Shree Guru Charitra – Chapter 42 (English script & Translation)

Shri Gurucharitra Chapter 42

( EnglishTransliteration with Marathi Ovi and meaning )

Kashishektra Mahima Varnana 

Image From -Google 

 

Introduction

Chapter 42 of the Shri Guru Charitra is a sublime confluence of geographical sanctity and spiritual devotion. It marks a pivotal moment where the physical pilgrimage to Kashi (Varanasi) is internalised through the grace of Shri Narasimha Saraswati Swami. This chapter beautifully illustrates that while the Ganges, the Moon, and the celestial Kalpavruksha each possess a unique power to cleanse, soothe, or fulfill, the feet of the Sadguru encompass all three simultaneously.

The highlight of this chapter is the deep devotion of Sayandev, who expresses his realization through a rare and soul-stirring Kannada hymn, acknowledging the Master as the manifest form of Lord Vishnu and the ultimate Truth of the Upanishads.

Note: This is an English translation and transliteration of the original 16th-century classic by Saraswati Gangadhar, meticulously prepared for global devotees of Lord Dattatreya by Mantra Stotra Jyoti With Marathi Ovi Meaning & EnglishTransliteration & Ovi 

⭐ ⭐ ⭐

Shree Ganesha Namah: Shree Saraswatya Namah:. Shree Kul Devtay Namah: Shree Padshrivallabhai Namah: Shree Nrisimha Saraswatyai Namah: Shree Gurubhyo Namah:

Ovi 1: संकल्प करोनिया मनीं । जावें स्वर्गद्वाराभुवनीं । गंगाकेशव पूजोनि । हरिश्चंद्र मंडपा जावें ॥ १ ॥

Transliteration: Saṅkalpa karoniyā manīṁ | Jāvē svargadvārā-bhuvanīṁ | Gaṅgākēśava pūjōni | Hariścandra maṇḍapā jāvē || 1 ||

Meaning: With a resolve in mind, one should visit Svargadvara, worship Gangakeshava, and then go to the Harishchandra Mandapa. 

अर्थ: मनात संकल्प करून स्वर्गद्वाराच्या ठिकाणी जावे. तिथे गंगाकेशवाची पूजा करून हरिश्चंद्र मंडपात जावे.

Ovi 2: स्वर्गद्वार असे जाण । मणिकर्णिकातीर्थ विस्तीर्ण । तुवां तेथें जावोन । संकल्पावें विधीनें ॥ २ ॥

Transliteration: Svargadvāra asē jāṇa | Maṇikarṇikātīrtha vistīrṇa | Tuvā tēthēṁ jāvēna | Saṅkalpāvē vidhīnē || 2 ||

Meaning: Svargadvara is near the vast Manikarnika Tirtha; go there and perform the ritualistic resolve. 

अर्थ: मणिकर्णिका तीर्थाजवळच स्वर्गद्वार आहे. तिथे जाऊन शास्त्रोक्त पद्धतीने यात्रेचा संकल्प सोडावा.

Ovi 3: हविष्यान्न पूर्व दिवशीं । करोनि असावें शुचीसी । प्रातःकाळीं गंगेसी । स्नान आपण करावें ॥ ३ ॥

Transliteration: Haviṣyānna pūrva divaśīṁ | Karōni asāvē śucīsī | Prātaḥkāḷīṁ gaṅgēsī | Snāna āpaṇa karāvē || 3 ||

Meaning: Eat pure food the previous day and remain clean. Take a bath in the Ganges early in the morning.

 अर्थ: यात्रेच्या आदल्या दिवशी हविष्यान्न घेऊन शुचिर्भूत राहावे आणि दुसऱ्या दिवशी पहाटे गंगेत स्नान करावे.

Ovi 4: धुंडिराजातें प्रार्थोनि । मागावें करुणावचनीं । पुनर्दर्शन दे म्हणोनि । विनवावें परियेसा ॥ ४ ॥

Transliteration: Dhuṇḍirājātē prārthōni | Māgāvē karuṇāvacanīṁ | Punardarśana dē mhaṇōni | Vinavāvē pariyēsā || 4 ||

Meaning: Pray to Lord Dhundiraja Ganesha with compassion and request Him to grant His vision again.

 अर्थ: धुंडिराज गणपतीची करुणा भाकावी आणि "मला पुन्हा तुझे दर्शन घडव," अशी विनंती करावी.

Ovi 5: मग गंगेतें नमोनि । जावें विश्वनाथभुवनीं । मग तयाते पूजोनि । भवानीशंकर पूजावा ॥ ५ ॥

Transliteration: Maga gaṅgētēṁ namōni | Jāvē viśvanāthabhuvanīṁ | Maga tayātē pūjōni | Bhavānīśaṅkara pūjāvā || 5 ||

Meaning: After bowing to the Ganges, go to the Vishwanatha temple, worship Him, and then worship Bhavanishankara. 

अर्थ: मग गंगेला नमस्कार करून विश्वनाथाच्या मंदिरात जावे. त्यांची पूजा केल्यावर भवानीशंकराची पूजा करावी.

Ovi 6: मग जावें मुक्तिमंडपासीं । नमोनि निघावें संतोषीं । धुंडिराजाचे पूजेसी । पुनरपि जावें परियेसा ॥ ६ ॥

Transliteration: Maga jāvē muktimaṇḍapāsīṁ | Namōni nighāvē santōṣīṁ | Dhuṇḍirājācē pūjēsī | Punarapi jāvē pariyēsā || 6 ||

Meaning: Then go to the Mukti Mandapa, bow happily, and go back once more to worship Dhundiraja.

 अर्थ: त्यानंतर मुक्तिमंडपात जाऊन वंदन करावे आणि पुन्हा एकदा धुंडिराजाची पूजा करण्यासाठी जावे.

Ovi 7: मागुती यावें महाद्वारा । विश्वेश्वर-पूजा करा । मोदादि पंच विघ्नेश्वरा । नमन करावें दंडपाणीसी ॥ ७ ॥

Transliteration: Māgutī yāvē mahādvārā | Viśvēśvara-pūjā karā | Mōdādi pañca vighnēśvarā | Namana karāvē daṇḍapāṇīsī || 7 ||

Meaning: Return to the main gate, worship Vishweshwara, and bow to the five Vinayakas and Dandapani. 

अर्थ: पुन्हा महाद्वारातून विश्वेश्वराची पूजा करावी. पाच विनायकांना आणि दंडपाणीला नमस्कार करावा.

Ovi 8: पूजा आनंदभैरवासी । मागुतीं यावें मणिकर्णिकेसी । पूजोनिया ईश्वरासी । सिद्धिविनायक पूजावा ॥ ८ ॥ 

Transliteration: Pūjā ānandabhairavāsī | Māgutīṁ yāvē maṇikarṇikēsī | Pūjōniyā īśvarāsī | Siddhivināyaka pūjāvā || 8 ||

 Meaning: Worship Anandabhairava, return to Manikarnika, worship the Lord and Siddhivinayaka. 

अर्थ: आनंदभैरवाची पूजा करून पुन्हा मणिकर्णिकेवर यावे आणि तिथे ईश्वराची व सिद्धिविनायकाची पूजा करावी.

Ovi 9: गंगाकेशव पूजोनि । ललितादेवीसी नमोनि । राजसिद्धेश्वर आणा ध्यानीं । दुर्लभेश्वर पूजावा ॥ ९ ॥ 

Transliteration: Gaṅgākēśava pūjōni | Lalitādēvīsī namōni | Rājasiddhēśvara āṇā dhyānīṁ | Durlabhēśvara pūjāvā || 9 ||

 Meaning: Worship Gangakeshava, bow to Lalita Devi, meditate on Rajasiddheshwara, and worship Durlabheshwara. 

अर्थ: गंगाकेशव आणि ललिता देवीला वंदन करून राजसिद्धेश्वर व दुर्लभेश्वर यांची पूजा करावी.

Ovi 10: सोमनाथ पूजा करीं । पुढें शूलटंकेश्वरी । मग पूजा वाराहेश्वरी । दशाश्वमेध पूजा मग ॥ १० ॥

 Transliteration: Sōmanātha pūjā karīṁ | Puḍhē śūlaṭaṅkēśvarī | Maga pūjā vārāhēśvarī | Daśāśvamēdha pūjā maga || 10 ||

 Meaning: Worship Somnatha, Shulatankeshwari, Varahishwari, and then Dashashwamedha Ishwara. 

अर्थ: सोमनाथ, शूलटंकेश्वर आणि वाराहेश्वराची पूजा करून दशाश्वमेध ईश्वराची पूजा करावी.

Ovi 11: बंदी देवीतें पूजोनि । सर्वेश्वरातें नमोनि । केदारेश्वर धरा ध्यानीं । हनुमंतेश्वर पूजावा ॥ ११ ॥

 Transliteration: Bandī dēvītēṁ pūjōni | Sarvēśvarātē namōni | Kēdārēśvara dharā dhyānīṁ | Hanumantēśvara pūjāvā || 11 ||

Meaning: Worship Bandi Devi, bow to Sarveshwara, meditate on Kedareshwara, and worship Hanumanteshwara. 

अर्थ: बंदी देवी आणि सर्वेश्वराला नमन करून केदारेश्वर व हनुमंतेश्वराचे पूजन करावे.

Ovi 12: मग पूजावा संगमेश्वरी । लोलार्कातें अवधारीं । अर्कविनायका पूजा करीं । दुर्गाकुंडीं स्नान मग ॥ १२ ॥

 Transliteration: Maga pūjāvā saṅgamēśvarī | Lōlārkātē avadhārīṁ | Arkavināyakā pūjā karīṁ | Durgākuṇḍīṁ snāna maga || 12 || 

Meaning: Worship Sangameshwar and Lolarka, worship Arkavinayaka, and then bathe in Durga Kund. 

अर्थ: मग संगमेश्वर, लोलार्क आणि अर्कविनायकाची पूजा करून दुर्गा कुंडात स्नान करावे.

Ovi 13: आर्यादुर्गां देवी पूजोनि । दुर्गा गणेश ध्याऊनि । पुनर्दर्शन दे म्हणोनि । प्रार्थावें तयासी ॥ १३ ॥

 Transliteration: Āryādurgāṁ dēvī pūjōni | Durgā gaṇēśa dhyāūni | Punardarśana dē mhaṇōni | Prārthāvē tayāsī || 13 ||

 Meaning: Worship Aryadurga Devi and Durga Ganesha, praying to them for another vision. 

अर्थ: आर्यादुर्गा देवी आणि दुर्गा गणेशाची पूजा करून "पुन्हा दर्शन द्या," अशी प्रार्थना करावी.

Ovi 14: विश्वकूपेंत ईश्वरासी । कर्दमतीर्थी स्नान हर्षी । कर्दमेश्वरपूजेसी । तुवां जावें बाळका ॥ १४ ॥

 Transliteration: Viśvakūpēnta īśvarāsī | Kardamatīrthī snāna harṣī | Kardamēśvarapūjēsī | Tuvā jāvē bāḷakā || 14 || 

Meaning: Remember the Lord in Vishwakupa, bathe joyfully in Kardama Tirtha, and go for Kardameshwar's worship. 

अर्थ: विश्वविहिरीतील ईश्वराचे स्मरण करून कर्दम तीर्थात स्नान करावे आणि कर्दमेश्वराची पूजा करावी.

Ovi 15: जावें कर्दमकूपासी । पूजा मग सोमनाथासी । मग विरुपालिंगासी । पूजा करीं ब्रह्मचारी ॥ १५ ॥

 Transliteration: Jāvē kardamakūpāsī | Pūjā maga sōmanāthāsī | Maga virupāliṅgāsī | Pūjā karī brahmacārī || 15 ||

Meaning: Go to Kardama Kupa, worship Somnatha and then Virupaksha Linga. 

अर्थ: कर्दम विहिरीचे दर्शन घेऊन सोमनाथ आणि विरुपाक्ष लिंगाची पूजा करावी.

Ovi 16: पुढें जावें नीलकंठासी । पूजा करीं गा भावेंसी । कर जोडोनि भक्तींसी । कर्दमेश्वर पूजावा ॥ १६ ॥

 Transliteration: Puḍhē jāvē nīlakaṇṭhāsī | Pūjā karī gā bhāvēnsī | Kara jōḍōni bhaktīnsī | Kardamēśvara pūjāvā || 16 ||

 Meaning: Next, go to Nilkantha, worship with devotion, and pray to Kardameshwar with folded hands.

 अर्थ: त्यानंतर नीलकंठ महादेवाची भक्तीने पूजा करावी आणि हात जोडून कर्दमेश्वराची प्रार्थना करावी.

Ovi 17: पुनर्दर्शन आम्हांसी । दे म्हणावें भक्तींसी । मग निघावें वेगेंसी । नागनाथाचे पूजेतें ॥ १७ ॥

 Transliteration: Punardarśana āmhānsī | Dē mhaṇāvē bhaktīnsī | Maga nighāvē vēgēnsī | Nāganāthācē pūjētēṁ || 17 ||

 Meaning: Request another vision with devotion and then quickly leave for Naganatha's worship. 

अर्थ: "मला पुन्हा दर्शन द्या," अशी विनंती करून वेगाने नागनाथाच्या पूजेसाठी निघावे.

Ovi 18: पुढें पूजीं चामुंडेसी । मोक्षेश्वरा परियेसीं । वरुणेश्वर भक्तींसी । पूजा करीं गा बाळका ॥ १८ ॥

Transliteration: Puḍhē pūjīṁ cāmuṇḍēsī | Mōkṣēśvarā pariyēsīṁ | Varuṇēśvara bhaktīnsī | Pūjā karī gā bāḷakā || 18 ||

 Meaning: Worship Chamunda, Moksheshwara, and Varuneshwara with deep devotion.

 अर्थ: चामुंडा देवी, मोक्षेश्वर आणि वरुणेश्वर यांची भक्तीने पूजा करावी.

Ovi 19: वीरभद्रपूजेसी । जावोनि द्वितीय दुर्गेसी । अर्चावें विकटाक्षा देवीसी । पूजा करीं मनोभावें ॥ १९ ॥

 Transliteration: Vīrabhadrapūjēsī | Jāvōni dvitīya durgēsī | Arcāvē vikaṭākṣā dēvīsī | Pūjā karī manōbhāvēṁ || 19 ||

 Meaning: Go for Virabhadra's worship, then to the second Durga (Vikataksha) and worship with a pure heart. 

अर्थ: वीरभद्राची पूजा करून दुसऱ्या दुर्गा देवीची (विकटाक्षा) मनोभावे अर्चना करावी.

Ovi 20: पूजीं भैरव उन्मत्त । विमळार्जुन प्रख्यात । काळकूटदेवाप्रत । पूजा करीं गा बाळका ॥ २० ॥

 Transliteration: Pūjīṁ bhairava unmatta | Vimaḷārjuna prakhyāta | Kāḷakūṭadēvāprata | Pūjā karī gā bāḷakā || 20 || 

Meaning: Worship Unmatta Bhairava, the famous Vimalarjuna, and Lord Kalakuta. 

अर्थ: उन्मत्त भैरव, विमळार्जुन आणि काळकूट देवाचे पूजन करावे.

Ovi 21: पूजा करीं महादेवासी । नंदिकेश्वर भैरवासी । भृंगेश्वर विशेषीं । पूजा करीं मनोहर ॥ २१ ॥

 Transliteration: Pūjā karī mahādēvāsī | Nandikēśvara bhairavāsī | Bhr̥ṅgēśvara viśēṣīṁ | Pūjā karī manōhara || 21 ||

 Meaning: Perform beautiful worship of Mahadeva, Nandikeshwara Bhairava, and especially Bhringeshwara.

 अर्थ: महादेव, नंदी, भैरव आणि भृंगेश्वर यांची सुंदर पूजा करावी.

Ovi 22: गणप्रियासी पूजोनि । विरुपाक्षातें नमोनि । यक्षेश्वर अर्चोनि । विमलेश्वर पूजीं मग ॥ २२ ॥

 Transliteration: Gaṇapriyāsī pūjōni | Virupākṣātē namōni | Yakṣēśvara arcōni | Vimalēśvara pūjīṁ maga || 22 ||

 Meaning: After worshipping Ganapriya and bowing to Virupaksha, adore Yaksheshwara and then Vimaleshwara. 

अर्थ: गणप्रिय आणि विरुपाक्षाला वंदन करून यक्षेश्वर व विमलेश्वराची पूजा करावी.

Ovi 23: भीमचंडीं शक्तीसी । पूजीं चंडीविनायकासी । रविरक्ताक्ष गंधर्वासी । पूजा करीं मनोभावें ॥ २३ ॥

 Transliteration: Bhīmacaṇḍīṁ śaktīsī | Pūjīṁ caṇḍīvināyakāsī | Raviraktākṣa gandharvāsī | Pūjā karī manōbhāvēṁ || 23 ||

 Meaning: Worship Bhimachandi Shakti, Chandivinayaka, and Raviraktaksha Gandharva with devotion. 

अर्थ: भीमचंडी शक्ती, चंडीविनायक आणि रविरक्ताक्ष गंधर्व यांची मनोभावे पूजा करावी.

Ovi 24: ज्ञानेश्वर असे थोर । पूजा पुढें अमृतेश्वर । गंधर्वसागर मनोहर । पूजा करीं गा भक्तींसी ॥ २४ ॥

 Transliteration: Jñānēśvara asē thōra | Pūjā puḍhē amr̥tēśvara | Gandharvasāgara manōhara | Pūjā karī gā bhaktīnsī || 24 || 

Meaning: Worship the great Jnaneshwara, then Amriteshwara, and the beautiful Gandharvasagara with devotion.

 अर्थ: ज्ञानेश्वर, अमृतेश्वर आणि गंधर्वसागर यांची भक्तीने पूजा करावी.

Ovi 25: नरकार्णव तरावयासी । पूजीं भीमचंडीसी । विनवावें तुम्हीं त्यासी । पुनर्दर्शन दे म्हणावें ॥ २५ ॥

 Transliteration: Narakārṇava tarāvayāsī | Pūjīṁ bhīmacaṇḍīsī | Vinavāvē tumhīṁ tyāsī | Punardarśana dē mhaṇāvē || 25 ||

 Meaning: To cross the ocean of hell, worship Bhimachandi and request her for another vision.

 अर्थ: नरकयातनांतून सुटण्यासाठी भीमचंडीची पूजा करून तिला पुन्हा दर्शनाची विनंती करावी.

Ovi 26: एकपादविनायकासी । पुढें पूजीं भैरवासी । संगमेश्वरा भरंवसीं । पूजा करीं गा ब्रह्मचारी ॥ २६ ॥

Transliteration: Ēkapādavināyakāsī | Puḍhē pūjīṁ bhairavāsī | Saṅgamēśvarā bharanvasīṁ | Pūjā karī gā brahmacārī || 26 || 

Meaning: Worship Ekapada Vinayaka, then Bhairava and Sangameshwara with full faith. 

अर्थ: एकपाद विनायक, भैरव आणि संगमेश्वर यांची पूर्ण विश्वासाने पूजा करावी.

Ovi 27: भूतनाथ सोमनाथ । कालनाथ असे विख्यात । पूजा करीं गा त्वरित । कपर्दिकेश्वरलिंगाची ॥ २७ ॥

 Transliteration: Bhūtanātha sōmanātha | Kālanātha asē vikhyāta | Pūjā karī gā tvarita | Kapardikēśvaraliṅgācī || 27 ||

 Meaning: Worship Bhutanatha, Somnatha, the famous Kalanatha, and swiftly worship the Kapardikeshwara Linga.

 अर्थ: भूतनाथ, सोमनाथ आणि प्रसिद्ध कालनाथाची पूजा करून कपर्दिकेश्वर लिंगाचे पूजन करावे.

Ovi 28: नागेश्वर कामेश्वर । पुढें पूजीं गणेश्वर । पूजा करीं विश्वेश्वर । चतुर्मुख विनायका ॥ २८ ॥

 Transliteration: Nāgēśvara kāmēśvara | Puḍhē pūjīṁ gaṇēśvara | Pūjā karī viśvēśvara | Chaturmukh vināyakā || 28 ||

 Meaning: Worship Nageshwara, Kameshwara, then Ganeshwara, Vishweshwara, and the four-faced Vinayaka.

 अर्थ: नागेश्वर, कामेश्वर, गणेश्वर, विश्वेश्वर आणि चतुर्मुख विनायकाची पूजा करावी.

Ovi 29: पूजीं देहलीविनायकासी । पूजीं गणेश षोडशीं । उदंडगणेश षोडशीं । पूजा करीं मनोहर ॥ २९ ॥

 Transliteration: Pūjīṁ dēhalīvināyakāsī | Pūjīṁ gaṇēśa ṣōḍaśīṁ | Udaṇḍagaṇēśa ṣōḍaśīṁ | Pūjā karī manōhara || 29 ||

 Meaning: Worship Dehali Vinayaka and the sixteen Ganeshas beautifully.

 अर्थ: देहलीविनायक आणि सोळा गणेश (षोडश गणेश) यांची सुंदर पूजा करावी.

Ovi 30: उत्कलेश्वर महाथोर । असे लिंग मनोहर । पुढें एकादश रुद्र । तयांचें पूजन करावें ॥ ३० ॥

 Transliteration: Utkalēśvara mahāthōra | Asē liṅga manōhara | Puḍhē ēkādaśa rudra | Tayāñcēṁ pūjana karāvē || 30 ||

 Meaning: The great Utkaleshwara Linga is beautiful; then perform the worship of the eleven Rudras. 

अर्थ: उत्कलेश्वर या महान लिंगाचे आणि त्यानंतर अकरा रुद्रांचे पूजन करावे.

Ovi 31: जावें तपोभूमीसी । पूजा करीं गा भक्तींसी । रामेश्वर महाहर्षीं । पूजीं मग सोमनाथ ॥ ३१ ॥

 Transliteration: Jāvē tapōbhūmīsī | Pūjā karī gā bhaktīnsī | Rāmēśvara mahāharṣīṁ | Pūjīṁ maga sōmanātha || 31 ||

 Meaning: Go to the Tapobhumi and worship with devotion. With great joy, worship Rameshwar and then Somnath. 

अर्थ: तपोभूमीत जाऊन भक्तीने पूजा करावी. रामेश्वराची मोठ्या आनंदाने पूजा करून मग सोमनाथाची पूजा करावी.

Ovi 32: भरतेश्वर असे थोर । लक्ष्मणेश्वर मनोहर । पूजीं मग शत्रुघ्नेश्वर । भूमिदेवी अर्चीं मग ॥ ३२ ॥

 Transliteration: Bharatēśvara asē thōra | Lakṣmaṇēśvara manōhara | Pūjīṁ maga śatrughnēśvara | Bhūmidēvī arcīṁ maga || 32 || 

Meaning: Worship the great Bharateshwar, the beautiful Lakshmaneshwar, then Shatrughneshwar, and finally adore Bhumidevi. 

अर्थ: भरतेश्वर, लक्ष्मणेश्वर, शत्रुघ्नेश्वर आणि भूमिदेवी यांची भक्तीने अर्चना करावी.

Ovi 33: नकुळेश्वर पूजोन । करीं रामेश्वरध्यान । पुनर्दर्शन दे म्हणोन । विनवावें परियेसा ॥ ३३ ॥

 Transliteration: Nakuḷēśvara pūjōna | Karīṁ rāmēśvaradhyāna | Punardarśana dē mhaṇōna | Vinavāvē pariyēsā || 33 || 

Meaning: After worshipping Nakuleshwar, meditate on Rameshwar and pray, "Grant me Your vision again." 

अर्थ: नकुळेश्वर आणि रामेश्वराची पूजा करून पुन्हा दर्शनासाठी प्रार्थना करावी.

Ovi 34: असंख्यातर तीर्थ वरुण । तेथें करा तुम्हीं नमन । असंख्यात लिंगें जाण । पूजा करावी भक्तींसी ॥ ३४ ॥

Transliteration: Asaṅkhyātara tīrtha varuṇa | Tēthēṁ karā tumhīṁ namana | Asaṅkhyāta liṅgēṁ jāṇa | Pūjā karāvī bhaktīnsī || 34 || 

Meaning: Bow to the countless holy spots along the Varuna river and worship the numerous Lingas with devotion. 

अर्थ: वरुणा नदीच्या काठी असलेल्या असंख्य तीर्थांना नमन करून तिथल्या शिवलिंगांची पूजा करावी.

Ovi 35: पुढें असे लिंग थोर । नामें देव सिद्धेश्वर । पूजा करीं गा मनोहर । पशुपाणि विनायक ॥ ३५ ॥

 Transliteration: Puḍhē asē liṅga thōra | Nāmēṁ dēva siddhēśvara | Pūjā karī gā manōhara | Paśupāṇi vināyaka || 35 ||

 Meaning: Next is the great Linga named Siddheshwar; perform its beautiful worship along with Pashupani Vinayaka. 

अर्थ: सिद्धेश्वर लिंगाची आणि पशुपाणि विनायकाची सुंदर पूजा करावी.

Ovi 36: याची पूजा करोनि । पृथ्वीश्वरातें नमोनि । शरयूकूपीं स्नान करोनि । कपिलधारा स्नान करीं ॥ ३६ ॥

Transliteration: Yācī pūjā karōni | Pr̥thvīśvarātē namōni | Śarayūkūpīṁ snāna karōni | Kapiladhārā snāna karī || 36 || 

Meaning: After worshipping him and bowing to Prithvishwara, bathe in the Sarayu well and then in Kapiladhara. 

अर्थ: सिद्धेश्वराची पूजा करून पृथ्वीश्वराला नमन करावे, शरयू विहिरीत आणि कपिलधारा तीर्थात स्नान करावे.

Ovi 37: वृषभध्वजा पूजोनि । ज्वालानृसिंहाचे वंदी चरणीं । वरुणासंगमीं स्नान करोनि । श्राद्धादि कर्मे करावीं ॥ ३७ ॥

 Transliteration: Vr̥ṣabhadhvajā pūjōni | Jvālān r̥siṁhācē vandī caraṇīṁ | Varuṇāsaṅgamīṁ snāna karōni | Śrāddhādi karmē karāvīṁ || 37 ||

 Meaning: Worship Vrishabhadhwaja, bow at the feet of Jvala Narasimha, bathe at the Varuna confluence, and perform ancestral rites. 

अर्थ: वृषभध्वज आणि ज्वालानृसिंहाचे पूजन करून वरुणा संगमावर स्नान करावे व श्राद्धादी कर्मे उरकावीत.

Ovi 38: संगमेश्वर पूजावा । सर्वविनायक बरवा । पुढें पूजीं तूं केशवा । भावें करुनि ब्रह्मचारी ॥ ३८ ॥

 Transliteration: Saṅgamēśvara pūjāvā | Sarvavināyaka baravā | Puḍhē pūjīṁ tū kēśavā | Bhāvē karuni brahmacārī || 38 ||

 Meaning: O Brahmachari, worship Sangameshwar and the auspicious Sarva-Vinayaka, and then worship Lord Keshava with devotion. 

अर्थ: संगमेश्वर, सर्वविनायक आणि भगवान केशवाची भक्तीने पूजा करावी.

Ovi 39: पूजा प्रल्हादेश्वरासी । स्नान कपिलातीर्थासी । त्रिलोचनेश्वरासी । पूजा करीं गा भक्तीनें ॥ ३९ ॥

Transliteration: Pūjā pralhādēśvarāsī | Snāna kapilātīrthāsī | Trilōcanēśvarāsī | Pūjā karī gā bhaktīnē || 39 ||

 Meaning: Worship Pralhadheshwara, bathe in Kapila Tirtha, and worship Trilochana Mahadeva with devotion.

 अर्थ: प्रल्हादेश्वर, कपिला तीर्थ आणि त्रिलोचनेश्वराची भक्तीने पूजा करावी.

Ovi 40: पुढें असे महादेव । पंचगंगातीर ठाव । पूजा करीं गा भक्तिभावें । तया बिंदुमाधवासी ॥ ४० ॥

Transliteration: Puḍhē asē mahādēva | Pañcagaṅgātīra ṭhāva | Pūjā karī gā bhaktibhāvē | Tayā bindumādhavāsī || 40 || 

Meaning: Further ahead on the banks of Panchaganga is Mahadeva; worship Bindumadhava there with deep faith. 

अर्थ: पंचगंगा तीरावर असलेल्या बिंदुमाधवाची भक्तीने पूजा करावी.

Ovi 41: पूजीं मंगळागौरीसी । गभस्तेश्वरा परियेसीं । वसिष्ठ वामदेवासी । पर्वतेश्वर पूजावा ॥ ४१ ॥

 Transliteration: Pūjīṁ maṅgaḷāgaurīsī | Gabhastēśvarā pariyēsīṁ | Vasiṣṭha vāmadēvāsī | Parvatēśvara pūjāvā || 41 || 

Meaning: Worship Mangalagauri, Gabhasteshwara, Vashistha-Vamadeva, and Parvateshwara. 

अर्थ: मंगळागौरी, गभस्तेश्वर, वसिष्ठ-वामदेव आणि पर्वतेश्वराची पूजा करावी.

Ovi 42: महेश्वराचे पूजेसी । पुढें सिद्धिविनायकासी । पूजा सप्तवर्णेश्वरासी । सर्वगणेश पूजावा ॥ ४२ ॥

 Transliteration: Mahēśvarācē pūjēsī | Puḍhē siddhivināyakāsī | Pūjā saptavarṇēśvarāsī | Sarvagaṇēśa pūjāvā || 42 || 

Meaning: Worship Maheshwara, followed by Siddhivinayaka, Saptavarneshwara, and Sarva-Ganesha. 

अर्थ: महेश्वर, सिद्धिविनायक, सप्तवर्णेश्वर आणि सर्वगणेशाची पूजा करावी.

Ovi 43: मग जावें मणिकर्णिके । स्नान करावें विवेकें । विश्वेश्वरातें स्मरोनि निकें । महादेव पूजावा ॥ ४३ ॥

 Transliteration: Maga jāvē maṇikarṇikē | Snāna karāvē vivēkēṁ | Viśvēśvarātē smarōni nikēṁ | Mahādēva pūjāvā || 43 ||

 Meaning: Then go to Manikarnika, bathe with awareness, and worship Mahadeva while remembering Vishweshwara. 

अर्थ: मग पुन्हा मणिकर्णिकेवर स्नान करून विश्वेश्वराचे स्मरण करत महादेवाची पूजा करावी.

Ovi 44: मग जावें मुक्तिमंडपासी । नमन करावे विष्णूसी । पूजीं दंडपाणीसी । धुंडिराज अर्चावा ॥ ४४ ॥

 Transliteration: Maga jāvē muktimaṇḍapāsī | Namana karāvē viṣṇūsī | Pūjī daṇḍapāṇīsī | Dhuṇḍirāja arcāvā || 44 ||

 Meaning: Next, go to Mukti Mandapa, bow to Vishnu, worship Dandapani, and adore Dhundiraja. 

अर्थ: मुक्तिमंडपात विष्णूला नमन करून दंडपाणी आणि धुंडिराज गणपतीची अर्चना करावी.

Ovi 45: आनंदभैरव पूजोनि । आदित्येशा नमोनि । पूजा करीं गा भक्तींसी । मोदादि पंचविनायका ॥ ४५ ॥

 Transliteration: Ānandabhairava pūjōni | Ādityēśā namōni | Pūjā karī gā bhaktīnsī | Mōdādi pañcavināyakā || 45 ||

 Meaning: Worship Anandabhairava, bow to Adityesha, and worship the five Vinayakas (Moda etc.) with devotion.

 अर्थ: आनंदभैरव आणि आदित्येशाला नमन करून पाच विनायकांची पूजा करावी.

Ovi 46: पूजा करीं गा विश्वेश्वरासी । मोक्षलक्ष्मीविलासासी । नमोनि देवा संमुखेसी । मंत्र म्हणावा येणेंपरी ॥ ४६ ॥

 Transliteration: Pūjā karī gā viśvēśvarāsī | Mōkṣalakṣmīvilāsāsī | Namōni dēvā sammukhēsī | Mantra mhaṇāvā yēṇēparī || 46 ||

 Meaning: Worship Vishweshwara and Moksha-Lakshmivilasa; bow before the Lord and chant the following mantra. 

अर्थ: विश्वेश्वर आणि मोक्षलक्ष्मीविलासाची पूजा करून देवाच्या समोर उभे राहून पुढील मंत्र म्हणावा.

Ovi 47: जय विश्वेश विश्वात्मन्‌ काशीनाथ जगत्पते । त्वत्प्रसादान्महादेव कृता क्षेत्रप्रदक्षिणा ॥ ४७ ॥

 Transliteration: Jaya viśvēśa viśvātman kāśīnātha jagatpatē | Tvatprasādānamahādēva kr̥tā kṣētrapradakṣiṇā || 47 ||

 Meaning: "Glory to the Lord of the Universe, the Soul of all, the Master of Kashi! O Mahadeva, by Your grace, this circumambulation of the holy land is completed."

 अर्थ: "हे विश्वेशा, विश्वात्म्या, काशीनाथा, जगत्पती महादेवा! आपल्या कृपेने ही काशी क्षेत्राची प्रदक्षिणा पूर्ण झाली आहे."

Ovi 48: अनेकजन्मपापानि कृतानि मम शंकर । गतानि पंचक्रोशात्मा कृता लिंगप्रदक्षिणा ॥ ४८ ॥

 Transliteration: Anēkajanmapāpāni kr̥tāni mama śaṅkara | Gatāni pañcakrōśātmā kr̥tā liṅgapradakṣiṇā || 48 || 

Meaning: "O Shankara, the sins of my many births have been destroyed by this Panchakroshi circumambulation of the Lingas." 

अर्थ: "हे शंकरा, माझ्या अनेक जन्मांची पापे या पंचक्रोशी लिंगप्रदक्षिणेमुळे नष्ट झाली आहेत."

Ovi 49: ऐसा मंत्र जपोन । पुढें करावें शिवध्यान । मुक्तिमंडपा येवोन । आठां ठायीं वंदावें ॥ ४९ ॥

 Transliteration: Aisā mantra japōna | Puḍhē karāvē śivadhyāna | Muktimaṇḍapā yēvōna | Āṭhāṁ ṭhāyīṁ vandāvē || 49 ||

 Meaning: Chanting this mantra, meditate on Lord Shiva; then come to Mukti Mandapa and bow at the eight spots. 

अर्थ: हा मंत्र जपून शिवाचे ध्यान करावे आणि मुक्तिमंडपात येऊन आठ ठिकाणांना वंदन करावे.

Ovi 50: प्रथम मुक्तिमंडपासी । नमन करावें परियेसीं । वंदोनि स्वर्गमंडपासी । जावें ऐश्वर्यमंडपा ॥ ५० ॥

 Transliteration: Prathama muktimaṇḍapāsī | Namana karāvē pariyēsīṁ | Vandōni svargamaṇḍapāsī | Jāvē aiśvaryamaṇḍapā || 50 ||

 Meaning: First, bow to Mukti Mandapa, then to Svarga Mandapa, and proceed to Aishwarya Mandapa.

 अर्थ: प्रथम मुक्तिमंडपाला, मग स्वर्गमंडपाला वंदन करून ऐश्वर्यमंडपात जावे.

Ovi 51: ज्ञानमंडपा नमोनि । मोक्षलक्ष्मीविलासस्थानीं । मुक्तिमंडपा वंदोनि । आनंदमंडपा जावें तुवा ॥ ५१ ॥

 Transliteration: Jñānamaṇḍapā namōni | Mōkṣalakṣmīvilāsasthānīṁ | Muktimaṇḍapā vandōni | Ānandamaṇḍapā jāvē tuvā || 51 ||

 Meaning: Bow at Jnana Mandapa and Moksha-Lakshmivilasa; after honoring Mukti Mandapa, go to Ananda Mandapa. 

अर्थ: ज्ञानमंडप, मोक्षलक्ष्मीविलास आणि मुक्तिमंडपाला वंदन करून आनंदमंडपात जावे.

Ovi 52: पुढें वैराग्यमंडपासी । तुवां जावें भक्तींसी । येणेंपरी यात्रेसी । करीं गा बाळा ब्रह्मचारी ॥ ५२ ॥

 Transliteration: Puḍhē vairāgyamaṇḍapāsī | Tuvā jāvē bhaktīnsī | Yēṇēparī yātrēsī | Karīṁ gā bāḷā brahmacārī || 52 ||

 Meaning: Finally, visit Vairagya Mandapa with devotion. This is how, O young Brahmachari, the pilgrimage is performed. 

अर्थ: शेवटी वैराग्यमंडपात जाऊन वंदन करावे. अशा प्रकारे काशीची यात्रा पूर्ण करावी.

Ovi 53: आणिक एक प्रकार । सांगेन ऐक विचार । नित्ययात्रा मनोहर । ऐक बाळका गुरुदासा ॥ ५३ ॥

 Transliteration: Āṇika ēka prakāra | Sāṅgēna aika vicāra | Nityayātrā manōhara | Aika bāḷakā gurudāsā || 53 ||

 Meaning: "Listen, O disciple, I shall tell you another way—the beautiful daily pilgrimage (Nitya-yatra)."

 अर्थ: "आता मी तुला रोज करायची 'नित्ययात्रा' सांगतो, ती नीट ऐक," असे योगी म्हणाले.

Ovi 54: सचैल शुचि होवोनि । चक्रपुष्करणीं स्नान करोनि । देवपितर तर्पोनि । ब्राह्मणपूजा करावी ॥ ५४ ॥

 Transliteration: Sacaila śuci hōvōni | Cakrapuṣkaraṇīṁ snāna karōni | Dēvapitara tarpōni | Brāhmaṇapūjā karāvī || 54 || 

Meaning: After purifying oneself by bathing with clothes in Chakrapushkarani, perform libations for gods and ancestors and worship Brahmins.

 अर्थ: वस्त्रासह स्नान करून शुद्ध व्हावे, चक्रपुष्करणीत स्नान करून देव-पितरांचे तर्पण करावे आणि ब्राह्मणांची पूजा करावी.

Ovi 55: मग निघावें तेथोनि । पदादित्येश्वर पूजोनि । दंपत्येश्वर नमोनि । श्रीविष्णूतें पूजावे ॥ ५५ ॥

Transliteration: Maga nighāvē tēthōni | Padādityēśvara pūjōni | Dampatyēśvara namōni | Śrīviṣṇūtēṁ pūjāvē || 55 ||

Meaning: Leaving there, worship Padadityeshwara, bow to Dampatyeshwara, and worship Lord Vishnu. 

अर्थ: तिथून निघून पदादित्येश्वर, दंपत्येश्वर आणि भगवान विष्णूची पूजा करावी.

Ovi 56: मग नमावा दंडपाणि । महेश्वरातें पूजोनि । मग निघावें तेथोनि । धुंडिराज अर्चिजे ॥ ५६ ॥

Transliteration: Maga namāvā daṇḍapāṇi | Mahēśvarātē pūjōni | Maga nighāvē tēthōni | Dhuṇḍirāja arcijē || 56 ||

Meaning: Then bow to Dandapani and worship Maheshwara; from there, proceed to adore Dhundiraja. 

अर्थ: दंडपाणी आणि महेश्वराला नमन करून धुंडिराज गणपतीची पूजा करावी.

Ovi 57: ज्ञानवापीं करी स्नान । नंदिकेश्वर अर्चोन । तारकेश्वर पूजोन । पुढें जावें मग तुवां ॥ ५७ ॥

 Transliteration: Jñānavāpīṁ karī snāna | Nandikēśvara arcōna | Tārakēśvara pūjōna | Puḍhē jāvē maga tuvā || 57 || 

Meaning: Bathe in Jnana Vapi, worship Nandikeshwara and Tarakeshwara, then move forward.

 अर्थ: ज्ञानवापीत स्नान करून नंदी आणि तारकेश्वराची पूजा करून पुढे जावे.

Ovi 58: महाकाळेश्वर देखा । पूजा करीं भावें एका । दंडपाणि विनायका । पूजा करीं मनोहर ॥ ५८ ॥

Transliteration: Mahākāḷēśvara dēkhā | Pūjā karī bhāvē ēkā | Daṇḍapāṇi vināyakā | Pūjā karī manōhara || 58 ||

Meaning: Look at Mahakaleshwara and worship with concentration; perform the beautiful worship of Dandapani Vinayaka. 

अर्थ: महाकाळेश्वर, दंडपाणी आणि विनायकाची एकाग्र चित्ताने पूजा करावी.

Ovi 59: मग यात्रा विश्वेश्वर । करीं गा बाळका मनोहर । लिंग असे ओंकारेश्वर । प्रतिपदेसी पूजावा ॥ ५९ ॥

 Transliteration: Maga yātrā viśvēśvara | Karīṁ gā bāḷakā manōhara | Liṅga asē ōṅkārēśvara | Pratipadēsī pūjāvā || 59 ||

Meaning: Then complete the beautiful Vishweshwara pilgrimage. Worship the Omkareshwara Linga on the first day (Pratipada).

 अर्थ: मग विश्वेश्वराची यात्रा करावी. प्रतिपदेच्या दिवशी ओंकारेश्वर लिंगाची पूजा करावी.

Ovi 60: मत्स्योदरी तीर्थासी । स्नान करावें प्रतिपदेसी । त्रिलोचन महादेवासी । दोन्ही लिंगे असतीं जाण ॥ ६० ॥

 Transliteration: Matsyōdarī tīrthāsī | Snāna karāvē pratipadēsī | Trilōcana mahādēvāsī | Dōnhī liṅgē asatīṁ jāṇa || 60 ||

 Meaning: Bathe in Matsyodari Tirtha on Pratipada; know that there are two Lingas of Trilochana Mahadeva. 

अर्थ: प्रतिपदेला मत्स्योदरी तीर्थात स्नान करून त्रिलोचन महादेवाची पूजा करावी.

Ovi 61: तेथें बीजतिजेसी । जावें तुवां यात्रेसी । यात्रा जाण चतुर्थीसी । कांचीवास लिंग जाणा ॥ ६१ ॥

Transliteration: Tēthēṁ bījatijēsī | Jāvē tuvā yātrēsī | Yātrā jāṇa caturthīsī | Kāñcīvāsa liṅga jāṇā || 61 || 

Meaning: Perform the pilgrimage on the second and third days; on the fourth day, visit the Kanchivasa Linga.

 अर्थ: द्वितीया आणि तृतीयेला यात्रा करून चतुर्थीला कांचीवास लिंगाची पूजा करावी.

Ovi 62: रत्नेश्वर पंचमीसी । चंद्रेश्वरपूजेसी । षष्ठीसी जावें परियेसीं । ऐक शिष्या एकचित्तें ॥ ६२ ॥

 Transliteration: Ratnēśvara pañcamīsī | Candrēśvarapūjēsī | Ṣaṣṭhīsī jāvē pariyēsīṁ | Aika śiṣyā ēkacittēṁ || 62 ||

 Meaning: Worship Ratneshwara on the fifth day and Chandreshwara on the sixth; listen carefully, O disciple. 

अर्थ: पंचमीला रत्नेश्वर आणि षष्ठीला चंद्रेश्वराची पूजा करण्यासाठी जावे.

Ovi 63: सप्तमीसी केदारेश्वर । अष्टमीसी लिंग धूमेश्वर । विश्वेश्वर लिंग थोर । नवमी यात्रा महापुण्य ॥ ६३ ॥

Transliteration: Saptamīsī kēdārēśvara | Aṣṭamīsī liṅga dhūmēśvara | Viśvēśvara liṅga thōra | Navamī yātrā mahāpuṇya || 63 ||

 Meaning: Kedareshwara on the seventh, Dhumeshwara on the eighth; worshipping the great Vishweshwara on the ninth brings immense merit. 

अर्थ: सप्तमीला केदारेश्वर, अष्टमीला धूमेश्वर आणि नवमीला विश्वेश्वराची पूजा करणे महापुण्याचे आहे.

Ovi 64: कामेश्वर दशमीसी । एकादशीसी विश्वेश्वरासी । द्वादशीसी मणिकर्णिकेसी । मणिकेश्वर पूजावा ॥ ६४ ॥

 Transliteration: Kāmēśvara daśamīsī | Ēkādaśīsī viśvēśvarāsī | Dvādaśīsī maṇikarṇikēsī | Maṇikēśvara pūjāvā || 64 ||

 Meaning: Kameshwara on the tenth, Vishweshwara on the eleventh, and worship Manikeshwara at Manikarnika on the twelfth. 

अर्थ: दशमीला कामेश्वर, एकादशीला विश्वेश्वर आणि द्वादशीला मणिकर्णिकेवरील मणिकेश्वराची पूजा करावी.

Ovi 65: त्रयोदशी प्रदोषेसी । पूजा अविमुक्तेश्वरासी । चतुर्दशीसी विशेषीं । विश्वेश्वर पूजावा ॥ ६५ ॥

 Transliteration: Trayōdaśī pradōṣēsī | Pūjā avimuktēśvarāsī | Caturdaśīsī viśēṣīṁ | Viśvēśvara pūjāvā || 65 ||

 Meaning: Worship Avimukteshwara on the thirteenth (Pradosha) and especially Vishweshwara on the fourteenth. 

अर्थ: त्रयोदशीला (प्रदोष) अविमुक्तेश्वराची आणि चतुर्दशीला विशेषतः विश्वेश्वराची पूजा करावी.

Ovi 66: जे कोणी काशीवासी । असती नर परियेसीं । त्यांणीं करावी यात्रा ऐसी । नाहीं तरी विघ्न घडे ॥ ६६ ॥

 Transliteration: Jē kōṇī kāśīvāsī | Asatī nara pariyēsīṁ | Tyāṇīṁ karāvī yātrā aisī | Nāhīṁ tarī vighna ghaḍē || 66 ||

 Meaning: Those who reside in Kashi must perform this pilgrimage; otherwise, obstacles arise in their lives. 

अर्थ: काशीत राहणाऱ्या लोकांनी ही यात्रा अशाच प्रकारे करावी, अन्यथा त्यांच्या कार्यात विघ्न येते.

Ovi 67: शुक्लपक्षीं येणेंपरी । यात्रा करीं मनोहरी । कृष्णपक्ष आलियावरी । यात्रा करा सांगेन ॥ ६७ ॥

 Transliteration: Śuklapakṣīṁ yēṇēparī | Yātrā karī manōharī | Kr̥ṣṇapakṣa āliyāvarī | Yātrā karā sāṅgēna || 67 || 

Meaning: This is the beautiful pilgrimage for the bright fortnight (Shukla-paksha); now I shall tell you the rituals for the dark fortnight (Krishna-paksha).

 अर्थ: ही झाली शुक्ल पक्षाची यात्रा. आता कृष्ण पक्षातील यात्रेचा विधी सांगतो.

Ovi 68: चतुर्दशी धरोनि । यात्रा करा प्रतिदिनीं । सांगेन ऐका विधानीं । एकचित्तें परियेसा ॥ ६८ ॥

 Transliteration: Caturdaśī dharōni | Yātrā karā pratidinī | Sāṅgēna aikā vidhānīṁ | Ēkacittēṁ pariyēsā || 68 || 

Meaning: Starting from the fourteenth, perform the pilgrimage daily; listen to the procedure with full attention. 

अर्थ: वद्य चतुर्दशीपासून दररोज कशी यात्रा करावी, ते एकाग्र चित्ताने ऐका.

Ovi 69: वरुणानदीं करा स्नान । करा शैल्येश्वरदर्शन । संगमेश्वर पूजोन । संगमीं स्नान तये दिनीं ॥ ६९ ॥

Transliteration: Varuṇānadīṁ karā snāna | Karā śailyēśvaradarśana | Saṅgamēśvara pūjōna | Saṅgamīṁ snāna tayē dinīṁ || 69 ||

 Meaning: Bathe in the Varuna river and visit Shailyeshwara; worship Sangameshwara and bathe at the confluence on that day. 

अर्थ: वरुणा नदीत स्नान करून शैल्येश्वर आणि संगमेश्वराचे दर्शन घ्यावे.

Ovi 70: स्वर्गतीर्थस्नानेंसी । स्वर्गेश्वर पूजा हर्षी । मंदाकिनी येरे दिवसीं । मध्यमेश्वर पूजावा ॥ ७० ॥

 Transliteration: Svargatīrthasnānēnsī | Svargēśvara pūjā harṣī | Mandākinī yērē divasīṁ | Madhyamēśvara pūjāvā || 70 ||

 Meaning: Bathe at Svarga Tirtha and joyfully worship Svargeshwara; on the next day, worship Madhyameshwara at Mandakini. 

अर्थ: स्वर्गतीर्थात स्नान करून स्वर्गेश्वराची पूजा करावी. दुसऱ्या दिवशी मंदाकिनीवर मध्यमेश्वराची पूजा करावी.

Ovi 71: मणिकर्णिका स्नानेंसी । पूजा ईशानेश्वरासी । हिरण्यगर्भ परियेसीं । दोनी लिंगें पूजिजे ॥ ७१ ॥

 Transliteration: Maṇikarṇikā snānēnsī | Pūjā īśānēśvarāsī | Hiraṇyagarbha pariyēsīṁ | Dōnī liṅgēṁ pūjijē || 71 || 

Meaning: Bathe at Manikarnika and worship Ishaneshwara and Hiranyagarbha; worship both these Lingas. 

अर्थ: मणिकर्णिकेवर स्नान करून ईशानेश्वर आणि हिरण्यगर्भ या दोन्ही लिंगांची पूजा करावी.

Ovi 72: स्नान धर्मकूपेसी । करीं पूजा गोपद्मेश्वरासी । पूजा करा तया दिवसीं । एकचित्तें परियेसा ॥ ७२ ॥

 Transliteration: Snāna dharmakūpēsī | Karīṁ pūjā gōpadmēśvarāsī | Pūjā karā tayā divasīṁ | Ēkacittēṁ pariyēsā || 72 ||

Meaning: Bathe at Dharma-kupa and worship Gopadmeshwara; perform the worship on that day with focus.

 अर्थ: धर्मकुंडावर स्नान करून गोपद्मेश्वराची भक्तीने पूजा करावी.

Ovi 73: कपिलधारा तीर्थासी । स्नान करा भक्तींसी । वृषभध्वज लिंगासी । सप्तमीचे दिवसीं पूजीं पै ॥ ७३ ॥

 Transliteration: Kapiladhārā tīrthāsī | Snāna karā bhaktīnsī | Vr̥ṣabhadhvaja liṅgāsī | Saptamīcē divasīṁ pūjīṁ pai || 73 ||

 Meaning: Bathe in Kapiladhara Tirtha with devotion and worship Vrishabhadhwaja Linga on the seventh day. 

अर्थ: सप्तमीच्या दिवशी कपिलधारा तीर्थात स्नान करून वृषभध्वज लिंगाची पूजा करावी.

Ovi 74: उपाशांतिकूपेसी । स्नान करा भक्तींसी । उपशांतेश्वरासी । पूजा करीं तया दिनीं ॥ ७४ ॥

 Transliteration: Upāśāntikūpēsī | Snāna karā bhaktīnsī | Upaśāntēśvarāsī | Pūjā karī tayā dinī || 74 ||

Meaning: Bathe at Upashanti-kupa with devotion and worship Upashanteshwara on that day. 

अर्थ: उपशांती विहिरीत स्नान करून उपशांतेश्वराची पूजा करावी.

Ovi 75: पंचचूडडोहांत । स्नान करा शिव ध्यात । ज्येष्ठेश्वरा त्वरित । पूजावें तया दिनीं ॥ ७५ ॥

 Transliteration: Pañcacūḍadōhānta | Snāna karā śiva dhyāta | Jyēṣṭhēśvarā tvarita | Pūjāvē tayā dinī || 75 ||

 Meaning: Bathe in the Panchachuda pool while meditating on Shiva and worship Jyeshtheshwara on that day. 

अर्थ: पंचचूड डोहात शिवाचे ध्यान करत स्नान करावे आणि ज्येष्ठेश्वराची पूजा करावी.

Ovi 76: चतुःसमुद्रकूपासी । स्नान करीं भावेंसी । समुद्रेश्वर हर्षी । पूजा करीं तया दिनीं ॥ ७६ ॥

 Transliteration: Catuḥsamudrakūpāsī | Snāna karī bhāvēnsī | Samudrēśvara harṣī | Pūjā karī tayā dinī || 76 ||

 Meaning: Bathe at Chatu-samudra-kupa with faith and joyously worship Samudreshwara on that day. 

अर्थ: चार समुद्रांच्या विहिरीत स्नान करून समुद्रेश्वराची आनंदाने पूजा करावी.

Ovi 77: देवापुढें कूप असे । स्नान करावें संतोषें । शुक्रेश्वर पूजा हर्षें । पूजा करीं तया दिनीं ॥ ७७ ॥

 Transliteration: Dēvāpuḍhēṁ kūpa asē | Snāna karāvē santōṣēṁ | Śukrēśvara pūjā harṣēṁ | Pūjā karī tayā dinī || 77 ||

 Meaning: There is a well before the Lord; bathe there contentedly and worship Shukreshwara with joy. 

अर्थ: देवापुढील विहिरीत स्नान करून शुक्रेश्वराची आनंदाने पूजा करावी.

Ovi 78: दंडखात तीर्थेंसी । स्नान करोनि देवासी । व्याघ्रेश्वरपूजेसी । तुंवा जावें तया दिनीं ॥ ७८ ||

 Transliteration: Daṇḍakhāta tīrthēnsī | Snāna karōni dēvāsī | Vyāghrēśvarapūjēsī | Tunvā jāvē tayā dinī || 78 || 

Meaning: Bathe at Dandakhata Tirtha, honor the Lord, and go for Vyaghreshwara's worship on that day. 

अर्थ: दंडखात तीर्थात स्नान करून व्याघ्रेश्वराच्या पूजेसाठी जावे.

Ovi 79: शौनकेश्वरतीर्थेसी । स्नान तुम्ही करा हर्षीं । तीर्थनामें लिंगासी । पूजा करा मनोहर ॥ ७९ ॥

Transliteration: Śaunakēśvaratīrthēsī | Snāna tumhī karā harṣīṁ | Tīrthanāmē liṅgāsī | Pūjā karā manōhara || 79 || 

Meaning: Bathe at Saunakeshwara Tirtha joyfully and perform the beautiful worship of the Linga named after the Tirtha. 

अर्थ: शौनकेश्वर तीर्थात स्नान करून त्या नावाने असलेल्या लिंगाची सुंदर पूजा करावी.

Ovi 80: जंबुतीर्थ मनोहर । स्नान करा शुभाचार । पूजावा भावें जंबुकेश्वर । चतुर्दश लिंगें येणेंपरी ॥ ८० ॥

Transliteration: Jambutīrtha manōhara | Snāna karā śubhācāra | Pūjāvā bhāvē jambukēśvara | Caturdaśa liṅgē yēṇēparī || 80 ||

 Meaning: Bathe in the beautiful Jambu Tirtha with righteous conduct and worship Jambukeshwara; thus are the fourteen Lingas worshipped. 

अर्थ: जंबुतीर्थात स्नान करून जंबुकेश्वराची पूजा करावी. अशा प्रकारे ही १४ लिंगांची यात्रा आहे.

Ovi 81: शुक्लपक्षकृष्णेसी । अष्टमी तिथि विशेषीं । पूजावें तुम्हीं लिंगासी । सांगेन ऐका महापुण्य ॥ ८१ ॥

Transliteration: Śuklapakṣak r̥ṣṇēsī | Aṣṭamī tithi viśēṣīṁ | Pūjāvē tumhīṁ liṅgāsī | Sāṅgēna aikā mahāpuṇya || 81 ||

Meaning: On the eighth day (Ashtami) of both the bright and dark fortnights, one should worship specific Lingas; listen to the great merit it brings. 

अर्थ: शुक्ल आणि कृष्ण पक्षातील अष्टमीला ज्या लिंगांची पूजा केल्याने पुण्य मिळते, ती ऐका.

Ovi 82: मोक्षेश्वर पर्वतेश्वर । तिसरा पशुपतेश्वर । गंगेश्वर नर्मदेश्वर । पूजा करीं मनोभावें ॥ ८२ ॥

 Transliteration: Mōkṣēśvara parvatēśvara | Tisarā paśupatēśvara | Gaṅgēśvara narmadēśvara | Pūjā karī manōbhāvēṁ || 82 ||

 Meaning: Worship Moksheshwar, Parvateshwar, Pashupateshwar, Gangeshwar, and Narmadeshwar with deep devotion. 

अर्थ: मोक्षेश्वर, पर्वतेश्वर, पशुपतेश्वर, गंगेश्वर आणि नर्मदेश्वर यांची मनोभावे पूजा करावी.

Ovi 83: आणिक भक्तेश्वर गभस्तीश्वर । मध्यमेश्वर असे थोर । तारकेश्वरनामें निर्धार । नव लिंगें पूजावीं ॥ ८३ ॥

 Transliteration: Āṇika bhaktēśvara gabhastīśvara | Madhyamēśvara asē thōra | Tārakēśvaranāmē nirdhāra | Nava liṅgēṁ pūjāvīṁ || 83 ||

Meaning: Also, worship Bhakteshwar, Gabhastishwar, the great Madhyameshwara, and Tarakeshwara—these nine Lingas must be worshipped. 

अर्थ: भक्तेश्वर, गभस्तीश्वर, मध्यमेश्वर आणि तारकेश्वर अशा नऊ लिंगांची पूजा करावी.

Ovi 84: आणिक लिंगें एकादश । नित्ययात्रा विशेष । लिंग असे अग्निध्रुवेश । यात्रा तुम्हीं करावी ॥ ८४ ॥

 Transliteration: Āṇika liṅgēṁ ēkādaśa | Nityayātrā viśēṣa | Liṅga asē agnidhrūvēśa | Yātrā tumhīṁ karāvī || 84 ||

Meaning: There are eleven more special Lingas for the daily pilgrimage; start with the pilgrimage to Agnidhruveshwar. 

अर्थ: नित्ययात्रेसाठी आणखी अकरा विशेष लिंगे आहेत, त्यात अग्निध्रुवेश्वराची यात्रा करावी.

Ovi 85: दुसरा असे उर्वशीश्वर । नकुलेश्वर मनोहर । चौथा असे आषाढेश्वर । भारभूतेश्वर पंचम ॥ ८५ ॥

Transliteration: Dusarā asē urvaśīśvara | Nakuḷēśvara manōhara | Cauthā asē āṣāḍhēśvara | Bhārabhūtēśvara pañcama || 85 ||

 Meaning: The second is Urvashishwara, then the beautiful Nakuleshwar, the fourth is Ashadheshwar, and the fifth is Bharabhuteshwar.

 अर्थ: उर्वशीश्वर, नकुलेश्वर, आषाढेश्वर आणि भारभूतेश्वर हे पाचवे लिंग होय.

Ovi 86: लांगूलेश्वरीं करा पूजा । करा त्रिपुरांतका ओजा । मनःप्रकामेश्वरकाजा । तुम्हीं जावें परियेसा ॥ ८६ ॥

Transliteration: Lāṅgūlēśvarīṁ karā pūjā | Karā tripurāntakā ōjā | Manaḥprakāmēśvarakājā | Tumhīṁ jāvē pariyēsā || 86 || 

Meaning: Worship Languleshwar, the powerful Tripurantaka, and proceed for the worship of Manahprakameshwara. 

अर्थ: लांगूलेश्वर, त्रिपुरांतक आणि मनःप्रकामेश्वराची पूजा करण्यासाठी जावे.

Ovi 87: प्रीतेश्वर असे देखा । मंदालिकेश्वर ऐका । तिलपर्णेश्वर निका । पूजा करीं भावेंसी ॥ ८७ ॥

Transliteration: Prītēśvara asē dēkhā | Mandālikēśvara aikā | Tilaparṇēśvara nikā | Pūjā karī bhāvēnsī || 87 || 

Meaning: Behold Priteshwar, Mandalikeshwar, and the auspicious Tilaparneshwar; worship them with faith. 

अर्थ: प्रीतेश्वर, मंदालिकेश्वर आणि तिलपर्णेश्वर यांची भक्तीने पूजा करावी.

Ovi 88: आतां शक्तियात्रेसी । सांगेन ऐका विधीसी । शुक्लपक्षतृतीयेसी । आठ यात्रा कराव्या ॥ ८८ ॥

 Transliteration: Ātāṁ śaktiyātrēsī | Sāṅgēna aikā vidhīsī | Śuklapakṣatr̥tīyēsī | Āṭha yātrā karāvyā || 88 || 

Meaning: Now I shall tell you the procedure for the Shakti pilgrimage. Eight pilgrimages should be performed on the third day of the bright fortnight.

 अर्थ: "आता मी तुला 'शक्ती यात्रा' सांगतो. शुक्ल तृतीयेला आठ यात्रा कराव्या."

Ovi 89: गोप्रेक्षतीर्थ देखा । स्नान करोनि ऐका । पूजा मुख्य भाळनेत्रिका । भक्तिभावेंकरोनिया ॥ ८९ ॥

 Transliteration: Gōprēkṣatīrtha dēkhā | Snāna karōni aikā | Pūjā mukhya bhāḷanētrikā | Bhaktibhāvēṁkarōniyā || 89 ||

 Meaning: Bathe in Gopreksha Tirtha and perform the main worship of Bhalanetrika Devi with devotion. 

अर्थ: गोप्रेक्ष तीर्थात स्नान करून भाळनेत्रिका देवीची भक्तीने पूजा करावी.

Ovi 90: ज्येष्ठवापीं स्नानेंसी । ज्येष्ठागौरी पूजा हर्षीं । स्नान पान करा वापीसी । शृंगार सौभाग्य गौरीपूजा ॥ ९० ॥

Transliteration: Jyēṣṭhavāpīṁ snānēnsī | Jyēṣṭhāgaurī pūjā harṣīṁ | Snāna pāna karā vāpīsī | Śr̥ṅgāra saubhāgya gaurīpūjā || 90 ||

 Meaning: Bathe in Jyeshtha-vapi and joyfully worship Jyeshtha Gauri. Drinking and bathing in the well's water is part of the Gauri worship for marital bliss. 

अर्थ: ज्येष्ठवापीत स्नान करून ज्येष्ठागौरीची पूजा करावी. सौभाग्य प्राप्तीसाठी ही गौरीपूजा महत्त्वाची आहे.

Ovi 91: विशाळगंगास्नानासी । पूजा विशाळगौरीसी । ललितातीर्थस्नानेसी । ललिता देवी पूजावी ॥ ९१ ॥

 Transliteration: Viśāḷagaṅgāsnānāsī | Pūjā viśāḷagaurīsī | Lalitātīrthasnānēsī | Lalitā dēvī pūjāvī || 91 || 

Meaning: Bathe in Vishala Ganga to worship Vishala Gauri, and bathe in Lalita Tirtha to worship Lalita Devi. 

अर्थ: विशाळगंगेत स्नान करून विशाळगौरीची आणि ललिता तीर्थात स्नान करून ललिता देवीची पूजा करावी.

Ovi 92: स्नान भवानीतीर्थेसी । पूजा करा भवानीसी । बिंदुतीर्थ स्नानासी । मंगळागौरी पूजावी ॥ ९२ ॥

 Transliteration: Snāna bhavānītīrthēsī | Pūjā karā bhavānīsī | Bindutīrtha snānāsī | Maṅgaḷāgaurī pūjāvī || 92 || 

Meaning: Bathe in Bhavani Tirtha to worship Bhavani; bathe in Bindu Tirtha to worship Mangalagauri.

 अर्थ: भवानी तीर्थात स्नान करून भवानीची आणि बिंदुतीर्थात स्नान करून मंगळागौरीची पूजा करावी.

Ovi 93: पूजा इतुके शक्तींसी । मग पूजिजे लक्ष्मीसी । येणें विधी भक्तींसी । यात्रा करीं मनोहर ॥ ९३ ॥

 Transliteration: Pūjā itukē śaktīnsī | Maga pūjijē lakṣmīsī | Yēṇēṁ vidhī bhaktīnsī | Yātrā karī manōhara || 93 ||

 Meaning: After worshipping these Shaktis, worship Goddess Lakshmi. Following this method makes the pilgrimage beautiful and fruitful. 

अर्थ: या सर्व शक्तींची पूजा केल्यावर लक्ष्मीची पूजा करावी. या विधीने केलेली यात्रा फलदायी ठरते.

Ovi 94: यात्रातीर्थ चतुर्थीसी । पूजा सर्व गणेशासी । मोदक द्यावे गौरीपुत्रासी । विघ्न न करीं तीर्थवासियांतें ॥ ९४ ॥

Transliteration: Yātrātīrtha caturthīsī | Pūjā sarva gaṇēśāsī | Mōdaka dyāvē gaurīputrāsī | Vighna na karīṁ tīrthavāsiyāntē || 94 || 

Meaning: On the fourth day, worship all forms of Ganesha. Offer Modaks to the son of Gauri so that no obstacles disturb the pilgrims. 

अर्थ: चतुर्थीला सर्व गणेशांची पूजा करून मोदकांचा नैवेद्य दाखवावा, जेणेकरून तीर्थावर राहणाऱ्यांच्या कार्यात विघ्न येणार नाही.

Ovi 95: मंगळ अथवा रविवारेंसी । यात्रा करीं भैरवासी । षष्ठी तिथि परियेसीं । जावें तुम्हीं मनोहर ॥ ९५ ॥

 Transliteration: Maṅgaḷa athavā ravivārēnsī | Yātrā karī bhairavāsī | Ṣaṣṭhī tithi pariyēsīṁ | Jāvē tumhīṁ manōhara || 95 ||

 Meaning: On Tuesday or Sunday, perform the pilgrimage to Bhairava. The sixth tithi (Shashti) is also auspicious for this. 

अर्थ: मंगळवारी किंवा रविवारी भैरवाची यात्रा करावी. षष्ठीलाही ही यात्रा करणे उत्तम असते.

Ovi 96: रविवारीं सप्तमीसी । यात्रा रविदेवासी । नवमी अष्टमी चंडीसी । यात्रा तुम्हीं करावी ॥ ९६ ॥

 Transliteration: Ravivārīṁ saptamīsī | Yātrā ravidēvāsī | Navamī aṣṭamī caṇḍīsī | Yātrā tumhīṁ karāvī || 96 ||

 Meaning: On Sunday (Saptami), worship the Sun God; on the eighth and ninth days, perform the pilgrimage to Goddess Chandi. 

अर्थ: रविवारी सप्तमीला सूर्यदेवाची यात्रा करावी आणि अष्टमी-नवमीला चंडी देवीची यात्रा करावी.

Ovi 97: अंतर्गृहयात्रेसी । करावी तुम्हीं प्रतिदिवसीं । विस्तारकाशीखंडासी । ऐक शिष्या ब्रह्मचारी ॥ ९७ ॥

 Transliteration: Antargruhayātrēsī | Karāvī tumhīṁ pratidivasīṁ | Vistārakāśīkhaṇḍāsī | Aika śiṣyā brahmacārī || 97 ||

 Meaning: The Antargruha pilgrimage should be done daily, as described in detail in the Kashi Khanda; listen, O Brahmachari disciple. 

अर्थ: "हे ब्रह्मचारी शिष्या, काशीखंडात सांगितल्यानुसार अंतर्गृहयात्रा दररोज करावी."

Ovi 98: ऐशी काशीविश्वेश्वर । यात्रा करावी तुम्हीं परिकर । आपुल्या नामीं सोमेश्वर । लिंगप्रतिष्ठा करावी ॥ ९८ ॥

 Transliteration: Aiśī kāśīviśvēśvara | Yātrā karāvī tumhīṁ parikara | Āpulyā nāmīṁ sōmēśvara | Liṅgapratiṣṭhā karāvī || 98 ||

 Meaning: Thus, one should complete the Kashi Vishweshwara pilgrimage and establish a Someshwara Linga in one's own name. 

अर्थ: अशी ही काशी विश्वेश्वराची यात्रा पूर्ण करावी आणि स्वतःच्या नावाने सोमेश्वर लिंगाची स्थापना करावी.

Ovi 99: इतुकें ब्रह्मचारियासी । यात्रा सांगितली परियेसीं । आचरण करीं येणें विधींसी । तुझी वासना पुरेल ॥ ९९ ॥

 Transliteration: Itukēṁ brahmacāriyāsī | Yātrā sāṅgitalī pariyēsīṁ | Ācaraṇa karī yēṇēṁ vidhīnsī | Tujhī vāsanā purēla || 99 ||

 Meaning: "I have told you all the pilgrimages for a seeker. Act according to these rituals, and your desires will be fulfilled."

 अर्थ: "मी तुला या सर्व यात्रा सांगितल्या आहेत. यानुसार आचरण केल्यास तुझ्या सर्व इच्छा पूर्ण होतील."

Ovi 100: तुझे चित्तीं असे गुरु । प्रसन्न होईल शंकरु । मनीं धरीं गा निर्धारु । गुरुस्मरण करीं निरंतर ॥ १०० ॥

Transliteration: Tujhē cittīṁ asē guru | Prasanna hōīla śaṅkaru | Manīṁ dharī gā nirdhāru | Gurusmaraṇa karī nirantara || 100 || 

Meaning: "Since your mind is fixed on your Guru, Lord Shankara will be pleased. Keep this resolve and remember your Guru constantly." 

अर्थ: "तुझ्या मनात गुरूंचे स्मरण आहे, त्यामुळे भगवान शंकर तुझ्यावर प्रसन्न होतील. सतत गुरूंचे ध्यान कर."

Ovi 101: इतकें सांगोनि तापसी । अदृश्य झाला परियेसीं । ब्रह्मचारी म्हणे हर्षीं । हाचि माझा गुरु सत्य ॥ १०१ ॥

Transliteration: Itakēṁ sāṅgōni tāpasī | Adr̥śya jhālā pariyēsīṁ | Brahmacārī mhaṇē harṣīṁ | Hāci mājhā guru satya || 101 ||

 Meaning: After saying this, the ascetic disappeared. The Brahmachari thought with joy, "He is indeed my true Guru." 

अर्थ: इतके सांगून ते तापसी योगी अदृश्य झाले. तेव्हा त्या ब्रह्मचाऱ्याला वाटले की, हेच माझे खरे गुरू आहेत.

Ovi 102: अथवा होईल ईश्वर । मज कृपाळू झाला सत्वर । कार्यं लाधेल निर्धार । म्हणोनि मनीं धरियेलें ॥ १०२ ॥

 Transliteration: Athavā hōīla īśvara | Maja kr̥pāḷū jhālā satvara | Kāryaṁ lādhēla nirdhāra | Mhaṇōni manīṁ dhariyēlēṁ || 102 ||

 Meaning: "Or perhaps it was God Himself who was merciful to me. My task will surely be accomplished," he resolved in his mind. 

अर्थ: "कदाचित ते साक्षात ईश्वरच होते जे माझ्यावर प्रसन्न झाले. आता माझे कार्य नक्कीच पूर्ण होईल," असा त्याने निश्चय केला.

Ovi 103: न आराधितां आपोaap । भेटला मातें मायबाप । गुरुभक्तीनें अमूप । सकाळाभीष्टें पाविजे ॥ १०३ ॥

 Transliteration: Na ārādhitāṁ āpōāpa | Bhēṭalā mātēṁ māyabāpa | Gurubhaktīnēṁ amūpa | Sakāḷābhīṣṭēṁ pāvijē || 103 ||

 Meaning: "Without intense penance, my parent-like Guru met me. Immense guru-devotion fulfills all desires." 

अर्थ: "कोणत्याही कठीण तपश्चर्येशिवाय मला माझे मायबाप (गुरू) भेटले. केवळ गुरुभक्तीने सर्व इच्छा पूर्ण होतात."

Ovi 104: समस्त देवा ऐशी गति । दिल्यावांचोन न देती । ईश्वर भोळा चक्रवर्ती । गुरुप्रसादें भेटला ॥ १०४ ॥

 Transliteration: Samasta dēvā aiśī gati | Divyāvāñcōna na dētī | Īśvara bhōḷā cakravartī | Guruprasādēṁ bhēṭalā || 104 ||

 Meaning: "All other gods have this way—they don't give unless something is offered. But the innocent Lord of the Universe met me through my Guru's grace." 

अर्थ: "इतर देवांची पद्धत अशी आहे की दिल्याशिवाय ते काही देत नाहीत, पण हा भोळा चक्रवर्ती ईश्वर गुरुप्रसादाने मला विनासायास भेटला."

Ovi 105: यज्ञ दान तप सायास । कांहीं न करितां सायास । भेटला मज विशेष । गुरुकृपेंकरोनिया ॥ १०५ ॥

 Transliteration: Yajña dāna tapa sāyāsa | Kāṅhīṁ na karitāṁ sāyāsa | Bhēṭalā maja viśēṣa | Gurukr̥pēṁkarōniyā || 105 ||

 Meaning: "Without the efforts of sacrifice, charity, or penance, He met me specially because of my Guru's grace." 

अर्थ: "यज्ञ, दान किंवा तप असे कोणतेही कष्ट न करता, केवळ गुरुकृपेमुळे मला हे महान दर्शन लाभले."

Ovi 106: ऐसें गुरुस्मरण करीत । ब्रह्मचारी जाय त्वरित । विधिपूर्वक आचरत । यात्रा केली भक्तीनें ॥ १०६ ॥

 Transliteration: Aisēṁ gurusmaraṇa karīta | Brahmacārī jāya tvarita | Vidhipūrvaka ācarata | Yātrā kēlī bhaktīnēṁ || 106 || 

Meaning: Remembering the Guru thus, the Brahmachari went quickly and completed the pilgrimage with devotion according to the rituals. 

अर्थ: अशा प्रकारे गुरूंचे स्मरण करत तो ब्रह्मचारी बालक त्वरित निघाला आणि त्याने शास्त्राप्रमाणे अत्यंत भक्तीने काशीची यात्रा पूर्ण केली.

Ovi 107: यात्रा करितां भक्तींसी । प्रसन्न झाला व्योमकेशी । निजस्वरुपें संमुखेसी । उभा राहिला शंकर ॥ १०७ ॥

 Transliteration: Yātrā karitāṁ bhaktīnsī | Prasanna jhālā vyōmakēśī | Nijasvarupēṁ sammukhēsī | Ubhā rāhilā śaṅkara || 107 ||

Meaning: While he performed the pilgrimage with devotion, Lord Vyomakeshi (Shiva) was pleased and stood before him in His original form.

 अर्थ: त्याच्या भक्तीने भगवान व्योमकेशी (महादेव) प्रसन्न झाले आणि साक्षात आपल्या मूळ स्वरूपात त्याच्यासमोर उभे राहिले.

Ovi 108: प्रसन्न होवोनि शंकर । म्हणे दिधला माग वर । संतोषोनि त्वष्ट्रकुमार । निवेदिता झाला वृत्तान्त ॥ १०८ ॥

 Transliteration: Prasanna hōvōni śaṅkara | Mhaṇē didhalā māga vara | Santōṣōni tvaṣṭrakumāra | Nivēditā jhālā vr̥ttānta || 108 ||

 Meaning: Shiva, being pleased, said, "Ask for a boon." The son of Tvashta, being delighted, narrated the entire situation. 

अर्थ: शंकर प्रसन्न झाले आणि म्हणाले, "बाळा, वर माग." तेव्हा आनंदी होऊन त्या त्वष्ट्रपुत्राने (ब्रह्मचाऱ्याने) सर्व हकीकत सांगितली.

Ovi 109: जें जें मागितलें गुरुवर्यें । आणिक त्याचे कन्याकुमारें । सांगता झाला विस्तारें । शंकराजवळी देखा ॥ १०९ ॥

 Transliteration: Jēṁ jēṁ māgitalēṁ guruvaryēṁ | Āṇika tyācē kanyākumārēṁ | Sāṅgatā jhālā vistārēṁ | Śaṅkarājavaḷī dēkhā || 109 ||

 Meaning: Whatever the Guru, his daughter, and son had requested, he described it all in detail to Lord Shankara. 

अर्थ: आपल्या गुरूंनी, त्यांच्या पत्नीने आणि मुलांनी ज्या ज्या अशक्य वस्तू मागितल्या होत्या, त्या सर्वांची माहिती त्याने शंकराला दिली.

Ovi 110: संतोषोनि ईश्वर । देता झाला अखिल वर । म्हणे बाळा माझा कुमार । सकळ विद्याकुशल होसी ॥ ११० ॥

 Transliteration: Santōṣōni īśvara | Dētā jhālā akhila vara | Mhaṇē bāḷā mājhā kumāra | Sakaḷa vidyākuśala hōsī || 110 ||

 Meaning: The Lord, being satisfied, granted all boons and said, "Child, you are like my own son; you shall be skilled in all sciences." 

अर्थ: ईश्वराने प्रसन्न होऊन त्याला सर्व वर दिले आणि म्हटले, "बाळा, तू माझ्या पुत्रासमान आहेस, तू सर्व विद्यांमध्ये कुशल होशील."

Ovi 111: तुवां केली गुरुभक्ति । तेणें झाली आपणा तृप्ति । अखिल विद्या तुज होती । विश्वकर्मा तूंचि होसी ॥ १११ ॥

 Transliteration: Tuvā kēlī gurubhakti | Tēṇē jhālā āpaṇā tr̥pti | Akhila vidyā tuja hōtī | Viśvakarmā tūñci hōsī || 111 ||

 Meaning: "Your devotion to your Guru has satisfied Me. You shall possess all knowledge and be known as Vishwakarma."

 अर्थ: "तुझ्या थोर गुरुभक्तीमुळे मी तृप्त झालो आहे. तुला सर्व विद्या प्राप्त होतील आणि तूच पुढे 'विश्वकर्मा' म्हणून ओळखला जाशील."

Ovi 112: चतुर्विध पुरुषार्थ । लाधला तुज परमार्थ । सृष्टि रचावया समर्थ । होसी जाण त्वष्ट्रपुत्रा ॥ ११२ ॥

 Transliteration: Caturvidha puruṣārtha | Lādhalā tuja paramārtha | Sr̥ṣṭi racāvayā samartha | Hōsī jāṇa tvaṣṭraputrā || 112 ||

 Meaning: "You have attained the four goals of life and the supreme truth. O son of Tvashta, you shall be capable of creating worlds." 

अर्थ: "तुला धर्म, अर्थ, काम आणि मोक्ष हे चारही पुरुषार्थ मिळाले आहेत. हे त्वष्ट्रपुत्रा, तू आता नवीन सृष्टी निर्माण करण्यासही समर्थ होशील."

Ovi 113: ऐसा वर लाधोन । त्वष्टा ब्रह्मानंदन । केलें लिंग स्थापन । आपुले नामीं परियेसा ॥ ११३ ॥

Transliteration: Aisā vara lādhōna | Tvaṣṭā brahmānandana | Kēlēṁ liṅga sthāpana | Āpulē nāmīṁ pariyēsā || 113 ||

 Meaning: Having received such boons, Tvashta, the son of Brahma, established a Linga in his own name. 

अर्थ: असा वर मिळाल्यावर, त्या ब्रह्मदेवासमान पुत्राने (त्वष्टा) काशीमध्ये स्वतःच्या नावाने एक शिवलिंग स्थापन केले.

Ovi 114: मग निघाला तेथोनि । केली आयती तत्क्षणीं । प्रसन्न होतां शूलपाणि । काय नोहे तयासी ॥ ११४ ॥

 Transliteration: Maga nighālā tēthōni | Kēlī āyatī tatkṣaṇīṁ | Prasanna hōtāṁ śūlapāṇi | Kāya nōhē tayāsī || 114 ||

Meaning: Then he left from there and prepared everything instantly. When the Wielder of the Trident is pleased, what is impossible?

 अर्थ: मग तिथून निघून त्याने सर्व मागितलेल्या वस्तू तत्काळ तयार केल्या. साक्षात महादेव प्रसन्न झाल्यावर कोणती गोष्ट अशक्य आहे?

Ovi 115: जें जें मागितलें श्रीगुरुवरें । सकळ वस्तु केल्या चतुरें । घेऊनिया सत्वरें । आला श्रीगुरुसंमुख ॥ ११५ ॥

 Transliteration: Jēṁ jēṁ māgitalēṁ śrīguruvaryēṁ | Sakaḷa vastu kēlyā caturēṁ | Ghēūniyā satvarēṁ | Ālā śrīgurusaṁmukha || 115 || 

Meaning: The clever disciple prepared every object the Guru had requested and quickly came before him. 

अर्थ: गुरूंनी जे जे मागितले होते, ते सर्व त्या चतुर शिष्याने तयार केले आणि तो त्वरित गुरूंसमोर हजर झाला.

Ovi 116: सकळ वस्तु देऊनि । लागतसे श्रीगुरुचरणीं । अनुक्रमें गुरुरमणि । पुत्र-कन्येंसी वंदिलें ॥ ११६ ॥

 Transliteration: Sakaḷa vastu dēūni | Lāgatasē śrīgurucaraṇīṁ | Anukramēṁ gururamaṇī | Putra-kanyēnsī vandilēṁ || 116 || 

Meaning: Giving all the objects, he bowed at the Guru's feet, and then to the Guru's wife, son, and daughter in order.

 अर्थ: त्या सर्व वस्तू अर्पण करून तो गुरूंच्या चरणी लागला. त्याने गुरुमाता, गुरूंचे पुत्र आणि कन्या या सर्वांना वंदन केले.

Ovi 117: उल्हास झाला श्रीगुरुसी । आलिंगितसे महाहर्षीं । शिष्य ताता ज्ञानराशि । तुष्टलों तुझे भक्तीनें ॥ ११७ ॥

 Transliteration: Ulhāsa jhālā śrīgurusī | Āliṅgitasē mahāharṣīṁ | Śiṣya tātā jñānarāśi | Tuṣṭalōṁ tujhē bhaktīnēṁ || 117 || 

Meaning: The Guru was overjoyed and embraced him with great delight, saying, "O disciple, you are a treasure of knowledge; I am pleased with your devotion." 

अर्थ: शिष्याला पाहून श्रीगुरू अत्यंत हर्षित झाले. त्यांनी त्याला मिठी मारली आणि म्हणाले, "बाळा, तू ज्ञानाचा सागर आहेस, मी तुझ्या भक्तीने अत्यंत प्रसन्न आहे."

Ovi 118: सकल विद्याकुशल होसी । अष्टैश्वर्ये नांदसी । त्रैमूर्ति तुझिया वंशीं । होतील ऐक शिष्योत्तमा ॥ ११८ ॥

 Transliteration: Sakala vidyākuśala hōsī | Aṣṭaiśvaryē nāndasī | Traimūrti tujhiyā vaṁśīṁ | Hōtīla aika śiṣyōttamā || 118 ||

 Meaning: "You shall be skilled in all sciences and live with eight-fold prosperity. Listen, best of disciples, the Trinity shall be born in your lineage."

 अर्थ: "तू सर्व विद्यांत निपुण होशील, तुला अष्टैश्वर्य प्राप्त होईल आणि तुझ्या वंशामध्ये साक्षात त्रैमूर्ती अवतार घेतील."

Ovi 119: घर केलें तुवां आम्हांसी । आणिक वस्तु विचित्रेंसी । चिरंजीव तूंचि होसी । आचंद्रार्क तुझें नाम ॥ ११९ ॥

 Transliteration: Ghara kēlēṁ tuvā āmhānsī | Āṇika vastu vicitrēnsī | Cirañjīva tūñci hōsī | Ācandrārka tujhēṁ nāma || 119 ||

 Meaning: "You built a house for us and prepared wondrous objects. You shall be immortal, and your name shall last as long as the sun and moon."

 अर्थ: "तू आमच्यासाठी सुंदर घर आणि अनेक अपूर्व वस्तू आणल्यास. तू चिरंजीव होशील आणि तुझे नाव चंद्र-सूर्य असेपर्यंत अजरामर राहील."

Ovi 120: स्वर्गमृत्युपाताळासी । पसरवीं तुझे चातुर्यासी । रचिसी तूंचि सृष्टीसी । विद्या चौसष्टी तूंचि ज्ञाता ॥ १२० ॥

 Transliteration: Svargamr̥tyupātāḷāsī | Pasaravīṁ tujhē cāturyāsī | Racisī tūñci sr̥ṣṭīsī | Vidyā cauṣaṣṭī tūñci jñātā || 120 ||

 Meaning: "Your brilliance shall spread across heaven, earth, and the underworld. You shall design creations and be the master of sixty-four arts." 

अर्थ: "स्वर्ग, मृत्यू आणि पाताळात तुझ्या चातुर्याचा प्रसार होईल. तू सृष्टीची रचना करशील आणि ६४ विद्यांचा ज्ञाता होशील."

Ovi 121: तुज वश्य अष्ट सिद्धि । होतील जाण नव निधि । चिंता कष्ट न होती कधीं । म्हणोनि वर देतसे ॥ १२१ ॥

 Transliteration: Tuja vaśya aṣṭa siddhi | Hōtīla jāṇa nava nidhi | Cintā kaṣṭa na hōtī kadhīṁ | Mhaṇōni vara dētasē || 121 ||

 Meaning: "The eight Siddhis and nine Nidhis shall be under your control. You shall never face worry or pain; this is the boon I grant."

 अर्थ: "तुला अष्टसिद्धी आणि नवनिधी वश होतील. तुला कधीही चिंता किंवा कष्ट सोसावे लागणार नाहीत," असा आशीर्वाद गुरूंनी दिला.

Ovi 122: ऐसा वर लाधोनि । गेला शिष्य महाज्ञानी । येणेंपरी विस्तारोनि । सांगे ईश्वर पार्वतीसी ॥ १२२ ॥

Transliteration: Aisā vara lādhōni | Gēlā śiṣya mahājñānī | Yēṇēparī vistārōni | Sāṅgē īśvara pārvatīsī || 122 ||

 Meaning: Having received the boon, the wise disciple departed. In this way, Lord Shiva narrated the story in detail to Parvati. 

अर्थ: असा वर मिळवून तो महाज्ञानी शिष्य आनंदाने राहू लागला. ही सर्व कथा भगवान शंकरांनी पार्वतीला विस्तारपूर्वक सांगितली.

Ovi 123: ईश्वर म्हणे गिरिजेसी । गुरुभक्ति आहे ऐसी । एकभाव असे ज्यासी । सकळाभीष्टें पावती ॥ १२३ ॥

 Transliteration: Īśvara mhaṇē girijēsī | Gurubhakti āhē aisī | Ēkabhāva asē jyāsī | Sakaḷābhīṣṭēṁ pāvatī || 123 || 

Meaning: Shiva said to Girija, "Such is the power of Guru-devotion. One who has single-minded faith attains all their desires."

 अर्थ: शंकर पार्वतीला म्हणाले, "हे गिरिजे, गुरुभक्तीचे महत्त्व असे आहे. ज्याची गुरूवर श्रद्धा असते, त्याच्या सर्व इच्छा पूर्ण होतात."

Ovi 124: भव म्हणिजे सागर । उतरावया पैल पार । समर्थ असे एक गुरुवर । त्रैमूर्तीचा अवतार ॥ १२४ ॥

 Transliteration: Bhava mhaṇijē sāgara | Utarāvayā paila pāra | Samartha asē ēka guruvara | Traimūrtīcā avatāra || 124 ||

 Meaning: "To cross the ocean of worldly existence, only the Guru is capable, for He is the incarnation of the Trinity." 

अर्थ: "हा संसाररूपी समुद्र पार करण्यासाठी केवळ श्रीगुरुच समर्थ आहेत, कारण ते साक्षात त्रैमूर्तींचा अवतार असतात."

Ovi 125: या कारणें त्रैमूर्ति । गुरुचरणीं भजती । वेदशास्त्रें बोलती । गुरुविणें सिद्धि नाहीं ॥ १२५ ॥

 Transliteration: Yā kāraṇēṁ traimūrti | Gurucaraṇīṁ bhajatī | Vēdaśāstrēṁ bōlatī | Guruviṇēṁ siddhi nāhīṁ || 125 ||

 Meaning: "For this reason, the Trinity themselves honor the Guru's feet. Vedas and scriptures proclaim that there is no success without a Guru." 

अर्थ: "म्हणूनच स्वतः त्रैमूर्तीही गुरूंच्या चरणी भजतात. वेदांनुसार गुरूंच्या मार्गदर्शनाशिवाय सिद्धी प्राप्त होत नाही."

Ovi 126: यस्य देवे परा भक्तिर्यथा देवे तथा गुरौ । तस्यैते कथिता ह्यर्था: प्रकाशन्ते महात्मनः ॥ २६ ॥

Transliteration: Yasya dēvē parā bhaktiryathā dēvē tathā gurau | Tasyaitē kathitā hyarthāḥ prakāśantē mahātmanaḥ || 26 ||

 (श्लोक) Meaning: To that great soul who has as much devotion for the Guru as he has for God, the hidden meanings of the Vedas become revealed. 

अर्थ: ज्याची देवावर जशी भक्ती आहे, तशीच भक्ती गुरूवर असते, अशा महात्म्यालाच वेदांत सांगितलेला खरा अर्थ प्रकाशमान होतो (समजतो).

Ovi 127: ऐसें ईश्वर पार्वतीसी । सांगता झाला विस्तारेंसी । म्हणोनि श्रीगुरु प्रीतीसी । निरोपिलें द्विजातें ॥ १२७ ॥

 Transliteration: Aisēṁ īśvara pārvatīsī | Sāṅgatā jhālā vistārēnsī | Mhaṇōni śrīguru prītīsī | Nirōpilēṁ dvijātē || 127 ||

Meaning: Thus Shiva told Parvati, and Shri Guru Narasimha Saraswati affectionately told the Brahmin (Sayandev). 

अर्थ: शंकराने पार्वतीला ही कथा सांगितली आणि इकडे श्रीनृसिंह सरस्वतींनी त्या ब्राह्मणाला (सायांदेव) ही कथा प्रेमाने सांगितली.

Ovi 128: इतुकें होतां रजनीसी । उदय झाला दिनकरासी । चिंता अंधकारासी । गुरुकृपा ज्योती जाणा ॥ १२८ ॥

Transliteration: Itukēṁ hōtāṁ rajanīsī | Udaya jhālā dinakarāsī | Cintā andhakārāsī | Gurukr̥pā jyōtī jāṇā || 128 || 

Meaning: As this happened, the night ended and the sun rose. Know that the Guru's grace is the light that destroys the darkness of worry.

 अर्थ: कथा सांगता सांगता रात्र संपली आणि सूर्योदय झाला. शिष्याच्या मनातील चिंतेचा अंधार गुरूंच्या कृपारूपी ज्योतीने नष्ट झाला.

Ovi 129: संतोषोनि द्विजवर । करिता झाला नमस्कार । ऐसी बुद्धि देणार । तूंचि स्वामी कृपानिधि ॥ १२९ ॥

 Transliteration: Santōṣōni dvijavara | Karitā jhālā namaskāra | Aisī buddhi dēṇāra | Tūñci svāmī kr̥pānidhi || 129 ||

 Meaning: The Brahmin happily bowed and said, "O Lord, treasure of mercy, You are the one who grants such wisdom." 

अर्थ: तो ब्राह्मण (सायांदेव) आनंदाने गुरूंना नमस्कार करून म्हणाला, "स्वामी, मला अशी उत्तम बुद्धी देणारे आपणच कृपानिधी आहात."

Ovi 130: नमन करुनि श्रीगुरुसी । विनवीतसे भावेंसी । स्वामी कथा निरोपिलीसी । अपूर्व मातें वाटलें ॥ १३० ॥

 Transliteration: Namana karuni śrīgurusī | Vinavītasē bhāvēnsī | Svāmī kathā nirōpilīsī | Apūrva mātēṁ vāṭalēṁ || 130 ||

 

Meaning: Bowing to Shri Guru, he said with devotion, "The story You told felt extraordinary to me." 

अर्थ: गुरूंना वंदन करून तो म्हणाला, "स्वामी, आपण सांगितलेली ही कथा अत्यंत अपूर्व आणि अद्भूत आहे."

Ovi 131: काशीयात्राविधान । निरोपिलें मज विस्तारोन । तया वेळीं होतों आपण । तुम्हांसहित तेथेंचि ॥ १३१ ॥ 

Transliteration: Kāśīyātrāvidhāna | Nirōpilēṁ maja vistārōna | Tayā vēḷīṁ hōtōṁ āpaṇa | Tumhāṁsahita tēthēñci || 131 ||

 Meaning: "You described the Kashi rituals in detail; at that time, I felt as if I were there with You." 

अर्थ: "आपण काशीयात्रेचे जे सविस्तर वर्णन केले, त्यावेळी मला असे वाटले की मी स्वतः आपल्यासोबत काशीतच आहे."

Ovi 132: पाहिलें आपण दृष्टान्तीं । स्वामी काशीपुरीं असती । जागृतीं कीं सुषुप्तीं । नकळे मातें स्वामिया ॥ १३२ ॥

 Transliteration: Pāhilēṁ āpaṇa dr̥ṣṭāntīṁ | Svāmī kāśīpurīṁ asatī | Jāgr̥tīṁ kīṁ suṣuptīṁ | Nakaḷē mātēṁ svāmiyā || 132 ||

Meaning: "I saw in a vision that you were in Kashi. I do not know if it was wakefulness or sleep, O Lord." 

अर्थ: "दृष्टांतात मी पाहिले की आपण साक्षात काशीतच आहात. हे स्वप्न होते की जागृती, हे मला उमजत नाही."

Ovi 133: म्हणोनि विप्र तये वेळीं । वंदी श्रीगुरुचरणकमळीं । विनवीतसे करुणा बहाळी । भक्तिभावेंकरोनिया ॥ १३३ ॥

 Transliteration: Mhaṇōni vipra tayē vēḷī | Vandī śrīgurucaraṇakamāḷī | Vinavītasē karuṇā bahāḷī | Bhaktibhāvēṁkarōniyā || 133 ||

 Meaning: Thus the Brahmin bowed to the Guru's lotus feet and prayed with deep emotion and devotion. 

अर्थ: असे म्हणून त्या ब्राह्मणाने गुरूंच्या चरणांवर डोके ठेवले आणि अत्यंत भक्तिभावाने त्यांची प्रार्थना करू लगाला.

Ovi 134: जय जया परमपुरुषा । परात्परा परमहंसा । भक्तजनमानसहंसा । श्रीनृसिंहसरस्वती ॥ १३४ ॥

 Transliteration: Jaya jayā paramapuruṣā | Parātparā paramahaṁsā | Bhaktajanamānasahaṁsā | Śrīn r̥siṁhasarasvatī || 134 ||

Meaning: "Glory to the Supreme Being, the Transcendent Paramahansa, the swan in the minds of devotees, Shri Narasimha Saraswati!"

 अर्थ: "हे परमपुरुषा, परात्परा, परमहंसा, भक्तांच्या मनातील हंसा, श्रीनृसिंह सरस्वती आपला जयजयकार असो!"

Ovi 135: ऐसें तया अवसरीं । पूर्वज तुझा स्तोत्र करी । सांगेन तुज अवधारीं । एकचित्तें करुनिया ॥ १३५ ॥

Transliteration: Aisēṁ tayā avasarī | Pūrvaja tujhā stōtra karī | Sāṅgēna tuja avadhārīṁ | Ēkacittēṁ karuniyā || 135 ||

 Meaning: (Siddha says to Namdharak) "At that time, your ancestor sang a hymn; listen to it with a focused mind." 

अर्थ: सिद्धमुनी नामधारकाला म्हणतात, "त्यावेळी तुझ्या पूर्वजांनी (सायांदेवांनी) गुरूंचे जे स्तोत्र गायले, ते मी तुला सांगतो, नीट ऐक."

॥ श्रीगुरुअष्टकम् (The Octet of Shri Guru) ॥

Ovi 136: आदौ ब्रह्मत्वमेव सर्वजगतां वेदात्ममूर्तिं विभुं । पश्चात्‌ क्षोणिजडा विनाश-दितिजां कृत्वाऽवतारं प्रभो । हत्वा दैत्यमनेकधर्मचरितं, भूत्वाऽत्मजोऽत्रेर्गृहे । वंदेऽहं नरकेसरीसरस्वती श्रीपादयुग्मांबुजम्‌ ॥ १३६ ॥

 Transliteration: Ādau brahmatvamēva sarvajagatāṁ vēdātmamūrtiṁ vibhuṁ | Paścāt kṣōṇijaḍā vināśa-ditijāṁ kr̥tvā'vatāraṁ prabhō | Hatvā daityamanēkadharamacaritaṁ, bhūtvā'tmajō'trērgrhē | Vandē'haṁ narakēsarīsarasvatī śrīpādayugmāmbujaṁ || 136 || 

Meaning: I bow to the lotus feet of Shri Narasimha Saraswati, who was first the Brahman and the form of Vedas, who took incarnations to destroy demons and relieve the earth's burden, and who was born as the son in Atri's house. 

 अर्थ: प्रारंभी जे जगाचे ब्रह्मस्वरूप आणि वेदमूर्ती होते, पुढे पृथ्वीचा भार हरण करण्यासाठी ज्यांनी अवतार घेतले, अनेक दैत्यांचा वध केला आणि जे अत्री ऋषींच्या घरी पुत्र म्हणून जन्मले, अशा श्रीनृसिंह सरस्वतींच्या चरणकमलांना मी वंदन करतो.

Ovi 137: भूदेवाखिलमानुषं विदुजना बाधायमानं कलिं । वेदादुश्यमनेकवर्णमनुजा, भेदादि-भूतोन्नतम्‌ । छेदः कर्मतमांधकारहरणं श्रीपादसूर्योदयं । वंदेऽहं नरकेसरीसरस्वती श्रीपादयुग्मांबुजम्‌ ॥ १३७ ॥

Transliteration: Bhūdēvākhilamānuṣaṁ vidujanā bādhāyamānaṁ kaliṁ | Vēdāduśyamanēkavarṇamanujā, bhēdādi-bhūtōnnatam | Chēdaḥ karmatamāndhakāra haraṇaṁ śrīpādasūryōdayaṁ | Vandē'haṁ narakēsarīsarasvatī śrīpādayugmāmbujaṁ || 137 ||

Meaning: I bow to the feet of Shri Narasimha Saraswati, who removes the troubles caused by Kali to humans, and who has appeared like a sunrise to destroy the darkness of karma. 

 अर्थ: कलयुगातील मानवांना होणारा त्रास दूर करणाऱ्या, कर्माच्या अंधकाराचा नाश करण्यासाठी जे सूर्योदयाप्रमाणे आले आहेत, त्या श्रीनृसिंह सरस्वतींच्या चरणांना मी वंदन करतो.

Ovi 138: धातस्त्वं हरिशंकरप्रतिगुरो, जाताग्रजन्मं विभो । हेतुः सर्वविदोजनाय तरणं, ज्योतिःस्वरुपं जगत्‌ । चातुर्थाश्रमस्थापितं क्षितितले, पातुः सदा सेव्ययं । वंदेऽहं नरकेसरीसरस्वतीश्रीपादयुग्मांबुजम्‌ ॥ १३८ ॥

 Transliteration: Dhātastvaṁ hariśaṅkarapratigurō, jātāgrajanmaṁ vibhō | Hētuḥ sarvavidōjanāya taraṇaṁ, jyōtiḥsvarūpaṁ jagat | Cāturthāśramasthāpitaṁ kṣititalē, pātuḥ sadā sēvyayaṁ | Vandē'haṁ narakēsarīsarasvatī śrīpādayugmāmbujaṁ || 138 || 

 Meaning: You are Brahma, Vishnu, and Shiva; You are the light of the world and the reason for salvation. You established the fourth stage of life (Sanyasa) on earth. 

 अर्थ: आपण ब्रह्मा, विष्णू आणि महेश स्वरूप आहात. संसारातून तारून नेण्यासाठी आपण ज्योतिस्वरूप आहात आणि पृथ्वीवर संन्यास धर्माची स्थापना केली आहे, अशा आपल्या चरणांना मी वंदन करतो.

Ovi 139: चरितं चित्रमनेककीर्तिमतुलं, परिभूतभूमंडले । मूकं वाक्यदिवांधकस्य नयनं, वंध्यां च पुत्रं ददौ । सौभाग्यं विधवां च दायकश्रियं, दत्त्वा च भक्तं जनं । वंदेऽहं नरकेसरीसरस्वतीश्रीपादयुग्मांबुजम्‌ ॥ १३९ ॥

 Transliteration: Caritaṁ citramanēkakīrtimatulaṁ, paribhūtabhūmaṇḍalē | Mūkaṁ vākyadivāndhakasya nayanaṁ, vandhyāṁ ca putraṁ dadau | Saubhāgyaṁ vidhavāṁ ca dāyakaśriyaṁ, dattvā ca bhaktaṁ janaṁ | Vandē'haṁ narakēsarīsarasvatī śrīpādayugmāmbujaṁ || 139 || 

 Meaning: Whose character is wondrous, who gave speech to the mute, sight to the blind, a son to the barren, and prosperity to the widowed—I bow to those feet. 

 अर्थ: ज्यांचे चरित्र अद्भूत आहे, ज्यांनी मुक्याला वाचा दिली, अंधाला दृष्टी दिली, वांझ स्त्रीला पुत्र दिला आणि विधवेला सौभाग्य व भक्तांना लक्ष्मी दिली, अशा श्रीनृसिंह सरस्वतींच्या चरणांना मी वंदन करतो.

Ovi 140: दुरितं, घोरदरिद्रदावतिमिरं, हरणं जगज्जोतिष । स्वर्धेंनुं सुरपादपूजितजना, करुणाब्धिभक्तार्तिततः । नरसिंहेंद्रसरस्वतीश्वर विभो, शरणागतं रक्षकं । वंदेऽहं नरकेसरीसरस्वती श्रीपादयुग्मांबुजम्‌ ॥ १४० ॥

 Transliteration: Duritaṁ, ghōradaridradāvatimiraṁ, haraṇaṁ jagajjōtiṣa | Svardhēnuṁ surapādapūjitajanā, karūṇābdhibhaktārtitaḥ | Narasiṁhēndrasarasvatīśvara vibhō, śaraṇāgataṁ rakṣakaṁ | Vandē'haṁ narakēsarīsarasvatī śrīpādayugmāmbujaṁ || 140 ||

 Meaning: The destroyer of sins and terrible poverty, the light of the universe, and the wish-fulfilling cow (Kamadhenu) for devotees—I bow to the protector of those who surrender. 

 अर्थ: जे पापांचा आणि घोर दारिद्र्याचा नाश करणारे जगज्ज्योती आहेत, जे भक्तांसाठी कामधेनूसमान आहेत, अशा शरणागतांचे रक्षण करणाऱ्या श्रीनृसिंह सरस्वतींच्या चरणांना मी वंदन करतो.

Ovi 141: गुरुमूर्तिश्चरणारविंदयुगलं, स्मरणं कृतं नित्यसौ । चरितं क्षेत्रमनेकतीर्थसफलं सरितादि-भागीरथी । तुरगामेधसहस्त्रगोविदुजनाः स्मयक्‌ ददंस्तत्फलं । वंदेऽहं नरकेसरीसरस्वतीश्रीपादयुग्मांबुजम्‌ ॥ १४१ ॥

 Transliteration: Gurūmūrtiścaraṇāravindayugalaṁ, smaraṇaṁ kr̥taṁ nityasau | Caritaṁ kṣētramanēkatīrthasaphalaṁ saritādi-bhāgīrathī | Turagāmēdhasahasragōvidujanāḥ smayak dadaṁstatphalaṁ | Vandē'haṁ narakēsarīsarasvatī śrīpādayugmāmbujaṁ || 141 || 

 Meaning: Remembering whose lotus feet brings the merit of thousands of Ashvamedha sacrifices and holy rivers like the Ganges—I bow to Him. 

 अर्थ: ज्यांच्या चरणांचे नित्य स्मरण केल्याने हजारो अश्वमेध यज्ञांचे आणि गंगादि तीर्थांचे फळ मिळते, अशा श्रीनृसिंह सरस्वतींच्या चरणांना मी वंदन करतो.

Ovi 142: नो शक्यं तव नाममंगल-स्तुवं, वेदागमागोचरं । पादद्वं ह्रदयाब्जमंतरजलं निर्धारमीमांसतं । भूयो भूयः स्मरन्नमामि मनसा, श्रीमद्‌गुरुं पाहि मां । वंदेऽहं नरकेसरीसरस्वती श्रीपादयुग्मांबुजम्‌ ॥१४२ ॥

  Transliteration: Nō śakyaṁ tava nāmamaṅgala-stuvaṁ, vēdāgamāgōcaraṁ | Pādadvant hr̥dayābjāntarajalaṁ nirdhāramīmāṁsataṁ | Bhūyō bhūyaḥ smarannamāmi manasā, śrīmadgurūṁ pāhi māṁ | Vandē'haṁ narakēsarīsarasvatī śrīpādayugmāmbujaṁ || 142 || 

 Meaning: Even the Vedas cannot fully praise Your auspicious name. I remember You again and again; O Guru, protect me. 

 अर्थ: ज्यांचे मंगल नाव आणि स्तुती करणे वेदांनाही शक्य नाही, अशा श्रीगुरूंचे मी वारंवार स्मरण करतो. हे श्रीगुरुराया, माझे रक्षण करा.

Ovi 143: भक्तानां तरणार्थ सर्वजगतां, दीक्षां ददन्ययोगिनां । सुक्षेत्रं पुरगाणगस्थित प्रभो, दत्त्वा चतुष्कामदं । स्तुत्वा भक्तसरस्वतीगुरुपदं, जितत्वाऽद्यदोषादिकं । वंदेऽहं नरकेसरीसरस्वती श्रीपादयुग्मांबुजम्‌ ॥ १४३ ॥

 Transliteration: Bhaktānāṁ taraṇārtha sarvajagatāṁ, dīkṣāṁ dadanyōgināṁ | Sukṣētraṁ puragāṇagasthita prabhō, dattvā catuṣkāmadaṁ | Stutvā bhaktasarasvatīgurūpadaṁ, jitatvā'dyadōṣādikaṁ | Vandē'haṁ narakēsarīsarasvatī śrīpādayugmāmbujaṁ || 143 || 

 Meaning: Residing in Ganagapur to save devotees and initiate yogis, granting the four goals of life—I bow to Shri Narasimha Saraswati. 

 अर्थ: भक्तांना तारण्यासाठी आणि योग्यांना दीक्षा देण्यासाठी जे गाणगापूर क्षेत्री निवास करतात आणि चारी पुरुषार्थ प्रदान करतात, अशा श्रीनृसिंह सरस्वतींच्या चरणांना मी वंदन करतो.

Ovi 144: एवं श्रीगुरुनाथमष्टकमिदं स्तोत्रं पठेन्नित्यसौ । तेजोवर्चबलोन्नतं श्रियकरं आनंदवर्धं वपुः । पुत्रापत्यमनेकसंपदशुभा दीर्घायुरारोग्यतां । वंदेऽहं नरकेसरीसरस्वती श्रीपादयुग्मांबुजम्‌ ॥ १४४ ॥ 

Transliteration: Evaṁ śrīgurūnāthamaṣṭakamidaṁ stōtraṁ paṭhēnnityasau | Tējōvarcabālōnnataṁ śriyakaraṁ ānandavardhaṁ vapuḥ | Putrāpatyamanēkasampadaśubhā dīrghāyurārōgyatāṁ | Vandē'haṁ narakēsarīsarasvatī śrīpādayugmāmbujaṁ || 144 

 Meaning: One who recites this Octet daily shall gain radiance, strength, joy, children, wealth, long life, and health. 

 अर्थ: जे कोणी हे 'श्रीगुरुअष्टक' नित्य वाचतील, त्यांचे तेज, बल आणि आनंद वाढेल. त्यांना पुत्र, संपत्ती, दीर्घायुष्य आणि आरोग्य प्राप्त होईल.

Ovi 145: येणेंपरी स्तोत्र करीत । मागुती करी दंडवत । सद्‌गदित कंठ होत । रोमांच अंगीं उठियेले ॥ १४५ ॥

 Transliteration: Yēṇēparī stōtra karīta | Māgutī karī daṇḍavata | Sadgadita kaṇṭha hōta | Rōmāñca aṅgīṁ uṭhiyēlē || 145 ||

 Meaning: Singing the hymn thus, he bowed again prostrated. His throat choked with emotion and his hair stood on end. 

अर्थ: अशा प्रकारे स्तोत्र गाऊन सायांदेवांनी गुरूंना पुन्हा साष्टांग दंडवत घातले. त्यांचा कंठ दाटून आला आणि अंगावर रोमांच उभे राहिले.

Ovi 146: म्हणे त्रैमूर्ति अवतारु । तूंचि देवा जगद्गुरु । आम्हां दिसतोसी नरु । कृपानिधि स्वामिया ॥ १४६ ॥

 Transliteration: Mhaṇē traimūrti avatāru | Tūñci dēvā jagadguru | Āmhāṁ disatōsī naru | Kr̥pānidhi svāmiyā || 146 ||

 Meaning: He said, "You are the incarnation of the Trinity, the Guru of the world. Though You appear as a man to us, You are a treasure of mercy." 

अर्थ: तो म्हणाला, "स्वामी, आपण साक्षात त्रैमूर्तींचा अवतार आहात, आपणच जगद्गुरु आहात. जरी आपण माणसाच्या रूपात दिसत असलात तरी आपण साक्षात कृपानिधी ईश्वर आहात."

Ovi 147: मज दाविला परमार्थ । लाधलों चारी पुरुषार्थ । तूंचि सत्य विश्वनाथ । काशीपुर तुजपाशीं ॥ १४७ ॥

 Transliteration: Maja dāvilā paramārtha | Lādhalōṁ cārī puruṣārtha | Tūñci satya viśvanātha | Kāśīpura tujapāśīṁ || 147 || 

Meaning: "You showed me the supreme truth; I attained all four goals. You are the true Vishwanatha, and Kashi is where You are."

 अर्थ: "आज मला खऱ्या परमार्थाचे दर्शन झाले आणि चारी पुरुषार्थ मिळाले. आपणच साक्षात विश्वनाथ आहात आणि काशीक्षेत्र आपल्यापाशीच आहे."

Ovi 148: ऐसेंपरी श्रीगुरुसी । विनवीतसे परियेसीं । संतोषोनि महाहर्षीं । निरोप देती तye वेळीं ॥ १४८ ॥

 Transliteration: Aisēmparī śrīgurusī | Vinavītasē pariyēsīṁ | Santōṣōni mahāharṣīṁ | Nirōpa dētī tayē vēḷī || 148 ||

 Meaning: Thus he prayed to Shri Guru; being very pleased, the Guru gave him instructions at that time. 

अर्थ: अशा प्रकारे सायांदेव श्रीगुरूंची विनवणी करू लागले. तेव्हा अत्यंत प्रसन्न होऊन श्रीगुरू त्यांना सांगू लागले.

Ovi 149: श्रीगुरु म्हणती द्विजासी । दाखविली तुज काशी । पुढें तुझ्या वंशीं एकविसांसी । यात्राफळ तयां असे ॥ १४९ ॥

 Transliteration: Śrīguru mhaṇatī dvijāsī | Dākhāvilī tuja kāśī | Puḍhē tujhyā vaṁśīṁ ēkavisānsī | Yātrāphala tayāṁ asē || 149 || 

Meaning: Shri Guru said, "I showed you Kashi; twenty-one generations of your lineage shall also receive the merit of this pilgrimage." 

अर्थ: श्रीगुरु म्हणाले, "मी तुला काशीचे दर्शन घडवले आहे. तुझ्या पुढल्या २१ पिढ्यांनाही या यात्रेचे फळ प्राप्त होईल."

Ovi 150: तूंचि आमुचा निजभक्त । दाखविला तुज दृष्टान्त । आम्हांपासीं सेवा करीत । राहें भक्ता म्हणती तया ॥ १५० ॥

 Transliteration: Tūñci āmuicā nijabhakta | Dākhāvilā tuja dr̥ṣṭānta | Āmhāmpāsīṁ sēvā karīta | Rāhēṁ bhaktā mhaṇatī tayā || 150 || 

Meaning: "You are my true devotee, hence I gave you this vision. Stay near me and serve me," the Guru told him. 

अर्थ: "तू आमचा खरा भक्त आहेस, म्हणूनच मी तुला हा दृष्टांत दाखवला. आता तू आमच्या जवळ राहूनच सेवा कर," असे गुरूंनी त्याला सांगितले.

Ovi 151: जरी राहसी आम्हांपासी । तरी त्वां न वंदिजे म्लेंच्छासी । आणोनिया स्त्रीपुत्रांसी । भेटी करीं आम्हांतें ॥ १५१ ॥

Transliteration: Jarī rāhasī āmhāmpāsī | Tarī tvāṁ na vandijē mlēñchāsī | Āṇōniyā strīputrānsī | Bhēṭī karī āmhāntē || 151 ||

 Meaning: "If you stay with me, do not serve or bow to the (foreign/unjust) king. Bring your wife and children and meet us." 

अर्थ: श्रीगुरु सायंदेवाला म्हणाले, "जर तुला आमच्या जवळ राहायचे असेल, तर तू आता त्या म्लेंच्छ राजाची सेवा/वंदन करू नकोस. तुझ्या पत्नी-मुलांना घेऊन ये आणि आम्हाला भेटव."

Ovi 152: निरोप देऊनि द्विजासी । गेले गुरु मठासी । आनंद झाला मनासी । श्रीगुरुदर्शनीं भक्तजना ॥ १५२ ॥

 Transliteration: Nirōpa dēūni dvijāsī | Gēlē guru maṭhāsī | Ānanda jhālā manāsī | Śrīgurudarśanīṁ bhaktajanā ||152||

Meaning: Giving instructions to the Brahmin, the Guru went to the monastery. All devotees were filled with joy at the sight of the Guru. 

अर्थ: असा निरोप देऊन श्रीगुरु मठात गेले. श्रीगुरूंच्या दर्शनाने सर्व भक्तांच्या मनात आनंद झाला.

Ovi 153: नामधारक शिष्यराणा । लागे सिद्धाचिया चरणां । विनवीतसे कर जोडोनि जाणा । भक्तिभावेंकरोनिया ॥ १५३॥

 Transliteration: Nāmadhāraka śiṣyarāṇā | Lāgē siddhāciyā caraṇāṁ | Vinavītasē kara jōḍōni jāṇā | Bhaktibhāvēṁkarōniyā || 153 ||

 Meaning: Namdharak, the disciple, bowed to Siddha Muni's feet and asked with folded hands and devotion.

 अर्थ: शिष्य नामधारक सिद्धमुनींच्या चरणी लागला आणि हात जोडून भक्तीने विचारू लगाला.

Ovi 154: मागें कथानक निरोपिलें । सायंदेव शिष्य श्रीगुरुंनीं त्यातें निरोपिलें । कलत्रपुत्र आणीं म्हणत ॥ १५४ ॥ 

Transliteration: Māgēṁ kathānaka nirōpilēṁ | Sāyandēva śiṣya śrīgurunnīṁ tyātēṁ nirōpilēṁ | Kalatraputra āṇīṁ mhaṇata || 154 ||

Meaning: "You told the story where Shri Guru told His disciple Sayandev to bring his wife and children." 

अर्थ: "स्वामी, आपण मागे सांगितले की श्रीगुरूंनी सायंदेवाला आपल्या पत्नी-मुलांना घेऊन येण्यास सांगितले होते."

Ovi 155: पुढें तया काय झालें । विस्तारोनि सांगा वहिलें । पाहिजे आतां अनुग्रहिलें । म्हणोनि चरणीं लागला ॥ १५५ ॥

 Transliteration: Puḍhē tayā kāya jhālēṁ | Vistārōni sāṅgā vahilē | Pāhijē ātāṁ anugrahilēṁ | Mhaṇōni caraṇīṁ lāgalā || 155 || 

Meaning: "Tell me quickly what happened next; I seek your grace," he said, bowing at the feet. 

अर्थ: "त्यानंतर पुढे काय झाले, ते मला सविस्तर सांगा," अशी विनंती करून नामधारक चरणी लागला.

Ovi 156: संतोषोनि सिद्ध मुनि । सांगतसे विस्तारोनि । सायंदेव महाज्ञानी । गेला श्रीगुरुनिरोपें ॥ १५६ ॥

Transliteration: Santōṣōni siddha muni | Sāṅgatasē vistārōni | Sāyandēva mahājñānī | Gēlā śrīgurunirōpēṁ || 156 || 

Meaning: Satisfied, Siddha Muni narrated in detail how the wise Sayandev left with the Guru's instructions. 

अर्थ: सिद्धमुनींनी आनंदाने सांगण्यास सुरुवात केली की, तो महाज्ञानी सायंदेव गुरूंची आज्ञा घेऊन आपल्या गावी गेला.

Ovi 157: जाऊनि आपुले स्त्रियेसी । सांगता झाला पुत्रासी । आमुचा गुरु परियेसीं । असे गाणगापुरांत ॥ १५७॥

 Transliteration: Jāūni āpulē striyēsī | Sāṅgatā jhālā putrāsī | Āmucā guru pariyēsīṁ | Asē gāṇagāpurānta || 157 || 

Meaning: He went and told his wife and son, "Listen, our Guru resides in Ganagapur." 

अर्थ: त्याने घरी जाऊन पत्नी आणि मुलांना सांगितले की, "आपले श्रीगुरु आता गाणगापुरात वास्तव्यास आहेत."

Ovi 158: आम्हीं जावें भेटीसी । समस्त कन्यापुत्रांसी । म्हणोनि निघाला वेगेंसी । महानंदेंकरोनिया ॥ १५८ ॥ 

Transliteration: Āmhīṁ jāvē bhēṭīsī | Samasta kanyāputrānsī | Mhaṇōni nighālā vēgēnsī | Mahānandēṁkarōniyā || 158 || 

Meaning: "We must go to meet Him with all our children." Thus, he departed quickly with great joy. 

अर्थ: "आपण सर्वांनी त्यांच्या भेटीला जायला हवे," असे म्हणून तो कुटुंबासह मोठ्या आनंदाने गाणगापूरला निघाला.

Ovi 159: पावला गाणगापुरासी । भेटी जहाली श्रीगुरुसी । नमन करी भक्तींसी । साष्टांगीं तये वेळीं ॥ १५९ ॥

 Transliteration: Pāvalā gāṇagāpurāsī | Bhēṭī jahālī śrīgurusī | Namana karī bhaktīnsī | Sāṣṭāṅgīṁ tayē vēḷī || 159 || 

Meaning: Reaching Ganagapur, he met Shri Guru and bowed prostrated with devotion. 

अर्थ: गाणगापूरला पोहोचल्यावर श्रीगुरूंची भेट झाली. सायंदेवाने अत्यंत भक्तीने त्यांना साष्टांग नमस्कार केला.

Ovi 160: कर जोडुनी तये वेळीं । स्तोत्र करी वेळोवेळीं । ओंनमोजी चंद्रमौळि । त्रैमूर्ति तूंचि होसी ॥ १६० ॥

 Transliteration: Kara jōḍunī tayē vēḷī | Stōtra karī vēḷōvēḷī | Ōṁnamōjī candramauḷi | Traimūrti tūñci hōsī || 160 || 

Meaning: Folding his hands, he prayed repeatedly, "O Moon-crested Lord, You are the Trinity itself."

 अर्थ: हात जोडून तो वारंवार प्रार्थना करू लगाला, "हे चंद्रमौळी शंकरा, आपण साक्षात त्रैमूर्ती आहात, आपल्याला वंदन असो."

Ovi 161: तूं त्रैमूर्तिचा अवतार । अज्ञानदृष्टीं दिससी नर । वर्णावया न दिसे पार । तुझा महिमा स्वामिया ॥ १६१ ॥

 Transliteration: Tū traimūrticā avatāra | Ajñānadr̥ṣṭīṁ disasī nara | Varṇāvayā na disē pāra | Tujhā mahimā svāmiyā || 161 ||

 Meaning: "You are the Trinity's incarnation; to the ignorant, You seem a man. Your glory, O Lord, is beyond description." 

अर्थ: "आपण त्रैमूर्तींचे अवतार आहात, पण अज्ञानी लोकांना आपण मनुष्य वाटता. आपल्या महिमा अपार आहे."

Ovi 162: तुझा महिमा वर्णावयासी । शक्ति कैची आम्हांसी । आदिपुरुष भेटलासी । कृपानिधि स्वामिया ॥ १६२ ॥

 Transliteration: Tujhā mahimā varṇāvayāsī | Śakti kaicī āmhānsī | Ādipuruṣa bhēṭalāsī | Kr̥pānidhi svāmiyā || 162 || 

Meaning: "Where is the power in us to describe Your glory? I have met the Primal Being, the treasure of mercy." 

अर्थ: "आपल्या गुणांचे वर्णन करण्याची शक्ती आमच्यात नाही. आपण साक्षात आदिपुरुष आणि कृपानिधी आहात."

Ovi 163: जैसा चंद्र चकोरासी । उदय होतां संतोष त्यासी । तैसा आनंद आम्हांसी । तुझे चरण लक्षितां ॥ १६३ ॥

 Transliteration: Jaisā candra cakōrāsī | Udaya hōtāṁ santōṣa tyāsī | Taisā ānanda āmhānsī | Tujhē caraṇa lakṣitāṁ || 163 ||

 Meaning: "As the Chakora bird rejoices at the moon's rise, so is our joy at seeing Your feet." 

अर्थ: "चंद्राचा उदय झाल्यावर चकोराला जसा आनंद होतो, तसाच आनंद आपल्या चरणांचे दर्शन घेतल्यावर आम्हाला होत आहे."

Ovi 164: पूर्वजन्मीं पापराशि । केल्या होत्या बहुवशी । श्रीगुरुचे दर्शनेसी । पुनीत झालों म्हणतसे ॥ १६४ ॥

 Transliteration: Pūrvajanmīṁ pāparāśi | Kēlyā hōtyā bahuvaśī | Śrīgurucē darśanēsī | Punīta jhālōṁ mhaṇatasē || 164 ||

Meaning: "I had committed many sins in previous lives; by seeing Shri Guru, I have been purified." 

अर्थ: "माझ्या पूर्वजन्मीच्या पापांचा डोंगर आपल्या दर्शनाने जळून गेला आणि मी पावन झालो आहे."

Ovi 165: जैसा चिंतामणि स्पर्शीं । हेमत्व होय लोहासी । मृत्तिका पडतां जंबूनदीसी । उत्तम सुवर्ण होतसे ॥ १६५ ॥

 Transliteration: Jaisā cintāmaṇi sparśīṁ | Hēmatva hōya lōhāsī | Mr̥ttikā paḍatāṁ jambūnadīsī | Uttama suvarṇa hōtasē || 165 ||

Meaning: "As iron turns to gold by the touch of Chintamani, and earth falling into the Jambu river becomes fine gold..." 

अर्थ: "चिंतामणीच्या स्पर्शाने जसे लोखंडाचे सोने होते आणि जंबूनदीच्या संपर्कात येणारी माती जशी सुवर्ण बनते..."

Ovi 166: जातां मानससरोवरासी । हंसत्व येई वायसासी । तैसें तुझे दर्शनेंसी । पुनीत झालों स्वामिया ॥ १६६ ॥ 

Transliteration: Jātāṁ mānasasarōvarāsī | Haṁsatva yēī vāyasāsī | Taisē tujhē darśanēnsī | Punīta jhālōṁ svāmiyā || 166 ||

 Meaning: "...or as a crow gains the quality of a swan at Manasa Sarovar, so have I been purified by Your sight, O Lord." 

अर्थ: "...किंवा मानससरोवरात गेल्यावर कावळ्याला जसे हंसत्व प्राप्त होते, तसेच आपल्या दर्शनाने मी शुद्ध झालो आहे."

Ovi 167: टीका ॥ गंगा स्नानानें पापें नाशी । ताप निवारी देखा शशी । कल्पवृक्षछायेसी । कल्पिलें फळ पाविजे ॥ १६७ ॥

  Transliteration: Ṭīkā || Gaṅgā snānānē pāpēṁ nāśī | Tāpa nivārī dēkhā śaśī | Kalpav r̥kṣachāyēsī | Kalpilēṁ phala pāvijē || 167 ||

 Meaning: Bathing in the Ganges destroys sins; the moon relieves the heat (of distress); and under the shade of the Kalpavruksha (wish-fulfilling tree), one gets whatever they imagine. 

अर्थ: गंगेत स्नान केल्याने पाप जाते, 

Ovi 168: एकेकाचे एकेक गुणें । असतीं ऐसीं हीं लक्षणें । दर्शन होतां श्रीगुरुचरणें । तिन्ही फळें पाविजे ॥ १६८ ॥ 

Transliteration: Ekēkācē ēkēka guṇēṁ | Asatīṁ aisīṁ hīṁ lakṣaṇēṁ | Darśana hōtāṁ śrīgurucaraṇēṁ | Tinhī phaḷēṁ pāvijē || 168 || 

Meaning: Each of these has a single separate quality. However, by seeing the feet of Shri Guru, one attains all three benefits together. 

अर्थ: या सर्वांचा एकेक वेगळा गुण आहे, पण श्रीगुरूंच्या चरणांचे दर्शन घेतल्यास या तिन्ही गोष्टींचे फळ एकाच वेळी प्राप्त होते.

Ovi 169: पापें हरती तात्काळीं । तापचिंता जातीं सकळी । दैन्यकानन समूळ जाळी । श्रीगुरुचरणदर्शनें ॥ १६९ ॥

 Transliteration: Pāpēṁ haratī tātkaḷīṁ | Tāpacintā jātīṁ sakāḷī | Dainyakānana samūḷa jāḷī | Śrīgurucaraṇadarśanēṁ || 169 ||

 Meaning: Sins are instantly removed, all worries vanish, and the forest of poverty is burnt to its roots by seeing Shri Guru’s feet. 

अर्थ: गुरूंच्या दर्शनाने पाप तत्काळ नष्ट होते, मनातील चिंता मिटते आणि दारिद्र्याचे रान समूळ जळून खाक होते.

Ovi 170: चतुर्विध पुरुषार्थ । देता होय गुरुनाथ । ऐसा वोले वेदसिद्धान्त । तोचि आम्हीं देखिला ॥ १७० ॥

 Transliteration: Caturvidha puruṣārtha | Dētā hōya gurunātha | Aisā vōlē vēdasiddhānta | Tōci āmhīṁ dēkhilā || 170 ||

 Meaning: The Lord Guru is capable of granting the four goals of life (Dharma, Artha, Kama, Moksha). This is the conclusion of the Vedas, and I have witnessed it myself. 

अर्थ: "श्रीगुरु चारी पुरुषार्थ देण्यास समर्थ आहेत, असा वेदांचा सिद्धांत आहे आणि तो मी प्रत्यक्ष अनुभवला आहे."

Ovi 171: म्हणोनिया आनंदेंसी । गायन करी संतोषीं । अनेक रागें परियेसीं । कर्नाटक भाषें करोनि ॥ १७१ ॥

 Transliteration: Mhaṇōniyā ānandēnsī | Gāyana karī santōṣīṁ | Anēka rāgēṁ pariyēsīṁ | Karṇāṭaka bhāṣē karōni || 171 ||

 Meaning: Therefore, with great joy, he sang in various musical notes (Ragas) in the Kannada language. 

अर्थ: असे म्हणून सायंदेवाने मोठ्या आनंदाने आणि विविध रागांमध्ये 'कन्नड' (कर्नाटक) भाषेत श्रीगुरूंची स्तुती गायली.

॥ कन्नड स्तोत्र (Kannada Hymn) ॥

Ovi 172: राग श्रीराग । कंडेनिंदु भक्तजनराभाग्यनिधियभूमंडलदोळगेनारसिंहसरस्वतीया ॥ १७२ ॥ 

Transliteration: Rāga Śrīrāga | Kaṇḍē nindu bhaktajanarā bhāgyanidhiya bhūmaṇḍaladoḷage nārasiṁhasarasvatīyā || 172 ||

 Meaning: (In Raga Shrirag) Today, on this earth, I have seen Shri Narasimha Saraswati, who is the treasure of fortune for all devotees. 

अर्थ: (श्रीरागात गायन) आज मी या भूमंडळावर भक्तजनांच्या भाग्याचा ठेवा असलेल्या साक्षात श्रीनृसिंह सरस्वतींना डोळे भरून पाहिले आहे.

Ovi 173: कंडेनिंदुउंडेनिंदुवारिजादोळपादवाराजाकमळांदोळदंतध्यानिसी ॥ १७३ ॥

 Transliteration: Kaṇḍē nindu uṇḍē nindu vārijādoḷapāda vārājā kamaḷāndoḷadanta dhyānisī || 173 ||

 Meaning: I have seen and experienced the bliss of those lotus-like feet; I meditate upon those royal lotus-feet within the lotus of my heart. 

अर्थ: ज्यांचे पाय कमळासारखे सुंदर आहेत, अशा श्रीगुरूंचे आज मला दर्शन घडले आहे. मी माझ्या अंतःकरणात त्या चरणकमलांचे मनोभावे ध्यान करतो.

Ovi 174: सुखसुवाजनारुगळा । भोरगेलान्नेकामिफळफळा । नित्यसकळाहूवा । धीनारसिंहसरस्वतीवरानना ॥ १७४ ॥

 Transliteration: Sukhasuvā janārugaḷā | Bhōragēlānnēkāmi phaḷaphaḷā | Nitya sakaḷāhūvā | Dhī nārasiṁhasarasvatī varānanā || 174 ||

 Meaning: He provides happiness to the people and fulfills their various desires instantly. I bow to the wise and beautiful-faced Shri Narasimha Saraswati. 

अर्थ: लोकांना सुख देणारे आणि त्यांच्या सर्व इच्छा पूर्ण करणारे हे श्रीनृसिंह सरस्वती आहेत. त्यांचे मुख अत्यंत तेजस्वी असून ते नित्य प्रसन्न आहेत.

Ovi 175: वाक्यकरुणानेनसुवा । जगदोळगदंडकमंडलुधराशी । सगुणानेनीशीसुजनरिगे । वगादुनीवासश्रीगुरुयतिवरान्न ॥ १७५ ॥

 Transliteration: Vākyakaruṇā nenasuvā | Jagadoḷaga daṇḍa kamaṇḍalu dharāśī | Saguṇānēnīśī sujanarige | Vagādunīvāsa śrīgūru yativarānna || 175 ||

 Meaning: His words are full of compassion. He holds the ascetic staff (Danda) and water-pot (Kamandalu). This supreme Guru, the best among ascetics, has taken a physical form to reside here for the sake of good people.

 अर्थ: ज्यांच्या वाणीत करुणा आहे, ज्यांनी हाती दंड आणि कमंडलु धारण केला आहे, अशा या सगुण-साकार यतिराज श्रीगुरूंनी सुजनांच्या कल्याणासाठी येथे निवास केला आहे.

Ovi 176: धारगेगाणगापुरडोलकेलाशीहरी । दासिसोनुनादयाकरुणादली । वरावीतुंगमुनाहोरावनुअनुबिना । नारसिंहसरस्वतीगुरुचरणवन्न ॥ १७६ ॥

 Transliteration: Dhāragē gāṇagāpuradoḷakē lāśīharī | Dāsisōnuna dayā karuṇādalī | Varāvī tuṅgamunā hōrāvanu anubinā | Nārasiṁhasarasvatī gurucaraṇavanna || 176 ||

 Meaning: He is Lord Hari (Vishnu) Himself residing in the sacred Ganagapur. I am His humble servant seeking His mercy. I constantly follow the high and holy feet of Guru Shri Narasimha Saraswati. 

अर्थ: हे साक्षात हरी (विष्णू) असून गाणगापुरात वास्तव्यास आहेत. मी त्यांचा दास असून त्यांची करुणा भाकत आहे. श्रीनृसिंह सरस्वतींच्या चरणांचे मी अखंड चिंतन करतो.

Ovi 177: राजगखंडीकंडीनेननमा । इंदुकडेनेनमा । मंडलादोळगेयती कुलराये । चंद्रमन्ना ॥ १७७ ॥

 Transliteration: Rājaga khaṇḍī kaṇḍīnēnanmā | Indukaḍē nēnanmā | Maṇḍalādoḷagē yati kularāyē | Candramannā || 177 ||

 Meaning: I have truly seen the King of Kings today! In the assembly of this world, the King of the ascetic lineage shines like the beautiful moon. 

अर्थ: यतींच्या कुळात श्रेष्ठ असलेल्या या गुरुराजांना मी आज पाहिले आहे. जसा नक्षत्रांमध्ये चंद्र शोभतो, तसेच हे गुरुराज या भूमंडळावर शोभून दिसत आहेत.

Ovi 178: तत्त्वबोधायाउपनिषदतत्त्वचरित नाव्यक्तवादपरब्रह्ममूर्तियनायना । शेषशयनापरवेशकायना । लेशकृपयनीवनेवभवासौपालकाना ॥ १७८ ॥

 Transliteration: Tattvabōdhāyā upaniṣada tattvacarita nāvyaktavāda parabrahmamūrtiyanāyanā | Śēṣaśayanā paravēśakāyanā | Lēśakr̥payanīvanēva bhavasaupālakānā || 178 ||

 Meaning: He is the teacher of the ultimate Truth, the living essence of Upanishadic philosophy, and the manifest form of the unmanifest Brahman. He is Lord Vishnu (who sleeps on Shesha) in a different form, protecting the world from the ocean of existence with just a fraction of His grace. 

अर्थ: हे उपनिषदांमधील गूढ तत्त्व सांगणारे, अव्यक्त असे परब्रह्मच आहेत. जे शेषशायी विष्णूचे स्वरूप असून केवळ थोड्याशा कृपेने भक्तांचे या भवसागरातून रक्षण करतात.

Ovi 179: गंधपरिमळादिशोभितानंदासरसाछंदालयोगेंद्रेगोपीवृंदवल्लभना ॥ १७९ ॥

 Transliteration: Gandha parimalādi śōbhitānandā sarasā chandāla yōgendrē gōpīvr̥nda vallabhanā || 179 ||

 Meaning: Adorned with the fragrance of sandalwood, He is the King of Yogis, full of divine bliss. To His devotees, He is as dear as Lord Krishna (the beloved of the Gopis). 

अर्थ: जे अष्टगंधाच्या सुवासाने शोभून दिसततात आणि जे साक्षात योगेंद्र आहेत. भक्तांसाठी ते गोपीवल्लभ श्रीकृष्णाप्रमाणेच प्रिय आणि आनंददायी आहेत.

Ovi 180: करीयनीयानांपापगुरु । नवरसगुसायन्नीं । नरसिंहसरस्वत्यन्ना । नादपुरुषवादना ॥ १८० ॥

 Transliteration: Karīyanīyānāṁ pāpaguru | Navarasagusāynnīṁ | Nārasiṁhasarasvattyannā | Nādapuruṣavādanā || 180 || 

Meaning: He is the master who destroys the massive elephants of sins. Shri Narasimha Saraswati, filled with the nine divine sentiments (Navarasa), is the Primal Being of Cosmic Sound (Nada-Brahman). 

अर्थ: भक्तांच्या पापांचा पर्वत नष्ट करणारे हे नवरसांनी युक्त असलेले श्रीनृसिंह सरस्वती साक्षात नादब्रह्म स्वरूप पुरुष आहेत.

Ovi 181: यापरी स्तोत्रें श्रीगुरुसी । स्तुति केली बहुवसीं । संतोषोनि महाहर्षीं । आश्वासिताती तये वेळीं ॥ १८१ ॥

 Transliteration: Yāparī stōtrēṁ śrīgurusī | Stuti kēlī bahuvaśīṁ | Santōṣōni mahāharṣīṁ | Āśvāsitātī tayē vēḷī || 181 ||

 Meaning: After being praised with such hymns, Shri Guru was greatly pleased and comforted him at that time. 

अर्थ: अशा प्रकारे स्तुती केली असता, श्रीगुरूंनी अत्यंत प्रसन्न होऊन त्याला आधार दिला.

Ovi 182: प्रेमभावें समस्तांसी । बैसा म्हणती समीपेसी । जैसा लोभ मायेसी । या बाळकावरी परियेसा ॥ १८२ ॥

 Transliteration: Prēmabhāvēṁ samastānsī | Baisā mhaṇatī samīpēsī | Jaisā lōbha māyēsī | Yā bāḷakāvarī pariyēsā || 182 ||

 Meaning: With love, He asked everyone to sit near Him, just as a mother has affection for her children. 

अर्थ: आईचा जसा आपल्या मुलावर लोभ असतो, तशाच प्रेमाने श्रीगुरूंनी सर्वांना आपल्या जवळ बसायला सांगितले.

Ovi 183: आज्ञा घेउनी सहज । गेला तुमचा पूर्वज । सकळ पुत्रांसहित द्विज । आला श्रीगुरुदर्शना ॥ १८३ ॥

 Transliteration: Ājñā ghēunī sahaja | Gēlā tumacā pūrvaja | Sakāḷa putrānsahita dvija | Ālā śrīgūrudarśanā || 183 ||

 Meaning: Your ancestor (Sayandev) took permission and went home, and now the Brahmin has returned with all his sons to see Shri Guru. 

अर्थ: सिद्धमुनी म्हणाले, "तुझा पूर्वज (सायंदेव) आज्ञा घेऊन गेला होता आणि आता आपल्या सर्व मुलांसह पुन्हा दर्शनाला आला आहे."

Ovi 184: भाद्रपद चतुर्दशीसी । शुक्लपक्ष परियेसीं । आला शिष्य भेटीसी । एकाभावेंकरोनिया ॥ १८४ ॥

Transliteration: Bhādrapada caturdaśīsī | Śuklapakṣa pariyēsīṁ | Ālā śiṣya bhēṭīsī | Ekābhāvēṁkarōniyā || 184 ||

 Meaning: On the fourteenth day of the bright fortnight of Bhadrapada, the disciple came to meet Him with singular devotion.

 अर्थ: भाद्रपद शुद्ध चतुर्दशीच्या दिवशी तो शिष्य अत्यंत श्रद्धेने श्रीगुरूंच्या भेटीला आला.

Ovi 185: येती शिष्य लोटांगणीं । एकाभावें तनुमनीं । येऊनि लागती चरणीं । सद्गदित कंठ झाला ॥ १८५ ॥

 Transliteration: Yētī śiṣya lōṭāṅgaṇīṁ | Ekābhāvē tanumanī | Yēūni lāgatī caraṇīṁ | Sadgadita kaṇṭha jhālā || 185 ||

 Meaning: The disciples bowed prostrated with heart and soul; as they touched His feet, their throats choked with emotion. 

अर्थ: सर्व कुटुंब गुरूंना लोटांगण घालून चरणी लागले, भक्तीमुळे त्यांचा कंठ दाटून आला.

Ovi 186: स्तोत्र करिती तिहीं काळीं । कर जोडोनि तये वेळीं । ओं नमोजी चंद्रमौळि । त्रैमूर्ति तूंचि होसी ॥ १८६ ॥

 Transliteration: Stōtra karitī tihīṁ kāḷī | Kara jōḍōni tayē vēḷī | Ōṁ namōjī candramauḷi | Traimūrti tūñci hōsī || 186 ||

 Meaning: They prayed at all three times of the day (dawn, noon, sunset) with folded hands: "O Moon-crested Lord, You are the Trinity." 

अर्थ: ते तिन्ही त्रिकाळ गुरूंची प्रार्थना करू लागले— "हे चंद्रमौळी त्रैमूर्ती, आपल्याला वंदन असो."

Ovi 187: त्रैमूर्तींचा अवतारु । झालासी तूं जगद्गुरु । येरां दिसतोसी नरु । न कळे पार तुझा स्वामिया ॥ १८७ ॥

 Transliteration: Traimūrtīñcā avatāru | Jhālāsī tū jagadguru | Yērāṁ disatōsī naru | Na kaḷē pāra tujhā svāmiyā || 187 ||

 Meaning: "You are the incarnation of the Trinity, the Guru of the world. To others You appear human, but none can know Your depth, O Lord." 

अर्थ: "आपण जगद्गुरु आहात. इतरांना आपण मनुष्य वाटता, पण आपल्या स्वरूपाचा अंत कोणालाही लागत नाही."

Ovi 188: सिद्ध म्हणे नामकरणी । काय सांगू तये दिनीं । कैशी कृपा अंतःकरणीं । तया श्रीगुरु यतीचे ॥ १८८ ॥ 

Transliteration: Siddha mhaṇē nāmakaraṇī | Kāya sāṅgū tayē dinī | Kaiśī kr̥pā antaḥkaraṇī | Tayā śrīgūru yatīcē || 188 ||

 Meaning: Siddha said, "O Namdharak, what can I say about that day? How immense was the grace in the heart of the ascetic Shri Guru!" 

अर्थ: सिद्धमुनी म्हणतात, "हे नामधारका, त्या दिवशी श्रीगुरूंच्या अंतःकरणात सायंदेवाबद्दल किती अपार कृपा होती!"

Ovi 189: आपुले पुत्रकलत्रेंसी । जैसा लोभ परियेसीं । तैसा तुमचे पूर्वजासी । प्रेमभावें पुसताती ॥ १८९ ॥

 Transliteration: Āpulē putrakalatrēnsī | Jaisā lōbha pariyēsīṁ | Taisā tumacē pūrvajāsī | Prēmabhāvēṁ pusatātī || 189 ||

 Meaning: Just as one loves their own children and wife, He affectionately inquired about your ancestor.

 अर्थ: जसा स्वतःच्या कुटुंबावर लोभ असतो, तशाच प्रेमाने श्रीगुरूंनी सायंदेवाची विचारपूस केली.

Ovi 190: गृहवार्ता सुरसी । क्षेम पुत्रकलत्रेंसी । द्विज सांगे मनोहर्षी । सविस्तारीं परियेसा ॥ १९० ||

 Transliteration: Gruhavārtā surasī | Kṣēma putrakalatrēnsī | Dvija sāṅgē manōharṣī | Savistārīṁ pariyēsā || 190 ॥

 Meaning: He asked about the household news and the welfare of the family; the Brahmin narrated everything happily in detail. 

अर्थ: त्यांनी घरच्या स्थितीबद्दल विचारले, तेव्हा सायंदेवाने आनंदाने सर्व सविस्तर सांगितले.

Ovi 191: पुत्रकलत्रेंसंहित नमोन । सांगे क्षेम समाधान । होते पुत्र चौघेजण । चरणावरी घातले ॥ १९१ ॥

 Transliteration: Putrakalatrēnsahita namōna | Sāṅgē kṣēma samādhāna | Hōtē putra caughējaṇa | Caraṇāvarī ghātalē || 191 ||

 Meaning: Bowing with his wife and children, he expressed his contentment. He placed his four sons at the Guru's feet. 

अर्थ: पत्नी-मुलांसह नमस्कार करून सायंदेवाने आपले चारही पुत्र श्रीगुरूंच्या चरणांवर घातले.

Ovi 192: ज्येष्ठसुत नागनाथ । तयावरी कृपा बहुत । कृपानिधि गुरुनाथ । माथां हस्त ठेविती ॥ १९२ ॥

 Transliteration: Jyēṣṭhasuta nāganātha | Tayāvarī kr̥pā bahuta | Kr̥pānidhi gurunātha | Māthāṁ hasta ṭhēvitī || 192 || 

Meaning: Upon the eldest son, Nagnath, there was great grace; the merciful Lord Guru placed His hand upon his head. 

अर्थ: सायंदेवाचा मोठा मुलगा 'नागनाथ' याच्यावर श्रीगुरूंची विशेष कृपा झाली आणि त्यांनी त्याच्या डोक्यावर आपला वरदहस्त ठेवला.

Ovi 193: श्रीगुरु म्हणती द्विजासी । तुझ्या ज्येष्ठसुतासी । आयुष्य पूर्ण असे त्यासी । संतति बहु याची वाढेल ॥ १९३ ॥

 Transliteration: Śrīgūru mhaṇatī dvijāsī | Tujhyā jyēṣṭhasutāsī | Āyuṣya pūrṇa asē tyāsī | Santati bahu yācī vāḍhēla || 193 || 

Meaning: Shri Guru said to the Brahmin, "Your eldest son shall have a long life, and his lineage shall flourish greatly." 

अर्थ: श्रीगुरु म्हणाले, "तुझ्या या थोरल्या मुलाला पूर्ण आयुष्य लाभेल आणि याची वंशवृद्धी मोठ्या प्रमाणावर होईल."

Ovi 194: हाच भक्त आम्हांसी । असेल श्रियायुक्तेसी । तुवां आतां म्लेंच्छासी । सेवा न करावी म्हणितलें ॥ १९४ ॥

 Transliteration: Hāca bhakta āmhānsī | Asēla śriyāyuktēsī | Tuvāṁ ātāṁ mlēñchāsī | Sēvā na karāvī mhaṇitalēṁ || 194 ||

Meaning: "He shall be our devotee and live with prosperity. You must no longer serve the king." 

अर्थ: "हा आमचा परम भक्त होईल आणि ऐश्वर्याने नांदेल. तू आता त्या म्लेंच्छ राजाची सेवा सोडून दे."

Ovi 195: आणिक तूंतें असे नारी । पुत्र होती तीस चारी । नांदतील श्रेयस्करी । तुवां सुखें असावें ॥ १९५ ॥

 Transliteration: Āṇika tūntē asē nārī | Putra hōtī tīsa cārī | Nāndatīla śrēyaskarī | Tuvā sukhēṁ asāvē || 195 ||

 Meaning: "Your wife shall have four more sons. They shall live successfully; you should remain happy." 

अर्थ: "तुझ्या पत्नीला आणखी चार पुत्र होतील. ते सर्व सुखासमाधानाने नांदतील, तू आता निर्धास्त राहा."

Ovi 196: जया दिवसीं म्लेंच्छासी । तुवां जावोनि वंदिसी । हानि असे जीवासी । म्हणोनि सांगती तये वेळीं ॥ १९६ ॥

 Transliteration: Jayā divasīṁ mlēñchāsī | Tuvāṁ jāvōni vandisī | Hāni asē jīvāsī | Mhaṇōni sāṅgatī tayē vēḷī || 196 ||

 Meaning: "On the day you go and bow to the king, there will be danger to your life," He warned at that time. 

अर्थ: "जया दिवशी तू त्या म्लेंच्छ राजाला वंदन करशील, त्या दिवशी तुझ्या प्राणांना धोका निर्माण होईल."

Ovi 197: तुझा असे वडिल सुत । तोचि आमुचा निज भक्त । त्याची कीर्ति वाढेल बहुत । म्हणती श्रीगुरु तये वेळीं ॥ १९७ ॥

 Transliteration: Tujhā asē vaḍila suta | Tōci āmucā nija bhakta | Tyācī kīrti vāḍhēla bahuta | Mhaṇatī śrīgūru tayē vēḷī || 197 ||

 Meaning: "Your eldest son is our true devotee; his fame shall spread far," said Shri Guru then. 

अर्थ: "तुझा हा मोठा मुलगा आमचा निजभक्त असून त्याची कीर्ती जगात खूप वाढेल."

Ovi 198: मग म्हणती द्विजासी । जावें त्वरित संगमासी । स्नान करोनि त्वरितेंसी । यावें म्हणती तये वेळीं ॥ १९८ ॥

Transliteration: Maga mhaṇatī dvijāsī | Jāvē tvarita saṅgamāsī | Snāna karōni tvaritēnsī | Yāvē mhaṇatī tayē vēḷī || 198 ||

 Meaning: Then He told the Brahmin, "Go quickly to the Sangam (confluence), bathe fast and return." 

अर्थ: त्यानंतर श्रीगुरूंनी त्याला सांगितले, "आता त्वरित संगमावर जाऊन स्नान करून परत ये."

Ovi 199: ग्रामलोक तया दिवसीं । पूजा करितां अनंतासी । येऊनिया श्रीगुरुसी । पूजा करितो परियेसा ॥ १९९ ॥

 Transliteration: Grāmalōka tayā divasīṁ | Pūjā karitāṁ anantāsī | Yēūniyā śrīgūrusī | Pūjā karitō pariyēsā || 199 ||

Meaning: On that day, the villagers were worshipping Lord Ananta; he came and worshipped Shri Guru. 

अर्थ: त्या दिवशी गावातील लोक 'अनंत' देवाची पूजा करत होते. सायंदेवही स्नान करून आला आणि श्रीगुरूंची पूजा करू लागला.

Ovi 200: पुत्रमित्रकलत्रेंसी । गेले स्नाना संगमासी । विधिपूर्वक अश्वत्थासी । पूजूनि आले मठातें ॥ २०० ॥

Transliteration: Putramitrakalatrēnsī | Gēlē snānā saṅgamāsī | Vidhipūrvaka aśvatthāsī | Pūjūni ālē maṭhātē || 200 ||

 Meaning: With his sons and wife, he went to bathe at the confluence. After worshipping the holy fig tree (Ashvattha) according to rituals, they returned to the monastery. 

अर्थ: कुटुंबासह संगमावर स्नान करून आणि अश्वत्थाची पूजा करून ते मठात परत आले.

Ovi 201: श्रीगुरु म्हणती द्विजासी । आजि व्रतचतुर्दशी । पूजा करीं अनंतासी । समस्त द्विज मिळोनि ॥ २०१ ॥

 Transliteration: Śrīgūru mhaṇatī dvijāsī | Āji vratacaturdaśī | Pūjā karīṁ anantāsī | Samasta dvija miḷōni || 201 ||

Meaning: Shri Guru said to the Brahmin, "Today is Ananta Chaturdashi; perform the worship of Lord Ananta along with all the Brahmins." 

अर्थ: श्रीगुरु म्हणाले, "आज अनंत चतुर्दशी आहे. सर्व ब्राह्मणांसह मिळून भगवान अनंताची पूजा कर."

Ovi 202: ऐसें म्हणतां द्विजवरु । करितां होय नमस्कारु । आमुचा अनंत तूंचि गुरु । व्रतसेवा तुमचे चरण ॥ २०२ ॥

 Transliteration: Aisēṁ mhaṇatāṁ dvijavaru | Karitāṁ hōya namaskāru | Āmucā ananta tūñci guru | Vratasēvā tumacē caraṇa || 202 ||

 Meaning: Hearing this, the Brahmin bowed and said, "You are our Lord Ananta, O Guru; serving Your feet is our vow." 

अर्थ: सायंदेव म्हणाला, "स्वामी, आमचा साक्षात अनंत देव आपणच आहात. आपली सेवा करणे हेच आमचे व्रत आहे."

Ovi 203: तये वेळीं श्रीगुरु । सांगतां झाला विस्तारु । कौंडिण्यमहाऋषीश्वरु । केलें व्रत प्रख्यात ॥ २०३ ॥

 Transliteration: Tayē vēḷī śrīgūru | Sāṅgatā jhālā vistāru | Kauṇḍiṇyamahār̥ṣīśvaru | Kēlēṁ vrata prakhyāta || 203 ||

 Meaning: At that time, Shri Guru narrated in detail how the great Sage Koundinya made this vow famous. 

अर्थ: त्यावेळी श्रीगुरूंनी सांगितले की, महान कौंडिण्य ऋषींनी हे 'अनंत व्रत' कसे केले.

Ovi 204: ऐसें म्हणतां द्विजवरु । करितां होय नमस्कारु । कैसें व्रत आचरावें साचारु । पूर्वीं कोणी केलें असे ॥ २०४ ॥

 Transliteration: Aisēṁ mhaṇatāṁ dvijavaru | Karitāṁ hōya namaskāru | Kaisēṁ vrata ācarāvē sācāru | Pūrvīṁ kōṇī kēlēṁ asē || 204 ||

 Meaning: The Brahmin bowed and asked, "How should this vow be performed truly? Who performed it in ancient times?"

 अर्थ: सायंदेवाने विचारले, "हे व्रत कसे करावे? पूर्वी हे कोणी केले होते? कृपया मला सांगा."

Ovi 205: ऐसें व्रत प्रख्यात । व्रत दैवत अनंत । जेणें होय माझें हित । कथामृत निरोपिजे ॥ २०५ ॥

 Transliteration: Aisēṁ vrata prakhyāta | Vrata daivata ananta | Jēṇē hōya mājhē hita | Kathāmr̥ta nirōpijē || 205 ||

 Meaning: "Since this vow is famous and its deity is Lord Ananta, please tell me this nectar-like story for my well-being."

 अर्थ: "अनंत देवाचे हे व्रत कशा प्रकारे केले जाते, ती कथा मला सांगा."

Ovi 206: येणें पुण्य काय घडे । काय लाभतसे रोकडें । ऐसें मनींचें साकडें । फेडावें माझें स्वामिया ॥ २०६ ॥

 Transliteration: Yēṇē puṇya kāya ghaḍē | Kāya lābhatasē rōkaḍēṁ | Aisēṁ manīñcē sākaḍē | Phēḍāvē mājhē svāmiyā || 206 ||

 Meaning: "What merit is gained and what are the immediate benefits? Please clear the doubts of my mind, O Lord." 

अर्थ: "या व्रतामुळे कोणते पुण्य आणि फळ मिळते, माझ्या मनातील ही शंका दूर करा."

Ovi 207: ऐसें विनवीतसे द्विजवरु । संतोषोनि गुरु दातारु । सांगते झाले व्रताचारु । सिद्ध म्हणे नामधारका ॥ २०७ ॥

 Transliteration: Aisēṁ vinavītasē dvijavaru | Santōṣōni guru dātāru | Sāṅgatē jhālē vratācāru | Siddha mhaṇē nāmadhārakā || 207 ||

 Meaning: As the Brahmin requested thus, the generous Guru happily began to explain the rituals, said Siddha to Namdharak. 

अर्थ: सिद्धमुनी म्हणतात— नामधारका, सायंदेवाच्या विनंतीवरून श्रीगुरूंनी त्याला व्रताचा विधी सांगण्यास सुरुवात केली.

Ovi 208: म्हणोनि सरस्वतीगंगाधरु । सांगे गुरुचरित्रविस्तारु । ऐकतां भवसागरु । पैल पार पाववी श्रीगुरु ॥ २०८ ॥

 Transliteration: Mhaṇōni sarasvatīgaṅgādharu | Sāṅgē gurucaritravistāru | Aikatāṁ bhavasāgaru | Paila pāra pāvavī śrīguru || 208 ||

 Meaning: Therefore, Saraswati Gangadhar narrates this expansion of Guru Charitra; by listening, Shri Guru helps one cross the ocean of existence. 

अर्थ: म्हणूनच सरस्वती गंगाधर हा गुरुचरित्राचा विस्तार सांगत आहेत, जो ऐकल्याने मनुष्य हा संसारसागर पार करतो.

Ovi 209: इति श्रीगुरुचरित्रामृत । काशीयात्रा समस्त करीत । श्रोते ऐकती आनंदित । तेणें सफल जन्म होय ॥ २०९ ॥

 Transliteration: Iti śrīgurucarit r̥āmr̥ta | Kāśīyātrā samasta karīta | Śrōtē aikatī ānandita | Tēṇē saphala janma hōya || 209 || 

Meaning: Thus ends the nectar of Shri Guru Charitra, where the complete Kashi pilgrimage is performed; the listeners who hear this joyfully find their lives successful.

 अर्थ: अशा प्रकारे काशीयात्रेचे वर्णन करणाऱ्या या कथेने श्रोत्यांचा जन्म सफल होतो.

Ovi 210: इति श्रीगुरुचरित्रामृत । सांगतसे नामधारक विख्यात । जेणें होय मोक्ष प्राप्त । द्विचत्वारिंशोऽध्यायः ॥ २१० ॥

 Transliteration: Iti śrīgūrucaritrāmr̥ta | Sāṅgatasē nāmadhāraka vikhyāta | Jēṇē hōya mōkṣa prāpta | Dvicatvārimśō'dhyāyaḥ || 210 ||

 Meaning: Thus ends the nectar of Shri Guru Charitra, narrated by the famous Namdharak, which leads to salvation. This is the forty-second chapter. 

अर्थ: ज्याच्या श्रवणाने मोक्ष प्राप्त होतो, असा हा गुरुचरित्रामृतातील बेचाळिसावा अध्याय येथे समाप्त होत आहे.

Iti Shrigurucharitraparmakathakalpatarau Shrinrusinhasaraswatyupakhyane Siddhanamadharakasamvade Kashishektra Mahima Varnana Nama Dwichatavrinsho-Adhyayah ||210|| 🙏🙇🏻

 Shri Gurudattatreyaarpanmastu॥

 Conclusion 

The Shield of Protection and the Path to Prosperity

The chapter concludes with a profound assurance of protection and the establishment of a righteous lineage. Shri Guru’s intervention in Sayandev’s life—warning him of the dangers of serving a tyrannical ruler and blessing his eldest son, Nagnath—emphasizes that the Guru is not just a spiritual guide but a guardian of one’s worldly and karmic well-being.

As the narrative transitions into the significance of Ananta Chaturdashi, it sets the stage for the next spiritual lesson, reminding seekers that total surrender to the Guru is the highest 'Vrata' (vow) one can observe. 

Note: This is an English translation and transliteration of the original 16th-century classic by Saraswati Gangadhar, meticulously prepared for global devotees of Lord Dattatreya by Mantra Stotra Jyoti With Marathi Ovi Meaning & EnglishTransliteration & Ovi 

⭐ ⭐ ⭐