa jodoni | Stuti kari ekagra mani | Trimurti tunchi gnyani | Gurumurti swamiya || 17 ||

Meaning: "With folded hands and a focused mind, he sang praises: 'O Master, You are the personification of the Holy Trinity (Brahma, Vishnu, Mahesh) in your wisdom!'"

अर्थ: "हात जोडून एकाग्र मनाने ते स्तुती करू लागले, 'हे स्वामी, तुम्ही ज्ञानाने साक्षात त्रिमूर्ती (दत्त) आहात!'"

Ovi 18: धन्य धन्य जन्म आपुलें । कृतार्थ पितर माझे झाले । कोटि जन्मांचें पाप गेलें । म्हणोनि चरणीं लागला ॥ १८ ॥

Transliteration: Dhanya dhanya janma apule | Krutartha pitara mazhe zhale | Koti janmanche papa gele | Mhanoni charani lagala || 18 ||

Meaning: "'My birth is blessed, my ancestors are redeemed, and the sins of my millions of births are washed away,' he said, as he clung to the Guru's feet."

अर्थ: "'माझा जन्म धन्य झाला, माझे पितर कृतार्थ झाले आणि माझ्या कोटी जन्मांची पापे नष्ट झाली,' असे म्हणत ते चरणांना बिलगले."

Ovi 19: जय जयाजी श्रीगुरुमूर्ति । त्राहि त्राहि विश्वपती । परमात्मा परंज्योती । नृसिंहसरस्वती स्वामिया ॥ १९ ॥

Transliteration: Jaya jayaji Shrigurumurti | Trahi trahi vishwapaati | Paramatma paranjyoti | Nrusimha Saraswati swamiya || 19 ||

Meaning: "Victory to You, O Shri Guru! Save me, O Lord of the Universe. You are the Supreme Soul, the Eternal Light, O Narasimha Saraswati Swami!"

अर्थ: "विजय असो तुमचा, हे श्रीगुरुमूर्ती! हे विश्वपती, माझे रक्षण करा. तुम्ही परमात्मा, परंज्योती नृसिंह सरस्वती स्वामी आहात."

Ovi 20: तुझे चरण वर्णावयासी । शक्ति कैंची आम्हांसी । परमात्मा तूंचि होसी । भक्तवत्सला स्वामिया ॥ २० ॥

Transliteration: Tuzhe charana varnavayasi | Shakti kainchi amhansi | Paramatma tunchi hosi | Bhaktavatsala swamiya || 20 ||

Meaning: "How can I have the power to describe Your holy feet? You are the Supreme Being Yourself, the one who loves His devotees."

अर्थ: "तुमच्या चरणांचे वर्णन करण्याची शक्ती आमच्यात कोठून येणार? तुम्ही स्वतः परमात्मा आणि भक्तवत्सल आहात."

Ovi 21: तुमचे चरणाचिये प्रौढी । वसती तेथें तीर्थें कोडी । वर्णिती श्रुति घडोघडी । चरणं पवित्रं विततं पुराणं ॥ २१ ॥

Transliteration: Tumche charanachiye proudhi | Vasati tethe tirthe kodi | Varniti shruti ghadoghaadi | Charanam pavitram vitatam puranam || 21 ||

Meaning: "Such is the glory of Your feet that millions of holy pilgrimage sites reside there. The Vedas and ancient scriptures constantly praise Your sacred feet."

अर्थ: "तुमच्या चरणांचे महात्म्य असे आहे की, तिथे करोडो तीर्थे वास करतात. श्रुती-पुराणे सुद्धा पावलोपावली तुमच्या पवित्र चरणांचे वर्णन करतात."

Ovi 22: त्रैमुर्तींचा अवतार । मज दिससी साक्षात्कार । भासतसे निरंतर । त्रैमूर्ति तूंचि होसी ॥ २२ ॥

Transliteration: Trimurtincha avatara | Maja disasi sakshatkara | Bhasatase nirantara | Trimurti tunchi hosi || 22 ||

Meaning: "I see in You the manifestation of the Trinity. I constantly feel that You truly are Brahma, Vishnu, and Mahesh."

अर्थ: "मला तुमच्यात साक्षात त्रिमूर्तींचा (ब्रह्मा-विष्णु-महेश) अवतार दिसतो. तुम्हीच त्रिमूर्ती आहात याची मला खात्री पटली आहे."

Ovi 23: परब्रह्म तुम्ही केवळू । हातीं दंड कमंडलू । अमृत भरलें सोज्ज्वळू । प्रोक्षितां प्रेत उठतसे ॥ २३ ॥

Transliteration: Parabrahma tumhi kevalu | Hati danda kamandalu | Amruta bharale sojjvalu | Prokshita preta uthatase || 23 ||

Meaning: "You are the absolute Parabrahma (Supreme Reality), carrying a staff and a Kamandalu. The pure nectar in Your Kamandalu can even bring the dead back to life."

अर्थ: "हातात दंड आणि कमंडलू धारण केलेले तुम्ही साक्षात परब्रह्म आहात. तुमच्या कमंडलूतील अमृताचे सिंचन केल्यावर मृतात्मेही जिवंत होतात."

Ovi 24: दंड धरिला या कारणें । शरणांगतातें रक्षणें । दुरितदैन्य निवारणें । निज भक्त रक्षावया ॥ २४ ॥

Transliteration: Danda dharila ya karane | Sharanangatate rakshane | Duritadainya nivarane | Nija bhakta rakshavaya || 24 ||

Meaning: "You carry this staff to protect those who seek refuge in You and to dispel the suffering and poverty of Your devotees."

अर्थ: "तुम्ही हा दंड शरणागतांचे रक्षण करण्यासाठी आणि भक्तांचे दुःख व दैन्य दूर करण्यासाठी धारण केला आहे."

Ovi 25: रुद्राक्षमाळा भस्मधारण । व्याघ्रचर्माचें आसन । अमृतदृष्टि इंदुनयन । क्रूरदृष्टीं अग्निसूर्य ॥ २५ ॥

Transliteration: Rudrakshamala bhasmadharana | Vyaghracharmache asana | Amrutadrushti indunayana | Kruradrushti agnisurya || 25 ||

Meaning: "Wearing Rudraksha beads and sacred ash, sitting on a tiger skin, Your eyes are cool like the moon (nectar-like) for devotees, but fierce like fire and the sun for the wicked."

अर्थ: "तुम्ही रुद्राक्ष माळा आणि भस्म धारण केले आहे, तुमचे आसन व्याघ्रचर्माचे आहे. तुमची दृष्टी भक्तांसाठी चंद्रासारखी शीतल (अमृतदृष्टी) आणि दुष्टांसाठी अग्नी व सूर्यासारखी प्रखर आहे."

Ovi 26: चतुर्विध पुरुषार्थासी । भक्तजना तूंचि होसी । तूंचि रुद्र सत्य होसी । तूं नृसिंह जगद्‌गुरु ॥ २६ ॥

Transliteration: Chaturvidha purusharthasi | Bhaktajana tunchi hosi | Tunchi Rudra satya hosi | Tu Nrusimha Jagadguru || 26 ||

Meaning: "You are the one who grants the four goals of human life (Dharma, Artha, Kama, Moksha). You are truly Lord Rudra and the Guru of the World, Narasimha."

अर्थ: "भक्तांना धर्म, अर्थ, काम आणि मोक्ष हे चारही पुरुषार्थ देणारे तुम्हीच आहात. तुम्हीच रुद्र आणि तुम्हीच जगद्‌गुरु नृसिंह आहात."

Ovi 27: विष्णुरुपें करिसी रक्षण । पीतांबर पांघरुण । तीर्थ समस्त तुझे चरण । भक्ताभिमानी विष्णु तूंचि ॥ २७ ॥

Transliteration: Vishnurupen karisi rakshana | Pitambara panghuruna | Tirtha samasta tuzhe charana | Bhaktabhimani Vishnu tunchi || 27 ||

Meaning: "In the form of Vishnu, You protect the world and wear the yellow garment (Pitambar). All holy waters reside at Your feet; You are Vishnu, the protector of devotees."

अर्थ: "विष्णुरूप धारण करून तुम्ही जगाचे रक्षण करता, पीतांबर परिधान करता. सर्व तीर्थे तुमच्या चरणापाशी आहेत, तुम्हीच विष्णू आहात."

Ovi 28: वांझे कन्या पुत्र देसी । शुष्क काष्ठ आणिलें पल्लवासी । दुभविली वांझ महिषीसी । अन्न पुरविलें ब्राह्मणा ॥ २८ ॥

Transliteration: Vanzhe kanya putra desi | Shushka kashtha aanile pallavasi | Dubhavili vanzha mahishisi | Anna puravile Brahmana || 28 ||

Meaning: "You blessed the barren with children, brought sprouts to dry wood, made a barren buffalo give milk, and provided endless food to Brahmins."

अर्थ: "तुम्ही वांझ स्त्रीला पुत्र-कन्या दिल्या, वाळलेल्या लाकडाला पालवी फोडली, वांझ म्हशीचे दूध काढले आणि हजारो ब्राह्मणांना अन्नाची तृप्ती दिली."

Ovi 29: विष्णुमूर्ति तूंचि जाण । त्रिविक्रमभारती ऐसी खूण । साक्ष दिधली अंतःकरण । विश्वरुप दाखविलें ॥ २९ ॥

Transliteration: Vishnumurti tunchi jana | Trivikramabharati aisi khuna | Saksha didhali antahkarana | Vishwarupa dakhavile || 29 ||

Meaning: "Knowing You as Lord Vishnu, You gave proof to Trivikrama Bharati and showed him Your Universal Form (Vishwarupa)."

अर्थ: "त्रिविक्रम भारतींना तुम्ही तुमच्या विष्णुरूपाची साक्ष दिली आणि त्यांना तुमचे विश्वरूप दाखवले, यावरून तुम्ही साक्षात विष्णू आहात हे सिद्ध होते."

Ovi 30: म्हणविले वेद पतिताकरवीं । अपार महिमा झाला पूर्वी । नरहरिअवतार मूर्ति बरवी । आलेति भक्त तारावया ॥ ३० ॥

Transliteration: Mhanavile Veda patitakaravi | Apara mahima zhala purvi | Narahariavatara murti baravi | Aleti bhakta taravaya || 30 ||

Meaning: "You made the fallen recite the Vedas; Your glory is boundless. You have taken the form of Narasimha to save Your devotees."

अर्थ: "तुम्ही पतितांच्या मुखातून वेद वदवून घेतले, तुमचा महिमा अगाध आहे. भक्तांना तारण्यासाठी तुम्ही नरहरीच्या रूपात अवतार घेतला आहे."

Ovi 31: ऐसी नानापरी स्तुति करीत । पुनः पुनः नमन करीत । सद्‌गदित कंठ होत । रोमांच अंगीं उठले ॥ ३१ ॥

Transliteration: Aisi nanapari stuti karit | Punah punah namana karit | Sadgadita kantha hota | Romancha angi uthale || 31 ||

Meaning: Praising Him in many ways and bowing repeatedly, Sayandeva’s voice choked with emotion, and his hair stood on end in spiritual ecstasy.

अर्थ: अशा प्रकारे विविध प्रकारे स्तुती करत सायंदेव वारंवार नमस्कार करू लागले. त्यांचा कंठ दाटून आला आणि अंगावर रोमांच उभे राहिले.

Ovi 32: आनंदाश्रुलोचनीं । निघती संतोषें बहु मनीं । नव विधा भक्ति करोनि । स्तुति केली श्रीगुरुची ॥ ३२ ॥

Transliteration: Anandashrulochani | Nighati santoshe bahu mani | Nava vidha bhakti karoni | Stuti keli Shriguruchi || 32 ||

Meaning: Tears of joy flowed from his eyes as his heart was filled with immense satisfaction. He offered praises to Shri Guru through the nine forms of devotion (Navavidha Bhakti).

अर्थ: त्यांच्या डोळ्यांतून आनंदाश्रू वाहू लागले. त्यांनी मनापासून नवविधा भक्तीने श्रीगुरूंची स्तुती केली.

Ovi 33: संतोषोनि श्रीगुरुमूर्ति । तया विप्रा आश्वासिती । माथां हस्त ठेवोनि म्हणती । परम भक्त तूंचि आम्हां ॥ ३३ ॥

Transliteration: Santoshoni Shrigurumurti | Taya vipra ashwasiti | Matha hasta thevoni mhanti | Parama bhakta tunchi amha || 33 ||

Meaning: Pleased, Shri Guru comforted the Brahmin. Placing His hand on his head, He said, "You are truly My supreme devotee."

अर्थ: श्रीगुरु प्रसन्न झाले आणि त्यांनी सायंदेवांना धीर दिला. त्यांच्या डोक्यावर हात ठेवून ते म्हणाले, 'तू माझा अत्यंत प्रिय भक्त आहेस.'

Ovi 34: तुवा जें का स्तोत्र केलें । तेणें माझें मन धालें । तुज वरदान दिधलें । वंशोवंशीं माझा दास ॥ ३४ ॥

Transliteration: Tuva je ka stotra kele | Tene mazhe mana dhale | Tuja varadana didhale | Vanshovanshi mazha dasa || 34 ||

Meaning: "I am deeply satisfied by the hymn you composed. I grant you a boon: your lineage shall be My servants (devotees) for generations to come."

अर्थ: "तू जे स्तोत्र रचले आहेस, त्याने मी तृप्त होतो आहे. मी तुला वर देतो की, तुझा वंश पिढ्यानपिढ्या माझा दास (भक्त) राईल."

Ovi 35: ऐसा वर देउनी । गुरुमूर्ति संतोषोनि । मस्तकीं हस्त ठेवोनि । म्हणती जाय संगमासी ॥ ३५ ॥

Transliteration: Aisa vara deuni | Gurumurti santoshoni | Mastaki hasta thevoni | Mhanti jaya sangamasi || 35 ||

Meaning: After granting this boon, the satisfied Guru placed His hand on Sayandeva's head and asked him to go to the confluence (Sangam).

अर्थ: असा वर देऊन श्रीगुरु प्रसन्न झाले आणि त्यांनी सायंदेवांच्या डोक्यावर हात ठेवून त्यांना संगमावर स्नानासाठी जाण्यास सांगितले.

Ovi 36: स्नान करुन संगमासी । पूजा करीं अश्वत्थासी । त्वरित यावें मठासी । पंक्तीस भोजन करीं गा ॥ ३६ ॥

Transliteration: Snana karuna sangamasi | Puja kari Ashwatthasi | Twarita yave mathasi | Panktis bhojana kari ga || 36 ||

Meaning: "Bathe at the Sangam and worship the holy Ashwattha (Peepal) tree. Then, return quickly to the monastery to dine with Me."

अर्थ: "संगमावर स्नान कर, अश्वत्थ (पिंपळ) वृक्षाची पूजा कर आणि लवकर मठात ये, आज तू आमच्यासोबतच भोजन करशील."

Ovi 37: येणेंपरी श्रीगुरुमूर्ति । तया विप्रा निरोप देती । गुरुनिरोप जेणें रीतीं । आला स्नान करोनिया ॥ ३७ ॥

Transliteration: Yenepari Shrigurumurti | Taya vipra niropiti | Guruniropa jene riti | Ala snana karoniya || 37 ||

Meaning: Following the Guru's instructions, the Brahmin went to the river, performed his bath, and returned.

अर्थ: अशा प्रकारे श्रीगुरूंनी निरोप दिल्यावर सायंदेव संगमावर गेले आणि स्नान करून परत आले.

Ovi 38: षोडशोपचारें श्रीगुरुसी । पूजा करी भक्तींसी । अनेक परी पक्वान्नेंसी । भिक्षा करवी परियेसा ॥ ३८ ॥

Transliteration: Shodashopachare Shrigurusi | Puja kari bhaktinsi | Aneka pari pakvannensi | Bhiksha karavi pariyesa || 38 ||

Meaning: He worshipped Shri Guru with the sixteen steps (Shodashopachara) and offered various types of delicacies as alms (Bhiksha/meal).

अर्थ: त्यांनी श्रीगुरूंची षोडशोपचारे भक्तीने पूजा केली आणि अनेक प्रकारच्या पक्वान्नांची भिक्षा (जेवण) घातली.

Ovi 39: भक्तवत्सल श्रीगुरुमूर्ति । तया विप्रा आपुले पंक्ति । समस्त शिष्यांहुनी प्रीती । ठाव देती आपलेजवळी ॥ ३९ ॥

Transliteration: Bhaktavatsala Shrigurumurti | Taya vipra apule pankti | Samasta shishyanhuni priti | Thava deti apalejavali || 39 ||

Meaning: Shri Guru, out of His immense love, seated the Brahmin right beside Him in the dining row, showing more affection for him than for all other disciples.

अर्थ: भक्तवत्सल श्रीगुरूंनी इतर सर्व शिष्यांपेक्षा जास्त प्रेम सायंदेवांवर दाखवले आणि त्यांना भोजनाच्या वेळी आपल्या जवळ बसवले.

Ovi 40: भोजन झालें श्रीगुरुसी । शिष्यांसहित विप्रांसी । संतोषोनि आनंदेंसी । बैसले होते मठांत ॥ ४० ॥

Transliteration: Bhojana zhale Shrigurusi | Shishyansahita vipransi | Santoshoni anandensi | Baisale hote mathant || 40 ||

Meaning: After Shri Guru, the disciples, and the Brahmin finished their meal, they all sat together joyfully in the monastery.

अर्थ: श्रीगुरूंचे, शिष्यांचे आणि सायंदेवांचे भोजन झाल्यावर सर्वजण आनंदाने मठात बसले होते.

Ovi 41: तया सायंदेवविप्रासी । श्रीगुरु पुसती प्रीतींसी । तुझें स्थान कोणे देशीं । कलत्र पुत्र कोठें असती ॥ ४१ ॥

Transliteration: Taya Sayandevaviprasi | Shriguru pusati pritinsi | Tuzhe sthana kone deshi | Kalatra putra kothe asati || 41 ||

Meaning: Shri Guru affectionately asked Sayandeva, "Where is your home? Where do your wife and children live?"

अर्थ: तेव्हा श्रीगुरूंनी प्रेमाने विचारले, 'सायंदेवा, तुझे मूळ गाव कोठे आहे? तुझे कुटुंब आणि मुले कोठे असतात?'

Ovi 42: पुसती क्षेमसमाधान । कैसें तुमचें वर्तन । कृपा असे परिपूर्ण । म्हणोनि पुसती संतोषें ॥ ४२ ॥

Transliteration: Pusati kshemasamadhana | Kaise tumche vartana | Krupa ase paripurna | Mhanoni pusati santoshe || 42 ||

Meaning: He inquired about his well-being and his lifestyle, asking out of pure grace and satisfaction.

अर्थ: श्रीगुरूंनी अत्यंत आनंदाने आणि कृपेने त्यांची खुशाली विचारली की, त्यांचे जीवन कसे चालले आहे.

Ovi 43: ऐकोनि श्रीगुरुचें वचन । सांगे सायंदेव विस्तारोन । कन्या पुत्र बंधुजन । समस्त क्षेम असती स्वामिया ॥ ४३ ॥

Transliteration: Aikoni Shriguruche vachana | Sange Sayandeva vistarona | Kanya putra bandhujana | Samasta kshema asati swamiya || 43 ||

Meaning: Hearing the Guru's words, Sayandeva replied in detail, "O Master, by Your grace, my daughters, sons, brothers, and all kin are well."

अर्थ: श्रीगुरूंचे बोल ऐकून सायंदेवांनी सविस्तर सांगितले की, 'स्वामी, तुमची कृपा असल्याने माझी मुले, भाऊ आणि सर्व कुटुंबीय सुखरूप आहेत.'

Ovi 44: उत्तरकांची म्हणोनि ग्रामीं । तेथें वसोनि आम्ही । तुझ्या कृपें समस्त क्षेमी । असों देवा कृपासिंधु ॥ ४४ ॥

Transliteration: Uttarakanchi mhanoni grami | Tethe vasoni amhi | Tuzhya krupe samasta kshemi | Aso deva krupasindhu || 44 ||

Meaning: "We reside in the village called Uttarkanchi, and by Your mercy, O Ocean of Compassion, we are all living happily there."

अर्थ: 'आम्ही उत्तरकांचन नावाच्या गावात राहतो आणि तुमच्या कृपेने तिथे सर्वजण आनंदी आहोत.'

Ovi 45: पुत्रवर्ग बंधु जाणा । करिती संसारयातना । आपुले मनींची वासना । करीन सेवा श्रीगुरुची ॥ ४५ ॥

Transliteration: Putravarga bandhu jana | Kariti samsarayatana | Apule maninchi vasana | Karina seva Shriguruchi || 45 ||

Meaning: "My sons and brothers handle the worldly struggles, but the deep desire of my heart is to serve You, Shri Guru."

अर्थ: 'माझी मुले आणि भाऊ संसार सांभाळत आहेत, पण माझ्या मनात मात्र तुमची सेवा करण्याची तीव्र इच्छा आहे.'

Ovi 46: करुनि सेवा श्रीगुरुची । असेन स्वामी परियेसीं । ऐसा माझे मानसीं । निर्धार असे देवराया ॥ ४६ ॥

Transliteration: Karuni seva Shriguruchi | Asena swami pariyesi | Aisa mazhe manasi | Nirdhara ase devaraya || 46 ||

Meaning: "My firm resolve, O Lord, is to remain by Your side and spend my life in Your service."

अर्थ: 'हे देवा, केवळ तुमची सेवा करत तुमच्याच जवळ राहावे, असा मी मनाशी ठाम निश्चय केला आहे.'

Ovi 47: ऐकोन तयाचें वचन । श्रीगुरु म्हणती हासोन । आमुची सेवा असे कठिण । आम्हां वास बहुतां ठायीं ॥ ४७ ॥

Transliteration: Aikona tayache vachana | Shriguru mhanti hasona | Amuchi seva ase kathina | Amha vasa bahuta thayi || 47 ||

Meaning: Hearing this, Shri Guru smiled and said, "Serving Me is very difficult, for I wander and reside in many different places."

अर्थ: त्यांचे हे बोल ऐकून श्रीगुरु हसून म्हणाले, 'माझी सेवा करणे फार कठीण आहे, कारण आमचे वास्तव्य अनेक वेगवेगळ्या ठिकाणी असते.'

Ovi 48: एके समयीं अरण्यांत । अथवा राहूं गांवांत । आम्हांसवें कष्ट बहुत । तुम्ही केवी साहूं शका ॥ ४८ ॥

Transliteration: Eke samayi aranyant | Athava rahu ganvant | Amhansave kashta bahuta | Tumhi kevi sahu shaka || 48 ||

Meaning: "Sometimes we stay in forests, sometimes in villages. You will have to face much hardship with us; how will you be able to endure it?"

अर्थ: 'कधी आम्ही अरण्यात राहतो, तर कधी गावात. आमच्यासोबत तुला खूप कष्ट सोसावे लागतील, ते तुला पेलतील का?'

Ovi 49: येणेंपरी श्रीगुरुमूर्ति । तया विप्रा निरोपिती । ऐकोन विनवी मागुती । म्हणे स्वामी अंगिकारा ॥ ४९ ॥

Transliteration: Yenepari Shrigurumurti | Taya vipra niropiti | Aikona vinavi maguti | Mhane swami angikara || 49 ||

Meaning: Thus Shri Guru counseled him, but the Brahmin pleaded again, "O Master, please accept me."

अर्थ: श्रीगुरूंनी अशा प्रकारे त्याला समजवण्याचा प्रयत्न केला, पण सायंदेवांनी पुन्हा विनंती केली की, 'स्वामी, माझा स्वीकार करा.'

Ovi 50: गुरुची सेवा करी नरू । तोचि उतरे पैल पारु । तयासी कैसें दुःख अघोरु । सदा सुखी तोचि होय ॥ ५० ॥

Transliteration: Guruchi seva kari naru | Tochi utare paila paru | Tayasi kaise duhkha aghoru | Sada sukhi tochi hoya || 50 ||

Meaning: "The man who serves his Guru crosses the ocean of life. He knows no terrible sorrow and remains forever happy."

अर्थ: 'जो मनुष्य गुरूची सेवा करतो, तोच या संसारसागरातून पार होतो. त्याला कसलेही दुःख होत नाही आणि तो सदैव सुखी राहतो.'

Ovi 51: चतुर्विध पुरुषार्थ । देऊं शके श्रीगुरुनाथ । त्यासी नाहीं यमपंथ । गुरुभक्ति मुख्य कारण ॥ ५१ ॥

Transliteration: Chaturvidha purushartha | Deu shake Shrigurunatha | Tyasi nahi yamapantha | Gurubhakti mukhya karana || 51 ||

Meaning: "Shri Guru can grant the four goals of life. For His devotee, the path to the God of Death (Yamapant) does not exist; devotion to the Guru is the ultimate key."

अर्थ: 'श्रीगुरुनाथ चारही पुरुषार्थ देऊ शकतात. गुरूंच्या भक्ताला यमाची भीती उरत नाही, म्हणूनच गुरुभक्तीच सर्वश्रेष्ठ आहे.'

Ovi 52: येणेंपरी श्रीगुरुसी । सायंदेव भक्तींसी । विनवीतसे परियेसीं । संतोषी झाले श्रीगुरुमूर्ति ॥ ५२ ॥

Transliteration: Yenepari Shrigurusi | Sayandeva bhaktinsi | Vinavitase pariyesi | Santoshi zhale Shrigurumurti || 52 ||

Meaning: Seeing Sayandeva’s unwavering devotion and pleas, Shri Guru was deeply pleased.

अर्थ: सायंदेवांची अशी दृढ भक्ती पाहून श्रीगुरु प्रसन्न झाले.

Ovi 53: श्रीगुरु तया विप्रा म्हणती । जैसें असे तुझे चित्तीं । दृढ असेल मनीं भक्ति । तरीच करीं अंगीकार ॥ ५३ ॥

Transliteration: Shriguru taya vipra mhanti | Jaise ase tuzhe chitti | Drudha asela mani bhakti | Taricha kari angikara || 53 ||

Meaning: Shri Guru said, "As is the desire of your heart, if your devotion is firm, only then will I accept you."

अर्थ: श्रीगुरु म्हणाले, 'तुझ्या मनात जशी इच्छा आहे तशीच जर तुझी भक्ती दृढ असेल, तरच मी तुझा स्वीकार करेन.'

Ovi 54: स्थिर करोनि अंतःकरण । करितां सेवा-गुरुचरण । झाले मास तीन जाण । ऐक शिष्या नामकरणी ॥ ५४ ॥

Transliteration: Sthira karoni antahkarana | Karita seva-gurucharana | Zhale masa tina jana | Aika shishya Namakarani || 54 ||

Meaning: "Keeping his mind steady, he served the Guru's feet. Three months passed in this way, O Namadharaka," said Siddha Muni.

अर्थ: अशा प्रकारे मन स्थिर करून सायंदेव श्रीगुरूंची सेवा करू लागले. त्यांना सेवा करताना तीन महिने उलटले, असे सिद्धमुनी नामधारकाला सांगू लागले.

Ovi 55: वर्ततां ऐसें एके दिवशीं । श्रीगुरु निघाले संगमासी । सवें घेतलें सायंदेवासी । समस्तांतें वारुनी ॥ ५५ ॥

Transliteration: Vartata aise eke divashi | Shriguru nighale sangamasi | Save ghetale Sayandevasi | Samastante varuni || 55 ||

Meaning: One day, Shri Guru set out for the Sangam, taking only Sayandeva with Him and asking all others to stay behind.

अर्थ: वर्ततां ऐसें एके दिवशीं श्रीगुरु निघाले संगमासी। सवें घेतलें सायंदेवासी, इतर सर्वांना थांबवून.

Ovi 56: भक्ताचें अंतःकरण । पहावया गेले श्रीगुरु आपण । पूर्वज तुमचा भोळा जाण । जात असे संगमासी ॥ ५६ ॥

Transliteration: Bhaktache antahkarana | Pahavaya gele Shriguru apana | Purvaja tumcha bhola jana | Jata ase sangamasi || 56 ||

Meaning: Shri Guru went to test the devotee's heart. Your ancestor, simple and innocent, followed Him to the Sangam.

अर्थ: श्रीगुरूंना भक्ताच्या मनाची परीक्षा घ्यायची होती. तुझे पूर्वज भोळ्या भावाने त्यांच्यासोबत संगमाकडे निघाले.

Ovi 57: भक्तासहित संगमासी । गेले श्रीगुरु समयीं निशी । बैसते झाले अश्वत्थासी । सुखें गोष्टी करिताती ॥ ५७ ॥

Transliteration: Bhaktasahita sangamasi | Gele Shriguru samayi nishi | Baisate zhale Ashwatthasi | Sukhe goshti karitati || 57 ||

Meaning: Accompanied by the devotee, Shri Guru went to the Sangam at night. They sat under the Ashwattha tree and conversed peacefully.

अर्थ: भक्तासहित संगमावर गेले आणि अश्वत्थाच्या (पिंपळाच्या) झाडाखाली बसून गप्पा मारू लागले.

Ovi 58: दिवस गेला अस्तमानीं । श्रीगुरु विचार करिती मनीं । दृढ याचे अंतःकरणीं । कैसी करणी पाहूं म्हणती ॥ ५८ ॥

Transliteration: Divasa gela astamani | Shriguru vichara kariti mani | Drudha yache antahkarani | Kaisi karani pahu mhanti || 58 ||

Meaning: The sun had set. Shri Guru thought in His mind, "Let Me see how firm his heart truly is."

अर्थ: सूर्य मावळल्यावर श्रीगुरूंनी मनात विचार केला की, 'या सायंदेवाचे मन किती दृढ आहे, याची परीक्षा घेऊया.'

Ovi 59: उठविती वारा अवचित । तेणें वृक्ष पडों पाहत । पर्जन्य झाला बहुत । मुसळधारा वर्षतसे ॥ ५९ ॥

Transliteration: Uthaviti vara avachita | Tene vruksha pado pahata | Parjanya zhala bahuta | Musaladhara varshatase || 59 ||

Meaning: Suddenly, He caused a fierce wind to blow, making trees seem as if they would fall, and a torrential downpour began.

अर्थ: अचानक जोराचा वारा सुटला, झाडे उन्मळून पडू लागली आणि मुसळधार पाऊस कोसळू लागला.

Ovi 60: सायंदेव होता जवळी । सेवा केली तये वेळीं । केला आश्रय वृक्षातळीं । वस्त्रांकारुनि श्रीगुरुसी ॥ ६० ॥

Transliteration: Sayandeva hota javali | Seva keli taye veli | Kela ashraya vruksatali | Vastrankaruni Shrigurusi || 60 ||

Meaning: Sayandeva, being near, served Him at that time. He shielded Shri Guru under the tree by using his own garments as cover.

अर्थ: सायंदेवांनी त्या कठीण प्रसंगी आपली वस्त्रे श्रीगुरूंवर धरून त्यांना पावसापासून वाचवण्याचा प्रयत्न केला.

Ovi 61: पर्जन्य वारा समस्त देखा । साहिले आपण भावें ऐका । उभा राहोनि संमुखा । सेवा करी एकभावें ॥ ६१ ॥

Transliteration: Parjanya vara samasta dekha | Sahile apana bhave aika | Ubha rahoni sammukha | Seva kari ekabhave || 61 ||

Meaning: He endured all the rain and wind with deep devotion. Standing before the Guru, he continued to serve with a focused mind.

अर्थ: वारा आणि पाऊस अंगावर सोसून सायंदेव श्रीगुरूंच्या समोर उभे राहिले आणि एकाग्र भावनेने त्यांची सेवा करत राहिले.

Ovi 62: येणेंपरी याम दोन । पर्जन्य आला महा क्षोभोन । आणिक वारा उठोन । वाजे शीत अत्यंत ॥ ६२ ॥

Transliteration: Yenepari yama dona | Parjanya ala maha kshobhona | Anika vara uthona | Vaje shita atyanta || 62 ||

Meaning: In this way, for two hours (six hours), the storm raged and the wind blew, causing extreme cold.

अर्थ: अशा प्रकारे सुमारे सहा तास (दोन प्रहर) प्रचंड पाऊस आणि बोचरा वारा वाहत होता, ज्यामुळे थंडी खूप वाढली.

Ovi 63: श्रीगुरु म्हणती ब्राह्मणासी । शीत झालें बहुवसी । तुवां जाउनी मठासी । अग्नि आणावा शेकावया ॥ ६३ ॥

Transliteration: Shriguru mhanti Brahmanasi | Shita zhale bahuvasi | Tuva jauni mathasi | Agni anava shekavaya || 63 ||

Meaning: Shri Guru said to the Brahmin, "It has become very cold. Go to the monastery and bring fire to warm us."

अर्थ: श्रीगुरु ब्राह्मणाला म्हणाले, 'मला खूप थंडी वाजत आहे. तू आता मठात जाऊन शेक घेण्यासाठी अग्नी घेऊन येते.'

Ovi 64: गुरुनिरोंपें तत्क्षणीं । ऐक्यभाव धरोनि मनीं । निघाला विप्र महाज्ञानी । आणावया वैश्वानर ॥ ६४ ॥

Transliteration: Gurunirompe tatkshani | Aikya bhava dharoni mani | Nighala vipra mahagnyani | Anavaya vaishwanara || 64 ||

Meaning: Upon receiving the Guru's command, the wise Brahmin immediately set out with total devotion to bring the fire.

अर्थ: गुरूंची आज्ञा मिळताच सायंदेव विप्र लगेच अग्नी आणण्यासाठी निघाले.

Ovi 65: निघाला शिष्य देखोनि । श्रीगुरु म्हणती हासोनि । नको पाहूं आपुले नयनीं । उभयपार्श्वभागातें ॥ ६५ ॥

Transliteration: Nighala shishya dekhoni | Shriguru mhanti hasoni | Nako pahu apule nayani | Ubhayaparshvabhagate || 65 ||

Meaning: Seeing the disciple depart, Shri Guru smiled and said, "Do not look with your eyes to either of your sides (left or right)."

अर्थ: शिष्य निघालेला पाहून श्रीगुरु हसून म्हणाले, 'जाताना आपल्या डाव्या-उजव्या बाजूला (आजूबाजूला) अजिबात पाहू नकोस.'

Ovi 66: गुरुनिरोपें येणेंपरी । निघता झाला झडकरी । न दिसे वाट अंधकारीं । खुणें खुणें जात असे ॥ ६६ ॥

Transliteration: Gurunirope yenepari | Nighata zhala zhadakari | Na dise vata andhakari | Khune khune jata ase || 66 ||

Meaning: Following the Guru's order, he hurried away. The path was not visible in the darkness, so he walked by intuition and signs.

अर्थ: गुरूंच्या आज्ञानुसार ते लगबगीने निघाले. अंधारामुळे रस्ता दिसत नव्हता, तरीही ते अंदाजावर चालत होते.

Ovi 67: अंधकार महाघोर । पाऊस पडे धुरंधर । न दिसे वाटेचा प्रकार । जात असें भक्तिपूर्वक ॥ ६७ ॥

Transliteration: Andhakara mahaghora | Pausa pade dhurandhara | Na dise vatecha prakara | Jata ase bhaktipurvaka || 67 ||

Meaning: The darkness was terrifying and the rain was heavy. Though the path was invisible, he proceeded with faith.

अर्थ: भयानक अंधार आणि मुसळधार पाऊस होता, रस्ता कुठे आहे हे कळत नव्हते, पण ते केवळ भक्तीच्या बळावर पुढे जात होते.

Ovi 68: मनीं ध्याय श्रीगुरुसी । जातसे तैसा मार्गेसी । लवतां वीज संधीसी । तेणें तेजें जातसे ॥ ६८ ॥

Transliteration: Mani dhyaya Shrigurusi | Jatase taisa margesi | Lavata vija sandhisi | Tene teje jatase || 68 ||

Meaning: Meditating on Shri Guru in his heart, he kept moving. He used the flashes of lightning to see his way.

अर्थ: मनात श्रीगुरूंचे ध्यान करत ते चालले होते. जेव्हा वीज चमकायची, तेव्हा मिळणाऱ्या प्रकाशात ते रस्ता शोधत पुढे जात.

Ovi 69: येणेंपरी द्विजवर । पावला त्वरित गाणगापुर । वेशीपाशीं जाऊनि सत्वर । हाक मारिली द्वारपाळा ॥ ६९ ॥

Transliteration: Yenepari dwijavara | Pavala twarita Ganagapura | Veshipashi jauni satwara | Haka marili dwarapala || 69 ||

Meaning: Thus the noble Brahmin quickly reached Ganagapur. Going to the town gate, he called out to the gatekeeper.

अर्थ: अशा प्रकारे ते ब्राह्मण लवकरच गाणगापुरात पोहचले आणि वेशीजवळ जाऊन त्यांनी पहारेकऱ्याला हाक मारली.

Ovi 70: तयासी सांगे वृत्तान्त । आणोनि दिधला अग्नि त्वरित । घालूनिया भांडयांत । घेवोनि गेला परियेसा ॥ ७० ॥

Transliteration: Tayasi sange vruttanta | Anoni didhala agni twarita | Ghaluniya bhandyant | Ghevoni gela pariyesa || 70 ||

Meaning: He explained the situation, and the gatekeeper quickly provided fire. Placing it in a vessel, he took it and left, listening.

अर्थ: त्यांनी पहारेकऱ्याला सर्व सांगितले. पहारेकऱ्याने त्यांना लगेच एका भांडयात अग्नी दिला, जो घेऊन सायंदेव पुन्हा निघाले.

Ovi 71: नसे मार्ग अंधकार । विजेचे तेजें जातसे नर । मनीं करितसे विचार । श्रीगुरुंनीं मातें निरोपिलें ॥ ७१ ॥

Transliteration: Nase marga andhakara | Vijeche teje jatase nara | Mani karitase vichara | Shrigurunni mate niropile || 71 ||

Meaning: There was no visible path in the dark; he walked by the light of lightning. He thought to himself, "Shri Guru gave me a specific instruction..."

अर्थ: अंधारात रस्ता दिसत नव्हता, ते फक्त विजेच्या प्रकाशात चालत होते. त्यांच्या मनात विचार आला की, 'श्रीगुरूंनी मला काही सांगितले होते...'

Ovi 72: दोहींकडे न पाहें निगुती । श्रीगुरु मातें निरोपिती । याची कैसी आहे स्थिति । म्हणोनि पाहे तये वेळीं ॥ ७२ ॥

Transliteration: Dohinkade na pahe niguti | Shriguru mate niropiti | Yachi kaisi ahe sthiti | Mhanoni pahe taye veli || 72 ||

Meaning: "Shri Guru told me not to look to either side. Let me see why he said that," he thought, and he looked aside at that moment.

अर्थ: 'श्रीगुरूंनी मला आजूबाजूला न पाहण्यास सांगितले होते, पण परिस्थिती नेमकी काय आहे, हे पाहूया,' असा विचार करून त्यांनी बाजूला पाहिले.

Ovi 73: आपुले दक्षिणदिशेसी । पाहतां देखे सर्पासी । भिऊनि पळतां उत्तरेसी । अद्‌भुत दिसे महानाग ॥ ७३ ॥

Transliteration: Apule dakshinadishesi | Pahata dekhe sarpasi | Bhiuni palata uttaresi | Adbhuta dise mahanaga || 73 ||

Meaning: Looking to his right (south), he saw a serpent. Fleeing in fear toward the north, he saw an extraordinary giant cobra.

अर्थ: त्यांनी उजव्या बाजूला पाहिले तर तिथे एक मोठा सर्प होता! घाबरून ते डावीकडे वळले, तर तिथेही एक प्रचंड नाग दिसला.

Ovi 74: पांच फणी दिसती दोनी । सवेंचि येताती धावोनि । विप्र भ्याला आपुले मनीं । धावत जातसे भिऊनिया ॥ ७४ ॥

Transliteration: Pancha phani disati doni | Savenchi yetati dhavoni | Vipra bhyala apule mani | Dhavata jatase bhiuniya || 74 ||

Meaning: Both had five hoods and started chasing him. The Brahmin was terrified and began to run in fear.

अर्थ: दोन्ही नाग पाच फण्यांचे होते आणि ते त्यांच्या मागे धावून येऊ लागले. सायंदेव प्रचंड घाबरले आणि वेगाने धावू लागले.

Ovi 75: वाट सोडुनी जाय रानीं । सवेंचि येताति सर्प दोनी । जातां भयभीत होउनी । अति शीघ्र धावतसे ॥ ७५ ॥

Transliteration: Vata soduni jaya rani | Savenchi yetati sarpa doni | Jata bhayabhita houni | Ati shighra dhavatase || 75 ||

Meaning: He left the path and ran into the forest, but both serpents followed him. Trembling with fear, he ran as fast as he could.

अर्थ: रस्ता सोडून ते रानात शिरले, तरी ते नाग त्यांचा पाठलाग सोडेनात. सायंदेव भीतीने सैरावैरा धावत होते.

Ovi 76: स्मरतां झाला श्रीगुरुसी । एकभावें धैर्येंसी । जातां विप्र परियेसीं । पातला संगमाजवळीक ॥ ७६ ॥

Transliteration: Smarata zhala Shrigurusi | Ekabhave dharyensi | Jata vipra pariyesi | Patala sangamajavalika || 76 ||

Meaning: He began to remember Shri Guru with total faith and courage. Thus, he reached near the Sangam, listen.

अर्थ: त्यांनी श्रीगुरूंचे मनापासून स्मरण केले आणि धैर्याने पुढे जात शेवटी संगमाजवळ पोहचले.

Ovi 77: दुरुनि देखे श्रीगुरुसी । सहस्त्रदीपज्योतीसरसी । दिसती विप्र बहुवसी । वेदध्वनि ऐकतसे ॥ ७७ ॥

Transliteration: Duruni dekhe Shrigurusi | Sahastradipyotisarasi | Disati vipra bahuvasi | Vedadhwani aikatase || 77 ||

Meaning: From afar, he saw Shri Guru surrounded by the light of a thousand lamps. He saw many Brahmins there and heard the chanting of the Vedas.

अर्थ: तिथे पोहचल्यावर त्यांना लांबून एक चमत्कार दिसला. श्रीगुरूंच्या भोवती हजारो दिव्यांचा प्रकाश होता, अनेक ब्राह्मण तिथे होते आणि वेदांचा घोष ऐकू येत होता.

Ovi 78: जवळी जातां द्विजवरु । एकला दिसे श्रीगुरु । गेला समस्त अंधकारु । दिसे चंद्र पौर्णिमेचा ॥ ७८ ॥

Transliteration: Javali jata dwijavaru | Ekala dise Shriguru | Gela samasta andhakaru | Dise chandra paurnimecha || 78 ||

Meaning: But when the noble Brahmin went closer, he saw only Shri Guru alone. All the darkness had vanished, and the light was like that of a full moon.

अर्थ: पण जवळ गेल्यावर त्यांना दिसले की, तिथे फक्त श्रीगुरु एकटेच बसले आहेत. सर्व अंधार नाहीसा होऊन पौर्णिमेच्या चंद्रासारखा प्रकाश पसरला होता.

Ovi 79: प्रज्वलित केलें अग्नीसी । उजेड झाला बहुवसी । झाला विप्र सावधेसी । पाहतसे श्रीगुरुतें ॥ ७९ ॥

Transliteration: Prajwalita kele agnisi | Ujeda zhala bahuvasi | Zhala vipra savadhesi | Pahatase Shrigurute || 79 ||

Meaning: He lit the fire, and it became very bright. The Brahmin became alert and gazed at Shri Guru.

अर्थ: त्यांनी अग्नी पेटवला, सर्वत्र प्रकाश झाला आणि सायंदेव सावध होऊन श्रीगुरूंकडे पाहू लागले.

Ovi 80: दोनी सर्प येवोनि । श्रीगुरुतें वंदोनि । सवेंचि गेले निघोनि । तंव हा पूर्वींच भ्यालासे ॥ ८० ॥

Transliteration: Doni sarpa yevoni | Shrigurute vandoni | Savenchi gele nighoni | Tanva ha purvincha bhyalase || 80 ||

Meaning: The two serpents came, bowed to Shri Guru, and immediately departed. Sayandeva, who had been terrified earlier, watched this in awe.

अर्थ: ते दोन नाग तिथे आले, त्यांनी श्रीगुरूंना वंदन केले आणि निघून गेले. सायंदेव हे पाहून थक्क झाले (कारण ते आधी खूप घाबरले होते).

Ovi 81: श्रीगुरु पुसती तयासी । कां गा भयभीत झालासी । आम्हीं तूंतें रक्षावयासी । सर्प दोन पाठविले ॥ ८१ ॥

Transliteration: Shriguru pusati tayasi | Kan ga bhayabhita zhalasi | Amhi tute rakshavayasi | Sarpa dona pathavile || 81 ||

Meaning: Shri Guru asked him, "Why were you so afraid? We sent those two serpents only to protect you!"

अर्थ: श्रीगुरूंनी विचारले, 'तू का घाबरला आहेस? आम्हीच तुझे रक्षण करण्यासाठी त्या दोन सर्पांना पाठवले होते!'

Ovi 82: न धरीं आतां भय कांहीं । आमुची सेवा कठीण पाहीं । विचार करुनि आपुल्या देहीं । अंगिकारीं मुनिसेवा ॥ ८२ ॥

Transliteration: Na dhari ata bhaya kanhi | Amuchi seva kathina pahi | Vichara karuni apulya dehi | Angikari muniseva || 82 ||

Meaning: "Fear no more. See how difficult our service is. Think carefully before you accept the service of this monk (Muni)."

अर्थ: 'आता अजिबात घाबरू नकोस. आमचे वास्तव्य कठीण आहे, हे ध्यानात घे आणि विचार करूनच या मार्गाचा स्वीकार कर.'

Ovi 83: गुरुभक्ति असे कठिण । दृढभक्तीनें सेवा करणें । कळिकाळाचें नाहीं भेणें । तया शिष्या परियेसा ॥ ८३ ॥

Transliteration: Gurubhakti ase kathina | Drudhabhaktine seva karane | Kalikalache nahi bhene | Taya shishya pariyesa || 83 ||

Meaning: "Devotion to the Guru is difficult. But for the disciple who serves with firm faith, there is no fear of Death (Kalikala), listen."

अर्थ: "गुरुभक्ती कठीण असते, पण जो दृढ भक्तीने सेवा करतो, त्याला काळाचे (मृत्यूचे) सुद्धा भय राहत नाही."

Ovi 84: सायंदेव तये वेळीं । लागतसे श्रीगुरुचरणकमळीं । विनवीतसे करुणाबहाळी । कृपा करीं म्हणोनिया ॥ ८४ ॥

Transliteration: Sayandeva taye veli | Lagatase Shrigurucharanakamali | Vinavitase karunabahali | Krupa kari mhanoniya || 84 ||

Meaning: At that time, Sayandeva fell at the lotus feet of Shri Guru and pleaded piteously, "Please show mercy on me."

अर्थ: त्या वेळी सायंदेवांनी श्रीगुरूंच्या चरणांवर डोके टेकले आणि करुण स्वरात विनंती केली की, 'स्वामी, माझ्यावर कृपा करा.'

Ovi 85: गुरुभक्तीचा प्रकारु । निरोपावा मातें श्रीगुरु । जेणें माझें मन स्थिरु । होवोनि राहे तुम्हांजवळी ॥ ८५ ॥

Transliteration: Gurubhakticha prakaru | Niropava mate Shriguru | Jene mazhe mana sthiru | Hovoni rahe tumhanjavali || 85 ||

Meaning: "O Shri Guru, please explain to me the nature of Guru-devotion, so that my mind may become steady and remain always with You."

अर्थ: 'हे श्रीगुरु, मला गुरुभक्तीचा मार्ग सांगा, जेणेकरून माझे मन स्थिर होईल आणि मी सदैव तुमच्या सानिध्यात राहीन.'

Ovi 86: श्रीगुरु म्हणती विप्रासी । सांगे कथा सुरसी । न गमे वेळ रात्रीसी । ब्राह्म मुहूर्त होय तंव ॥ ८६ ॥

Transliteration: Shriguru mhanti viprasi | Sange katha surasi | Na game vela ratrisi | Brahma muhurta hoya tanva || 86 ||

Meaning: Shri Guru told the Brahmin a fascinating story. He did not realize how the night passed until it was the auspicious dawn (Brahmamuhurta).

अर्थ: श्रीगुरु त्या ब्राह्मणाला (सायंदेवांना) एक रसाळ कथा सांगू लागले, ज्यामुळे रात्र कधी संपली आणि पहाट (ब्राह्ममुहूर्त) कधी झाली, हे कळलेच नाही.

Ovi 87: पूर्वीं कैलासशिखरासी । बैसला होता व्योमकेशी । अर्धांगी पार्वतीसी । कथा एकान्तीं सांगतसे ॥ ८७ ॥

Transliteration: Purvi Kailasashikharasi | Baisala hota Vyomakeshi | Ardhangi Parvatisı | Katha ekanti sangatase || 87 ||

Meaning: Long ago on the peak of Kailas, Lord Shiva (Vyomakeshi) was sitting with His consort Parvati, telling her a story in private.

अर्थ: पूर्वी कैलास पर्वतावर भगवान शिव आपल्या अर्धांगिनी पार्वतीला एकांतात एक कथा सांगत होते.

Ovi 88: गिरिजा पुसे ईश्वरासी । गुरुभक्ति म्हणिजे आहे कैसी । विस्तारोनि आम्हांसी । सांगा म्हणे तये वेळीं ॥ ८८ ॥

Transliteration: Girija puse Ishwarasi | Gurubhakti mhanije ahe kaisi | Vistarorni amhansı | Sanga mhane taye veli || 88 ||

Meaning: Parvati (Girija) asked the Lord, "What is Guru-devotion like? Please explain it to me in detail."

अर्थ: पार्वतीने महादेवाला विचारले की, 'गुरुभक्ती म्हणजे नेमके काय असते? मला सविस्तर सांगा.'

Ovi 89: शिव सांगे गिरिजेसी । सर्व साध्य गुरुभक्तीसी । करावें एकभावेंसी । शिव जो तोचि गुरु होय ॥ ८९ ॥

Transliteration: Shiva sange Girijesi | Sarva sadhya Gurubhaktisi | Karave ekabhavensi | Shiva jo tochi Guru hoya || 89 ||

Meaning: Shiva told Parvati, "Everything is attainable through Guru-devotion. One should perform it with total focus; for Shiva Himself is the Guru."

अर्थ: शिव म्हणाले, 'हे गिरिजे, गुरुभक्तीने सर्व काही साध्य होते. एकाग्र मनाने भक्ती करावी, कारण शिव आणि गुरु एकच आहेत.'

Ovi 90: याचें एक आख्यान । सांगेन तुज विस्तारोन । एकचित्तें करोनि मन । ऐक गिरिजे म्हणतसे ॥ ९० ॥

Transliteration: Yache eka akhyana | Sangena tuja vistarona | Ekachitte karoni mana | Aika Girije mhanatase || 90 ||

Meaning: "I will tell you an illustrative story about this in detail. Listen with a focused mind, O Parvati," He said.

अर्थ: 'या गुरुभक्तीचे एक उदाहरण तुला सविस्तर सांगतो, ते तू मन लावून ऐक.'

Ovi 91: गुरुभक्ति म्हणिजे सुलभपण । तात्काळ साध्य होय जाण । अनेक तप अनुष्ठान । करितां विलंब परियेसीं ॥ ९१ ॥

Transliteration: Gurubhakti mhanije sulabhapana | Tatkala sadhya hoya jana | Aneka tapa anushthana | Karita vilamba pariyesi || 91 ||

Meaning: "Guru-devotion is the easiest path; it yields results immediately. Other penances and rituals take a very long time to bear fruit, listen."

अर्थ: "गुरुभक्ती हा सर्वात सोपा मार्ग आहे, जो पटकन फळ देतो. इतर तपश्चर्या किंवा अनुष्ठाने करायला खूप वेळ लागतो."

Ovi 92: नाना तपें अनुष्ठानें । करिती यज्ञ महाज्ञानें । त्यांतें होती महाविघ्नें । साध्य होतां दुर्लभ ॥ ९२ ॥

Transliteration: Nana tape anushthane | Kariti yagnya mahagnyane | Tyante hoti mahavighne | Sadhya hota durlabha || 92 ||

Meaning: "Those who perform various penances and sacrifices with great knowledge often face huge obstacles, making success difficult to achieve."

अर्थ: "अनेक प्रकारची तपे आणि यज्ञ करताना मोठी विघ्ने येतात आणि यश मिळणे कठीण असते."

Ovi 93: जो गुरुभक्ति करी निर्मळ । साध्य होईल तात्काळ । यज्ञदान तपफळ । सर्व सिद्धि त्यासी होती ॥ ९३ ॥

Transliteration: Jo gurubhakti kari nirmala | Sadhya hoila tatkala | Yagnyadana tapaphala | Sarva siddhi tyasi hoti || 93 ||

Meaning: "He who practices pure devotion to the Guru attains success instantly. All the merits of sacrifices, charity, and penance come to him naturally."

अर्थ: "पण जो शुद्ध मनाने गुरुभक्ती करतो, त्याला पटकन यश मिळते. यज्ञ, दान आणि तपाचे सर्व फळ त्याला आपोआप प्राप्त होते."

Ovi 94: सुलभ असे अप्रयास । जो जाणे गुरुकुलवास । एकभावें धरोनि कांस । आराधावें श्रीगुरुसी ॥ ९४ ॥

Transliteration: Sulabha ase aprayasa | Jo jane gurukulavasa | Ekabhave dharoni kansa | Aradhave Shrigurusi || 94 ||

Meaning: "It is easy and effortless for one who lives in the Guru's home (Gurukul). One should worship the Guru with total surrender."

अर्थ: "जो गुरुकुलात राहून गुरूंना शरण जातो आणि त्यांची सेवा करतो, त्याला कोणत्याही त्रासाशिवाय सर्व काही साध्य होते."

Ovi 95: याचा एक दृष्टान्त । सांगेन ऐका एकचित्त । ब्रह्मयाचा अवतार व्यक्त । त्वष्टाब्रह्मा परियेसा ॥ ९५ ॥

Transliteration: Yacha eka drushtanta | Sangena aika ekachitta | Brahmayacha avatara vyakta | Twashtabrahma pariyesa || 95 ||

Meaning: "Listen with a focused mind to an example of this. Know about Twashta-Brahma, who was an incarnation of Lord Brahma."

अर्थ: "याचा एक दाखला म्हणून त्वष्टाब्रह्मा (ब्रह्मदेवाचा अवतार) यांची कथा ऐक."

Ovi 96: तयासी झाला एक कुमर । अतिलावण्य सुंदर । सर्वधर्मकुशल धीर । योग्य झाला उपनयना ॥ ९६ ॥

Transliteration: Tayasi zhala eka kumara | Atilavanya sundara | Sarvadharmakushala dhira | Yogya zhala upanayana || 96 ||

Meaning: "He had a son who was extremely handsome and beautiful. He was skilled in all duties, patient, and became fit for the thread ceremony (Upanayana)."

अर्थ: "त्वष्टाब्रह्मा यांना एक सुंदर मुलगा झाला. तो खूप बुद्धिमान आणि सर्व गुणसंपन्न होता. जेव्हा तो मुंज करण्यायोग्य झाला..."

Ovi 97: त्वष्टाब्रह्मा पुत्रासी । व्रतबंध करी परियेसीं । करावया विद्याभ्यासासी । गुरुचे घरीं निरविला ॥ ९७ ॥

Transliteration: Twashtabrahma putrasi | Vratabandha kari pariyesi | Karavaya vidyabhyasasi | Guruche ghari niravila || 97 ||

Meaning: "Twashta-Brahma performed his son's thread ceremony and sent him to the Guru's house to study and acquire knowledge."

अर्थ: "...तेव्हा त्याची मुंज करून त्याला विद्या मिळवण्यासाठी गुरूंच्या घरी पाठवले."

Ovi 98: गुरुची सेवा नानापरी । करीतसे ब्रह्मचारी । वर्ततां ऐशियापरी । अपूर्व एक वर्तलें ॥ ९८ ॥

Transliteration: Guruchi seva nanapari | Karitase brahmachari | Vartata aishiyapari | Apurva eka vartale || 98 ||

Meaning: "The young celibate (Brahmachari) served his Guru in many ways. While time passed like this, an extraordinary event occurred."

अर्थ: "तो मुलगा गुरूंची मनापासून सेवा करू लागला. काही दिवसांनंतर एक विचित्र प्रसंग घडला."

Ovi 99: वर्ततां ऐसें एके दिवशीं । आला पर्जन्य बहुवशी । पर्णशाळा परियेसीं । गळतसे गुरुची ॥ ९९ ॥

Transliteration: Vartata aise eke divashi | Ala parjanya bahuvashi | Parnashala pariyesi | Galatase guruchi || 99 ||

Meaning: "One day, it rained heavily, and the Guru's thatched hut (Parnashala) began to leak."

अर्थ: "एके दिवशी खूप पाऊस पडला आणि गुरूंची झोपडी (पर्णशाळा) गळू लागली."

Ovi 100: तये वेळीं शिष्यासी । निरोपिती गुरु त्यासी । त्वरित करावें आम्हांसी । एक गृह दृढ ऐसें ॥ १०० ॥

Transliteration: Taye veli shishyasi | Niropiti guru tyasi | Twarita karave amhansi | Eka gruha drudha aise || 100 ||

Meaning: "At that time, the Guru commanded his disciple: 'Build me a strong house immediately.'"

अर्थ: "तेव्हा गुरूंनी शिष्याला आज्ञा केली की, 'लवकर आमच्यासाठी एक मजबूत घर तयार कर.'"

Ovi 101: पर्र्णशाळा पतिवर्षीं । जीर्ण होतसे परियेसीं । गृह करावें दृढतेंसी । कधीं जीर्ण नोहे ऐसें ॥ १०१ ॥

Transliteration: Parnashala prativarshi | Jirna hotase pariyesi | Gruha karave drudhatensi | Kadhi jirna nohe aise || 101 ||

Meaning: "'This hut becomes dilapidated every year. Build a house with such strength that it never grows old or weak.'"

अर्थ: "'ही झोपडी दरवर्षी खराब होते. तू असे घर बांध जे कधीही जुने होणार नाही आणि नेहमी भक्कम राहील.'"

Ovi 102: न तुटे कधीं राहे स्थिर । दिसावें रम्य मनोहर । असावें सर्व परिकर । करीं शीघ्र ऐसें गृह ॥ १०२ ॥

Transliteration: Na tute kadhi rahe sthira | Disave ramya manohara | Asave sarva parikara | Kari shighra aise gruha || 102 ||

Meaning: "'It should never break, remain steady, and look beautiful and charming. It must have all amenities. Build such a house quickly.'"

अर्थ: "'ते घर कधीही कोसळू नये, दिसायला सुंदर असावे आणि त्यात सर्व सोयी असाव्यात. असे घर पटकन तयार कर.'"

Ovi 103: ऐसें गुरु निरोपिती । तेच समयीं गुरुची सती । सांगतसे अतिप्रीतीं । मातें कुंचकी आणावी ॥ १०३ ॥

Transliteration: Aise guru niropiti | Tech samayi guruchi sati | Sangatase atipriti | Mate kunchaki anavi || 103 ||

Meaning: "While the Guru was giving these orders, his wife (the Guru-ma) affectionately said, 'Bring me a special bodice (jacket/cloak).'"

अर्थ: "गुरूंची ही आज्ञा ऐकल्यावर गुरुपत्नीनेही लाडात येऊन आपली मागणी सांगितली - 'मला एक कुंचकी (जाकीट/शिरस्त्राण) आणून दे.'"

Ovi 104: नसावी विणली अथवा शिवली । विचित्र रंगीत पाहिजे केली । माझ्या अंगप्रमाण वहिली । त्वरित आणीं म्हणतसे ॥ १०४ ॥

Transliteration: Nasavi vinali athava shivali | Vichitra rangita pahije keli | Mazhya angapramana vahili | Twarita ani mhanatase || 104 ||

Meaning: "'It should not be woven or sewn! It must be multi-colored and unique. It must fit my body perfectly. Bring it fast!'"

अर्थ: "'ती कुंचकी विणलेली नसावी आणि शिवलेलीही नसावी! ती रंगीबेरंगी असावी आणि माझ्या मापाची असावी. लवकर घेऊन ये!'"

Ovi 105: गुरुपुत्र म्हणे शिष्यासी । मागेन तें आणीं वेगेंसी । पादुका पाहिजेत आम्हांसी । उदकावरुनि चालती ऐशा ॥ १०५ ॥

Transliteration: Guruputra mhane shishyasi | Magena te ani vegesi | Paduka pahijet amhansi | Udakavaruni chalti aisha || 105 ||

Meaning: "Then the Guru's son said to the disciple, 'Bring what I ask for quickly. I want sandals (Padukas) that can walk on water!'"

अर्थ: "मग गुरूंच्या मुलानेही मागणी केली - 'मला अशा पादुका हव्या आहेत ज्या पाण्यावरून चालतील!'"

Ovi 106: अथवा चिखल न लागे त्यांसी । न व्हाव्या अधिक पायांसी । जेथें चिंतू मानसीं । तेथें घेऊनि जाती ऐशा ॥ १०६ ॥

Transliteration: Athava chikhala na lage tyansi | Na vhavya adhika payansi | Jethe chintu manasi | Tethe gheuni jati aisha || 106 ||

Meaning: "'They should not get muddy, they shouldn't hurt my feet, and they should take me wherever I think of in my mind.'"

अर्थ: "'त्यांना चिखल लागू नये, त्या पायांना टोचू नयेत आणि मी मनात जो विचार करेन, त्या ठिकाणी त्यांनी मला घेऊन जावे.'"

Ovi 107: इतुकिया अवसरीं । गुरुकन्या काय करी । जातां तयाचा पल्लव धरी । आपणा कांहीं आणावें ॥ १०७ ॥

Transliteration: Itukiya avasari | Gurukanya kaya kari | Jata tayacha pallava dhari | Apana kanhi anave || 107 ||

Meaning: "At that moment, what did the Guru's daughter do? She held his garment as he was leaving and insisted, 'You must bring something for me too!'"

अर्थ: "इतक्यात गुरूंच्या मुलीनेही त्याचा पदर धरला आणि हट्ट केला की, 'माझ्यासाठी सुद्धा काहीतरी आण!'"

Ovi 108: उंच तानवडें आपणासी । घेऊनि यावें परियेसीं । आणिक आणा खेळावयासी । घरकुल एक आपणा ॥ १०८ ॥

Transliteration: Uncha tanavade apanasi | Gheuni yave pariyesi | Anika ana khelavayasi | Gharakula eka apana || 108 ||

Meaning: "'Bring me high-quality ear ornaments (Tanavade) and also a small toy-house for me to play with.'"

अर्थ: "'मला कानात घालायला उंच दागिने (तानवडं) आणि खेळायला एक छोटे घरकुल हवे आहे.'"

Ovi 109: कुंजराचें दांतें बरवें । घरकुल तुवां आणावें । एकस्तंभी असावें । कधीं न तुटे न होय जीर्ण ॥ १०९ ॥

Transliteration: Kunjarache dante barave | Gharakula tuva anave | Ekastambhi asave | Kadhi na tute na hoya jirna || 109 ||

Meaning: "'The toy-house should be made of fine ivory, stand on a single pillar, and should never break or get old.'"

अर्थ: "'ते घरकुल हस्तिदंताचे असावे, ते एका खांबावर उभे असावे आणि कधीही तुटू नये किंवा जुने होऊ नये.'"

Ovi 110: जेथें नेईन तेथें यावें । सोपस्कारासहित आणावें । पाट ठाणवीं असावें । तया घराभीतरीं ॥ ११० ॥

Transliteration: Jethe neina tethe yave | Sopaskarasahita anave | Pata thanavi asave | Taya gharabhitari || 110 ||

Meaning: "'Wherever I take it, it should follow. It should have all amenities and proper seating inside it.'"

अर्थ: "'मी जिथे जाईन तिथे ते घर माझ्या मागे आले पाहिजे. त्यात सर्व सुखसोयी आणि आसने असली पाहिजेत.'"

Ovi 111: सदा दिसावें नूतन । वावरत असावें आपें आपण । करावया पाक निष्पन्न । मडकीं करुनि आणीं पां ॥ १११ ॥

Transliteration: Sada disave nutana | Vavarata asave ape apana | Karavaya paka nishpanna | Madaki karuni ani pa || 111 ||

Meaning: "'It should always look new and move by itself. Also, bring pots that can prepare meals automatically!'"

अर्थ: "'ते नेहमी नवीन दिसावे, ते स्वतःहून चालावे आणि स्वयंपाक करण्यासाठी अशी भांडी आण...'"

Ovi 112: आणिक एक सांगेन तुज । रांधप करावया शिकवी मज । पाक केलिया उष्ण सहज । असों नयें अन्न आणा ॥ ११२ ॥

Transliteration: Anika eka sangena tuja | Randhapa karavaya shikavi maja | Paka keliya ushna sahaja | Aso naye anna ana || 112 ||

Meaning: "'And one more thing: bring food that teaches me how to cook! Once cooked, the food should remain warm naturally and never go stale.'"

अर्थ: "'...जी मला स्वयंपाक शिकवतील! तसेच त्यातील अन्न शिजल्यावर नेहमी गरम राहावे पण कधीही शिळे होऊ नये.'"

Ovi 113: पाक करिता मडकियेसी । न लागे काजळ परियेसीं । आणोनि दे गा भांडीं ऐसीं । आणिक सर्व सोपस्कार ॥ ११३ ॥

Transliteration: Paka karita madakiyesi | Na lage kajala pariyesi | Anoni de ga bhandi aisi | Anika sarva sopaskara || 113 ||

Meaning: "'Bring pots that do not get covered in soot while cooking, and all other necessary items.'"

अर्थ: "'स्वयंपाक करताना भांड्यांना काजळी लागू नये, अशी भांडी आणि इतर सर्व सामान घेऊन ये.'"

Ovi 114: गुरुकन्या ऐसें म्हणे । अंगिकारिलें शिष्यराणें । निघता झाला तत्क्षणें । महा अरण्यांत प्रवेशला ॥ ११४ ॥

Transliteration: Gurukanya aise mhane | Angikarile shishyarane | Nighata zhala tatkshane | Maha aranyant praveshala || 114 ||

Meaning: "The Guru's daughter said this, and the brave disciple accepted all her demands. He left immediately and entered the great forest."

अर्थ: "गुरुकन्येच्या या विचित्र अटी शिष्याने मान्य केल्या आणि तो लगेच घनघोर अरण्यात निघून गेला."

Ovi 115: मनीं चिंता बहु करी । आपण बाळ ब्रह्मचारी । काय जाणें त्यांचे परी । केवी करुं म्हणतसे ॥ ११५ ॥

Transliteration: Mani chinta bahu kari | Apana bala brahmachari | Kaya jane tyanche pari | Kevi karu mhanatase || 115 ||

Meaning: "He was deeply worried. He thought, 'I am just a young boy, a celibate. How do I know how to make such things? How will I do it?'"

अर्थ: "मनात तो खूप काळजीत पडला. 'मी तर लहान मुलगा आहे, मला हे सर्व कसे जमणार? मी हे घर आणि वस्तू कोठून आणणार?'"

Ovi 116: पत्रावळी करुं नेणें । इतुकें मातें कधीं होणें । स्मरतसे एकाग्र मनें । श्रीगुरुचरण देखा ॥ ११६ ॥

Transliteration: Patravali karu nene | Ituke mate kadhi hone | Smaratase ekagra mane | Shrigurucharana dekha || 116 ||

Meaning: "'I don't even know how to make a simple plate of leaves! How will I ever accomplish all this?' With a focused mind, he began to remember the Guru's feet."

अर्थ: "'मला साधी पानांची पत्रावळ बनवता येत नाही, तर हे सर्व मी कधी करणार?' असे म्हणत तो गुरूंच्या चरणांचे ध्यान करू लागला."

Ovi 117: म्हणे आतां काय करुं । मातें कोण आधारु । बोल ठेवील माझा गुरु । शीघ्र इतुकें न करितां ॥ ११७ ॥

Transliteration: Mhane ata kaya karu | Mate kona adharu | Bola thevila mazha guru | Shighra ituke na karita || 117 ||

Meaning: "He cried, 'What should I do now? Who is my support? My Guru will be disappointed if I don't finish this quickly.'"

अर्थ: "'आता काय करू? माझा आधार कोण? जर मी हे सर्व लवकर केले नाही, तर गुरु मला रागवतील.'"

Ovi 118: कवणापासीं जाऊं शरण । कवण राखील माझा प्राण । कृपानिधि गुरुविण । ऐसा कवण असे दुजा ॥ ११८ ॥

Transliteration: Kavanapashi jau sharana | Kavana rakhila mazha prana | Krupanidhi guruvina | Aisa kavana ase duja || 118 ||

Meaning: "'To whom should I go for refuge? Who will save my life? Except for the merciful Guru, who else is there for me?'"

अर्थ: "'मी कोणाला शरण जाऊ? माझे प्राण कोण वाचवेल? दयाळू गुरूंशिवाय माझा दुसरा कोणीही वाली नाही.'"

Ovi 119: जरी नायकें गुरुचा बोल । शाप देईल तात्काळ । ब्रह्मचारी आपण बाळ । म्हणोनि अंगिकार कां केला ॥ ११९ ॥

Transliteration: Jari nayake gurucha bola | Shapa deila tatkala | Brahmachari apana bala | Mhanoni angikara kan kela || 119 ||

Meaning: "'If I don't listen to the Guru's words, he might curse me immediately. Why did I, a young boy, take on such a task?'"

अर्थ: "'जर मी गुरूंचे ऐकले नाही तर ते मला शाप देतील. पण मी लहान असताना या कठीण कामाचा स्वीकार का केला?'"

Ovi 120: काय गति आपणासी । आतां जाऊं कवणापासीं । अशक्त बाळ मी अज्ञानेसी । अंगिकार कां केला ॥ १२० ॥

Transliteration: Kaya gati apanasi | Ata jau kavanapashi | Ashakta bala mi agnyanesi | Angikara kan kela || 120 ||

Meaning: "'What will happen to me? Where should I go now? I am a weak and ignorant child, why did I accept this?'"

अर्थ: "'आता माझे काय होईल? मी कोणाकडे जाऊ? मी तर एक अशक्त आणि अज्ञानी बालक आहे, मी हे शिवधनुष्य का उचलले?'"

Ovi 121: गुरुवाक्य मज कारण । मातें न करी निर्वाण । वेंचीन आतां आपुला प्राण । गुरुनिरोप करीन मी ॥ १२१ ॥

Transliteration: Guruvakya maja kaarana | Mate na kari nirvana | Venchina ata apula prana | Gurunirope karina mi || 121 ||

Meaning: "The Guru’s word is everything to me; He will not let me perish. Even if I have to sacrifice my life, I will fulfill my Guru's command."

अर्थ: तो ब्रह्मचारी बालक म्हणाला, "गुरूंची आज्ञा माझ्यासाठी सर्वस्व आहे. ते मला मृत्यूच्या मुखात सोडणार नाहीत. आता मी माझ्या प्राणांची बाजी लावूनही गुरूंची आज्ञा पूर्ण करेन."

Ovi 122: ऐसें महा अरण्यांत । जातसे बाळ चिंता करीत । श्रमोनिया अत्यंत । निर्वाणमनें जातसे ॥ १२२ ॥

Transliteration: Aise maha aranyanta | Jatase bala chinta karita | Shramoniya atyanta | Nirvanamane jatase || 122 ||

Meaning: Thinking thus, the boy continued through the dense forest, deeply worried. Though extremely exhausted, he moved forward with a desperate yet firm mind.

अर्थ: असे म्हणत तो बालक त्या घनघोर अरण्यात चिंता करत चालू लागला. खूप थकलेला असतानाही त्याने जिवावर उदार होऊन पुढे जाण्याचे ठरवले.

Ovi 123: पुढें जातां मार्ग क्रमित । भेटला एक अवधूत । तेणें बाळ देखिला तेथ । पुसता झाला तये वेळीं ॥ १२३ ॥

Transliteration: Pudhe jata marga kramita | Bhetala eka avadhuta | Tene bala dekhila tetha | Pusata zhala taye veli || 123 ||

Meaning: As he travelled further, he met an 'Avadhuta' (an enlightened ascetic). Seeing the boy there, the ascetic questioned him.

अर्थ: रस्ता तुडवत असताना पुढे त्याला एक 'अवधूत' (तपस्वी योगी) भेटले. त्या योग्याने त्या बालकाला पाहिले आणि त्याला विचारू लागले.

Ovi 124: कवण बाळा कोठें जासी । चिंताव्याकुळ मानसीं । विस्तारोनि आम्हांसी । सांग म्हणे तये वेळीं ॥ १२४ ॥

Transliteration: Kavana bala kothe jasi | Chintavyakula manasi | Vistaroni amhansi | Sanga mhane taye veli || 124 ||

Meaning: "Who are you, child? Where are you going with such a troubled mind? Tell me everything in detail," the ascetic said.

अर्थ: "बाळा, तू कोण आहेस आणि इतका चिंताक्रांत होऊन कोठे जात आहेस? मला सविस्तर सांग," असे ते योगी म्हणाले.

Ovi 125: ऐसें म्हणतां ब्रह्मचारी । जाऊनिया नमस्कारी । म्हणे स्वामी तारीं तारीं । चिंतासागरीं बुडतसें ॥ १२५ ॥

Transliteration: Aise mhanta brahmachari | Jauniya namaskari | Mhane swami tari tari | Chintasagari budatase || 125 ||

Meaning: Hearing this, the young celibate approached and bowed. He cried, "O Master, save me! I am drowning in an ocean of worry."

अर्थ: असे विचारल्यावर त्या ब्रह्मचाऱ्याने योग्याला नमस्कार केला आणि म्हटले, "स्वामी, माझे रक्षण करा! मी चिंतेच्या समुद्रात बुडत आहे."

Ovi 126: भेटलासि तूं निधानु । जैसी वत्सालागीं धेनु । दुःखी झालों होतों आपणु । देखतां मन निवालें ॥ १२६ ॥

Transliteration: Bhetalasi tu nidhanu | Jaisi vatsalagi dhenu | Duhkhi zhalo hoto apanu | Dekhta mana nivale || 126 ||

Meaning: "Meeting you is like finding a treasure, or like a calf finding its mother cow. I was so miserable, but seeing you has calmed my soul."

अर्थ: "वासराला गाय भेटावी तसा तुम्ही मला एखादा खजिनाच सापडला आहात. मी खूप दुःखी होतो, पण तुम्हाला पाहताच माझे मन शांत झाले."

Ovi 127: जैसे चकोरपक्षियातें । चांदणें देखतां मन हर्षतें । तैसें तुझ्या दर्शनमात्रें । आनंद झाला स्वामिया ॥ १२७ ॥

Transliteration: Jaise chakorpakshiyate | Chandane dekhta mana harshate | Taise tuzhya darshanamatre | Ananda zhala swamiya || 127 ||

Meaning: "Just as the Chakora bird rejoices at the sight of moonlight, my heart is filled with joy just by seeing you, O Master."

अर्थ: "जसा चकोर पक्षी चांदणे पाहून आनंदी होतो, तसा तुमच्या केवळ दर्शनाने मला खूप आनंद झाला आहे."

Ovi 128: माझें पूर्वार्जित पुण्य । कांहीं होतें म्हणोन । तुम्ही भेटलेंती निधान । कृपासिंधु परमपुरुषा ॥ १२८ ॥

Transliteration: Mazhe purvarjita punya | Kanhi hote mhanona | Tumhi bhetaleti nidhana | Krupasindhu parampurusha || 128 ||

Meaning: "It must be because of some past merit that I have met a treasure like you, O Ocean of Grace, O Supreme Being."

अर्थ: "माझ्या पूर्वजन्मीच्या पुण्यामुळेच तुमच्यासारखे कृपासिंधु परमपुरुष मला या वनात भेटले आहेत."

Ovi 129: सांगा आपुलें नाम कवण । आगमन झालें कोठून । पहा हें निर्मनुष्य अरण्य । येथें तुम्ही भेटलेती ॥ १२९ ॥

Transliteration: Sanga apule nama kavana | Agamana zhale kothuna | Paha he nirmunushya aranya | Yethe tumhi bhetaleti || 129 ||

Meaning: "Please tell me your name and where you have come from. In this desolate and unpopulated forest, you have appeared before me."

अर्थ: "तुमचे नाव काय आहे आणि तुम्ही कोठून आला आहात? या निर्जन अरण्यात तुमची भेट होणे हे मोठे भाग्य आहे." 

Ovi 130: व्हाल तुम्ही ईश्वरु । मातें कृपा केली गुरु । तुम्हां देखता मनोहरु । अंतःकरण स्थिर झालें ॥ १३० ॥

Transliteration: Vhala tumhi ishwaru | Mate krupa keli guru | Tumha dekhta manoharu | Antahkarana sthira zhale || 130 ||

Meaning: "Perhaps you are God Himself, and my Guru has shown mercy by sending you. Looking at your charming form, my mind has become steady."

अर्थ: "कदाचित तुम्हीच साक्षात ईश्वर आहात आणि माझ्या गुरूंनीच माझ्यावर कृपा करण्यासाठी तुम्हाला पाठवले आहे. तुम्हाला पाहून माझे मन स्थिर झाले."

Ovi 131: कीं होसील कृपाळू । सत्त्वप्रिय भक्तवत्सलू । मी दास तुझा करीं सांभाळू । म्हणोनि चरणीं लागला ॥ १३१ ॥

Transliteration: Ki hosila krupalu | Sattvapriya bhaktavatsalu | Mi dasa tuzha kari sambhalu | Mhanoni charani lagala || 131 ||

Meaning: "You must be compassionate and a lover of devotees. I am your servant, please protect me," he said, and clung to the ascetic's feet.

अर्थ: "तुम्ही कृपाळू आणि भक्तवत्सल आहात. मी तुमचा दास आहे, माझा सांभाळ करा," असे म्हणून तो त्यांच्या चरणी लागला.

Ovi 132: नमितां तया बाळकासी । उठवीतसे तापसी । आलिंगोनि महाहर्षी । आश्वासीतसे तये वेळीं ॥ १३२ ॥

Transliteration: Namita taya balakasi | Uthavitase tapasi | Alingoni mahaharshi | Ashwasitase taye veli || 132 ||

Meaning: As the boy bowed, the ascetic lifted him up. He embraced him with great joy and comforted him.

अर्थ: त्या बालकाने नमस्कार केल्यावर तापसी योग्याने त्याला उठवले, आनंदाने मिठी मारली आणि त्याला धीर दिला.

Ovi 133: मग पुशिला वृत्तान्त । बाळ सांगे समस्त । गुरुंनीं जी जी मागितली वस्त । कवणेंपरी साध्य होय ॥ १३३ ॥

Transliteration: Maga pushila vruttanta | Bala sange samasta | Gurunni ji ji magitli vasta | Kavanepari sadhya hoya || 133 ||

Meaning: Then the ascetic asked for his story, and the boy told him everything—about the things the Guru had asked for and how impossible they seemed to achieve.

अर्थ: मग योग्याने विचारल्यावर त्या बालकाने सर्व काही सांगितले की, गुरूंनी कोणत्या अशक्य गोष्टी मागितल्या आहेत आणि त्या कशा पूर्ण होतील.

Ovi 134: आपण बाळ ब्रह्मचारी । न होय कार्य तें अंगिकारीं । आतां पडिलों चिंतासागरीं । तारीं स्वामी म्हणतसे ॥ १३४ ॥

Transliteration: Apana bala brahmachari | Na hoya karya te angikari | Ata padilo chintasagari | Tari swami mhanatase || 134 ||

Meaning: "I am but a young celibate, yet I accepted this task. Now I have fallen into an ocean of anxiety. Save me, O Master!"

अर्थ: "मी लहान बालक आहे आणि मी हे कठीण काम स्वीकारले आहे, पण आता ते कसे पूर्ण करू? मला वाचवा," असे तो म्हणाला.

Ovi 135: मग अभय देऊनि अवधूत । तया बाळातें म्हणत । सांगेन तुज एक हित । जेणें तुझें कार्य साधे ॥ १३५ ॥

Transliteration: Maga abhaya deuni avadhuta | Taya balate mhanata | Sangena tuja eka hita | Jene tuzhe karya sadhe || 135 ||

Meaning: Giving the boy an assurance of protection, Avadhuta said, "I will tell you something for your own benefit, which will help you accomplish your task."

अर्थ: तेव्हा त्या अवधूताने बालकाला अभय दिले आणि म्हटले, "मी तुला एक उपाय सांगतो, ज्याने तुझे काम नक्की पूर्ण होईल." 

Ovi 136: विश्वेश्वर आराधन । असे एक निधान । काशीपूर महास्थान । सकळाभीष्टें साधती ॥ १३६ ॥

Transliteration: Vishweshwara aradhana | Ase eka nidhana | Kashipura mahasthana | Sakalabhishate sadhati || 136 ||

Meaning: "Worshipping Lord Vishweshwara is the ultimate key. The great holy place of Kashi is where all desires are fulfilled."

अर्थ: "भगवान विश्वेश्वराची आराधना हाच एकमेव मार्ग आहे. काशी हे असे महान तीर्थक्षेत्र आहे जिथे सर्व इच्छा पूर्ण होतात."

Ovi 137: पंचक्रोश असे क्षिति । तया आगळी विख्याति । विष्णुमुख्य ऋषि प्रजापति । तेथें वर लाधले ॥ १३७ ॥

Transliteration: Panchakrosha ase kshiti | Taya agali vikhyati | Vishnumukhya rushi prajapati | Tethe vara ladhale || 137 ||

Meaning: "The fame of the five-mile radius of Kashi is immense. Lord Vishnu, great sages, and the Prajapatis all attained their boons there."

अर्थ: "काशीच्या पाच कोसांच्या क्षेत्राची कीर्ती अफाट आहे. विष्णू, ऋषी आणि प्रजापती यांनीही तिथेच तप करून वर मिळवले आहेत."

Ovi 138: ब्रह्मा सृष्टी रचावयासी । वर लाधला त्या स्थळासी । वर दिधला विष्णूसी । समस्त सृष्टी पाळावया ॥ १३८ ॥

Transliteration: Brahma srusti rachavayasi | Vara ladhala tya sthalasi | Vara didhala Vishnusi | Samasta srusti palavaya || 138 ||

Meaning: "Brahma received the boon to create the universe at that place, and Vishnu was granted the power to sustain the entire creation there."

अर्थ: "ब्रह्मदेवाला सृष्टी निर्माण करण्याचे सामर्थ्य आणि विष्णूला सृष्टीचे पालन करण्याचे वरदान याच ठिकाणी मिळाले."

Ovi 139: काशीपूर महास्थान । तुवां तेथें जातांचि जाण । होईल तुझी कामना पूर्ण । संदेह न धरीं मनांत ॥ १३९ ॥

Transliteration: Kashipura mahasthana | Tuva tethe jatanchi jana | Hoila tuzhi kamana purna | Sandeha na dhari mananta || 139 ||

Meaning: "Kashi is a supreme holy place. Know that as soon as you go there, your wishes will be fulfilled; do not have any doubt in your mind."

अर्थ: "काशी हे महान स्थान आहे. तिथे जाताच तुझ्या सर्व इच्छा पूर्ण होतील, मनात कोणतीही शंका धरू नकोस."

Ovi 140: तुवां जावें त्वरितेंसी । जें जें वसे तव मानसीं । समस्त विद्या लाधसी । विश्वकर्मा तूंचि जाण ॥ १४० ॥

Transliteration: Tuva jave twaritensi | Je je vase tava manasi | Samasta vidya ladhasi | Vishwakarma tunchi jana || 140 ||

Meaning: "You should go there immediately. Whatever is in your heart, you will achieve. You will gain all knowledge and become like Vishwakarma (the divine architect) yourself."

अर्थ: "तू ताबडतोब तिथे जा. तुला सर्व विद्या प्राप्त होतील आणि तू साक्षात विश्वकर्म्याप्रमाणे कार्य करू शकशील."

Ovi 141: चतुर्विध पुरुषार्थ । साध्य होतील त्वरित । यापरीस आणिक स्वार्थ । काय असे सांग मज ॥ १४१ ॥

Transliteration: Chaturvidha purushartha | Sadhya hotila twarita | Yaparis anika swartha | Kaya ase sanga maja || 141 ||

Meaning: "The four goals of life will be attained quickly. Tell me, what greater benefit could there be than this?"

अर्थ: "तुला धर्म, अर्थ, काम आणि मोक्ष हे चारही पुरुषार्थ सहज मिळतील. यापेक्षा मोठे फळ दुसरे काय असू शकते?"

Ovi 142: तोचि देव असे दयाळ । विचित्र असे त्याचा खेळ । उपमन्यु म्हणोनि होता बाळ । तयातें दिधला क्षीरसिंधु ॥ १४२ ॥

Transliteration: Tochi deva ase dayala | Vichitra ase tyacha khela | Upamanyu mhanoni hota bala | Tayate didhala kshirsindhu || 142 ||

Meaning: "That God is very merciful, and His ways are wondrous. To a small child named Upamanyu, He granted the entire Ocean of Milk."

अर्थ: "तो महादेव अत्यंत दयाळू आहे. त्याने उपमन्यू नावाच्या लहान बालकाला चक्क दुधाचा समुद्र (क्षीरसागर) दिला होता."

Ovi 143: नामे आनंदकानन । विख्यात असे महास्थान । समस्तांची कामना पूर्ण । तये ठायीं होतसे ॥ १४३ ॥

Transliteration: Name Anandakanana | Vikhyata ase mahasthana | Samastanchi kamana purna | Taye thayi hotase || 143 ||

Meaning: "Known as 'Anandakanana' (The Forest of Bliss), this famous place fulfills the desires of everyone who goes there."

अर्थ: "त्या स्थानाला 'आनंदकानन' असेही म्हणतात, तिथे प्रत्येकाची इच्छा पूर्ण होते."

Ovi 144: नाम असे पुरी काशी । समस्त धर्मांची हे राशी । सकळ जीवजंतूंसी । मोक्षस्थान परियेसा ॥ १४४ ॥

Transliteration: Nama ase puri kashi | Samasta dharmanchi he rashi | Sakala jivajantunsi | Mokshasthana pariyesa || 144 ||

Meaning: "The city is named Kashi, the treasury of all religions. It is the place of liberation (Moksha) for all living beings, listen."

अर्थ: "त्या नगरीचे नाव काशी आहे. ती सर्व धर्मांचे माहेरघर आणि सर्व जीवांना मोक्ष देणारे स्थान आहे."

Ovi 145: जे वास करिती तये स्थानीं । त्यांतें देखताचि नयनीं । जाती दोष पळोनि । स्थानमहिमा काय सांगूं ॥ १४५ ॥

Transliteration: Je vasa kariti taye sthani | Tyante dekhtachi nayani | Jati dosha paloni | Sthanmahima kaya sangu || 145 ||

Meaning: "Just by seeing those who reside in that place, one's sins flee away. How can I describe the greatness of this place?"

अर्थ: "तिथे राहणाऱ्या लोकांच्या केवळ दर्शनाने इतरांचे पाप नष्ट होते. त्या स्थानाचा महिमा शब्दांत सांगणे अशक्य आहे." 

Ovi 146: ऐसी काशीस्थान असतां । कां बा करिसी तूं चिंता । तेथील महिमा वर्णितां । अशक्य माझे जिव्हेसी ॥ १४६ ॥

Transliteration: Aisi kashisthana asata | Kan ba karisi tu chinta | Tethil mahima varnita | Ashakya mazhe jivhesi || 146 ||

Meaning: "When such a place like Kashi exists, why do you worry, child? Describing its glory is beyond the power of my tongue."

अर्थ: "असे काशीसारखे पवित्र स्थान असताना तू काळजी का करतोस? तिचे वर्णन करणे माझ्या जिभेलाही शक्य नाही."

Ovi 147: तया काशीनगरांत । जे जन तीर्थे हिंडत । एकेक पाउलीं पुण्य बहुत । अश्वमेधफळ असे ॥ १४७ ॥

Transliteration: Taya kashinagaranta | Je jana tirthe hindata | Ekeka pauli punya bahuta | Ashwamedhaphala ase || 147 ||

Meaning: "In that city of Kashi, for every step people take while visiting the holy spots, they gain the merit of an Ashwamedha sacrifice."

अर्थ: "काशीमध्ये तीर्थयात्रा करताना पडणाऱ्या प्रत्येक पावलाला एका अश्वमेध यज्ञाचे पुण्य मिळते."

Ovi 148: धर्म अर्थ काम मोक्ष । जी जी मनीं असे कांक्ष । जातांचि होईल प्रत्यक्ष । संदेह न धरीं मनांत ॥ १४८ ॥

Transliteration: Dharma artha kama moksha | Ji ji mani ase kanksha | Jatanchi hoila pratyaksha | Sandeha na dhari mananta || 148 ||

Meaning: "Dharma, Artha, Kama, and Moksha—whatever desire you have in your heart will manifest as soon as you go there. Have no doubt."

अर्थ: "तुझ्या मनात जी काही इच्छा असेल ती तिथे गेल्यावर नक्कीच पूर्ण होईल, यात शंका नको."

Ovi 149: ऐकोनिया ब्रह्मचारी । साष्टांगीं नमस्कारी । कोठें असे काशीपुरी । आपण असे अरण्यात ॥ १४९ ॥

Transliteration: Aikoniya brahmachari | Sashtangi namaskari | Kothe ase kashipuri | Apana ase aranyata || 149 ||

Meaning: Hearing this, the young celibate bowed fully. He asked, "Where is this city of Kashi? I am lost here in the forest."

अर्थ: "हे ऐकून त्या ब्रह्मचाऱ्याने पुन्हा नमस्कार केला आणि विचारले, 'स्वामी, मी तर या अरण्यात आहे, मग काशी नगरी कोठे आहे?'"

Ovi 150: आनंदकानन म्हणसी । स्वर्गीं असे कीं भूमीसी । अथवा जाऊं पाताळासी । कोठें असे सांगा मज ॥ १५० ॥

Transliteration: Anandakanana mhanasi | Swargi ase ki bhumisi | Athava jau patalasi | Kothe ase sanga maja || 150 ||

Meaning: "You speak of Anandakanana—is it in heaven or on earth? Or must I go to the underworld? Please tell me where it is."

अर्थ: "तुम्ही ज्या आनंदकाननाबद्दल सांगत आहात, ते स्वर्गात आहे की पृथ्वीवर? की पाताळात? मला मार्ग सांगा."

Ovi 151: या संसारसागरासी । तूंचि तारक जगा होसी । ज्ञान मातें उपदेशीं । तारीं मातें स्वामिया ॥ १५१ ॥

Transliteration: Ya samsarasagarasi | Tunchi taraka jaga hosi | Gnyana mate upadeshi | Tari mate swamiya || 151 ||

Meaning: "You are the savior of this world from the ocean of worldly existence. Instruct me with knowledge and save me, O Master."

अर्थ: "तुम्हीच या जगाला संसारसागरातून तारून नेणारे आहात. मला ज्ञान देऊन या संकटातून वाचवा, हे स्वामी."

Ovi 152: ऐशिया काशीपुरासी । मातें कोण नेईल हर्षीं । विनवूं जरी तुम्हांसी । घेवोनि जावें म्हणोनिया ॥ १५२ ॥

Transliteration: Aishiya Kashipurasi | Mate kona neila harshi | Vinavu jari tumhansi | Ghevoni jave mhanoniya || 152 ||

Meaning: "Who will joyfully take me to such a city of Kashi? I pray to you, please take me there with you."

अर्थ: "इतक्या दूर काशीला मला कोण आनंदाने घेऊन जाईल? माझी आपल्याला विनंती आहे की आपणच मला तिथे घेऊन चलावे."

Ovi 153: कार्य असलिया तुम्हांसी । आम्हां कैसी बुद्धि देशी । मी बाळक तुम्हांसी । म्हणोनि चरणीं लागला ॥ १५३ ॥

Transliteration: Karya asaliya tumhansi | Amha kaisi buddhi deshi | Mi balaka tumhansi | Mhanoni charani lagala || 153 ||

Meaning: He fell at the feet of the ascetic, crying, "I am just a child; please show me the way and guide my intellect."

अर्थ: तो बालक कळवळून त्यांच्या पाया पडला आणि म्हणाला, 'मी लहान आहे, मला रस्ता दाखवा आणि बुद्धी द्या.'

Ovi 154: ऐसें म्हणता तापसी । आपण नेईन म्हणे हर्षी । तुजकरितां आपणासी । यात्रालाभ घडे थोर ॥ १५४ ॥

Transliteration: Aise mhanta tapasi | Apana neina mhene harshi | Tujakarita apanasi | Yatralabha ghade thora || 154 ||

Meaning: The ascetic joyfully replied, "I will take you there. Because of you, I too shall gain the great merit of the Kashi pilgrimage."

अर्थ: तापसी योगी आनंदाने म्हणाले, 'मी तुला तिथे घेऊन जाईन. तुझ्या निमित्ताने मलाही काशीयात्रेचे मोठे पुण्य मिळेल.'

Ovi 155: यापरतें आम्हांसी । काय लाभ विशेषीं । वृथा जन्म मानवासी । काशीवास न करितां ॥ १५५ ॥

Transliteration: Yaparate amhansi | Kaya labha visheshi | Vrutha janma manavasi | Kashivasa na karita || 155 ||

Meaning: "What greater gain is there for us? A human birth is wasted if one does not reside in Kashi at least once."

अर्थ: "यापेक्षा मोठा लाभ कोणता असू शकतो? माणसाचा जन्म घेऊन जर एकदाही काशीवास केला नाही, तर तो जन्म व्यर्थ आहे."

Ovi 156: तुजकरितां आपणासी । दर्शन घडे पुरी काशी । चला जाऊं त्वरितेंसी । म्हणोनि दोघे निघाले ॥ १५६ ॥

Transliteration: Tujakarita apanasi | Darshana ghade puri Kashi | Chala jau twaritensi | Mhanoni doghe nighale || 156 ||

Meaning: "Because of you, I too will behold the city of Kashi. Let us go immediately." Saying this, both set out.

अर्थ: "तुझ्यामुळे मलाही काशीचे दर्शन होईल. चल, आपण लगेच निघूया," असे म्हणून ते दोघे निघाले.

Ovi 157: मनोवेगें तात्काळीं । पातले विश्वेश्वराजवळीं । तापसी म्हणे तये वेळीं । बाळका यात्रा करीं आतां ॥ १५७ ॥

Transliteration: Manovege tatkali | Patale Vishweshwarajavali | Tapasi mhane taye veli | Balaka yatra kari ata || 157 ||

Meaning: With the speed of thought, they instantly reached the presence of Lord Vishweshwara. The ascetic said, "Child, perform the pilgrimage now."

अर्थ: योग्याच्या सामर्थ्याने ते मनाच्या वेगाने लगेच काशीला विश्वेश्वराच्या मंदिराजवळ पोहचले. योगी म्हणाले, 'बाळा, आता काशीची यात्रा कर.'

Ovi 158: बाळ म्हणें तयासी । स्वामी मातें निरोप देसी । नेणें यात्रा आहे कैसी । कवणेंपरी रहाटावें ॥ १५८ ॥

Transliteration: Bala mhane tayasi | Swami mate niropa desi | Nene yatra ahe kaisi | Kavanepari rahatave || 158 ||

Meaning: The boy said to him, "Master, you are giving me leave, but I do not know how the pilgrimage is performed or how to conduct myself."

अर्थ: बालक म्हणाला, 'स्वामी, तुम्ही मला आज्ञा दिली, पण मला काशीची यात्रा कशी करायची आणि तिथे कसे वागायचे हे माहीत नाही.'

Ovi 159: आपण बाळ ब्रह्मचारी । नेणें तीर्थ कवणेंपरी । कवणें विधिपुरःसरीं । विस्तारोनि सांगा मज ॥ १५९ ॥

Transliteration: Apana bala brahmachari | Nene tirtha kavanepari | Kavane vidhipurahsari | Vistaroni sanga maja || 159 ||

Meaning: "I am a young celibate and do not know the procedures of the holy places. Please explain the rituals to me in detail."

अर्थ: "मी एक लहान ब्रह्मचारी आहे, मला तीर्थयात्रेचे विधी माहीत नाहीत. कृपया मला सविस्तर समजावून सांगा."

Ovi 160: तापसी म्हणे तयासी । सांगेन यात्राविधीसी । तुंवा करावें भावेंसी । नेमें भक्तिपूर्वक ॥ १६० ॥

Transliteration: Tapasi mhane tayasi | Sangena yatravidhisi | Tuva karave bhavesi | Neme bhaktipurvaka || 160 ||

Meaning: The ascetic said, "I will tell you the pilgrimage rituals. Perform them with devotion and firm faith."

अर्थ: तापसी म्हणाले, 'मी तुला यात्रेचा विधी सांगतो, तू तो अत्यंत श्रद्धेने आणि भक्तिभावाने कर.'

Ovi 161: पहिलें मणिकर्णिकेसी । स्नान करणें नेमेंसी । जाऊनिया विनायकासी । पांचाळेश्वरा नमावें ॥ १६१ ॥

Transliteration: Pahile Manikarnikesi | Snana karane nemesi | Jauniya Vinayakasi | Panchaleshwara namave || 161 ||

Meaning: "First, bathe at Manikarnika Ghat. Then go and bow to Vinayaka and Panchaleshwara."

अर्थ: "प्रथम मणिकर्णिका घाटावर विधीपूर्वक स्नान कर. त्यानंतर विनायक आणि पांचाळेश्वराला नमस्कार कर."

Ovi 162: मग जावें महाद्वारा । विश्वेश्वरदर्शन करा । पुनरपि यावें गंगातीरा । मणिकर्णिकास्नान करावें ॥ १६२ ॥

Transliteration: Maga jave mahadwara | Vishweshwaradarshana kara | Punarapi yave Gangatira | Manikarnikasnana karave || 162 ||

Meaning: "Then go through the main gate to see Vishweshwara. Return again to the banks of the Ganges and bathe at Manikarnika once more."

अर्थ: "मग महाद्वारातून जाऊन विश्वेश्वराचे दर्शन घे आणि पुन्हा गंगेच्या तीरावर येऊन मणिकर्णिकेवर स्नान कर."

Ovi 163: मणिकर्णिकेचा ईश्वर । पूजूनिया निर्धार । जाऊनिया कंबळेश्वर । पूजा करीं गा भावेंसी ॥ १६३ ॥

Transliteration: Manikarnikecha Ishwara | Pujuniya nirdhara | Jauniya Kambaleshwara | Puja kari ga bhavesi || 163 ||

Meaning: "Worship the Lord of Manikarnika with resolve, then go to Kambaleshwara and worship Him with devotion."

अर्थ: "मग मणिकर्णिकेश्वर आणि त्यानंतर कंबळेश्वराची भक्तीने पूजा कर."

Ovi 164: पुढें ईश्वरवासुकीसी । पूजा करीं भक्तींसी । पर्वतेश्वर पूजोनि हर्षी । गंगाकेशव पूजीं मग ॥ १६४ ॥

Transliteration: Pudhe Ishwaravasukisi | Puja kari bhaktinsi | Parvateshwara pujoni harshi | Gangakeshava puji maga || 164 ||

Meaning: "Next, worship Vasukishwara with devotion. Joyfully worship Parvateshwara and then worship Gangakeshava."

अर्थ: "त्यानंतर वासुकीश्वर, पर्वतेश्वर आणि गंगाकेशव यांची मनोभावे पूजा कर."

Ovi 165: ललिता देवी पूजोनि । मग जावें तेथूनि । जरासंधेश्वर ध्यानीं । पूजा करीं गा भक्तींसी ॥ १६५ ॥

Transliteration: Lalita Devi pujoni | Maga jave tethuni | Jarasandheshwara dhyani | Puja kari ga bhaktinsi || 165 ||

Meaning: "After worshipping Lalita Devi, go from there and worship Jarasandheshwara with deep meditation and devotion."

अर्थ: "ललिता देवीचे पूजन केल्यावर जरासंधेश्वराचे ध्यान करून त्याची पूजा कर."

Ovi 166: सोमनाथ असे थोर पूजावा शूळटंकेश्वर । तयापुढें वाराहेश्वर । पूजा करीं गा ब्रह्मेश्वरी ॥ १६६ ॥

Transliteration: Somanatha ase thora pujava Shulatankeshwara | Tayapudhe Varahashwara | Puja kari ga Brahmeshwari || 166 ||

Meaning: "Worship the great Somnath and Shulatankeshwara. After that, worship Varahashwara and Brahmeshwari."

अर्थ: "मोठ्या सोमनाथाची आणि शूळटंकेश्वराची पूजा कर. त्यानंतर वाराहेश्वराचे आणि ब्रह्मेश्वरीचे पूजन कर."

Ovi 167: अगस्त्येश्वर कश्यपासी । पूजा करीं हरिहरेश्वरासी । वैजनाथ महाहर्षी । ध्रुवेश्वर पूजीं मग ॥ १६७ ॥

Transliteration: Agastyeshwara Kashyapasi | Puja kari Harihareshwarasi | Vaijanatha mahaharshi | Dhruveshwara puji maga || 167 ||

Meaning: "Worship Agastyeshwara, Kashyapa, and Harihareshwara. Joyfully worship Vaijanatha and then Dhruveshwara."

अर्थ: "अगस्त्येश्वर, कश्यपेश्वर, हरिहरेश्वर, वैजनाथ आणि ध्रुवेश्वर यांची आनंदाने पूजा कर."

Ovi 168: गोकर्णेश्वर असे थोर । पूजा करीं गा हाटकेश्वर । अस्थिक्षेप तटाकेश्वर । किंकरेश्वर पूजावा ॥ १६८ ॥

Transliteration: Gokarneshwara ase thora | Puja kari ga Hatakeshwara | Asthikshepa Tatakeshwara | Kinkareshwara pujava || 168 ||

Meaning: "Worship the great Gokarneshwara and Hatakeshwara. Worship Asthikshepa Tatakeshwara and Kinkareshwara."

अर्थ: "गोकर्णेश्वर, हाटकेश्वर, तटाकेश्वर आणि किंकरेश्वर यांची पूजा कर."

Ovi 169: भारतभूतेश्वरासी । पूजा करीं गा भावेंसी । चित्रगुप्तेश्वरासी । चित्रघंट पूजावा ॥ १६९ ॥

Transliteration: Bharatabhuteshwarasi | Puja kari ga bhavesi | Chitragupteshwarasi | Chitra-ghanta pujava || 169 ||

Meaning: "Worship Bharatabhuteshwara with devotion, along with Chitragupteshwara and Chitraghanta."

अर्थ: "भारतभूतेश्वर, चित्रगुप्तेश्वर आणि चित्रघंटाची भक्तीने पूजा कर."

Ovi 170: पाशुपतेश्वर निका । पूजा करोनि तेथें बाळका । पितामह असे जो का । ईश्वरातें पूजावें ॥ १७० ॥

Transliteration: Pashupateshwara nika | Puja karoni tethe balaka | Pitamaha ase jo ka | Ishwarate pujave || 170 ||

Meaning: "After worshipping Pashupateshwara well, O child, worship the Lord known as Pitamaha."

अर्थ: "पाशुपतेश्वराची उत्तम पूजा केल्यावर पितामह ईश्वराचे पूजन कर."

Ovi 171: कल्लेश्वरातें वंदूनी । पुढें जावें एक मनीं । चंद्रेश्वरातें पूजोनि । पूजा करीं गा विश्वेश्वरा ॥ १७१ ॥

Transliteration: Kalleshwarate vanduni | Pudhe jave eka mani | Chandreshwarate pujoni | Puja kari ga Vishweshwara || 171 ||

Meaning: "Bowing to Kalleshwara, proceed with a focused mind. Worship Chandreshwara and then worship Vishweshwara."

अर्थ: "कल्लेश्वराला वंदन करून पुढे जा आणि चंद्रेश्वराची पूजा करून पुन्हा विश्वेश्वराची पूजा कर."

Ovi 172: पुढें पूजीं विघ्नेश्वर । त्यानंतर अग्नीश्वर । मग पूजा नागेश्वर । हरिश्चंद्रेश्वर पूजीं जाण ॥ १७२ ॥

Transliteration: Pudhe puji Vighneshwara | Tyanantara Agnishwara | Maga puja Nageshwara | Harishchandreshwara puji jana || 172 ||

Meaning: "Next, worship Vighneshwara, then Agnishwara, followed by Nageshwara and Harishchandreshwara."

अर्थ: "विघ्नेश्वर, अग्नीश्वर, नागेश्वर आणि हरिश्चंद्रेश्वर यांची एकामागून एक पूजा कर."

Ovi 173: चिंतामणि विनायका । सोमनाथ विनायक देखा । पूजा करोनि ऐका । वसिष्ठ वामदेव पूजावा ॥ १७३ ॥

Transliteration: Chintamani Vinayaka | Somanatha Vinayaka dekha | Puja karoni aika | Vasishtha Vamadeva pujava || 173 ||

Meaning: "Worship Chintamani Vinayaka and Somnath Vinayaka. Then worship Vasistha and Vamadeva."

अर्थ: "चिंतामणी विनायक आणि सोमनाथ विनायकाची पूजा कर. मग वसिष्ठ आणि वामदेवांचे पूजन कर."

Ovi 174: पुढें त्रिसंध्येश्वर । पूजीं लिंग असे थोर । विशालाक्ष मनोहर । धर्मेश्वर पूजावा ॥ १७४ ॥

Transliteration: Pudhe Trisandhyeshwara | Puji linga ase thora | Vishalaksha manohara | Dharmeshwara pujava || 174 ||

Meaning: "Next worship Trisandhyeshwara, a great Linga, the beautiful Vishalaksha, and Dharmeshwara."

अर्थ: "त्रिसंध्येश्वर, विशालाक्ष महादेव आणि धर्मेश्वराचे पूजन कर."

Ovi 175: विश्वबाहु पूजा निका । पुढें आशा-विनायका । वृद्धादित्य असे जो का । पूजा करीं वो मनोभावें ॥ १७५ ॥

Transliteration: Vishwabahu puja nika | Pudhe Asha-Vinayaka | Vruddhaditya ase jo ka | Puja kari vo manobhave || 175 ||

Meaning: "Perform the worship of Vishwabahu, then Asha-Vinayaka and Vruddhaditya with all your heart."

अर्थ: "विश्वबाहु, आशा-विनायक आणि वृद्धादित्य सूर्याची मनापासून पूजा कर."

Ovi 176: चतुर्वक्रेश्वर असे थोर । लिंग असे मनोहर । पूजा करीं गा ब्रह्मेश्वर । अनुक्रमें करुनिया ॥ १७६ ॥

Transliteration: Chaturvakreshwara ase thora | Linga ase manohara | Puja kari ga Brahmeshwara | Anukrame karuniya || 176 ||

Meaning: "Worship the great Chaturvakreshwara and the beautiful Linga of Brahmeshwara in the proper order."

अर्थ: "चतुर्वक्रेश्वर आणि सुंदर अशा ब्रह्मेश्वराची क्रमाने पूजा कर."

Ovi 177: पुनः प्रकामेश्वर असे खूण । पुढें ईश्वरईशान । चंडी चंडेश्वरा जाण । पूजा करीं भक्तींसी ॥ १७७ ॥

Transliteration: Punaha Prakameshwara ase khuna | Pudhe Ishwara-Ishan | Chandi Chandeshwara jana | Puja kari bhaktinsi || 177 ||

Meaning: "Recognize Prakameshwara, then worship Ishwara-Ishan, Chandi, and Chandeshwara with devotion."

अर्थ: "प्रकामेश्वर, ईशान आणि चंडी-चंडेश्वराची भक्तीने पूजा कर."

Ovi 178: पूजीं भवानीशंकर । धुंडिराज मनोहर । अर्ची राजराजेश्वर । लंगूलेश्वर पूजीं मग ॥ १७८ ॥

Transliteration: Puji Bhavanishankara | Dhundiraja manohara | Archi Rajarajeshwara | Languleshwara puji maga || 178 ||

Meaning: "Worship Bhavanishankara, the charming Dhundiraja (Ganesha), Rajarajeshwara, and then Languleshwara."

अर्थ: "भवानीशंकर, धुंडिराज, राजराजेश्वर आणि लंगूलेश्वर यांची अर्चना कर."

Ovi 179: नकुलेश्वर पूजेसी । तुवां जावें भक्तींसी । परान्नापरद्रव्येश्वरासी । पाणिग्रहणेश्वर पूजीं मग ॥ १७९ ॥

Transliteration: Nakuleshwara pujesi | Tuva jave bhaktinsi | Parannaparadravyashwarasi | Panigrahaneshwara puji maga || 179 ||

Meaning: "Go with devotion to worship Nakuleshwara, Parannaparadravyashwara, and Panigrahaneshwara."

अर्थ: "नकुलेश्वर, परद्रव्येश्वर आणि पाणिग्रहणेश्वर यांची पूजा करण्यास जा."

Ovi 180: गंगेश्वर मोरेश्वर पूजोन । ज्ञानवापीं करीं स्नान । ज्ञानेश्वर अर्चून । नंदिकेश्वर पूजीं मग ॥ १८० ॥

Transliteration: Gangeshwara Moreshwara pujona | Gnyanavapi kari snana | Gnyaneshwara archuna | Nandikeshwara puji maga || 180 ||

Meaning: "After worshipping Gangeshwara and Moreshwara, bathe in Jnanavapi, worship Jnaneshwara and then Nandikeshwara."

अर्थ: "गंगेश्वर आणि मोरेश्वराचे पूजन केल्यावर ज्ञानवापी कुंडात स्नान कर आणि ज्ञानेश्वर व नंदिकेश्वराची पूजा कर."

Ovi 181: निष्कलंकेश्वर थोर । लिंग असे मनोहर । पूजीं मार्कंडेयेश्वर । असुरेश्वर पूजीं मग ॥ १८१ ॥

Transliteration: Nishkalankeshwara thora | Linga ase manohara | Puji Markandeyeshwara | Asureshwara puji maga || 181 ||

Meaning: "Worship the great and beautiful Linga of Nishkalankeshwara, then Markandeyeshwara and Asureshwara."

अर्थ: "सुंदर अशा निष्कलंकेश्वराची, मार्कंडेयेश्वराची आणि असुरेश्वराची पूजा कर."

Ovi 182: तारकेश्वर असे थोर । लिंग बहु मनोहर । पूजा महाकाळेश्वर । दंडपाणि पूजीं मग ॥ १८२ ॥

Transliteration: Tarakeshwara ase thora | Linga bahu manohara | Puja Mahakaleshwara | Dandapani puji maga || 182 ||

Meaning: "Worship the great Tarakeshwara, the beautiful Mahakaleshwara, and then Dandapani."

अर्थ: "तारकेश्वर, महाकाळेश्वर आणि दंडपाणि यांची पूजा कर."

Ovi 183: महेश्वरातें पूजोनि । अर्ची मोक्षेश्वर ध्यानीं । वीरभद्रेश्वरसुमनीं । पूजा करीं गा बाळका ॥ १८३ ॥

Transliteration: Maheshwarate pujoni | Archi Moksheshwara dhyani | Virabhadreshwarasumani | Puja kari ga balaka || 183 ||

Meaning: "After worshipping Maheshwara, meditate on Moksheshwara and worship Virabhadreshwara with flowers, child."

अर्थ: "महेश्वर आणि मोक्षेश्वराचे ध्यान करून वीरभद्रेश्वराची फुलांनी पूजा कर."

Ovi 184: अविमुक्तेश्वरापासीं । तुवां जाऊनियां हर्षी । पूजा करीं गा भावेंसी । मोदादि पंच विनायका ॥ १८४ ॥

Transliteration: Avimukteshwarapasi | Tuva jauniya harshi | Puja kari ga bhavesi | Modadi pancha Vinayaka || 184 ||

Meaning: "Joyfully go to Avimukteshwara and worship with devotion the five Ganeshas starting with Moda."

अर्थ: "अविमुक्तेश्वराकडे जाऊन पाच विनायकांची (मोद इ.) आनंदाने पूजा कर."

Ovi 185: आनंदभैरवपूजा करीं । पुनरपि जाय महाद्वारीं । जेथें असे मन्मथारि। विश्वनाथ पूजावा ॥ १८५ ॥

Transliteration: Anandabhairavapuja kari | Punarapi jaya mahadwari | Jethe ase Manmathari | Vishwanatha pujava || 185 ||

Meaning: "Worship Anandabhairava, then return to the main gate to worship Vishwanatha, the enemy of Cupid (Manmatha)."

अर्थ: "आनंदभैरवाचे पूजन करून पुन्हा महाद्वाराकडे जा आणि तिथे भगवान विश्वनाथाची पूजा कर."

Ovi 186: बाळा तूंचि येणेंपरी । अंतरगृहयात्रा करीं । मुक्तिमंडपाभीतरीं जाऊनिया मंत्र म्हणावा ॥ १८६ ॥

Transliteration: Bala tunchi yenepari | Antargruhayatra kari | Muktimandapabhitari jauniya mantra mhanava || 186 ||

Meaning: "Child, in this manner, complete the inner pilgrimage (Antargruha-yatra) and chant the mantra inside the Muktimandapa."

अर्थ: "बाळा, अशा प्रकारे तू 'अंतरगृहयात्रा' पूर्ण कर आणि मुक्तिमंडपात जाऊन मंत्राचा जप कर."

Shloka 1: अंतर्गृहस्य यात्रेयं यथावद्या मया कृता । न्यूनातिरिक्तया शंभुः प्रीयतामनया विभुः ॥ १ ॥

Transliteration: Antargruhasya yātrēyaṃ yathāvadyā mayā kr̥tā | Nyūnātiriktyā śambhuḥ prīyatāmanayā vibhuḥ || 1 ||

Meaning: "I have completed this Antargruha Yatra to the best of my ability. O Lord Shambhu, please be pleased with this pilgrimage and forgive any shortcomings or excesses in my rituals."

अर्थ: "मी ही अंतर्गृहयात्रा माझ्या शक्तीनुसार यथासांग पूर्ण केली आहे. यात काही कमी-जास्त किंवा चूक झाली असल्यास, हे विभु शंभो (महादेव), आपण प्रसन्न व्हावे आणि तिचा स्वीकार करावा."

Shloka 2: इति मंत्रं समुच्चार्य क्षणं वै मुक्तिमान्भवेत्‌ । विश्रम्य यायाद्‌भवने निष्पापः पुण्यभाग्भवेत्‌ ॥ २ ॥

Transliteration: Iti mantraṃ samuccārya kṣaṇaṃ vai muktimānbhavēt | Viśramya yāyādbhavanē niṣpāpaḥ puṇyabhāgbhavēt || 2 ||

Meaning: By chanting this mantra and pausing for a moment, a person attains liberation. After resting briefly and returning home, they become free from all sins and full of divine merit.

अर्थ: असा मंत्र उच्चारून क्षणभर तिथे थांबल्याने मनुष्य मुक्त होतो. थोडी विश्रांती घेऊन आपल्या घरी परतल्यावर तो सर्व पापांतून मुक्त होऊन पुण्यवान बनतो.

Ovi 187: ऐसा मंत्र जपून । विश्वनाथातें नमून । मग निघावें तेथून । दक्षिणमानसयात्रेसी ॥ १८७ ॥

Transliteration: Aisa mantra japuna | Vishwanathate namuna | Maga nighave tethuna | Dakshinamanasayatresi || 187 ||

Meaning: After chanting the mantra and bowing to Vishwanatha, depart for the 'Dakshina Manasa' pilgrimage.

अर्थ: मंत्र जपून आणि भगवान विश्वनाथांना वंदन करून, त्यानंतर 'दक्षिण मानस' यात्रेसाठी निघावे.

Ovi 188: मणिकर्णिकेसी जाउनी । स्नान उत्तरवाहिनी । विश्वनाथातें पूजोनि । संकल्पावें यात्रेसी ॥ १८८ ॥

Transliteration: Manikarnikesi jauni | Snana uttaravahini | Vishwanathate pujoni | Sankalpave yatresi || 188 ||

Meaning: Go to Manikarnika, bathe in the north-flowing Ganges, worship Vishwanatha and take the vow for the pilgrimage.

अर्थ: मणिकर्णिका घाटावर उत्तरवाहिनी गंगेत स्नान करावे, विश्वनाथाची पूजा करावी आणि यात्रेचा संकल्प सोडावा.

Ovi 189: तेथोनि निघावें हर्षीं । मोदादि पंच विनायकांसी । पूजा करीं गा भक्तींसी । धुंडिराज पूजीं मग ॥ १८९ ॥

Transliteration: Tethoni nighave harshi | Modadi pancha Vinayakansi | Puja kari ga bhaktinsi | Dhundiraja puji maga || 189 ||

Meaning: Depart joyfully from there, worship the five Vinayakas with devotion, and then worship Dhundiraja.

अर्थ: तिथून आनंदाने निघून पाच विनायकांची भक्तीने पूजा करावी आणि मग धुंडिराज गणपतीची पूजा करावी.

Ovi 190: पूजीं भवानीशंकर । दंडपाणि नमन कर । विशालाक्षा अवधार । पूजा तुम्ही भक्तींसी ॥ १९० ॥

Transliteration: Puji Bhavanishankara | Dandapani namana kara | Vishalaksha avadhara | Puja tumhi bhaktinsi || 190 ||

Meaning: Worship Bhavanishankara, bow to Dandapani, and worship Vishalaksha with devotion.

अर्थ: भवानीशंकर आणि दंडपाणी यांना वंदन करावे आणि विशालाक्ष महादेवाची भक्तीने पूजा करावी.

Ovi 191: स्नान धर्मकूपेसी । श्राद्धविधि करा हर्षी । पूजा धर्मेश्वरासी । गंगाकेशव पूजीं मग ॥ १९१ ॥

Transliteration: Snana Dharmakupesi | Shraddhavidhi kara harshi | Puja Dharmeshwarasi | Gangakeshava puji maga || 191 ||

Meaning: Bathe at Dharmakupa, joyfully perform the Shraddha rituals, worship Dharmeshwara and then Gangakeshava.

अर्थ: धर्मकुंडावर स्नान करून तिथे आनंदाने श्राद्ध विधी करावा. धर्मेश्वर आणि गंगाकेशव यांची पूजा करावी.

Ovi 192: पूजावी देवी ललिता । जरासंघेश्वर नमितां । पूजीं मग सोमनाथा । वराहेश्वरा भक्तींसी ॥ १९२ ॥

Transliteration: Pujavi Devi Lalita | Jarasandheshwara namita | Puji maga Somanatha | Varahashwara bhaktinsi || 192 ||

Meaning: Worship Goddess Lalita and bow to Jarasandheshwara. Then worship Somnath and Varahashwara with devotion.

अर्थ: ललिता देवी आणि जरासंघेश्वराला वंदन करून सोमनाथ व वराहेश्वर यांची भक्तीने पूजा करावी.

Ovi 193: दशाश्वमेधतीर्थेसी । स्नान करीं श्राद्धेंसी । प्रयागतीर्थें परियेसीं । स्नान श्राद्ध करावें ॥ १९३ ॥

Transliteration: Dashashwamedhatirthesi | Snana kari shraddhensi | Prayagatirthe pariyesi | Snana shraddha karave || 193 ||

Meaning: Bathe and perform Shraddha at Dashashwamedha Ghat, and also at the Prayaga Tirtha.

अर्थ: दशाश्वमेध घाटावर स्नान आणि श्राद्ध करावे. तसेच प्रयाग तीर्थावरही स्नान-श्राद्ध उरकावे.

Ovi 194: पूजोनिया प्रयागेश्वरासी । दशाश्वमेध ईश्वरासी । पूजा करीं गा भक्तींसी । शीतलेश्वर अर्चीं मग ॥ १९४ ॥

Transliteration: Pujoniya Prayageshwarasi | Dashashwamedha Ishwarasi | Puja kari ga bhaktinsi | Shitaleshwara archi maga || 194 ||

Meaning: After worshipping Prayageshwara and Dashashwamedha Ishwara, worship Shitaleshwara.

अर्थ: प्रयागेश्वर आणि दशाश्वमेध ईश्वराची पूजा करून शीतलेश्वराची अर्चना करावी.

Ovi 195: अर्ची मग वंदि देवी । सर्वेश्वर मनोभावीं । धुंडिराज भक्ति पूर्वीं । पूजा करीं गा ब्रह्मचारी ॥ १९५ ॥

Transliteration: Archi maga Vandi Devi | Sarveshwara manobhavi | Dhundiraja bhakti purvi | Puja kari ga brahmachari || 195 ||

Meaning: Worship Vandi Devi and Sarveshwara with all your heart, and worship Dhundiraja with prior devotion.

अर्थ: वंदि देवी आणि सर्वेश्वराची मनोभावे पूजा करावी. हे ब्रह्मचारी, त्यानंतर पुन्हा धुंडिराज गणपतीची पूजा करावी.

Ovi 196: तिळभांडेश्वर देखा । पूजा करोनि पुढें ऐका । रेवाकुंडीं स्नान निका । मानससरोवरीं मग स्नान ॥ १९६ ॥

Transliteration: Tilabhandeshwara dekha | Puja karoni pudhe aika | Revakundi snana nika | Manasasarovari maga snana || 196 ||

Meaning: Worship Tilabhandeshwara, then bathe in Revakunda and the Manasa Lake.

अर्थ: तिळभांडेश्वराची पूजा करून रेवाकुंडात आणि मानससरोवरात उत्तम स्नान करावे.

Ovi 197: श्राद्धादि पितृतर्पण । मानसेश्वर मग पूजोन । मनकामना पावे जाण । ऐक बाळा ब्रह्मचारी ॥ १९७ ॥

Transliteration: Shraddhadi pitrutarpana | Manaseshwara maga pujona | Manakamana pave jana | Aika bala brahmachari || 197 ||

Meaning: Performing Shraddha, Tarpana, and worshipping Manaseshwara fulfills all heart's desires.

अर्थ: तिथे श्राद्ध आणि पितृतर्पण करून मानसेश्वराची पूजा केल्यास मनातील इच्छा पूर्ण होतात.

Ovi 198: केदारकुंडीं स्नान । करावें तेथें तर्पण । केदारेश्वर पूजोन । गौरीकुंडीं स्नान करा ॥ १९८ ॥

Transliteration: Kedarakundi snana | Karave tethe tarpana | Kedareshwara pujona | Gaurikundi snana kara || 198 ||

Meaning: Bathe in Kedarakunda, offer Tarpana, worship Kedareshwara and bathe in Gaurikunda.

अर्थ: केदारकुंडात स्नान करून तर्पण करावे, केदारेश्वराचे पूजन करावे आणि गौरीकुंडात स्नान करावे.

Ovi 199: पूजीं वृद्धकेदारेश्वर । पूजीं मग हनुमंतेश्वर । पूजोनिया रामेश्वर । स्नान श्राध्द कृमिकुंडीं ॥ १९९ ॥

Transliteration: Puji Vruddha-Kedareshwara | Puji maga Hanumanteshwara | Pujoniya Rameshswara | Snana shraddha Krumikundi || 199 ||

Meaning: Worship Vriddha-Kedareshwara, Hanumanteshwara, and Rameshwar. Bathe and perform Shraddha at Krumikunda.

अर्थ: वृद्धकेदारेश्वर, हनुमंतेश्वर आणि रामेश्वराची पूजा करावी. कृमिकुंडात स्नान आणि श्राद्ध करावे.

Ovi 200: सिद्धेश्वरा करीं नमन । करुनि स्वप्नकुंडीं स्नान । स्वप्नेश्वर पूजोन । स्नान करीं गा संगमांत ॥ २०० ॥

Transliteration: Siddheshwara kari namana | Karuni Swapnakundi snana | Swapneshwara pujona | Snana kari ga sangamanta || 200 ||

Meaning: Bow to Siddheshwara, bathe in Swapnakunda, worship Swapneshwara and bathe at the Confluence (Sangam).

अर्थ: सिद्धेश्वराला नमन करून स्वप्नकुंडात स्नान करावे. स्वप्नेश्वराची पूजा करून संगमावर स्नान करावे.

Ovi 201: संगमेश्वर पूजोन । लोलार्ककूपीं करीं स्नान । श्राद्धकर्म आचरोन । गतिप्रदीप ईश्वरासी ॥ २०१ ॥

Transliteration: Sangameshwara pujona | Lolarkakupi kari snana | Shraddhakarma acharono | Gatipradipa Ishwarasi || 201 ||

Meaning: Worship Sangameshwara, bathe in Lolarka-kupa, perform Shraddha and worship Gatipradipa Ishwara.

अर्थ: संगमेश्वराचे पूजन करून लोलार्क विहिरीत स्नान करावे आणि गतिप्रदीप ईश्वराची पूजा करावी.

Ovi 202: पूजीं अर्कविनायका । पाराशरेश्वरा अधिका । पूजा करोनि बाळका । सन्निहत्य कुंडीं स्नान करीं ॥ २०२ ॥

Transliteration: Puji Arkavinayaka | Parashareswarara adhika | Puja karoni balaka | Sannihatya kundi snana kari || 202 ||

Meaning: Worship Arkavinayaka and the great Parashareswara, then bathe in Sannihatya Kunda.

अर्थ: अर्कविनायक आणि पाराशरेश्वराची पूजा करून सन्निहत्य कुंडात स्नान करावे.

Ovi 203: कुरुक्षेत्र कुंड देखा । स्नान करावें विशेखा । सुवर्णादि दानादिका । तेथें तुम्हीं करावें ॥ २०३ ॥

Transliteration: Kurukshetra kunda dekha | Snana karave vishekha | Suvarnadi danadika | Tethe tumhi karave || 203 ||

Meaning: Bathe specially at Kurukshetra Kunda and perform charities like gold.

अर्थ: कुरुक्षेत्र कुंडात विशेष स्नान करून तिथे सुवर्ण इत्यादी वस्तूंचे दान करावे.

Ovi 204: अमृतकुंडीं स्नान निका । पूजीं दुर्गा विनायका । दुर्गादेवीसी बाळका । पूजा करीं मनोभावें ॥ २०४ ॥

Transliteration: Amrutakundi snana nika | Puji Durga Vinayaka | Durgadevisi balaka | Puja kari manobhave || 204 ||

Meaning: Bathe well in Amrutakunda, worship Durga Vinayaka and Goddess Durga with all your heart.

अर्थ: अमृतकुंडात स्नान करून दुर्गा विनायकाची आणि दुर्गा देवीची मनोभावे पूजा करावी.

Ovi 205: पुढें चौसष्ट योगिनी । पूजा करीं गा मनकामनीं । कुक्कुट द्विजातें वंदुनी । मंत्र तेथें जपावा ॥ २०५ ॥

Transliteration: Pudhe Chausashta Yogini | Puja kari ga manakamani | Kukkuta dwijate vanduni | Mantra tethe japava || 205 ||

Meaning: Worship the sixty-four Yoginis and after bowing to the Brahmin named Kukkuta, chant the mantra there.

अर्थ: चौसष्ट योगिनींची पूजा करून 'कुक्कुट' नावाच्या ब्राह्मणाचे वंदन करून तिथे मंत्र जपावा.

Ovi 206: Shloka 6: वाराणस्यां दक्षिणे भागे कुक्कुटो नाम वै द्विजः । तस्य स्मरणमात्रेण दुःस्वप्नः सुस्वप्नो भवेत्‌ ॥ ६ ॥

Transliteration: Vārāṇasyāṃ dakṣiṇē bhāgē kukkuṭō nāma vai dvijaḥ | Tasya smaraṇamātrēṇa duḥsvapnaḥ susvapnō bhavēt || 6 ||

Meaning: In the southern part of Varanasi, there lived a Brahmin named Kukkuta. Merely by remembering him, bad dreams are dispelled and one is blessed with good dreams.

अर्थ: वाराणसीच्या दक्षिण भागात 'कुक्कुट' नावाचे एक ब्राह्मण राहत होते. त्यांच्या केवळ स्मरणाने वाईट स्वप्ने नाहीशी होऊन चांगली स्वप्ने पडू लागतात.

Ovi 207: पुढें मासोपवासासी । पूजिजे गोबाईसी । सात कवर्डया घालूनिया तिसी । नमन भावें करावें ॥ २०७ ॥

Transliteration: Pudhe masopavasasi | Pujije Gobaishi | Sata kavardaya ghaluniya tisi | Namana bhave karave || 207 ||

Meaning: To conclude the monthly fasts, worship Gobai. Offer seven cowries to her and bow with devotion.

अर्थ: मासोपवासाची पूर्तता करण्यासाठी 'गोबाई'ची पूजा करावी. तिला सात कवर्ड्या अर्पण करून नमस्कार करावा.

Ovi 208: पूजा करीं रेणुकेसी । पुढें स्नान करीं हर्षी । शंखोद्धारकुंडेसी । शंखविष्णु पूजिजे ॥ २०८ ॥

Transliteration: Puja kari Renukesi | Pudhe snana kari harshi | Shankhoddharakundesi | Shankhavishnu pujije || 208 ||

Meaning: Worship Renuka, then joyfully bathe in Shankhoddhara Kunda and worship Shankhavishnu.

अर्थ: रेणुका देवीची पूजा करून शंखोद्धार कुंडात स्नान करावे आणि शंखविष्णूची पूजा करावी.

Ovi 209: कामाक्षिकुंडीं करीं स्नान । कामाक्षिदेवी पूजोन । अयोध्याकुंडीं करीं स्नान । सीताराम पूजावा ॥ २०९ ॥

Transliteration: Kamakshikundi kari snana | Kamakshidevi pujona | Ayodhyakundi kari snana | Sitarama pujava || 209 ||

Meaning: Bathe in Kamakshikunda, worship the goddess, then bathe in Ayodhyakunda and worship Sita-Rama.

अर्थ: कामाक्षी कुंडात स्नान करून देवीची पूजा करावी. अयोध्या कुंडात स्नान करून सीतारामांची पूजा करावी.

Ovi 210: लवांकुशकुंडीं करीं स्नान । लवांकुशातें पूजोन । लक्ष्मीकुंडीं करीं स्नान । लक्ष्मीनारायण पूजावा ॥ २१० ॥

Transliteration: Lavankushakundi kari snana | Lavankushate pujona | Lakshmikundi kari snana | Lakshminarayana pujava || 210 ||

Meaning: Bathe in Lavankusha Kunda, worship them, then bathe in Lakshmi Kunda and worship Lakshmi-Narayana.

अर्थ: लवांकुश कुंडात स्नान करून त्यांची पूजा करावी आणि लक्ष्मी कुंडात स्नान करून लक्ष्मीनारायणाचे पूजन करावे.

Ovi 211: सूर्यकुंडीं करीं स्नान । श्राद्धकर्म आचरोन । सांबादित्य पूजोन । जावें पुढें बाळका ॥ २११ ॥

Transliteration: Suryakundi kari snana | Shraddhakarma acharono | Sambaditya pujona | Jave pudhe balaka || 211 ||

Meaning: Bathe in Suryakunda, perform Shraddha, worship Sambaditya and move forward.

अर्थ: सूर्यकुंडात स्नान करून श्राद्धकर्म करावे. सांबादित्य सूर्याची पूजा करून पुढे जावे.

Ovi 212: वैजनाथकुंड बरवें । तेथें स्नान तुवां करावें । वैजनाथातें पूजावें । एकभावेंकरुनिया ॥ २१२ ॥

Transliteration: Vaijanathakunda barave | Tethe snana tuva karave | Vaijanathate pujave | Ekabhavekaruniya || 212 ||

Meaning: Bathe well at the fine Vaijanatha Kunda and worship Vaijanatha with total focus.

अर्थ: वैजनाथ कुंडात उत्तम स्नान करून वैजनाथाची एकाग्र चित्ताने पूजा करावी.

Ovi 213: गोदावरीकुंडेसी । स्नान करा भक्तींसी । गौतमेश्वर लिंगासी । पूजीं बाळ ब्रह्मचारी ॥ २१३ ॥

Transliteration: Godavarikundesi | Snana kara bhaktinsi | Gautameshwara lingasi | Puji bala brahmachari || 213 ||

Meaning: Bathe with devotion at Godavari Kunda and worship the Gautameshwara Linga.

अर्थ: गोदावरी कुंडात भक्तीने स्नान करून गौतमेश्वर लिंगाची पूजा करावी.

Ovi 214: अगस्तिकुंडीं जावोनि । अगस्तेश्वरा नमूनि । स्नान करीं गा मनापासोनि । पूजा करीं भक्तिभावें ॥ २१४ ॥

Transliteration: Agastikundi javoni | Agasteshwara namuni | Snana kari ga manapasoni | Puja kari bhaktibhave || 214 ||

Meaning: Go to Agastikunda, bow to Agasteshwara, bathe and worship from your heart.

अर्थ: अगस्ती कुंडात जाऊन अगस्तेश्वराला वंदन करावे आणि मनःपूर्वक स्नान-पूजा करावी.

Ovi 215: शुक्रकूपीं करीं स्नान । करी शुक्रेश्वर अर्चन । मग पुढें अन्नपूर्णा नमून । पूजा करीं भावेंसी ॥ २१५ ॥

Transliteration: Shukrakupi kari snana | Kari Shukreshwara archana | Maga pudhe Annapurna namuna | Puja kari bhavesi || 215 ||

Meaning: Bathe in Shukra-kupa, worship Shukreshwara, then bow to and worship Annapurna.

अर्थ: शुक्र विहिरीत स्नान करून शुक्रेश्वराचे अर्चन करावे. त्यानंतर अन्नपूर्णा मातेला वंदन करून तिची पूजा करावी.

Ovi 216: धुंडिराजातें पूजोन । ज्ञानवापीं करीं स्नान । ज्ञानेश्वर अर्चोन । दंडपाणि पूजावा ॥ २१६ ॥

Transliteration: Dhundirajate pujona | Gnyanavapi kari snana | Gnyaneshwara archona | Dandapani pujava || 216 ||

Meaning: Worship Dhundiraja, bathe in Jnanavapi, worship Jnaneshwara and then worship Dandapani.

अर्थ: धुंडिराज गणपतीची पूजा करून ज्ञानवापी कुंडात स्नान करावे आणि ज्ञानेश्वर व दंडपाणी यांची पूजा करावी.

Ovi 217: आनंदभैरव वंदोनि । महाद्वारा जाऊनि । साष्टांगेसी नमोनि । विश्वनाथा अर्चिजे ॥ २१७ ॥

Transliteration: Anandabhairava vandoni | Mahadwara jauni | Sashtangesi namoni | Vishwanatha archije || 217 ||

Meaning: Bowing to Anandabhairava, go to the main gate and worship Vishwanatha with a full prostration.

अर्थ: आनंदभैरवाला वंदन करून महाद्वारातून मंदिरात जावे आणि विश्वनाथाला साष्टांग नमस्कार करून त्यांची पूजा करावी.

Ovi 218: ऐसी दक्षिणमानस । यात्रा असे विशेष । ब्रह्मचारी करी हर्ष । योगिराज सांगतसे ॥ २१८ ॥

Transliteration: Aisi dakshinamanasa | Yatra ase vishesha | Brahmachari kari harsha | Yogiraja sangatase || 218 ||

Meaning: "Such is the special South Manasa pilgrimage," joyfully told the King of Yogis to the celibate.

अर्थ: "अशी ही विशेष 'दक्षिण मानस' यात्रा आहे," असे योगिराज त्या ब्रह्मचाऱ्याला आनंदाने सांगत होते.

Ovi 219: आतां उत्तरमानसासी । सांगेन विधि आहे कैशी । संकल्प करोनिया हर्षी । निघावें तुवां बाळका ॥ २१९ ॥

Transliteration: Ata uttaramanasasi | Sangena vidhi ahe kaishi | Sankalpa karoniya harshi | Nighave tuva balaka || 219 ||

Meaning: "Now I will tell you the ritual of North Manasa. Take the vow joyfully and set out, child."

अर्थ: "आता मी तुला 'उत्तर मानस' यात्रेचा विधी सांगतो. आनंदाने संकल्प करून तू प्रवासाला नीघ."

Ovi 220: जावें पंचगंगेसी । स्नान करीं महाहर्षी । कोटिजन्मपाप नाशी । प्रख्यात असे पुराणीं ॥ २२० ॥

Transliteration: Jave Panchagangesi | Snana kari mahaharshi | Kotijanmapapa nashi | Prakhyata ase purani || 220 ||

Meaning: "Go to Panchaganga and bathe joyfully. It is famous in the Puranas for destroying sins of a crore births."

अर्थ: "सर्वप्रथम पंचगंगेला जा. तिथे स्नान केल्याने कोटी जन्मांची पापे नष्ट होतात."

Ovi 221: पंचगंगा प्रख्यात नामें । सांगेन असतीं उत्तमें । किरणा धूतपापा नामें । तिसरी पुण्यसरस्वती ॥ २२१ ॥

Transliteration: Panchaganga prakhyata name | Sangena asati uttam | Kirana Dhutapapa name | Tisari punyasarawati || 221 ||

Meaning: "I will tell you the names of the five rivers—Kirana, Dhutapapa, and the holy Saraswati."

अर्थ: "पंचगंगेत मिसळणाऱ्या नद्यांची नावे अशी आहेत - किरणा, धूतपापा आणि तिसरी पवित्र सरस्वती."

Ovi 222: गंगा यमुना मिळोनी । पांचही ख्याति जाणोनि । नामें असती सगुणी । ऐक बाळा एकचित्तें ॥ २२२ ॥

Transliteration: Ganga Yamuna miloni | Panchahi khyati janoni | Name asati saguni | Aika bala ekachitte || 222 ||

Meaning: "Along with Ganga and Yamuna, these five rivers are famous. Listen with a focused mind, child."

अर्थ: "गंगा आणि यमुना यांसह या पाच नद्यांच्या संगमाला पंचगंगा म्हणतात."

Ovi 223: कृतयुगीं त्या नदीसी । धर्मनदी म्हणती हर्षी । धूतपापा नाम तिसी । त्रेतायुगीं अवधारा ॥ २२३

Transliteration: Krutayugi tya nadisi | Dharmanadi mhenti harshi | Dhutapapa nama tisi | Tretayugi avadhara || 223 ||

Meaning: "In Krita Yuga, she was called Dharmanadi; in Treta Yuga, she was known as Dhutapapa."

अर्थ: "कृतयुगात या नदीला 'धर्मनदी' म्हणत, तर त्रेतायुगात तिला 'धूतपापा' म्हणत."

Ovi 224: बिंदुतीर्थ द्वारापासी । नाम जाण विस्तारेंसी । कलियुगाभीतरीं तिसी । नाम झालें पंचगंगा ॥ २२४ ॥

Transliteration: Bindutirtha dwarapasi | Nama jana vistarensi | Kaliyugabhitari tisi | Nama zhale Panchaganga || 224 ||

Meaning: "Near Dwapara it was Bindutirtha, and in Kali Yuga, it is named Panchaganga."

अर्थ: "द्वापर युगात तिला 'बिंदुतीर्थ' म्हणत आणि आता कलियुगात तिला 'पंचगंगा' नाव मिळाले आहे."

Ovi 225: प्रयागासी माघमासीं । स्नान करितां फळें जैसीं । कोटिगुण पंचगंगेसी । त्याहूनि पुण्य अधिक असे ॥ २२५ ॥

Transliteration: Prayagasi maghamasi | Snana karita phale jaisi | Kotiguna Panchagangesi | Tyahuni punya adhika ase || 225 ||

Meaning: "The merit of bathing at Panchaganga is a crore times more than bathing at Prayaga in the month of Magha."

अर्थ: "माघ महिन्यात प्रयागला स्नान केल्यावर जे पुण्य मिळते, त्यापेक्षा कितीतरी जास्त पुण्य पंचगंगेत स्नान केल्यावर मिळते."

Ovi 226: ऐशापरी पंचगंगेसी । स्नान करीं गा भावेंसी । बिंदुमाधवपूजेसी । पूजा करीं गा केशवा ॥ २२६ ॥

Transliteration: Aishapari Panchagangesi | Snana kari ga bhavesi | Bindumadhavapujesi | Puja kari ga Keshava || 226 ||

Meaning: "Thus bathe at Panchaganga with devotion and worship Bindumadhava and Keshava."

अर्थ: "अशा प्रकारे पंचगंगेत भक्तीने स्नान करून बिंदुमाधव आणि केशव यांची पूजा कर."

Ovi 227: गोपालकृष्ण पूजोनि । जावें नृसिंहभुवनीं । मंगळागौरी वंदोनि । गभस्तेश्वर पूजावा ॥ २२७ ॥

Transliteration: Gopalakrishna pujoni | Jave Nrusimhabhuvani | Mangalagauri vandoni | Gabhasteshwara pujava || 227 ||

Meaning: "Worship Gopalakrishna, go to the Nrusimha temple, bow to Mangalagauri and worship Gabhasteshwara."

अर्थ: "गोपालकृष्णाची पूजा करून नृसिंह मंदिरात जावे. मंगळागौरीला वंदन करून गभस्तेश्वराची पूजा करावी."

Ovi 228: मयूखादित्यपूजेसी । तुवां जावें भक्तींसी । पुनरपि जावें हर्षी । विश्वेश्वरदर्शना ॥ २२८ ॥

Transliteration: Mayukhadityapujesi | Tuva jave bhaktinsi | Punarapi jave harshi | Vishweshwaradarshana || 228 ||

Meaning: "Worship Mayukhaditya with devotion and return joyfully for Vishweshwara's Darshan."

अर्थ: "मयूखादित्य सूर्याची भक्तीने पूजा करावी आणि पुन्हा विश्वेश्वराच्या दर्शनासाठी जावे."

Ovi 229: मागुती मुक्तिमंडपासी । तुवां जावें भक्तींसी । संकल्पावें विधींसी । निघावें उत्तरमानसा ॥ २२९ ॥

Transliteration: Maguti muktimandapasi | Tuva jave bhaktinsi | Sankalpave vidhinsi | Nighave uttaramanasa || 229 ||

Meaning: "Go back to Muktimandapa with devotion, take the vow formally and set out for North Manasa."

अर्थ: "पुन्हा मुक्तिमंडपात जाऊन भक्तीने संकल्प करावा आणि उत्तर मानस यात्रेसाठी निघावे."

Ovi 230: मग निघा तेथून । आदित्यातें पूजोन । अमर्दकेश्वर अर्चोन । पापभक्षेश्वरा पूजिजे ॥ २३० ॥

Transliteration: Maga nigha tethuna | Adityate pujona | Amardakeshwara archona | Papabhaksheshwara pujije || 230 ||

Meaning: Depart from there, worship Aditya, Amardakeshwara, and Papabhaksheshwara.

अर्थ: तिथून निघून आदित्य, अमर्दकेश्वर आणि पापभक्षेश्वर यांची पूजा करावी.

Ovi 231: नवग्रहातें पूजोनि । काळभैरवातें वंदूनि । क्षेत्रपाळातें अर्चोनि । काळकूपीं स्नान करीं ॥ २३१ ॥

Transliteration: Navagrahatate pujoni | Kalabhairavate vanduni | Kshetrapalate archoni | Kalakupi snana kari || 231 ||

Meaning: Worship the nine planets, bow to Kalabhairava, worship Kshetrapala and bathe in Kalakupa.

अर्थ: नवग्रह, काळभैरव आणि क्षेत्रपाळ यांची पूजा करून काळ विहिरीत स्नान करावे.

Ovi 232: पूजा करोनि काळेश्वरा । हंसतीर्थी स्नान करा । श्राद्धपितृकर्म सारा । ऐक बाळा एकचित्तें ॥ २३२ ॥

Transliteration: Puja karoni Kaleshwara | Hansatirthi snana kara | Shraddhapitrukarma sara | Aika bala ekachitte || 232 ||

Meaning: Worship Kaleshwara, bathe in Hansatirtha and complete the Shraddha rituals.

अर्थ: काळेश्वराची पूजा करून हंसतीर्थावर स्नान करावे आणि श्राद्धादी पितृकर्म पूर्ण करावे.

Ovi 233: कृत्तिवासेश्वरा देखा । पूजा करोनि बाळका । पुढें जाऊनि ऐका । शंखवापीं स्नान करीं ॥ २३३ ॥

Transliteration: Kruttivaseshwara dekha | Puja karoni balaka | Pudhe jauni aika | Shankhavapi snana kari || 233 ||

Meaning: Worship Kruttivaseshwara, then go forward and bathe in Shankhavapi.

अर्थ: कृत्तिवासेश्वराची पूजा करून पुढे जा आणि शंखवापी कुंडात स्नान कर.

Ovi 234: तेथें आचमन करोनि । रत्नेश्वरातें पूजोनि । सीतेश्वरा अर्चोनि । दक्षेश्वर पूजीं मग ॥ २३४ ॥

Transliteration: Tethe achamana karoni | Ratneshwarate pujoni | Siteshwara archoni | Daksheshwara puji maga || 234 ||

Meaning: Perform Achamana there, worship Ratneshwara, Siteshwara, and then Daksheshwara.

अर्थ: तिथे आचमन करून रत्नेश्वर, सीतेश्वर आणि दक्षेश्वर यांची पूजा करावी.

Ovi 235: चतुर्वक्रेश्वरीं पूजा । करीं वो बाळा तूं वोजा । पुढें स्नान करणें काजा । वृद्धकाळकूपा जावें ॥ २३५ ॥

Transliteration: Chaturvakreshwari puja | Kari vo bala tu voja | Pudhe snana karane kaja | Vruddhakalakupa jave || 235 ||

Meaning: Perform the worship of Chaturvakreshwara properly and go to Vriddha-Kalakupa for bathing.

अर्थ: चतुर्वक्रेश्वराची उत्तम पूजा करून स्नानासाठी वृद्धकाळ विहिरीकडे जावे.

Ovi 236: काळेश्वराचे पूजेसी । तुवां जावें भक्तींसी । अपमृत्येश्वरा हर्षी । पूजा करीं गा बाळका ॥ २३६ ॥

Transliteration: Kaleshwarache pujesi | Tuva jave bhaktinsi | Apamrutyeshwara harshi | Puja kari ga balaka || 236 ||

Meaning: Worship Kaleshwara with devotion and joyfully worship Apamrutyeshwara.

अर्थ: काळेश्वराची भक्तीने पूजा करावी आणि अपमृत्येश्वराची आनंदाने पूजा करावी.

Ovi 237: मंदाकिनी स्नान करणें । मध्यमेश्वरातें पूजणें । तेथोनि मग पुढें जाणें । जंबुकेश्वर पूजावया ॥ २३७ ॥

Transliteration: Mandakini snana karane | Madhyameshwara pujane | Tethoni maga pudhe jane | Jambukeshwara pujavaya || 237 ||

Meaning: Bathe in Mandakini, worship Madhyameshwara and proceed to worship Jambukeshwara.

अर्थ: मंदाकिनी नदीत स्नान करून मध्यमेश्वराचे पूजन करावे आणि त्यानंतर जंबुकेश्वराच्या पूजेसाठी जावे.

Ovi 238: वक्रतुंडपूजेसी । तुवां जावें भक्तींसी । दंडखात कूपेसी । स्नान श्राद्ध तूं करीं ॥ २३८ ॥

Transliteration: Vakratundapujesi | Tuva jave bhaktinsi | Dandakhata kupesi | Snana shraddha tu kari || 238 ||

Meaning: Worship Vakratunda (Ganesha) and perform bathing and Shraddha at Dandakhata-kupa.

अर्थ: वक्रतुंड गणपतीची भक्तीने पूजा करून दंडखात विहिरीत स्नान व श्राद्ध करावे.

Ovi 239: पुढें भूतभैरवासी । पूजिजे ईशानेश्वरासी । जैगीषव्यगुहेसी । नमन करुनि पुढें जावें ॥ २३९ ॥

Transliteration: Pudhe Bhutabhairavasi | Pujije Ishaneshwara si | Jaigishavyaguhesi | Namana karuni pudhe jave || 239 ||

Meaning: Worship Bhutabhairava and Ishaneshwara, bow at Jaigishavya's cave and move forward.

अर्थ: भूतभैरव आणि ईशानेश्वराची पूजा करून जैगीषव्य ऋषींच्या गुहेला वंदन करून पुढे जावे.

Ovi 240: घंटाकुंडीं स्नान करीं । व्यासेश्वरातें अर्चन करीं । कंदुकेश्वरातें अवधारीं । पूजा करीं गा भक्तींसी ॥ २४० ॥

Transliteration: Ghantakundi snana kari | Vyaseshwarate archana kari | Kandukeshwarate avadhari | Puja kari ga bhaktinsi || 240 ||

Meaning: Bathe in Ghantakunda, worship Vyaseshwara, and worship Kandukeshwara with devotion.

अर्थ: घंटाकुंडात स्नान करून व्यासेश्वराचे अर्चन करावे आणि कंदुकेश्वराची भक्तीने पूजा करावी.

Ovi 241: ज्येष्ठवापीं स्नान करणें । ज्येष्ठेश्वरातें पूजणें । सवेंचि तुवां पुढें जाणें । स्नान सप्तसागरांत ॥ २४१ ॥

Transliteration: Jyeshthavapi snana karane | Jyeshthashwara pujane | Savenchi tuva pudhe jane | Snana saptasagaranta || 241 ||

Meaning: Bathe in Jyeshthavapi, worship Jyeshthashwara and then bathe in the Saptasagara (Seven Seas).

अर्थ: ज्येष्ठवापी कुंडात स्नान करून ज्येष्ठेश्वराची पूजा करावी आणि पुढे जाऊन सप्तसागरात स्नान करावे.

Ovi 242: तेथोनि वाल्मीकेश्वरासी । पूजा करीं गा भक्तींसी । भीमलोटा जाऊनि हर्षी । भीमेश्वर पूजावा ॥ २४२ ॥

Transliteration: Tethoni Valmikeshwarasi | Puja kari ga bhaktinsi | Bhimalota jauni harshi | Bhimeshwara pujava || 242 ||

Meaning: From there worship Valmikeshwara and joyfully worship Bhimeshwara at Bhimalota.

अर्थ: तिथून वाल्मीकेश्वराची भक्तीने पूजा करावी आणि भीमलोटा येथे जाऊन भीमेश्वराची पूजा करावी.

Ovi 243: मातृ-पितृकुंडेसी । करणें श्राद्धविधीसी । पिशाचमोचन तीर्थेसी । पुढें जावें अवधारा ॥ २४३ ॥

Transliteration: Matru-pitrukundesi | Karane shraddhavidhisi | Pishachamochana tirthesi | Pudhe jave avadhara || 243 ||

Meaning: Perform Shraddha at Matru-pitru Kunda and move towards the Pishachamochana Tirtha.

अर्थ: मातृ-पितृ कुंडात श्राद्ध विधी करावा आणि पिशाचमोचन तीर्थाच्या दिशेने पुढे जावे.

Ovi 244: पुढें कपर्दिकेश्वरासी । पूजा करीं गा भक्तींसी । कर्कोटकवापीसी । स्नान करीं गा बाळका ॥ २४४ ॥

Transliteration: Pudhe Kapardikeshwarasi | Puja kari ga bhaktinsi | Karkotakavapisi | Snana kari ga balaka || 244 ||

Meaning: Worship Kapardikeshwara with devotion and bathe in Karkotakavapi.

अर्थ: भक्तीने पूजा करून कर्कोटकवापी कुंडात स्नान करावे.

Ovi 245: कर्कोटकेश्वरासी । पूजा करीं गा भक्तींसी । पुढें ईश्वरगंगेसी । स्नान दान करावें ॥ २४५ ॥

Transliteration: Karkotakeshwarasi | Puja kari ga bhaktinsi | Pudhe Ishwaragangesi | Snana dana karave || 245 ||

Meaning: Worship Karkotakeshwara and perform bathing and charity at Ishwaraganga.

अर्थ: कर्कोटकेश्वराची भक्तीने पूजा करून ईश्वरगंगेत स्नान आणि दान करावे.

Ovi 246: अग्नीश्वराचे पूजेसी । चक्रकुंडीं स्नानासी । तुंवा जावें भक्तींसी । श्राद्धकर्म करावें ॥ २४६ ॥

Transliteration: Agnishwarache pujesi | Chakrakundi snanasi | Tuva jave bhaktinsi | Shraddhakarma karave || 246 ||

Meaning: Worship Agnishwara and go for a bath and Shraddha at Chakrakunda.

अर्थ: अग्नीश्वराची पूजा आणि चक्रकुंडात स्नानासाठी भक्तीने जावे व तिथे श्राद्धकर्म करावे.

Ovi 247: उत्तरार्क पूजोन । मत्स्योदरीं करीं स्नान । ओंकारेश्वर अर्चोन । कपिलेश्वर पूजीं मग ॥ २४७ ॥

Transliteration: Uttaraarka pujona | Matsyodari kari snana | Omkareshwara archona | Kapileshwara puji maga || 247 ||

Meaning: Worship Uttararka Surya, bathe in Matsyodari, worship Omkareshwara and then Kapileshwara.

अर्थ: उत्तरार्क सूर्याची पूजा करून मत्स्योदरी तीर्थात स्नान करावे. ओंकारेश्वर आणि कपिलेश्वर यांची पूजा करावी.

Ovi 248: ऋणमोचन तीर्थेसी । श्राद्धादि करावीं भक्तींसी । पापविमोचनतीर्थेसी । स्नानादि श्राद्धें करावीं ॥ २४८ ॥

Transliteration: Runamochana tirthesi | Shraddhadi karavi bhaktinsi | Papavimochantirthesi | Snanadi shraddhe karavi || 248 ||

Meaning: Perform Shraddha at Runamochana Tirtha and bathe and perform rituals at Papavimochana Tirtha.

अर्थ: ऋणमोचन तीर्थावर भक्तीने श्राद्ध करावे आणि पापविमोचन तीर्थावरही स्नान-श्राद्ध उरकावे.

Ovi 249: तीर्थ कपालमोचन । स्नान श्राद्ध तर्पण । कुलस्तंभाप्रती जाऊन । पूजा करीं गा भक्तींसी ॥ २४९ ॥

Transliteration: Tirtha Kapalamochana | Snana shraddha tarpana | Kulastambhaprati jauna | Puja kari ga bhaktinsi || 249 ||

Meaning: At Kapalamochana Tirtha perform bathing, Shraddha, Tarpana and worship Kulastambha with devotion.

अर्थ: कपालमोचन तीर्थात स्नान, श्राद्ध आणि तर्पण करून कुलस्तंभाजवळ जाऊन भक्तीने पूजा करावी.

Ovi 250: असे तीर्थ वैतरणी । श्राद्ध करावें तेथें स्नानीं । विधिपूर्वक गोदानीं । देतां पुण्य बहुत असे ॥ २५० ॥

Transliteration: Ase tirtha Vaitarani | Shraddha karave tethe snani | Vidhipurvaka godani | Deta punya bahuta ase || 250 ||

Meaning: At Vaitarani Tirtha, bathe and perform Shraddha; donating a cow formally there brings great merit.

अर्थ: वैतरणी तीर्थात स्नान करून श्राद्ध करावे. तिथे विधीपूर्वक गोदान केल्यास मोठे पुण्य मिळते.

Ovi 251: मग जावें कपिलधारा । स्नान श्राद्ध तुम्ही करा । सवत्सेसी द्विजवरा । गोदान द्यावें परियेसा ॥ २५१ ॥

Transliteration: Maga jave Kapiladhara | Snana shraddha tumhi kara | Savatsesi dwijavara | Godana dyave pariyesa || 251 ||

Meaning: Go to Kapiladhara for bathing and Shraddha, and donate a cow with its calf to a noble Brahmin.

अर्थ: त्यानंतर कपिलधारा तीर्थावर स्नान-श्राद्ध करावे आणि वासरासह गाय ब्राह्मणाला दान द्यावी.

Ovi 252: वृषभध्वजातें पूजोन । मग निघावें तेथून । ज्वालानृसिंह वंदोन । वरुणासंगमीं तुम्हीं जावें ॥ २५२ ॥

Transliteration: Vrushabhadhwajate pujona | Maga nighave tethuna | Jwalanrusimha vandona | Varunasangami tumhi jave || 252 ||

Meaning: Worship Vrushabhadhwaja, depart from there, bow to Jwala-Nrusimha and go to the Varuna confluence.

अर्थ: वृषभध्वजाची पूजा करून ज्वालानृसिंहाचे दर्शन घ्यावे आणि वरुणा नदीच्या संगमावर जावे.

Ovi 253: स्नान श्राद्ध करोनि । केशवादित्य पूजोनि । आदिकेशव अर्चोनि । पुढें जावें परियेसा ॥ २५३ ॥

Transliteration: Snana shraddha karoni | Keshavaditya pujoni | Adikeshava archoni | Pudhe jave pariyesa || 253 ||

Meaning: Perform bathing and Shraddha, worship Keshavaditya and Adikeshava and move forward.

अर्थ: तिथे स्नान-श्राद्ध करून केशवादित्य आणि आदिकेशव यांची पूजा करून पुढे जावे.

Ovi 254: प्रल्हादतीर्थ असे बरवें । स्नान श्राद्ध तुवां करावें । प्रल्हादेश्वरातें पूजावें । एकभावें परियेसा ॥ २५४ ॥

Transliteration: Pralhadatirtha ase barave | Snana shraddha tuva karave | Pralhadeshwarate pujave | Ekabhave pariyesa || 254 ||

Meaning: At the fine Pralhada Tirtha, bathe and perform Shraddha, and worship Pralhadeshwara with focus.

अर्थ: प्रल्हाद तीर्थावर स्नान-श्राद्ध करावे आणि प्रल्हादेश्वराची एकाग्र चित्ताने पूजा करावी.

Ovi 255: कपिलधारा तीर्थ थोर । स्नान करावें मनोहर । पूजोनि त्रिलोचनेश्वर । असंख्यातेश्वरा पूजिजे ॥ २५५ ॥

Transliteration: Kapiladhara tirtha thora | Snana karave manohara | Pujoni Trilochanshwara | Asankhyateshwara pujije || 255 ||

Meaning: At the great Kapiladhara Tirtha, perform a beautiful bath, worship Trilochanshwara and Asankhyateshwara.

अर्थ: कपिलधारा तीर्थावर स्नान करून त्रिलोचनेश्वर आणि असंख्यातेश्वराची पूजा करावी.

Ovi 256: पुढें जावें महादेवासी । पूजा करीं गा भक्तींसी । द्रुपदेश्वर सादरेंसी । एकभावें अर्चावा ॥ २५६ ॥

Transliteration: Pudhe jave Mahadevasi | Puja kari ga bhaktinsi | Drupadheshwara sadarensi | Ekabhave archava || 256 ||

Meaning: Move forward to Mahadeva and worship with devotion; worship Drupadheshwara with respect and focus.

अर्थ: पुढे जाऊन महादेवाची भक्तीने पूजा करावी आणि द्रुपदेश्वराची आदराने व श्रद्धेने अर्चना करावी.

Ovi 257: गंगायमुनासरस्वतींशीं । तिन्ही लिंगें विशेषीं । पूजा करीं गा भक्तींसी । काम्यतीर्थ पाहें मग ॥ २५७ ॥

Transliteration: Ganga-Yamuna-Saraswatinshi | Tinhi linga visheshi | Puja kari ga bhaktinsi | Kamyatirtha pahe maga || 257 ||

Meaning: Worship the three special Lingas named Ganga, Yamuna, and Saraswati, then visit the Kamya Tirtha.

अर्थ: गंगा, यमुना आणि सरस्वती या नावांच्या तीन लिंगांची भक्तीने पूजा करावी आणि काम्य तीर्थाचे दर्शन घ्यावे.

Ovi 258: कामेश्वरातें पूजोनि । गोप्रतारतीर्थ स्नानीं । पंचगंगेसी जाऊनि । स्नान मागुतीं करावें ॥ २५८ ॥

Transliteration: Kameshwara te pujoni | Goprataratirtha snani | Panchagangesi jauni | Snana maguti karave || 258 ||

Meaning: Worship Kameshwara, bathe at Gopratara Tirtha, go back to Panchaganga and bathe again.

अर्थ: कामेश्वराची पूजा करून गोप्रतार तीर्थात स्नान करावे आणि पुन्हा एकदा पंचगंगेत स्नान करावे.

Ovi 259: मणिकर्णिकास्नान करणें । जलशायीतें पूजणें । हनुमंतातें नमन करणें । मोदादि पंच विनायकांसी ॥ २५९ ॥

Transliteration: Manikarnikasnana karane | Jalashayite pujane | Hanumantate namana karane | Modadi pancha Vinayakansi || 259 ||

Meaning: Bathe at Manikarnika, worship Jalashayi Vishnu, bow to Hanumanta and the five Vinayakas.

अर्थ: पुन्हा मणिकर्णिकेवर स्नान करावे, जलशायी विष्णू आणि हनुमंताला वंदन करावे व पाच विनायकांची पूजा करावी.

Ovi 260: पूजा अन्नपूर्णेसी । धुंडिराज परियेसीं । ज्ञानवापीं स्नानेंसी । ज्ञानेश्वर पूजावा ॥ २६० ॥

Transliteration: Puja Annapurnesi | Dhundiraja pariyesi | Gnyanavapi snanensi | Gnyaneshwara pujava || 260 ||

Meaning: Worship Annapurna and Dhundiraja, bathe in Jnanavapi and worship Jnaneshwara.

अर्थ: अन्नपूर्णा माता आणि धुंडिराज गणपतीची पूजा करून ज्ञानवापीत स्नान करावे व ज्ञानेश्वराची पूजा करावी.

Ovi 261: पूजीं दंडपाणीसी । मोक्षलक्ष्मीविलासासी । पूजा पंचपांडवासी । द्रौपदीदुपदविनायका ॥ २६१ ॥

Transliteration: Puji Dandapanisi | Mokshalakshmivilasasi | Puja Panchapandavasi | Draupadidupadavinayaka || 261 ||

Meaning: Worship Dandapani, Moksha-Lakshmivilasa, the five Pandavas, Draupadi, and Dupada-Vinayaka.

अर्थ: दंडपाणी, मोक्षलक्ष्मीविलास, पंचपांडव आणि द्रौपदी-दुपद विनायकांची पूजा करावी.

Ovi 262: पूजा आनंदभैरवासी । अविमुक्तेश्वर हर्षीं । पूजोनिया संभ्रमेंसी । विश्वनाथ संमुख सांगें ॥ २६२ ॥

Transliteration: Puja Anandabhairavasi | Avimukteshwara harshi | Pujoniya sambhramensi | Vishwanatha sammukha sange || 262 ||

Meaning: Worship Anandabhairava and Avimukteshwara joyfully, and then stand before Vishwanatha.

अर्थ: आनंदभैरव आणि अविमुक्तेश्वर यांची आनंदाने पूजा करून भगवान विश्वनाथांसमोर प्रार्थना करावी.

Ovi 263: उत्तरमानसयात्रेयं यथावद्या मया कृता । न्यूनातिरिक्तया शंभुः प्रीयतामनया विभुः ॥ २६३ ॥

Transliteration: Uttaramanasayātrēyaṃ yathāvadyā mayā kr̥tā | Nyūnātiriktyā śambhuḥ prīyatāmanayā vibhuḥ || 263 ||

Meaning: "I have completed this Uttara Manasa pilgrimage to the best of my ability. O Lord Shambhu, please be pleased with this devotion and forgive any errors or omissions made during the rituals."

अर्थ: "मी ही उत्तरमानसयात्रा माझ्या शक्तीनुसार यथासांग पूर्ण केली आहे. यात काही कमी-जास्त किंवा चूक झाली असल्यास, हे विभु शंभो, आपण प्रसन्न व्हावे."

Ovi 264: ऐसा मंत्र जपोनि । साष्टांगें नमस्कारुनि । मग निघावें तेथोनि । पंचक्रोशयात्रेसी ॥ २६४ ॥

Transliteration: Aisa mantra japoni | Sashtange namaskaruni | Maga nighave tethoni | Panchakroshayatresi || 264 ||

Meaning: After chanting this mantra and prostrating, depart for the 'Panchakroshi' pilgrimage.

अर्थ: हा मंत्र जपून आणि साष्टांग नमस्कार करून त्यानंतर 'पंचक्रोश' यात्रेसाठी निघावे.

Ovi 265: सिद्ध म्हणे नामधारकासी । गुरुचरित्र ऐकतां संतोषीं । येणेंचि तूं पावशी । चारी पुरुषार्थ इह सौख्य ॥ २६५ ॥

Transliteration: Siddha mhane Namadharakasi | Gurucharitra aikata santoshi | Yenechi tu pavashi | Chari purushartha iha saukhya || 265 ||

Meaning: Siddha said to Namadharaka, "By listening to Guru-charitra, you will become happy and attain the four goals and worldly happiness."

अर्थ: "सिद्धमुनी नामधारकाला म्हणाले, 'गुरुचरित्र ऐकल्याने तू संतोषी होशील आणि तुला चारही पुरुषार्थ व इहलोकीचे सुख प्राप्त होईल.'"

Ovi 266: म्हणोनि सरस्वतीगंगाधर । सांगे गुरुचरित्रविस्तार । ऐकतां होय मनोहर । सकळाभीष्टे साधिजे ॥ २६६ ॥

Transliteration: Mhanoni Saraswatigangadhara | Sange Gurucharitravistara | Aikata hoya manohara | Sakalabhishate sadhije || 266 ||

Meaning: Therefore, Saraswati Gangadhara narrates this detailed Guru-charitra; listening to it is charming and fulfills all desires.

अर्थ: "म्हणूनच सरस्वती गंगाधर गुरुचरित्राचा हा विस्तार सांगत आहेत, जो ऐकायला मधुर आहे आणि सर्व इच्छा पूर्ण करणारा आहे."

Ovi 267: इति श्रीगुरुचरित्रामृत । काशीखंडीं यात्रा निरोपित । कथा असती पुराणविख्यात । एकचत्वारिंशत्तमोऽध्यायः ॥ २६७ ॥

Transliteration: Iti Shrigurucharitramruta | Kashikhandi yatra niropita | Katha asati puranavikhyata | Ekachatwarinshattamo'dhyayaha || 267 ||

Meaning: Thus ends the forty-first chapter of the nectar of Shri Guru-charitra, describing the pilgrimage in the Kashi section.

अर्थ: "अशा प्रकारे काशीयात्रेची कथा सांगणारा, श्रीगुरुचरित्रामृतातील एक्केचाळिसावा अध्याय येथे समाप्त होत आहे."

Iti Shrigurucharitraparmakathakalpatarau Shrinrusinhasaraswatyupakhyane Siddhanamadharakasamvade Kashi Mahima Yatra Nirupan Nama Ekachatwarinshattamo-Adhyayah ||267|| 🙏🙇🏻

 Shri Gurudattatreyaarpanmastu॥

 Conclusion 

As we conclude this chapter, we realize that the physical journey to Kashi is a reflection of the internal journey toward self-realization. The detailed description of the Antargruha, Dakshina Manasa, and Uttara Manasa pilgrimages serves as a reminder of the vast spiritual heritage preserved in our scriptures.

The 41st Chapter promises that anyone who reads or listens to these divine verses with true devotion will be liberated from the cycle of birth and death. May the grace of Lord Vishweshwara and Shri Narasimha Saraswati Swami Maharaj guide you on your path. By completing this reading, may you find the same peace and fulfillment that the young seeker found at the feet of his Guru.

Note: This is an English translation and transliteration of the original 16th-century classic by Saraswati Gangadhar, meticulously prepared for global devotees of Lord Dattatreya by Mantra Stotra Jyoti With Marathi Ovi Meaning & EnglishTransliteration & Ovi 

⭐⭐⭐