Shree Guru Charitra – Chapter 50 (English script & Translation)

Shri Gurucharitra Chapter 50

( EnglishTransliteration with Marathi Ovi and meaning )

Sarvabhauma-sphotaka-samane Aisvaryavalokane Vaiduripraveso

Image From -Google 

 

Introduction

Chapter 50 of the Shri Guru Charitra is a magnificent testament to the universal nature of a Sadguru’s grace. In this chapter, we witness the pinnacle of the interaction between the sovereign ruler (the Yavana King) and the Sovereign of the Universe, Shri Narasimha Saraswati Swami Maharaj. Having been cured of his chronic ailment, the King's journey shifts from seeking physical relief to absolute spiritual surrender.

This chapter beautifully describes the grand procession into the city of Vaidurya, the King’s humble rejection of royal pride, and the profound moment when Shri Guru reveals the necessity of His "Gupta-Roop" (unmanifest form). It serves as a bridge between the Guru’s active public miracles and His eternal, subtle presence in Ganagapur.

Note: This is an English translation and transliteration of the original 16th-century classic by Saraswati Gangadhar, meticulously prepared for global devotees of Lord Dattatreya by Mantra Stotra Jyoti With Marathi Ovi Meaning & EnglishTransliteration & Ovi 

⭐ ⭐ ⭐

Shree Ganesha Namah: Shree Saraswatya Namah:. Shree Kul Devtay Namah: Shree Padshrivallabhai Namah: Shree Nrisimha Saraswatyai Namah: Shree Gurubhyo Namah:

Ovi 1: सिद्ध म्हणे नामधारका । पुढें अपूर्व झालें ऐका । पूर्वीं रंजक-कथानका । तूंतें आपण निरोपिलें ॥ १ ॥

 Transliteration: Siddha mhaṇē nāmadhārakā | Puḍhēṁ apūrva jhālēṁ aikā | Pūrvīṁ rañjaka-kathānakā | Tūntēṁ āpaṇa nirōpilē || 1 ||

  Meaning: Siddha Muni said to Namadharaka, "Listen to the extraordinary event that followed. I previously told you the story of Ranjaka, the washerman." 

 अर्थ: सिद्धमुनी नामधारकाला म्हणतात, "पुढील आश्चर्यकारक कथा ऐक. पूर्वी तुला मी 'रंजक' (धोबी) नावाच्या भक्ताची कथा सांगितली होती."

Ovi 2: तयानें मागितला वर । राज्यपद धुरंधर । प्रसन्न झाले तयासी गुरुवर । दिधला वर परियेसा ॥ २ ॥

 Transliteration: Tayānēṁ māgitalā vara | Rājyapada dhurandhara | Prasanna jhālē tayāsī guruvara | Didhalā vara pariyēsā || 2 ||

 Meaning: He had asked for the boon of kingship. Shri Guru, being pleased with him, granted that boon. 

 अर्थ: "त्या रंजकाने राज्यपद मिळावे असा वर मागितला होता. श्रीगुरु प्रसन्न झाले आणि त्यांनी त्याला तो वर दिला."

Ovi 3: उपजला तो म्लेंच्छ जातींत । वैदुरीनगरीं राज्य करीत । पुत्रपौत्रीं नांदत । महानंदें परियेसा ॥ ३ ॥

Transliteration: Upajalā tō mlēn̄ccha jātīnt | Vaidūrīnagarīṁ rājya karīta | Putrapautrīṁ nāndata | Mahānandēṁ pariyēsā || 3 ||

  Meaning: He was born into a non-Hindu (Yavana) caste and ruled the city of Vaiduri. He lived happily with his children and grandchildren. 

 अर्थ: "तो रंजक पुढच्या जन्मात यवन जातीत जन्माला आला आणि वैदुरी नगरीचा राजा झाला."

Ovi 4: ऐसा राजा तो यवन । होता आपण संतोषोन । अश्व गज अपार धन । पायभारा मिति नाहीं ॥ ४ ॥

 Transliteration: Aisā rājā tō yavana | Hōtā āpaṇa santōṣōna | Aśva gaja apāra dhana | Pāyabhārā miti nāhī || 4 || 

Meaning: That Yavana king was very content. He possessed countless horses, elephants, vast wealth, and an immense army. 

 अर्थ: "तो यवन राजा खूप ऐश्वर्यसंपन्न होता. त्याच्याकडे अफाट संपत्ती, घोडे, हत्ती आणि सैन्य होते."

Ovi 5: आपण तरी यातिहीन । पुण्यवासना अंतःकरण । दानधर्म करी जाण । समस्त यातीं एकभावें ॥ ५ ॥

 Transliteration: Āpaṇa tarī yātihīna | Puṇyavāsanā antaḥkaraṇa | Dānadharma karī jāṇa | Samasta yātīṁ ēkabhāvēṁ || 5 ||

 Meaning: Although born in a lower caste, his heart was full of virtuous desires. He practiced charity towards all castes equally. 

 अर्थ: "जरी तो यवन होता, तरी त्याचे मन पुण्याचे होते. तो सर्वांना समान मानून दानधर्म करत असे."

Ovi 6: विशेष भक्ति विप्रांवरी । ती असे पूर्वसंस्कारीं । असती देवालयें भूमीवरी । उपद्रव नेदी तयांसी ॥ ६ ॥

 Transliteration: Viśēṣa bhakti viprāṁvarī | Tī asē pūrvasanskārīṁ | Asatī dēvālayēṁ bhūmīvarī | Upadrava nēdī tayānsī || 6 ||

  Meaning: Due to his past life's impressions, he had great devotion for Brahmins and never troubled any temples. 

 अर्थ: "मागील जन्माच्या संस्कारांमुळे त्याची ब्राह्मणांवर भक्ती होती. त्याने देवालयांना कधीही त्रास दिला नाही."

Ovi 7: तया घरचे पुरोहित । तया रायातें शिकवीत । आपण होऊन म्लेंच्छ जात । देवद्विज निंदावें ॥ ७ ॥

 Transliteration: Tayā gharacē purōhita | Tayā rāyātēṁ śikavīta | Āpaṇa hōūna mlēn̄ccha jāta | Dēvadvija nindāvē || 7 ||

  Meaning: His royal priests advised him, "Being born as a Yavana, you should criticize the Gods and Brahmins." 

 अर्थ: "त्याच्या दरबारातील पुरोहित त्याला शिकवू लागले की, 'तू यवन आहेस, तू देव आणि ब्राह्मणांची निंदा केली पाहिजेस'."

Ovi 8: तयांतें तुम्ही सेवितां देख । तेणें होय अपार पातक । यातिधर्म करणें सुख । अनंत पुण्य असे जाणा ॥ ८ ॥

 Transliteration: Tayāntēṁ tumhī sēvitāṁ dēkha | Tēṇē hōya apāra pātaka | Yātidharma karaṇē sukha | Ananta puṇya asē jāṇā || 8 ||

  Meaning: "Serving them brings great sin. It is better and more meritorious to follow your own caste's religion." 

 अर्थ: "'त्यांची सेवा केल्याने तुला पाप लागेल. आपल्या जातीचा धर्म पाळण्यातच खरे पुण्य आहे'."

Ovi 9: मंदमति द्विजजाती । देखा पाषाणपूजा करिती । समस्तांतें देव म्हणती । काष्ठवृक्षपाषाणांसी ॥ ९ ॥

 Transliteration: Mandamati dvijajātī | Dēkhā pāṣāṇapūjā karitī | Samastāntēṁ dēva mhaṇatī | Kāṣṭhav r̥kṣapāṣāṇānsī || 9 ||

  Meaning: "The Brahmins are dull-witted; they worship stones and consider wood, trees, and rocks as God." 

 अर्थ: "'हे ब्राह्मण मंदबुद्धीचे आहेत, जे दगड, लाकूड आणि झाडांना देव मानून त्यांची पूजा करतात'."

Ovi 10: धेनूसी म्हणती देवता होय । पृथ्वी सोम अग्नि सूर्य । तीर्थयात्रा नदीतोय । समस्तां देव म्हणताती ॥ १० ॥

 Transliteration: Dhēnūsī mhaṇatī dēvatā hōya | Pr̥thvī sōma agni sūrya | Tīrthayātrā nadītōya | Samastāṁ dēva mhaṇatātī || 10 ||

  Meaning: "They call cows, the earth, the moon, fire, the sun, and river waters as deities." 

 अर्थ: "'ते गाईला, पृथ्वीला, चंद्राला, अग्नीला आणि नद्यांना देव म्हणतात'."

Ovi 11: ऐसे विप्र मंदमती । निराकारा साकार म्हणती । तयांतें म्लेंच्छ जे भजती । ते पावती अधःपात ॥ ११ ॥

 Transliteration: Aisē vipra mandamatī | Nirākārā sākāra mhaṇatī | Tayāntēṁ mlēn̄ccha jē bhajatī | Tē pāvatī adhaḥpāta || 11 ||

  Meaning: "Such dull Brahmins see the formless as having a form. Yavanas who follow them will face a downfall." 

 अर्थ: "'अशा ब्राह्मणांना जे यवन मानतात, त्यांचा अधःपात होतो'."

Ovi 12: ऐसे यवनपुरोहित । रायापुढें सांगती हित । ऐकोनि राजा उत्तर देत । कोपें करोनि परियेसा ॥ १२ ॥

Transliteration: Aisē yavanapurōhita | Rāyāpuḍhēṁ sāṅgatī hita | Aikōni rājā uttara dēta | Kōpēṁ karōni pariyēsā || 12 ||

  Meaning: Listening to these priests, the King replied with anger. 

 अर्थ: पुरोहितांचे हे बोलणे ऐकून राजाला राग आला आणि त्याने त्यांना सडेतोड उत्तर दिले.

Ovi 13: राजा म्हणे पुरोहितांसी । निरोपिलें तुम्हीं आम्हांसी । अणुरेणुटृणकाष्ठेंसी । सर्वेश्वर पूर्ण असे ॥ १३ ॥

 Transliteration: Rājā mhaṇē purōhitānsī | Nirōpilēṁ tumhīṁ āmhānsī | Aṇurēṇutruṇakāṣṭhēnsī | Sarvēśvara pūrṇa asē || 13 ||

  Meaning: The King said, "What are you telling me? The Lord is present in every atom, blade of grass, and piece of wood." 

 अर्थ: राजा म्हणाला, "ईश्वर तर अणुरेणूत, गवतात आणि लाकडातही व्यापून उरलेला आहे."

Ovi 14: समस्त सृष्टि ईश्वराची । स्थावर जंगम रचिली साची । सर्वत्र देव असे साची । तर्कभेद असंख्य ॥ १४ ॥

 Transliteration: Samasta sr̥ṣṭi īśvarācī | Sthāvara jaṅgama racilī sācī | Sarvatra dēva asē sācī | Tarkabhēda asaṅkhyāta || 14 ||

  Meaning: "The entire creation, moving and unmoving, is made by God. God is everywhere; only human arguments differ." 

 अर्थ: "ही संपूर्ण सृष्टी ईश्वराचीच रचना आहे. सर्वत्र देव आहे, फक्त पाहण्याचे दृष्टिकोन वेगळे आहेत."

Ovi 15: समस्त जातींची उत्पत्ति । जाणावी तुम्ही पंचभूतीं । पृथ्वी आप तेज वायु निगुती । आकाशापासाव परियेसा ॥ १५ ॥

 Transliteration: Samasta jātīn̄cī utpatti | Jāṇāvī tumhī pan̄cabhūtīṁ | Pr̥thvī āpa tēja vāyu nigutī | Ākāśāpāsāva pariyēsā || 15 ||

  Meaning: "All castes originate from the five elements—Earth, Water, Fire, Air, and Space." 

 अर्थ: "सर्व जातींची उत्पत्ती तर शेवटी पंचमहाभूतांपासूनच झाली आहे."

Ovi 16: समस्तांची वृद्धि एक । जाणती मृत्तिका कुलाल लोक । नानापरीचीं करिती अनेक । भांडीं भेद परोपरी ॥ १६ ॥

 Transliteration: Samastān̄cī vr̥ddhi ēka | Jāṇatī mr̥ttikā kulāla lōka | Nānāparīcīṁ karitī anēka | Bhāṇḍīṁ bhēda parōparī || 16 ||

  Meaning: "Just as a potter makes various pots from the same clay, the creation of all is one." 

 अर्थ: "जसा कुंभार एकाच मातीपासून अनेक प्रकारची भांडी बनवतो, तसाच देवही सर्वांना बनवतो."

Ovi 17: नानापरीच्या धेनु असती । क्षीर असे एकचि रीतीं । सुवर्ण जाण तेचि रीतीं । परोपरीचे अलंकार ॥ १७ ॥

 Transliteration: Nānāparīcyā dhēnu asatī | Kṣīra asē ēkaci rītīṁ | Suvarṇa jāṇa tēci rītīṁ | Parōparīcē alaṅkāra || 17 ||

 Meaning: "Cows may be of different colors, but their milk is always the same. Gold is one, even if there are many." 

 अर्थ: "गाईंचे रंग वेगवेगळे असले तरी दूध पांढरेच असते. सोन्याचे दागिने अनेक असले तरी सोनं एकच असतं."

Ovi 18: तैसा देह भिन्न जाण । परमात्मा एकचि पूर्ण । जैसा नभीं मृगलांछन । नाना घटीं दिसतसे ॥ १८ ॥

 Transliteration: Taisā dēha bhinna jāṇa | Paramātmā ēkaci pūrṇa | Jaisā nabhīṁ mr̥galān̄chana | Nānā ghaṭīṁ disatasē || 18 || 

 Meaning: "Similarly, bodies are different but the Supreme Soul is one, just as the moon reflects in many pots of water." 

 अर्थ: "शरीर वेगवेगळे असले तरी सर्वांमधील आत्मा एकच आहे."

Ovi 19: दीप असे एक घरीं । वाती लाविल्या सहस्त्र जरी । समस्त होती दीपावरी । भिन्न भाव कोठें असे ॥ १९ ॥

 Transliteration: Dīpa asē ēka gharīṁ | Vātī lāviyā sahasra jarī | Samasta hōtī dīpāvarī | Bhinna bhāva kōṭhē asē || 19 || 

 Meaning: "If a thousand wicks are lit from one lamp, the light belongs to that one lamp. Where is the difference?" 

 अर्थ: "एका दिव्याने हजार वाती पेटवल्या तरी प्रकाश तोच असतो."

Ovi 20: एकचि सूत्र आणोनि । नानापरीचे ओविती मणि । सूत्र एकचि जाणोनि । न पाविजे भाव भिन्न ॥ २० ॥

 Transliteration: Ēkaci sūtra āṇōni | Nānāparīcē ōvitī maṇi | Sūtra ēkaci jāṇōni | Na pāvijē bhāva bhinna || 20 ||

  Meaning: "Different beads are strung on a single thread. Know that the thread is one; do not see them as separate." 

 अर्थ: "माळेमध्ये मणी अनेक असले तरी त्यांना बांधणारा दोरा एकच असतो."

Ovi 21: तैशा जाति नानापरी । असताती वसुंधरीं । समस्तांसी एकचि हरी । भिन्न भाव करुं नये ॥ २१ ॥

 Transliteration: Taiśā jāti nānāparī | Asatātī vasundharīṁ | Samastānsī ēkaci harī | Bhinna bhāva karuṁ nayē || 21 || 

 Meaning: "Thus, though there are many castes on earth, God is one for all. Do not hold prejudiced views." 

 अर्थ: "पृथ्वीवर अनेक जाती असल्या तरी सर्वांचा देव एकच आहे."

Ovi 22: आणिक तुम्ही म्हणाल ऐसें । पूजिती पाषाण देव कैसे । सर्वां ठायीं पूर्ण भासे । विश्वात्मा आहेचि ॥ २२ ॥

 Transliteration: Āṇika tumhī mhaṇāla aisēṁ | Pūjitī pāṣāṇa dēva kaisē | Sarvāṁ ṭhāyī pūrṇa bhāsē | Viśvātmā āhēci || 22 || 

 Meaning: "And if you ask how they worship stones as God, remember that the Universal Soul shines in everything." 

 अर्थ: "तुम्ही म्हणता की ते दगडाला पूजतात, पण तो विश्वात्मा तर प्रत्येक कणात भरलेला आहे."

Ovi 23: प्रतिमापूजा स्वल्पबुद्धि । म्हणोनि सांगती प्रसिद्धीं । आत्माराम पूजिती विधीं । त्यांचे मतीं ऐसें असे ॥ २३ ॥

 Transliteration: Pratimāpūjā svalpabuddhi | Mhaṇōni sāṅgatī prasiddhīṁ | Ātmārāma pūjitī vidhīṁ | Tyān̄cē matīṁ aisēṁ asē || 23 || 

 Meaning: "Idol worship is for those of simpler minds to focus, but they are essentially worshipping the Soul." 

 अर्थ: "प्रतिमापूजा ही एकाग्रतेसाठी असते, प्रत्यक्षात ते त्या परमात्म्याचीच पूजा करत असतात."

Ovi 24: स्थिर नव्हे अंतःकरण । म्हणोनि करिती प्रतिमा खूण । नाम ठेवोनि नारायण । तया नामें पूजिताती ॥ २४ ॥

 Transliteration: Sthira navhē antaḥkaraṇa | Mhaṇōni karitī pratimā khūṇa | Nāma ṭhēvōni nārāyaṇa | Tayā nāmēṁ pūjitātī || 24 || 

 Meaning: "Since the mind is not steady, they use an idol as a sign. They name it Narayana and worship it." 

 अर्थ: "मन स्थिर होत नाही म्हणून ते प्रतिमेला प्रतीक मानून देवाची भक्ती करतात."

Ovi 25: तयातें तुम्ही निंदा करितां । तरी सर्वां ठायीं पूर्ण कां म्हणतां । प्रतिष्ठाव्या आपुले मता । द्वेष आम्हीं न करावा ॥ २५ ॥

 Transliteration: Tayātēṁ tumhī nindā karitāṁ | Tarī sarvāṁ ṭhāyī pūrṇa kāṁ mhaṇatāṁ | Pratiṣṭhāvyā āpulē matā | Dvēṣa āmhīṁ na karāvā || 25 || 

 Meaning: "If you criticize them, how can you claim God is everywhere? We must not hate others to establish our views." 

 अर्थ: "जर देव सर्वव्यापी आहे, तर मग तुम्ही निंदा का करता? आपल्याला कोणाचाही द्वेष करण्याचा अधिकार नाही."

Ovi 26: या कारणें ज्ञानवंतीं । करुं नये निंदास्तुति । असती नानापरी जाती । आपुले रहाटीं रहाटती ॥ २६ ॥

 Transliteration: Yā kāraṇēṁ jñānavantīṁ | Karuṁ nayē nindāstuti | Asatī nānāparī jātī | Āpulē rahāṭīṁ rahāṭatī || 26 || 

 Meaning: "Therefore, wise people do not indulge in praise or slander. Every caste follows its own ways." 

 अर्थ: "ज्ञान्यांनी कोणाचीही निंदा करू नये. प्रत्येक जण आपापल्या श्रद्धेनुसार वागत असतो."

Ovi 27: ऐशापरी पुरोहितांसी । सांगे राजा विस्तारेंसी । करी पुण्य बहुवसीं । विश्वास देवद्विजांवरी ॥ २७ ॥

 Transliteration: Aiśāparī purōhitānsī | Sāṅgē rājā vistārēnsī | Karī puṇya bahuvasīṁ | Viśvāsa dēvadvijāṁvarī || 27 || 

 Meaning: Thus, the King explained to the priests. He performed many virtuous deeds and had faith in God and Brahmins. 

 अर्थ: अशा प्रकारे राजाने पुरोहितांना गप्प केले. त्याची देव आणि ब्राह्मणांवर मोठी श्रद्धा होती.

Ovi 28: राजा देखा येणेंपरी । होता तया वैदुरीनगरीं । पुढें त्याचे मांडीवरी । स्फोटक एक उद्भवला ॥ २८ ॥

 Transliteration: Rājā dēkhā yēṇēparī | Hōtā tayā vaidūrīnagarīṁ | Puḍhēṁ tyācē māṇḍīvarī | Sphōṭaka ēka udbhavalā || 28 || 

 Meaning: While the King was in Vaiduri, a large boil (tumor/abscess) appeared on his thigh. 

 अर्थ: काही काळानंतर त्या राजाच्या मांडीवर एक मोठा फोड (स्फोटक) झाला.

Ovi 29: नानापरीचे वैद्य येती । तया स्फोटकासी लेप करिती । शमन न होय कवणे रीतीं । महादुःखें कष्टतसे ॥ २९ ॥

 Transliteration: Nānāparīcē vaidya yētī | Tayā sphōṭakāsī lēpa karitī | Śamana na hōya kavaṇē rītīṁ | Mahādukkhēṁ kaṣṭatasē || 29 ||

  Meaning: Many doctors came and applied ointments, but nothing worked. He suffered great pain. 

 अर्थ: "अनेक वैद्यांनी औषधे दिली, लेप लावले, पण आराम पडला नाही."

Ovi 30: ऐसें असतां वर्तमानीं । श्रीगुरु असतां गाणगाभुवनीं । विचार करिती आपुले मनीं । राजा येईल म्हणोनिया ॥ ३० ॥

 Transliteration: Aisēṁ asatāṁ vartamānīṁ | Śrīgūru asatāṁ gāṇagābhūvanīṁ | Vicāra karitī āpulē manīṁ | Rājā yēīla mhaṇōniyā || 30 || 

 Meaning: At that time, Shri Guru was in Ganagapur and knew in His mind that the King would come to seek Him. 

 अर्थ: इकडे गाणगापुरात श्रीगुरूंनी ओळखले की तो राजा आता आपल्या दर्शनासाठी येणार आहे.

Ovi 31: येथें येतां म्लेंच्छ लोक । होईल द्विजां उपबाधक । प्रगट झालों आतां ऐक । आम्हीं येथें असूं नये ॥ ३१ ॥

 Transliteration: Yēthēṁ yētāṁ mlēn̄ccha lōka | Hōīla dvijāṁ upabādhaka | Pragaṭa jhālōṁ ātāṁ aika | Āmhīṁ yēthēṁ asūṁ nayē || 31 || 

 Meaning: "If these Yavanas come here, it will trouble the Brahmins. Since I am well-known now, I should not stay here." 

 अर्थ: "जर राजा सैन्यासह इथे आला तर इथल्या ब्राह्मणांना त्रास होईल. आता आम्ही गुप्त राहणेच इष्ट आहे."

Ovi 32: प्रगट जहाली महिमाख्याति । पहावया येती म्लेंच्छ जाति । आतां रहावें आम्हीं गुप्तीं । लौकिकार्थ परियेसा ॥ ३२ ॥

 Transliteration: Pragaṭa jahālī mahimākhyāti | Pahāvayā yētī mlēn̄ccha jāti | Ātāṁ rahāvē āmhīṁ guptīṁ | Laukikārtha pariyēsā || 32 || 

 Meaning: "My fame has spread, and even Yavanas come to see me. For worldly reasons, I must remain hidden." 

 अर्थ: "आता आमची कीर्ती खूप पसरली आहे, त्यामुळे आता गुप्त राहणेच इष्ट आहे."

Ovi 33: आला ईश्वरनाम संवत्सरु । सिंहेसी आला असे गुरु । गौतमी तीर्थ थोरु । यात्राप्रसंगें जावें आतां ॥ ३३ ॥

 Transliteration: Ālā īśvaranāma sanvatsaru | Siṁhēsī ālā asē guru | Gautamī tīrtha thōru | Yātrāprasaṅgēṁ jāvē ātāṁ || 33 ||

  Meaning: "The year of Ishvara has arrived, and Jupiter has entered Leo. I must go to the sacred Gautami (Godavari) river for pilgrimage." 

 अर्थ: श्रीगुरु म्हणाले की, "आता गुरु ग्रह सिंह राशीत आला आहे, आपण गोदावरीच्या यात्रेला जाऊया."

Ovi 34: म्हणती समस्त शिष्यांसी । करा आयती वेगेंसी । येतो राजा बोलावावयासी । जावें त्वरित गंगेला ॥ ३४ ॥

 Transliteration: Mhaṇatī samasta śiṣyānsī | Karā āyatī vēgēnsī | Yētō rājā bōlāvāvayāsī | Jāvē tvarita gaṅgēlā || 34 ||

  Meaning: He told His disciples, "Prepare quickly. The King is coming to call me; we must leave for the river at once." 

 अर्थ: "राजा मला बोलावण्यासाठी येत आहे, त्याआधीच आपण गंगेला निघून जावे."

Ovi 35: ऐसें ऐकोनि शिष्यजन । विचार करिती आपअपण । जरी येईल राजा यवन । केवी होय म्हणताती ॥ ३५ ॥

 Transliteration: Aisēṁ aikōni śiṣyajana | Vicāra karitī āpa-apaṇa | Jarī yēīla rājā yavana | Kēvī hōya mhaṇatātī || 35 || 

 Meaning: Hearing this, the disciples worried among themselves about what would happen if the Yavana King arrived. 

 अर्थ: हे ऐकून शिष्यांना काळजी वाटली की जर राजा आला तर काय होईल?

Ovi 36: ऐसा मनीं विचार करिती । काय होईल पहा म्हणती । असे नरसिंहसरस्वती । तोचि रक्षील आपणांतें ॥ ३६ ॥

 Transliteration: Aisā manīṁ vicāra karitī | Kāya hōīla pahā mhaṇatī | Asē narasiṁhasarasvatī | Tōci rakṣīl āpaṇāntē || 36 || 

 Meaning: They thought, "Let's see what happens. Shri Narasimha Saraswati Himself will protect us." 

 अर्थ: "पण काळजी कशाला? श्रीगुरु नरसिंह सरस्वती समर्थ आहेत, तेच सर्वांचे रक्षण करतील."

Ovi 37: येणेंपरी श्रीगुरुमूर्ति । असतां गाणगापुरीं ख्याति । राजा यवना झाली मति । पूर्वसंस्कारीं परियेसा ॥ ३७ ॥

 Transliteration: Yēṇēparī śrīgūrumūrti | Asatāṁ gāṇagāpurīṁ khyāti | Rājā yavanā jhālī mati | Pūrvasanskārīṁ pariyēsā || 37 || 

 Meaning: While the fame of Shri Guru was spreading in Ganagapur, the Yavana King’s mind was influenced by his past life's merits. 

 अर्थ: राजाला त्याच्या मागील जन्माच्या संस्कारांमुळे सत्पुरुषाचा शोध घेण्याचा विचार सुचला.

Ovi 38: स्फोटकाचे दुःखें राजा । अपार कष्टला सहजा । नानापरी औषधें वोजा । करितां न होय तया बरवें ॥ ३८ ॥

 Transliteration: Sphōṭakācē dukkhēṁ rājā | Apāra kaṣṭalā sahajā | Nānāparī auṣadhēṁ vōjā | Karitāṁ na hōya tayā baravē || 38 || 

 Meaning: The King suffered immensely from the boil. Despite various treatments, he did not get well. 

 अर्थ: राजा जखमेच्या वेदनांनी व्याकुळ झाला होता, कशानेही त्याला आराम मिळत नव्हता.

Ovi 39: मग मनीं विचार करी । स्फोटकें व्यापिलें अपरंपारी । वैद्याचेनि नोहे दूरी । काय करावें म्हणतसे ॥ ३९ ॥

 Transliteration: Maga manīṁ vicāra karī | Sphōṭakēṁ vyāpilēṁ aparampārī | Vaidyācēni nōhē dūrī | Kāya karāvē mhaṇatasē || 39 || 

 Meaning: He thought, "This ailment is spreading. The doctors cannot remove it. What should I do?" 

 अर्थ: "त्याने विचार केला की वैद्य मला बरे करू शकत नाहीत, आता काय करावे?"

Ovi 40: बोलावूनि विप्रांसी । पुसे काय उपाय यासी । विप्र म्हणती रायासी । सांगतों ऐका एकचित्तें ॥ ४० ॥

 Transliteration: Bōlāvūni viprānsī | Pusē kāya upāya yāsī | Vipra mhaṇatī rāyāsī | Sāṅgatōṁ aikā ēkacittēṁ || 40 || 

 Meaning: He called the Brahmins and asked for a remedy. They said, "Listen carefully, O King." 

 अर्थ: "त्याने ब्राह्मणांना बोलावून विचारले, तेव्हा ते म्हणाले, महाराज, आम्ही सांगतो ते ऐका."

Ovi 41: पूर्वजन्मीं पापें करिती । व्याधिरुपें होऊन पीडिती । दानधर्में तीर्थी दैवतीं । व्याधि जाय परियेसा ॥ ४१ ॥

 Transliteration: Pūrvajanmīṁ pāpēṁ karitī | Vyādhirupēṁ hōūna pīḍitī | Dānadharmēṁ tīrthī daivatīṁ | Vyādhi jāya pariyēsā || 41 || 

 Meaning: "Sins of past lives manifest as diseases. They go away through charity, pilgrimage, and devotion." 

 अर्थ: "पूर्वजन्मातील पापे रोगाच्या रूपाने छळतात. दानधर्म आणि तीर्थयात्रेनेच यातून मुक्ती मिळते."

Ovi 42: अथवा भल्या सत्पुरुषासी- । भजा आपण भावेंसी । तयाचे दृष्टिसुधारसीं । बरवें होईल परियेसा ॥ ४२ ॥

 Transliteration: Athavā bhalayā satpuruṣāsī- | Bhajā āpaṇa bhāvēnsī | Tayācē dr̥ṣṭisudhārasīṁ | Baravē hōīla pariyēsā || 42 || 

 Meaning: "Or worship a great saint with devotion. By the nectar of his glance, you will be cured." 

 अर्थ: "किंवा एखाद्या थोर सत्पुरुषाला शरण जा, त्यांच्या केवळ नजरेने तुझे दुःख दूर होईल."

Ovi 43: सत्पुरुषाचे कृपादृष्टीं । पापें जाती जन्म साठी । मग रोग कैचा पोटीं । स्फोटकादि त्वरित जाय ॥ ४३ ॥

 Transliteration: Satpuruṣācē kr̥pādr̥ṣṭīṁ | Pāpēṁ jātī janma sāṭhī | Maga rōga kaicā pōṭīṁ | Sphōṭakādi tvarita jāya || 43 ||

  Meaning: "With a saint’s compassionate glance, sins of sixty lives vanish. Then how can disease remain?" 

 अर्थ: "सत्पुरुषाच्या एका कृपादृष्टीने साठ जन्मांची पापे नष्ट होतात."

Ovi 44: ऐकोनिया विप्रवचन । राजा करीतसे नमन । मातें तुम्ही न म्हणा यवन । दास आपण विप्रांचा ॥ ४४ ॥

 Transliteration: Aikōniyā vipravacana | Rājā karītasē namana | Māntēṁ tumhī na mhaṇā yavana | Dāsa āpaṇa viprāñcā || 44 || 

 Meaning: Hearing this, the King bowed and said, "Do not call me a Yavana. I am a servant of the Brahmins." 

 अर्थ: राजा म्हणाला, "मला यवन समजू नका, मी तर ब्राह्मणांचा सेवक आहे."

Ovi 45: पूर्वजन्मी आपण । केली सेवा गुरुचरण । पापास्तव झालों जाण । यवनाचे कुळीं देखा ॥ ४५ ॥

 Transliteration: Pūrvajanmī āpaṇa | Kēlī sēvā gurucaraṇa | Pāpāstava jhālōṁ jāṇa | Yavanācē kuḷīṁ dēkhā || 45 || 

 Meaning: "In my past life, I served the Guru's feet. Due to some sin, I was born into a Yavana family." 

 अर्थ: "मागील जन्मी मी गुरूंची सेवा केली होती, पण एका पापामुळे मला यवन कुळात जन्म घ्यावा लागला."

Ovi 46: एखादा पूर्ववृत्तान्त । मातें निरोपावा त्वरित । महानुभावदर्शन होत । कवणाचा रोग गेला असे ॥ ४६ ॥

 Transliteration: Ēkhādā pūrvavr̥ttānta | Māntēṁ nirōpāvā tvarita | Mahānubhāvadaraśana hōta | Kavaṇācā rōga gēlā asē || 46 || 

 Meaning: "Tell me a story from the past where someone’s disease was cured by seeing a Great Being." 

 अर्थ: "एखादा प्रसंग सांगा जिथे सत्पुरुषाच्या दर्शनाने रोग बरा झाला आहे."

Ovi 47: रायाचें वचन ऐकोनि । विचार करिती विप्र मनीं । सांगूं नये या स्थानीं । एकान्तस्थळ पाहिजे ॥ ४७ ॥

 Transliteration: Rāyācēṁ vacana aikōni | Vicāra karitī vipra manīṁ | Sāṅgūṁ nayē yā sthānīṁ | Ēkāntasthaḷa pāhijē || 47 || 

 Meaning: Hearing the King, the Brahmins thought, "We should not tell him here; we need a private place." 

 अर्थ: ब्राह्मणांनी विचार केला की राजाला उघडपणे सांगण्याऐवजी एकांत स्थळी सांगावे.

Ovi 48: तुम्ही राव म्लेंच्छजाती । समस्त तुम्हां निंदा करिती । आम्ही असों द्विजजाती । केवी करावें म्हणताती ॥ ४८ ॥

 Transliteration: Tumhī rāva mlēn̄cchajātī | Samasta tumhāṁ nindā karitī | Āmhī asōṁ dvijajātī | Kēvī karāvē mhaṇatātī || 48 || 

 Meaning: "You are a Yavana King, and people will criticize us. We are Brahmins; how should we proceed?" 

 अर्थ: "आपण यवन आहात आणि आम्ही ब्राह्मण, लोक निंदा करतील."

Ovi 49: विप्रवचन ऐकोन । विनवीतसे तो यवन । चाड नाहीं जातीवीण । आपणास तुम्हीं उद्धरावें ॥ ४९ ॥

 Transliteration: Vipravacana aikōna | Vinavītasē tō yavana | Cāḍa nāhīṁ jātīvīṇa | Āpaṇāsa tumhīṁ uddharāvē || 49 || 

 Meaning: The Yavana King bowed and said, "I no longer care about caste. Please deliver me." 

 अर्थ: राजा म्हणाला, "मला आता जातीची चाड उरली नाही, फक्त मला या व्याधीतून उद्धरा."

Ovi 50: ऐसें रायाचें अंतःकरण । अनुतप्त झालें असे जाण । मग निरोपिती ब्राह्मण । तया रायातें परियेसा ॥ ५० ॥

 Transliteration: Aisēṁ rāyācēṁ antaḥkaraṇa | Anutapta jhālēṁ asē jāṇa | Maga nirōpitī brāhmaṇa | Tayā rāyātēṁ pariyēsā || 50 || 

 Meaning: Seeing the King's repentance, the Brahmins began to advise him. 

 अर्थ: राजाचा पश्चात्ताप पाहून ब्राह्मणांनी त्याला उपाय सांगायला सुरुवात केली.

Ovi 51: विप्र म्हणती रायासी । स्थान बरवें पापविनाशी । जावें तुम्हीं सहजेंसी । विनोदार्थ परियेसा ॥ ५१ ॥

 Transliteration: Vipra mhaṇatī rāyāsī | Sthāna baravē pāpavināśī | Jāvē tumhīṁ sahajēnsī | Vinōdārtha pariyēsā || 51 || 

 Meaning: They said, "There is a holy place called Papavinashi. Go there as if for a casual visit." 

 अर्थ: "ब्राह्मण म्हणाले, महाराज, आपण 'पापविनाशी' तीर्थाला सहज फिरायला म्हणून चला."

Ovi 52: तेथें असे स्थळ बरवें । एकान्तस्थान पहावें । स्नान करावें मनोभावें । एकचित्तें परियेसा ॥ ५२ ॥

 Transliteration: Tēthēṁ asē sthaḷa baravē | Ēkāntasthāna pahāvē | Snāna karāvēṁ manōbhāvēṁ | Ēkacittēṁ pariyēsā || 52 || 

 Meaning: "There is a beautiful spot there. Find a private place and bathe with devotion and focus." 

 अर्थ: "तिथे एकांत स्थळी मनोभावे स्नान करा."

Ovi 53: ऐकोनिया विप्रवचन । संतोषला राजा आपण । निघाला त्वरित तेथोन । आला पापविनाश तीर्थासी ॥ ५३ ॥

 Transliteration: Aikōniyā vipravacana | Santōṣalā rājā āpaṇa | Nighālā tvarita tēthōna | Ālā pāpavināśa tīrthāsī || 53 || 

 Meaning: Delighted by their words, the King left immediately and arrived at Papavinashi Teertha. 

 अर्थ: राजा आनंदाने तिथून निघाला आणि पापविनाशी तीर्थावर पोहोचला.

Ovi 54: समस्तांतें राहवूनि । एकला गेला तया स्थानीं । स्नान करितां तये क्षणीं । आला एक यति तेथें ॥ ५४ ॥

 Transliteration: Samastāntēṁ rāhavūni | Ēkalā gēlā tayā sthānīṁ | Snāna karitāṁ tayē kṣaṇīṁ | Ālā ēka yati tēthē || 54 || 

 Meaning: Leaving everyone behind, he went alone. While bathing, a monk (Yati) arrived there. 

 अर्थ: तो स्नान करत असतानाच तिथे एक संन्यासी (यती) आले.

Ovi 55: राजा देखोनि यतीसी । नमन करी भावेंसी । दावीतसे स्फोटकासी । म्हणे उपशमन केवी होय ॥ ५५ ॥ 

Transliteration: Rājā dēkhōni yatīsī | Namana karī bhāvēnsī | Dāvītasē sphōṭakāsī | Mhaṇē upaśamana kēvī hōya || 55 ||

  Meaning: Seeing the monk, the King bowed and showed his boil, asking, "How can this be cured?" 

 अर्थ: "राजाने यतींना नमस्कार केला आणि आपली जखम दाखवून विचारले की हे कसे बरे होईल?"

Ovi 56: ऐकोनि तयाचें वचन । सांगता झाला विस्तारोन । महानुभावाच्या दर्शनें । तूंतें बरवें होय जाणा ॥ ५६ ॥

 Transliteration: Aikōni tayācēṁ vacana | Sāṅgatā jhālā vistārōna | Mahānubhāvācyā daraśanēṁ | Tūntēṁ baravēṁ hōya jāṇa || 56 || 

 Meaning: The monk said, "By the sight of a Great Soul, you will be healed." 

 अर्थ: "यती म्हणाले, एखाद्या महान सत्पुरुषाच्या दर्शनानेच तुझे हे दुःख दूर होईल."

Ovi 57: पूर्वीं याचें आख्यान । सांगेन ऐक विस्तारोन । एकचित्तें करोनि मन । ऐक म्हणती तये वेळीं ॥ ५७ ॥

 Transliteration: Pūrvīṁ yācēṁ ākhyāna | Sāṅgēna aika vistārōna | Ēkacittēṁ karōni mana | Aika mhaṇatī tayē vēḷīṁ || 57 || 

 Meaning: "I will tell you an ancient story about this. Listen with full concentration." 

 अर्थ: "मी तुला याबद्दल एक जुनी कथा सांगतो, ती शांतपणे ऐक."

Ovi 58: अवंती म्हणिजे थोर नगरी । तेथें होता एक दुराचारी । जन्मोनिया विप्र उदरीं । अन्य रहाटीं रहातसे ॥ ५८ ॥

 Transliteration: Avantī mhaṇijē thōra nagarī | Tēthēṁ hōtā ēka durācārī | Janmōniyā vipra udarīṁ | Anya rahāṭīṁ rahātasē || 58 ||

  Meaning: "In the great city of Avanti, there was a sinful man born to a Brahmin, but he lived a wicked life." 

 अर्थ: "अवंती नगरीत एक ब्राह्मणपुत्र होता जो अत्यंत दुराचारी होता."

Ovi 59: आपण असे मदोन्मत्त । समस्त स्त्रियांसवें रमत । स्नानसंध्या त्यजूनि निश्चित । अन्यमार्गें वागतसे ॥ ५९ ॥

Transliteration: Āpaṇa asē madōnmatta | Samasta striyānsavēṁ ramata | Snānansandhyā tyajūni niścita | Anyamārgēṁ vāgatasē || 59 || 

 Meaning: "Intoxicated with ego, he indulged with many women. He abandoned his religious duties and strayed into wrong paths." 

 अर्थ: "तो गर्वाने मदांध झाला होता आणि त्याने सर्व कुकर्मे केली होती."

Ovi 60: ऐसें दुराचारीपणें । रहाटतसे तो ब्राह्मण । पिंगला म्हणिजे वेश्या जाण । तयेसवें वर्ततसे ॥ ६० ॥

 Transliteration: Aisē durācārīpaṇēṁ | Rahāṭatasē tō brāhmaṇa | Piṅgalā mhaṇijē vēśyā jāṇa | Tayēsavēṁ vartatasē || 60 || 

 Meaning: "In his wickedness, that Brahmin lived with a courtesan named Pingala." 

 अर्थ: "तो 'पिंगला' नावाच्या एका वेश्येच्या नादी लागला होता."

Ovi 61: न करी कर्म संध्यास्नान । रात्रंदिवस वेश्यागमन । तिचे घरीं भक्षी अन्न । येणेंपरी दोष केले ॥ ६१ ॥

 Transliteration: Na karī karma sandhyāsnāna | Rātrandivasa vēśyāgamana | Ticē gharīṁ bhakṣī anna | Yēṇēparī dōṣa kēlē || 61 || 

 Meaning: "He performed no rituals. Day and night he stayed with her and ate at her house, committing many sins." 

 अर्थ: "तो रात्रंदिवस तिच्याच घरी असायचा. त्याने अनेक पापे केली होती."

Ovi 62: ऐसें असतां वर्तमानीं । ब्राह्मण होता वेश्यासदनीं । तेथें आला एक मुनि । वृषभनामा महायोगी ॥ ६२ ॥

 Transliteration: Aisēṁ asatāṁ vartamānīṁ | Brāhmaṇa hōtā vēśyāsadanīṁ | Tēthē ālā ēka muni | Vr̥ṣabhanāmā mahāyōgī || 62 || 

 Meaning: "While he was at her house, a great sage named Vrushabha arrived there." 

 अर्थ: "एकदा तो तिथे असताना तिथे 'वृषभ' नावाचे एक महायोगी मुनी आले."

Ovi 63: तया देखोनि दोघें जण । करिती साष्टांग नमन । भक्तिभावें करोन । घेवोनि आलीं मंदिरांत ॥ ६३ ॥

 Transliteration: Tayā dēkhōni dōghēṁ jaṇa | Karitī sāṣṭāṅga namana | Bhaktibhāvēṁ karōna | Ghēvōni ālīṁ mandirānt || 63 || 

 Meaning: "Seeing him, both bowed down and brought him into the house with devotion." 

 अर्थ: "दोघांनी त्यांना साष्टांग नमस्कार केला आणि घरात बोलावले."

Ovi 64: बैसवोनिया पीठावरी । पूजा करिती षोडशोपचारीं । अर्घ्यपाद्य देवोनि पुढारी । गंधाक्षता लाविती ॥ ६४ ॥

 Transliteration: Baisavōniyā pīṭhāvarī | Pūjā karitī ṣōḍaśōpacārīṁ | Arghyapādya dēvōni puḍhārī | Gandhākṣatā lāvitī || 64 || 

 Meaning: "They seated him on a pedestal and performed worship with sixteen rituals." 

 अर्थ: "त्यांनी मुनींना आसनावर बसवले आणि त्यांची षोडशोपचारे पूजा केली."

Ovi 65: नाना परिमळ पुष्प जाती । तया योगियासी समर्पिती । परिमळ द्रव्यें अनेक रीतीं । समर्पिलीं तया योगेश्वरा ॥ ६५ ॥

 Transliteration: Nānā parimaḷa puṣpa jātī | Tayā yōgiyāsī samarpitī | Parimaḷa dravayēṁ anēka rītīṁ | Samarpilīṁ tayā yōgēśvarā || 65 || 

 Meaning: "They offered fragrant flowers and various scents to the Yogeshwara." 

 अर्थ: "त्यांनी मुनींना सुगंधी द्रव्ये आणि फुले अर्पण केली."

Ovi 66: चरणतीर्थ घेऊन । पान करिती दोघेंजण । त्यांतें करविती भोजन । नानापरी पक्वान्नेंसी ॥ ६६ ॥ 

Transliteration: Caraṇatīrtha ghēūna | Pāna karitī dōghējaṇa | Tyāntēṁ karavitī bhōjana | Nānāparī pakvānnēnsī || 66 || 

 Meaning: "They drank the water that washed his feet and fed him many types of delicacies." 

 अर्थ: "त्यांनी त्यांचे चरणतीर्थ घेतले आणि त्यांना उत्तम भोजन दिले."

Ovi 67: करवूनिया भोजन । केलें हस्तप्रक्षालन । बरवा पलंग आणोन । देती तया योगियासी ॥ ६७ ॥

 Transliteration: Karavūniyā bhōjana | Kēlēṁ hastaprakṣālana | Baravā palaṅga āṇōna | Dētī tayā yōgiyāsī || 67 ||

  Meaning: "After his meal, they gave him a comfortable bed to rest on." 

 अर्थ: "जेवण झाल्यावर त्यांनी मुनींना विश्रांतीसाठी एक चांगला पलंग दिला."

Ovi 68: तया मंचकीं निजवोन । तांबूल देती आणोन । करिती पादसंवाहन । भक्तिभावें दोघेंही ॥ ६८ ॥

 Transliteration: Tayā mancakīṁ nijavōna | Tāmbūla dētī āṇōna | Karitī pādasnavāhana | Bhaktibhāvēṁ dōghēṁhī || 68 || 

 Meaning: "While he slept, they offered him betel leaf and massaged his feet with devotion." 

 अर्थ: "त्यांनी मुनींना तांबूल दिला आणि दोघेही त्यांचे पाय चेपू लागले."

Ovi 69: निद्रिस्त झाला योगेश्वर । दोघें करिती नमस्कार । उभें राहोनि चारी प्रहर । सेवा केली भावेंसी ॥ ६९ ॥

 Transliteration: Nidrista jhālā yōgēśvara | Dōghē karitī namaskāra | Ubhēṁ rāhōni cārī prahara | Sēvā kēlī bhāvēnsī || 69 || 

 Meaning: "Even while he slept, they remained standing for twelve hours, serving him with faith." 

 अर्थ: "मुनी झोपी गेले तरी ते दोघे रात्रभर उभे राहून त्यांची सेवा करत राहिले."

Ovi 70: उदय झाला दिनकरासी । संतोषला तो तापसी । निरोप घेऊनि संतोषीं । गेला आपुल्या स्थानाप्रती ॥ ७० ॥

 Transliteration: Udaya jhālā dinakarāsī | Santōṣalā tō tāpasī | Nirōpa ghēūni santōṣīṁ | Gēlā āpulyā sthānāpratī || 70 || 

 Meaning: "At sunrise, the ascetic was pleased. He took his leave and departed happily." 

 अर्थ: "सकाळी मुनींना आनंद झाला आणि ते आशीर्वाद देऊन निघून गेले."

Ovi 71: ऐसें विप्रें वेश्याघरीं । क्रमितां क्वचित्‌ दिवसांवरी । तारुण्य जाउनी शरीरीं । वार्धक्य पातलें तयासी ॥ ७१ ॥

 Transliteration: Aisēṁ viprēṁ vēśyāgharīṁ | Kramitāṁ kvacit davasāṁvarī | Tāruṇya jāunī śarīrīṁ | Vārdhakya pātalēṁ tayāsī || 71 || 

 Meaning: "As time passed in that courtesan’s house, youth faded and old age arrived." 

 अर्थ: तो ब्राह्मण आणि वेश्या वयोमानानुसार वृद्ध झाले.

Ovi 72: पुढें तया विप्रासी । मरण आलें परियेसीं । पिंगला नाम वेश्येसी । दोघें पंचत्व पावलीं ॥ ७२॥ 

Transliteration: Puḍhēṁ tayā viprāsī | Maraṇa ālā pariyēsīṁ | Piṅgalā nāma vēśyēsī | Dōghē pan̄catva pāvalīṁ || 72 || 

 Meaning: "Later, the Brahmin and the courtesan Pingala both met their death." 

 अर्थ: दोघेही मरण पावले.

Ovi 73: पूर्वकर्मानुबंधेंसी । जन्म झाला राजवंशीं । दशार्णवाधिपतिकुशीं । वज्रबाहूचे उदरांत ॥ ७३ ॥

 Transliteration: Pūrvakarmānubandhēnsī | Janma jhālā rājavanśīṁ | Daśārṇavādhipatikuśīṁ | Vajrabāhūcē udarānt || 73 ||

  Meaning: "Due to the connection of their past actions (serving the monk), he was born into a royal family as King Vajrabahu." 

 अर्थ: मुनी सेवेच्या पुण्यामुळे त्यांचा जन्म राजकुळात झाला. तो ब्राह्मण 'वज्रबाहू' नावाचा राजा झाला.

Ovi 74: तया वज्रबाहूपत्नी । नाम तिचें वसुमती । जन्मा आला तिचे पोटीं । तो विप्र परियेसा ॥ ७४ ॥

 Transliteration: Tayā vajrabāhūpatnī | Nāma ticēṁ vasumatī | Janmā ālā ticē pōṭīṁ | Tō vipra pariyēsā || 74 || 

 Meaning: "That Brahmin was born from the womb of Vasumati, the wife of Vajrabahu." 

 अर्थ: राणी वसुमतीच्या पोटी त्या ब्राह्मणाने जन्म घेतला.

Ovi 75: तया वज्रबाहूसी । ज्येष्ठ राणीच्या गर्भेसी । उद्‌भवला विप्र परियेसीं । राजा समारंभ करीतसे ॥ ७५ ॥

 Transliteration: Tayā vajrabāhūsī | Jyēṣṭha rāṇīcyā garbhēsī | Ud-bhavalā vipra pariyēsīṁ | Rājā samārambha karītasē || 75 || 

 Meaning: "When the son was born to the senior queen, the King celebrated with great ceremony." 

 अर्थ: "राजाच्या ज्येष्ठ राणीला पुत्र झाला, तेव्हा मोठा उत्सव साजरा झाला."

Ovi 76: देखोनिया तिचे सवतीसी । क्रोध आला बहु मानसीं । गर्भ झाला सपत्नीसी । म्हणोनि द्वेष मनीं धरी ॥ ७६ ॥

 Transliteration: Dēkhōniyā ticē savatīsī | Krōdha ālā bahu mānasīṁ | Garbha jhālā sapatnīsī | Mhaṇōni dvēṣa manīṁ dharī || 76 ||

  Meaning: "Seeing her pregnancy, the other co-wives felt great anger and jealousy." 

 अर्थ: "सवतीच्या मत्सरपोटी इतर राण्यांनी राणीचा द्वेष केला."

Ovi 77: सर्पगरळ आणोनि । दिल्हें सवतीस नाना यत्नीं । गरळें भेदिलें अतिगहनीं । तया राजज्येष्ठ स्त्रियेसी ॥ ७७ ॥

 Transliteration: Sarpagaraḷa āṇōni | Dil’hēṁ savatīsa nānā yatnī | Garaḷēṁ bhēdilēṁ atigahanīṁ | Tayā rājajyēṣṭha striyēsī || 77 || 

 Meaning: "They secretly gave her snake venom. The poison affected the senior queen deeply." 

 अर्थ: "त्यांनी तिला अन्नातून सापाचे विष दिले."

Ovi 78: दैवयोगें न ये मरण । सर्व शरीरीं झाले व्रण । चिंता करी अतिगहन । महाकष्ट भोगीतसे ॥ ७८ ॥

 Transliteration: Daivayōgēṁ na yē maraṇa | Sarva śarīrīṁ jhālē vraṇa | Cintā karī atigahana | Mahākaṣṭa bhōgītasē || 78 || 

 Meaning: "By fate she did not die, but her whole body became covered in sores. She suffered immensely." 

 अर्थ: "विषामुळे राणी मेली नाही, पण तिच्या शरीरावर भयानक जखमा झाल्या."

Ovi 79: ऐशापरी राजयुवती । कष्टें झाली प्रसूति । उपजतां बाळका मातेप्रती । सर्वांग स्फोट वाहत ॥ ७९ ॥

 Transliteration: Aiśāparī rājayuvatī | Kaṣṭēṁ jhālī prasūti | Upajatāṁ bāḷakā mātēpratī | Sarvāṅga sphōṭa vāhata || 79 || 

 Meaning: "In this state she gave birth. The newborn baby also had sores all over his body." 

 अर्थ: "तिने अशाच अवस्थेत बाळाला जन्म दिला, ज्याच्या शरीरावरही जखमा होत्या."

Ovi 80: विषें व्यापिलें सर्वांगासी । म्हणोनि आक्रंदती दिवानिशीं । दुःख करी राजा क्लेशीं । म्हणे काय करुं आतां ॥ ८० ॥

 Transliteration: Viṣēṁ vyāpilēṁ sarvāṅgāsī | Mhaṇōni ākrandatī divāniśīṁ | Dukkha karī rājā klēśīṁ | Mhaṇē kāya karuṁ ātāṁ || 80 || 

 Meaning: "As poison filled their bodies, they cried day and night. The King grieved, wondering what to do." 

 अर्थ: "आई आणि बाळ दोघेही वेदनेने रडू लागले. राजा हतबल झाला."

Ovi 81: देशोदेशींच्या वैद्यांसी । बोलाविती चिकित्सेसी । वेंचिती द्रव्य अपारेंसी । कांहीं केलिया बरवें नोहे ॥ ८१ ॥

 Transliteration: Dēśōdēśīn̄cyā vaidyānsī | Bōlāvitī cikitsēsī | Vēn̄citī dravya apārēnsī | Kānhīṁ kēliyā baravē nōhē || 81 || 

 Meaning: "Doctors from many lands were called. Vast wealth was spent, but nothing brought healing." 

 अर्थ: "खूप पैसा खर्च करूनही आजार बरा झाला नाही."

Ovi 82: तया माता बाळकासी । व्रण झाले बहुवसीं । निद्रा नाहीं रात्रीसी । सर्वांगीं कृमि पडले असती ॥ ८२ ॥

 Transliteration: Tayā mātā bāḷakāsī | Vraṇa jhālē bahuvasīṁ | Nidrā nāhīṁ rātrīsī | Sarvāṅgīṁ kruumi paḍalē asatī || 82 || 

 Meaning: "The mother and child had so many sores that they couldn't sleep. Worms began to crawl in their wounds." 

 अर्थ: "जखमांमध्ये किडे पडल्याने त्यांना झोप लागत नसे."

Ovi 83: त्यांतें देखोनि रायासी । दुःख झालें बहुवसीं । निद्रा नाहीं दिवानिशीं । त्याचे कष्ट देखोनिया ॥ ८३ ॥

 Transliteration: Tyāntēṁ dēkhōni rāyāsī | Dukkha jhālēṁ bahuvasīṁ | Nidrā nāhīṁ divāniśīṁ | Tyācē kaṣṭa dēkhōniyā || 83 || 

 Meaning: "Seeing them, the King was filled with sorrow and lost his sleep." 

 अर्थ: "राजाला त्यांचे कष्ट बघवेनात."

Ovi 84: व्यथें करोनि मातासुत । अन्न उदक न वचे क्वचित । शरीरीं सर्व क्लेश होत । क्षीण झालें येणेंपरी ॥ ८४ ॥

 Transliteration: Vyathēṁ karōni mātāsuta | Anna udaka na vacē kvacita | Śarīrīṁ sarva klēśa hōta | Kṣīṇa jhālēṁ yēṇēparī || 84 || 

 Meaning: "Due to the pain, neither mother nor son could eat. Their bodies weakened significantly." 

 अर्थ: "अन्न-पाणी न गेल्याने ते अशक्त झाले."

Ovi 85: राजा येऊनि एके दिवसीं । पाहे आपुले स्त्री-सुतासी । देखोनिया महाक्लेशी । दुःख करीतसे परियेसा ॥ ८५ ॥

 Transliteration: Rājā yēūni ēkē divasīṁ | Pāhē āpulē strī-sutāsī | Dēkhōniyā mahāklēśī | Dukkha karītasē pariyēsā || 85 || 

 Meaning: "One day the King saw his wife and son and grieved over their pathetic condition." 

 अर्थ: "एके दिवशी राजाने त्यांची अत्यंत दयनीय अवस्था पाहिली."

Ovi 86: म्हणें आतां काय करुं । केवी करणें प्रतिकारु । नाना औषधें उपचारु । करितां स्वस्थ नव्हेचि ॥ ८६ ॥

 Transliteration: Mhaṇēṁ ātāṁ kāya karuṁ | Kēvī karaṇē pratikāru | Nānā auṣadhēṁ upacāru | Karitāṁ svastha navhēci || 86 || 

 Meaning: "He thought, 'What should I do now? All medicines have failed'." 

 अर्थ: "सर्व उपचार करूनही उपयोग होत नाहीये."

Ovi 87: स्त्री-पुत्रांची ऐशी गति । जिवंत शवें झाली असती । यांच्या रोगासी होय शांति । केवी पाहूं म्हणतसे ॥ ८७ ॥

 Transliteration: Strī-putrān̄cī aiśī gati | Jivanta śavēṁ jhālī asatī | Yān̄cyā rōgāsī hōya śānti | Kēvī pāhūṁ mhaṇatasē || 87 || 

 Meaning: "My wife and son have become like living corpses. How can I see them find peace?" 

 अर्थ: "हे जिवंत प्रेतांसारखे झाले आहेत, यांची शांती कशी होईल?"

Ovi 88: आतां यातें पहावयासी । कंटाळा येतो आम्हांसी । बरवे नव्हे सत्य यांसी । काय करणें म्हणतसे ॥ ८८ ॥

 Transliteration: Ātāṁ yātēṁ pahāvayāsī | Kaṇṭāḷā yētō āmhānsī | Baravē navhē satya yānsī | Kāya karaṇē mhaṇatasē || 88 || 

 Meaning: "I am tired of seeing them like this. It's not right; what should be done?" 

 अर्थ: "आता यांना पहावयाला कंटाळा येतो. काय करावे?"

Ovi 89: यातें देखतां आम्हांसी । श्रम होती देहासी । नेवोनिया अरण्यासी । त्यांतें त्यजूं म्हणतसे ॥ ८९ ॥

 Transliteration: Yātēṁ dēkhatāṁ āmhānsī | Śrama hōtī dēhāsī | Nēvōniyā araṇyāsī | Tyāntēṁ tyajūṁ mhaṇatasē || 89 ||

  Meaning: "Seeing them causes me distress. I should take them to the forest and leave them there." 

 अर्थ: "यांना पाहून मला त्रास होतो, यांना वनात सोडणेच योग्य आहे."

Ovi 90: जे जे असती पापीजन । त्यांतें जीवन अथवा मरण । भोगिल्यावांचोनि न सुटे जाण । आपुलें आपण भोगिजे ॥ ९० ॥

 Transliteration: Jē jē asatī pāpījana | Tyāntēṁ jīvana athavā maraṇa | Bhōgilyāvān̄cōni na suṭē jāṇa | Āpulēṁ āpaṇa bhōgijē || 90 || 

 Meaning: "Sinful people must endure their fate in life or death. One must suffer for one's own actions." 

 अर्थ: "पापाचे फळ प्रत्येकाला भोगावेच लागते."

Ovi 91: विचार करोनि मानसीं । बोलाविलें कोळियासी । सांगतसे विस्तारेंसी । ऐका श्रोते एकचित्तें ॥ ९१ ॥

 Transliteration: Vicāra karōni mānasīṁ | Bōlāvilēṁ kōḷiyāsī | Sāṅgatasē vistārēnsī | Aikā śrōtē ēkacittēṁ || 91 || 

 Meaning: "Deciding this in his mind, he called his charioteer and spoke to him." 

 अर्थ: "राजाने सारथ्याला (कोळी) बोलावले."

Ovi 92: राजा म्हणे सूतासी । माझे बोल परियेसीं । नेऊनि आपुले स्त्री -पुत्रांसी । अरण्यांत ठेवावें ॥ ९२ ॥

 Transliteration: Rājā mhaṇē sūtāsī | Mājhē bōla pariyēsīṁ | Nēūni āpulē strī -putrānsī | Araṇyānt ṭhēvāvē || 92 || 

 Meaning: "The King said to the charioteer, 'Listen to me. Take my wife and son and leave them in the forest'." 

 अर्थ: "यांना नेऊन दुर्गम अरण्यात सोडून दे."

Ovi 93: मनुष्‍यांचा संचार । जेथें नसेल निर्धार । तेथें ठेवीं वेगवक्र । म्हणे राजा सूतासी ॥ ९३ ॥

 Transliteration: Manuṣyān̄cā san̄cāra | Jēthēṁ naśēla nirdhāra | Tēthē ṭhēvī vēgavakra | Mhaṇē rājā sūtāsī || 93 || 

 Meaning: "'Leave them where there is no human movement,' said the King." 

 अर्थ: "मानववस्ती नसलेल्या ठिकाणी यांना ठेव."

Ovi 94: येणेंपरी सूतासी । राजा सांगे विस्तारेंसी । रथा दिधला संजोगेंसी । घेऊनि गेला झडकरी ॥ ९४ ॥

 Transliteration: Yēṇēparī sūtāsī | Rājā sāṅgē vistārēnsī | Rathā didhalā sanjōgēnsī | Ghēūni gēlā jhaḍakarī || 94 || 

 Meaning: "The King explained this to the charioteer, who hitched the chariot and took them away quickly." 

 अर्थ: "सारथी त्यांना रथात घालून घेऊन गेला."

Ovi 95: तिचे दासदासी सकळ । दुःख करिती महाप्रबळ । माता पिता बंधु सकळ । समस्त प्रलाप करिताती ॥ ९५ ॥

 Transliteration: Ticē dāsadāsī sakaḷa | Dukkha karitī mahāprabaḷa | Mātā pitā bandhu sakaḷa | Samasta pralāpa karitātī || 95 || 

 Meaning: "All her servants, parents, and brothers grieved and lamented greatly." 

 अर्थ: "राजवाड्यातील लोक रडू लागले."

Ovi 96: दुःख करिती नर नारी । हा हा पापी दुराचारी । स्त्री-सुतांसी कैसेपरी । केवी यांतें मारवितो ॥ ९६ ॥

 Transliteration: Dukkha karitī nara nārī | Hā hā pāpī durācārī | Strī-sutānsī kaisēparī | Kēvī yāntēṁ māravitō || 96 ||

  Meaning: "Men and women grieved, calling the King sinful and wicked for sending his family to their death." 

 अर्थ: "लोक राजाला निर्दयी म्हणू लागले."

Ovi 97: रथावरी बैसवोनि । घेवोनि गेला महारानीं । जेथें नसती मनुष्य कोणी । तेथें ठेविलीं परियेसा ॥ ९७ ॥

 Transliteration: Rathāvarī baisavōni | Ghēvōni gēlā mahārānīṁ | Jēthē naśatī manuṣya kōṇī | Tēthē ṭhēvilīṁ pariyēsā || 97 || 

 Meaning: "Placed on the chariot, they were taken into a deep forest where no human lived." 

 अर्थ: "निर्जन वनात त्यांना सोडले."

Ovi 98: सूत आला परतोनि । सांगे रायासी विस्तारोनि । महाअरण्य दुर्गम वनीं । तेथें ठेविली म्हणतसे ॥ ९८ ॥

 Transliteration: Sūta ālā paratōni | Sāṅgē rāyāsī vistārōni | Mahāaraṇya durgama vanīṁ | Tēthē ṭhēvilī mhaṇatasē || 98 || 

 Meaning: "The charioteer returned and told the King he had left them in a dense, inaccessible forest." 

 अर्थ: "सारथ्याने राजाला काम झाल्याचे सांगितले."

Ovi 99: ऐकोनि राजा संतोषला । दुसरे स्त्रियेसी वृत्तान्त सांगितला । दोघांसी आनंद जाहला । वनीं राहिलीं मातासुत ॥ ९९ ॥

 Transliteration: Aikōni rājā santōṣalā | Dusarē striyēsī vr̥ttānta sāṅgitalā | Dōghānsī ānanda jāhalā | Vanīṁ rāhilīṁ mātāsuta || 99 || 

 Meaning: "Hearing this, the King was satisfied. He told the second queen, and both were happy that the mother and son were in the forest." 

 अर्थ: "राजा आणि दुसरी राणी आनंदी झाले."

Ovi 100: मातापुत्र दोघेंजण । पीडताती दुःखेंकरुन । कष्टती अन्नउदकावीण । महाघोर वनांत ॥ १०० ॥

 Transliteration: Mātāputra dōghējaṇa | Pīḍatātī dukkhēnkaruna | Kaṣṭatī annaudakāvīṇa | Mahāghōra vanānt || 100 || 

 Meaning: "The mother and son suffered in pain, struggling without food or water in the terrifying forest." 

 अर्थ: "आई-लेकरं वनात अन्नावाचून तडफडू लागले."

Ovi 101: राजपत्नी सुकुमार । तिये शरीरीं व्रण थोर । चालूं न शके पृथ्वीवर । महाकंटक भूमीवरी ॥ १०१ ॥

 Transliteration: Rājapatnī sukumāra | Tiyē śarīrīṁ vraṇa thōra | Cālūṁ na śakē pr̥thvīvara | Mahākaṇṭaka bhūmīvarī || 101 || 

 Meaning: The delicate Queen had severe sores on her body. She could not walk on the earth, especially on the thorny ground of the forest. 

 अर्थ: सुकुमार राणीच्या अंगावर मोठे फोड (व्रण) होते, त्यामुळे तिला काट्याकुट्यांच्या जमिनीवरून चालणेही अशक्य झाले होते.

Ovi 102: कडिये घेवोनि बाळकासी । जाय ती मंदगमनेंसी । आठवी आपुले कर्मांसी । म्हणे आतां काय करुं ॥ १०२ ॥

 Transliteration: Kaḍiyē ghēvōni bāḷakāsī | Jāya tī mandagamanēnsī | Āṭhavī āpulē karmānsī | Mhaṇē ātāṁ kāya karuṁ || 102 || 

 Meaning: Carrying the child on her waist, she walked slowly, reflecting on her past karma and wondering what to do. 

 अर्थ: बाळाला कडेवर घेऊन ती रडत-खडत चालत होती आणि आपल्या कर्माला दोष देत विचार करत होती की आता मी काय करू?

Ovi 103: तया वनीं मृगजाति । व्याघ्र सिंहादिक असती । सर्प थोर अपरिमिती । हिंडताती वनांत ॥ १०३ ॥

Transliteration: Tayā vanīṁ mr̥gajāti | Vyāghra siṁhādika asatī | Sarpa thōra aparimitī | Hiṇḍatātī vanānt || 103 || 

 Meaning: That forest was full of deer, tigers, lions, and countless large snakes wandering around. 

 अर्थ: त्या वनात हरणे, वाघ, सिंह आणि अफाट मोठे सर्प फिरत होते.

Ovi 104: मातें जरी व्याघ्र मारी । पापापासून होईन दुरी । पुरे आतां जन्म संसारीं । वांचोनि काय व्यर्थ जिणें ॥ १०४ ॥

 Transliteration: Māntēṁ jarī vyāghra mārī | Pāpāpāsūna hōīna durī | Purē ātāṁ janma sansārīṁ | Vān̄cōni kāya vyartha jiṇēṁ || 104 || 

 Meaning: She thought, "If a tiger kills me, I will be free from my sins. I've had enough of this worldly life; living like this is useless." 

 अर्थ: ती विचार करू लागली की, "जर एखाद्या वाघाने मला मारले तर मी या पापातून मुक्त होईन, आता हे व्यर्थ जगणे पुरे झाले."

Ovi 105: म्हणोनि जाय पुढें रडत । क्षणोक्षणीं असे पडत । पुत्रासहित चिंता करीत । जात असे वनमाजी ॥ १०५ ॥

 Transliteration: Mhaṇōni jāya puḍhēṁ raḍata | Kṣaṇōkṣaṇīṁ asē paḍata | Putrasahita cintā karīta | Jāta asē vanamājī || 105 || 

 Meaning: Crying and falling repeatedly, she continued her journey through the forest, worried for her son. 

 अर्थ: ती रडत आणि अडखळत आपल्या मुलासह त्या भयाण वनातून पुढे जात राहिली.

Ovi 106: उदकाविणें तृषाक्रांत । देह व्रणें असे पीडित । व्याघ्रसर्पादि देखत । भयें चकित होतसे ॥ १०६ ॥

 Transliteration: Udakāviṇēṁ tr̥ṣākrānta | Dēha vraṇēṁ asē pīḍita | Vyāghrasarpādi dēkhata | Bhayēṁ cakita hōtasē || 106 || 

 Meaning: Thirsty for water and her body tormented by sores, she was terrified by the sight of tigers and snakes. 

 अर्थ: तहानेने व्याकुळ झालेली आणि जखमांनी पीडलेली ती राणी हिंस्त्र प्राण्यांना पाहून भीतीने थरथरत होती.

Ovi 107: देखे वेताळ ब्रह्मराक्षस । वनगज भालुका बहुवस । केश मोकळे पायांस । कांटे धोंडे लागताती ॥ १०७ ॥

 Transliteration: Dēkhē vētāḷa brahmarākṣasa | Vanagaja bhālukā bahuvasa | Kēśa mōkaḷē pāyāns | Kāṇṭē dhōṇḍē lāgatātī || 107 || 

 Meaning: She saw spirits and demons, wild elephants, and many bears. With her hair disheveled, thorns and stones pierced her feet. 

 अर्थ: तिला तिथे वेताळ, ब्रह्मराक्षस, रानावत आणि अस्वल दिसले. तिचे केस विस्कटले होते आणि पायांना काटे-धोंडे टोचत होते.

Ovi 108: ऐसे महाअरण्यांत। राजश्री असे हिंडत । पुढें जातां देखिलें वनांत । गुरें चरती वाणियांचीं ॥ १०८ ॥

 Transliteration: Aisē mahāaraṇyānt | Rājaśrī asē hiṇḍata | Puḍhēṁ jātāṁ dēkhilēṁ vanānt | Gurēṁ caratī vāṇiyān̄cīṁ || 108 || 

 Meaning: While wandering in the deep forest, she eventually saw a herd of cattle belonging to a merchant grazing there. 

 अर्थ: अशा भयाण अरण्यात हिंडता हिंडता तिला काही गाई चरताना दिसल्या.

Ovi 109: तयांपासीं जावोनि । पुसतसे करुणावचनीं । गोरक्षकांतें विनवोनि । मागे उदक कुमारासी ॥ १०९ ॥

 Transliteration: Tayāmpāsīṁ jāvōni | Pusatasē karuṇāvacanīṁ | Gōrakṣakāntēṁ vinavōni | Māgē udaka kumārāsī || 109 || 

 Meaning: She went to them and spoke piteously, pleading with the cowherds to give some water to her son. 

 अर्थ: तिने गुराख्यांजवळ जाऊन गयावया केली आणि आपल्या मुलासाठी थोडे पाणी मागितले.

Ovi 110: गोरक्षक म्हणती तियेसी । जावें तुवां मंदिरासी । तेथें उदक बहुवसी । अन्न तूंतें मिळेल ॥ ११० ॥

 Transliteration: Gōrakṣaka mhaṇatī tiyēsī | Jāvē tuvā mandirāsī | Tēthē udaka bahuvasī | Anna tūntēṁ miḷēla || 110 || 

 Meaning: The cowherds told her, "Go to the nearby settlement/house; there you will find plenty of water and food." 

 अर्थ: गुराख्यांनी तिला सांगितले की, "तू समोरच्या वस्तीत जा, तिथे तुला पाणी आणि अन्न दोन्ही मिळेल."

Ovi 111: म्हणोनि मार्ग दाखविती । हळूहळू जाय म्हणती । राजपत्नी मार्ग क्रमिती । गेली तया ग्रामांत ॥ १११ ॥

 Transliteration: Mhaṇōni mārga dākhavitī | Haḷūhaḷū jāya mhaṇatī | Rājapatnī mārga kramitī | Gēlī tayā grāmānt || 111 || 

 Meaning: They showed her the way and told her to walk slowly. Following their directions, the Queen reached the village. 

 अर्थ: त्यांनी तिला रस्ता दाखवला आणि ती कशीबशी त्या गावात पोहोचली.

Ovi 112: तया ग्रामीं नरनारी । दिसताती अपरंपारी । ऐकोन आली मनोहरी । पुसे तयां स्त्रियांसी ॥ ११२ ॥

 Transliteration: Tayā grāmīṁ naranārī | Disatātī aparampārī | Aikōna ālī manōharī | Pusē tayāṁ striyānsī || 112 || 

 Meaning: In that village, she saw many people. She approached the women and began to inquire. 

 अर्थ: त्या गावात अनेक लोक राहत होते. तिने तिथल्या स्त्रियांना विचारपूस केली.

Ovi 113: म्हणे कवण येथें राजा । संतोषी दिसे समस्त प्रजा । ऐकोनि सांगती वैश्यराजा । महाधनिक पुण्यात्मा ॥ ११३ ॥

 Transliteration: Mhaṇē kavaṇa yēthēṁ rājā | Santōṣī disē samasta prajā | Aikōni sāṅgatī vaiśyarājā | Mahādhanika puṇyātmā || 113 || 

 Meaning: She asked, "Who is the ruler here? The people seem very happy." They replied, "Our 'king' is a merchant, a very wealthy and virtuous soul." 

 अर्थ: तिने विचारले की येथील राजा कोण आहे? तेव्हा लोकांनी 'पद्माकर' नावाच्या उदार व्यापाऱ्याबद्दल सांगितले.

Ovi 114: त्याचें नांव पद्माकर । पुण्यवंत असे थोर । तूंतें रक्षील साचार । म्हणोनि सांगती तियेसी ॥ ११४ ॥

 Transliteration: Tyācēṁ nāva padmākara | Puṇyavanta asē thōra | Tūntēṁ rakṣīl sācāra | Mhaṇōni sāṅgatī tiyēsī || 114 || 

 Meaning: "His name is Padmakar. He is a great man of merit; he will surely protect you." 

 अर्थ: "त्यांचे नाव पद्माकर आहे, ते अत्यंत पुण्यवान आहेत आणि ते तुला नक्कीच आधार देतील."

Ovi 115: इतुकिया अवसरीं । तया वैश्याचे घरीं । दासी होत्या मनोहरी । त्याही आल्या तियेजवळी ॥ ११५ ॥

 Transliteration: Itukiyā avasarīṁ | Tayā vaiśyācē gharīṁ | Dāsī hōtyā manōharī | Tyāhī ālyā tiyējavaḷī || 115 || 

 Meaning: At that moment, the beautiful maids from the merchant’s house came near her. 

 अर्थ: त्याच वेळी पद्माकराच्या दासींनी त्या राणीला पाहिले आणि त्या तिच्याजवळ आल्या.

Ovi 116: येवोनि पुसती वृत्तान्त । घेवोनि गेल्या मंदिरांत । आपल्या स्वामीसी सांगत । आद्यंतेंसीं विस्तारें ॥ ११६ ॥

 Transliteration: Yēvōni pusatī vr̥ttānta | Ghēvōni gēlyā mandirānt | Āpalyā svāmīsī sāṅgata | Ādyantēnsīṁ vistārēṁ || 116 || 

 Meaning: They asked her what happened and took her to the mansion. They told their master everything in detail. 

 अर्थ: त्यांनी तिची विचारपूस करून तिला मालकाकडे नेले आणि सर्व हकीकत सांगितली.

Ovi 117: तीस देखोनिया वैश्यनाथ । कृपा करी अत्यंत । नेऊनिया मंदिरांत । दिल्हें एक गृह तिसी ॥ ११७ ॥

 Transliteration: Tīsa dēkhōniyā vaiśyanātha | Kr̥pā karī atyanta | Nēūniyā mandirānt | Dil’hē ēka gr̥ha tisī || 117 || 

 Meaning: Upon seeing her, the merchant chief was filled with compassion. He took her in and gave her a separate house to stay. 

 अर्थ: तिला पाहताच पद्माकर व्यापाऱ्याला दया आली आणि त्याने तिला राहण्यासाठी एक स्वतंत्र घर दिले.

Ovi 118: पुसोनिया वृत्तान्त । वाणी होय कृपावंत । दिल्हें अन्नवस्त्र बहुत । नित्य तिसी रक्षीतसे ॥ ११८ ॥

 Transliteration: Pusōniyā vr̥ttānta | Vāṇī hōya kr̥pāvanta | Dil’hē annavastra bahuta | Nitya tisī rakṣītasē || 118 ||  

 Meaning: After hearing her story, the merchant was very kind. He provided her with plenty of food and clothing and took care of her daily. 

 अर्थ: पद्माकराने तिला अन्न-वस्त्र देऊन तिची सर्व सोय केली.

Ovi 119: ऐशी तया वैश्याघरीं । होती रायाची अंतुरी । वर्धतसे पीडा भारी । व्रण न वचे परियेसा ॥ ११९ ॥

 Transliteration: Aiśī tayā vaiśyāgharīṁ | Hōtī rāyācī anturī | Vardhatasē pīḍā bhārī | Vraṇa na vacē pariyēsā || 119 || 

 Meaning: Thus, the King’s wife stayed at the merchant's house. However, her pain increased and the sores did not go away. 

 अर्थ: अशा प्रकारे ती तिथे राहू लागली, पण तिच्या जखमा काही कमी होत नव्हत्या, उलट त्रास वाढतच होता.

Ovi 120: येणेंपरी राजसती । तया वैश्याचे घरीं होती । वाढले व्रण तयांसी बहुती । प्राणांतक होतसे ॥ १२० ॥

 Transliteration: Yēṇēparī rājasatī | Tayā vaiśyācē gharīṁ hōtī | Vāḍhalē vraṇa tayānsī bahutī | Prāṇāntaka hōtasē || 120 || 

 Meaning: While staying there, the sores grew so severe that they became life-threatening for her and the child. 

 अर्थ: तिची आणि बाळाची अवस्था अत्यंत गंभीर झाली होती.

Ovi 121: वर्ततां ऐसें एके दिवसीं । मरण आलें कुमारकासी । प्रलाप करी बहुवसी । राजपत्नी तये वेळीं ॥ १२१ ॥ 

Transliteration: Vartatāṁ aisēṁ ēkē divasīṁ | Maraṇa ālēṁ kumārakāsī | Pralāpa karī bahuvasī | Rājapatnī tayē vēḷīṁ || 121 || 

 Meaning: One day, it so happened that the young prince died. The Queen wailed and lamented uncontrollably. 

 अर्थ: एके दिवशी त्या लहान राजपुत्राचा मृत्यू झाला, तेव्हा राणीने मोठा टाहो फोडला.

Ovi 122: मूर्च्छा येऊनि तये क्षणीं । राजपत्नी पडे धरणीं । आपुलें कर्म आठवोनि । महाशोक करीतसे ॥ १२२ ॥

 Transliteration: Mūrcchā yēūni tayē kṣaṇīṁ | Rājapatnī paḍē dharaṇīṁ | Āpulēṁ karma āṭhavōni | Mahāśōka karītasē || 122 || 

 Meaning: She fainted and fell to the ground. Remembering her fate, she grieved deeply. 

 अर्थ: ती बेशुद्ध होऊन जमिनीवर पडली आणि शुद्धीवर आल्यावर आपल्या नशिबाला दोष देत रडू लागली.

Ovi 123: त्या वाणियाच्या स्त्रिया देखा । संबोखिताति ती बाळिका । कवणेंपरी तिचे दुःखा । शमन नोहे परियेसा ॥ १२३ ॥

 Transliteration: Tyā vāṇiyācyā striyā dēkhā | Sambōkhitāti tī bāḷikā | Kavaṇēparī ticē dukkhā | Śamana nōhē pariyēsā || 123 || 

 Meaning: The merchant’s women tried to console her, but nothing could soothe her immense grief. 

 अर्थ: वस्तीतल्या स्त्रियांनी तिचे सांत्वन करण्याचा प्रयत्न केला, पण तिचे दुःख कमी होत नव्हते.

Ovi 124: नानापरी दुःख करी । आठवीतसे पूर्वापारी । म्हणे ताता माझ्या सौरी । कोठें गेलासी बाळका ॥ १२४ ॥

 Transliteration: Nānāparī dukkha karī | Āṭhavītasē pūrvāpārī | Mhaṇē tātā mājhyā saurī | Kōṭhēṁ gēlāsī bāḷakā || 124 || 

 Meaning: She mourned in many ways, recalling her past happiness. She cried, "O my child, where have you gone?" 

 अर्थ: ती आपल्या बाळाची आठवण काढून रडत होती, "बाळा, तू मला सोडून कुठे गेलास?"

Ovi 125: राजकुमारका पूर्णचंद्रा । माझ्या आनंदसमुद्रा । मातें धरिसी मौनमुद्रा । तूंतें काय बरवें असे ॥ १२५ ॥

 Transliteration: Rājakumārakā pūrṇacandrā | Mājhyā ānandasamudrā | Māntēṁ dharisī maunamudrā | Tūntēṁ kāya baravē asē || 125 || 

 Meaning: "O prince, my full moon, my ocean of joy! Why are you silent? Is this fair to me?" 

 अर्थ: "माझ्या आनंदाचा सागर असलेल्या बाळा, तू असा गप्प का झालास?"

Ovi 126: मातापिता बंधुजन । सोडोनि आल्यें सकळ जाण । तुझा भरंवसा होता पूर्ण । मातें रक्षिसी म्हणोनिया ॥ १२६ ॥

 Transliteration: Mātāpitā bandhujana | Sōḍōni ālyēṁ sakaḷa jāṇa | Tujhā bharanvasā hōtā pūrṇa | Māntēṁ rakṣisī mhaṇōniyā || 126 || 

 Meaning: "I left my parents and brothers behind. My only hope was you, thinking you would protect me one day." 

 अर्थ: "मी सर्वांना सोडले, पण मला तुझाच मोठा आधार होता की तू मोठेपणी माझे रक्षण करशील."

Ovi 127: मातें अनाथ करोनि । तूं जातोसि सोडोनि । मज रक्षिता नसे कोणी । प्राण त्यजीन म्हणतसे ॥ १२७ ॥

 Transliteration: Māntēṁ anātha karōni | Tūṁ jātōsi sōḍōni | Maja rakṣitā naśē kōṇī | Prāṇa tyajīna mhaṇatasē || 127 || 

 Meaning: "Leaving me an orphan, you are going away. Now there is no one to protect me; I will also give up my life." 

 अर्थ: "मला अनाथ करून तू गेलास, आता माझे कोणीच नाही, मीही आता प्राण देईन."

Ovi 128: येणेंपरी राजनारी । दीर्घस्वरें रुदन करी । देखोनिया नरनारी । दुःख करिती परियेसा ॥ १२८ ॥

 Transliteration: Yēṇēparī rājanārī | Dīrghasvarēṁ rudana karī | Dēkhōniyā naranārī | Dukkha karitī pariyēsā || 128 || 

 Meaning: As the Queen wept loudly, the men and women who saw her were also moved to tears. 

 अर्थ: तिचे ते हृदयद्रावक रडणे ऐकून तिथले सर्व लोक हळहळले.

Ovi 129: समस्तही दुःखाहुनी । पुत्रशोक केवळ वाहि । मातापितरांतें दाहोनि । भस्म करी परियेंसा ॥ १२९ ॥

 Transliteration: Samastahī dukkhāhunī | Putraśōka kēvaḷa vāhi | Mātāpitārantēṁ dāhōni | Bhasma karī pariyēnsā || 129 || 

 Meaning: Among all sorrows, the grief for a son is the most intense; it burns the parents like fire. 

 अर्थ: सर्व दुःखांमध्ये पुत्रशोक हा सर्वात मोठा आणि दाहक असतो.

Ovi 130: येणेंपरी दुःख करितां । ऋषभ योगी आला त्वरिता । पूर्वजन्मींच्या उपकारार्था । पातला तेथें महाज्ञानी ॥ १३० ॥

 Transliteration: Yēṇēparī dukkha karitāṁ | r̥ṣabha yōgī ālā tvaritā | Pūrvajanmīncyā upakārārthā | Pātalā tēthēṁ mahājñānī || 130 || 

 Meaning: While she was grieving, the sage Rishabha arrived quickly. He came there due to the merits of her past life service. 

 अर्थ: ती रडत असतानाच तिथे 'ऋषभ' नावाचे महायोगी आले. मागील जन्मीच्या पुण्यामुळे ते तिला वाचवायला आले होते.

Ovi 131: योगियातें देखोनि । वंदिता झाला तो वाणी । अर्घ्यपाद्य देवोनि । उत्तम स्थानीं बैसविला ॥ १३१ ॥

 Transliteration: Yōgiyātēṁ dēkhōni | Vanditā jhālā tō vāṇī | Arghyapādya dēvōni | Uttama sthānīṁ baisavilā || 131 || 

 Meaning: Seeing the Yogi, the merchant bowed to him, offered him water for his feet, and seated him in an honored place. 

 अर्थ: मुनींना पाहून पद्माकराने त्यांचे स्वागत केले आणि त्यांना सन्मानाने बसवले.

Ovi 132: योगी तया अवसरीं । पुसे कवण दीर्घस्वरीं । शोक करितसे अपारीं । कवण असे म्हणतसे ॥ १३२ ॥

 Transliteration: Yōgī tayā avasarīṁ | Pusē kavaṇa dīrghasvarīṁ | Śōka karitasē apārīṁ | Kavaṇa asē mhaṇatasē || 132 || 

 Meaning: The Yogi then asked, "Who is wailing so loudly? Who is suffering such great grief?" 

 अर्थ: मुनींनी विचारले, "हा एवढ्या मोठ्याने रडण्याचा आवाज कोणाचा आहे?"

Ovi 133: सविस्तर वैश्यनाथ । सांगता जाहला वृत्तान्त । योगीश्वर कृपावंत । आला तिये जवळीक ॥ १३३ ॥

 Transliteration: Savistara vaiśyanātha | Sāṅgatā jhālā vr̥ttānta | Yōgīśvara kr̥pāvanta | Ālā tiyē javaḷīka || 133 || 

 Meaning: The merchant explained the whole story. The compassionate Yogi then went near the Queen. 

 अर्थ: पद्माकराने सर्व हकीकत सांगितल्यावर दयाळू मुनी त्या राणीजवळ गेले.

Ovi 134: म्हणे योगी तियेसी । मूढपणें दुःख करिसी । कवण जन्मला भूमीसी । कवण मेला सांग मला ॥ १३४ ॥

 Transliteration: Mhaṇē yōgī tiyēsī | Mūḍhapaṇēṁ dukkha karisī | Kavaṇa janmalā bhūmīsī | Kavaṇa mēlā sāṅga malā || 134 || 

 Meaning: The Yogi said to her, "You are grieving out of ignorance. Tell me, who is born on this earth and who has died?" 

 अर्थ: मुनी तिला म्हणाले, "तू अज्ञानामुळे रडत आहेस. मला सांग, इथे कोण जन्मले आणि कोण मेले?"

Ovi 135: देह म्हणिजे विनाशी जाण । जैसा गंगेंत दिसे फेण । व्यक्ताव्यक्त सवेंचि होय जाण । जलबुद्‌बुदापरी देखा ॥ १३५ ॥

 Transliteration: Dēha mhaṇijē vināśī jāṇa | Jaisā gaṅgēnt disē phēṇa | Vyaktāvyakta savēn̄ci hōya jāṇa | Jalabud-budāparī dēkhā || 135 || 

 Meaning: "Know that the body is perishable, like foam on the Ganges or a bubble on the water." 

 अर्थ: "हे शरीर पाण्यावरच्या बुडबुड्यासारखे क्षणभंगुर आणि नाशवंत आहे."

Ovi 136: पृथ्वी तेज वायु आप । आकाश मिळोनि सर्वव्याप । पंच गोठली शरीररुप । दिसत असे परियेसा ॥ १३६ ॥

 Transliteration: Pr̥thvī tēja vāyu āpa | Ākāśa miḷōni sarvavyāpa | Pan̄ca gōṭhalī śarīrarupa | Disata asē pariyēsā || 136 || 

 Meaning: "The five elements—Earth, Fire, Air, Water, and Space—combine to form this visible body." 

 अर्थ: "पृथ्वी, आप, तेज, वायू आणि आकाश या पाच तत्त्वांनी हे शरीर बनलेले आहे."

Ovi 137: पंच भूतें पांचांठायीं । निघोन जातां शून्य पाहीं । दुःख करितां अवकाश नाहीं । वृथा कां तूं दुःख करिसी ॥ १३७ ॥

 Transliteration: Pan̄ca bhūtēṁ pān̄cāṇṭhāyī | Nighōna jātāṁ śūnya pāhī | Dukkha karitāṁ avakāśa nāhī | Vr̥thā kāṁ tū dukkha karisī || 137 || 

 Meaning: "When these five elements return to their source, only emptiness remains. Why do you grieve in vain?" 

 अर्थ: "जेव्हा ही पाच तत्त्वे विलीन होतात, तेव्हा मागे काहीच उरत नाही, मग व्यर्थ दुःख का करतेस?"

Ovi 138: गुणापासाव उत्पत्ति । निज कर्में होय निरुती । काळ नाचवी दृष्टिविकृतीं । वासना तयापरी जाणा ॥ १३८ ॥

 Transliteration: Guṇāpāsāva utpatti | Nija karmēṁ hōya nirutī | Kāḷa nācavī dr̥ṣṭivikr̥tīṁ | Vāsanā tayāparī jāṇā || 138 || 

 Meaning: "Origin comes from attributes (Gunas) and actions (Karma). Time makes one dance according to one's desires." 

 अर्थ: "माणसाचा जन्म गुणांनी आणि कर्मांनी होतो आणि काळ वासनेप्रमाणे त्याला नाचवतो."

Ovi 139: मायेपासोनि माया उपजे । होय गुणें सत्त्वरजें । तमोगुणें तेथें सहजें । देहलक्षण येणेंपरी ॥ १३९ ॥

 Transliteration: Māyēpāsōni māyā upajē | Hōya guṇēṁ sattvarajē | Tamōguṇēṁ tēthēṁ sahajēṁ | Dēhalakṣaṇa yēṇēparī || 139 || 

 Meaning: "Illusion springs from illusion through the Gunas—Sattva, Rajas, and Tamas—forming the characteristics of the body." 

 अर्थ: "सत्त्व, रज आणि तम या तीन गुणांमुळे देहाला विविध लक्षणे प्राप्त होतात."

Ovi 140: या तीन गुणांपासाव । उपजताती मनुष्यभाव । सत्त्वगुणें असती देव । रजोगुण मनुष्याचा ॥ १४० ॥

 Transliteration: Yā tīna guṇāmpāsāva | Upajatātī manuṣyabhāva | Sattvaguṇēṁ asatī dēva | Rajōguṇa manuṣyācā || 140 || 

 Meaning: "Human nature arises from these three attributes. Sattva is of the Gods, while Rajas belong to humans." 

 अर्थ: "या तीन गुणांपासून मानवी स्वभाव बनतात. सत्त्वगुणामुळे देवत्व येते, तर रजोगुण माणसाचा असतो."

Ovi 141: तामस तोचि राक्षस । जैसा गुण असे त्यास । तैसा जन्मे पिंडाभास । कधीं स्थिर नव्हेचि ॥ १४१ ॥

 Transliteration: Tāmasa tōci rākṣasa | Jaisā guṇa asē tyāsa | Taisā janmē piṇḍābhāsa | Kadhīṁ sthira navhēci || 141 || 

 Meaning: "Tamas is the nature of demons. As the attribute is, so the body is born; it is never permanent." 

 अर्थ: "तमोगुण हा राक्षसांचा गुण आहे. जसे गुण असतात, तसाच देह मिळतो, पण तो कधीच स्थिर राहत नाही."

Ovi 142: या संसारवर्तमानीं । उपजती नर कर्मानुगुणीं । जैसें अर्जित असे पूर्वपुण्यीं । सुखदुःखें घडती देखा ॥ १४२ ॥

 Transliteration: Yā sansāravartamānīṁ | Upajatī nara karmānuguṇīṁ | Jaisēṁ arjita asē pūrvapuṇyī | Sukhadukkhēṁ ghaḍatī dēkhā || 142 || 

 Meaning: "In this world, people are born according to their actions. Happiness and sorrow occur based on past merits." 

 अर्थ: "पूर्वपुण्याई आणि कर्मांप्रमाणेच माणसाला सुख-दुःख भोगावे लागते."

Ovi 143: कल्पकोटिवर्षांवरी । जिवंत असती सुर जरी । तेही न राहती स्थिरी । मनुष्यांचा काय पाड ॥ १४३ ॥

 Transliteration: Kalpakōṭivarṣāṁvarī | Jivanta asatī sura jarī | Tēhī na rāhatī sthirī | Manuṣyān̄cā kāya pāḍa || 143 || 

 Meaning: "Even if the Gods live for millions of years, they are not permanent. What then of mere humans?" 

 अर्थ: "करोडो वर्षे जगणारे देवही जर स्थिर नाहीत, तर माणसाची काय कथा?"

Ovi 144: या कारणें ज्ञानीजनें । उपजतां संतोष न करणें । मेलिया दुःख न करणें । स्थिर नव्हे देह जाणा ॥ १४४ ॥

 Transliteration: Yā kāraṇēṁ jñānījanēṁ | Upajatāṁ santōṣa na karaṇē | Mēliyā dukkha na karaṇē | Sthira navhē dēha jāṇa || 144 || 

 Meaning: "Therefore, the wise do not rejoice at birth nor grieve at death, knowing the body is unstable." 

 अर्थ: "म्हणून शहाण्या माणसाने जन्माचा आनंद आणि मृत्यूचे दुःख करू नये."

Ovi 145: गर्भ संभवें जिये काळीं । विनाश म्हणोनि जाणती सकळी । कोणी मरती यौवनकाळीं । क्वचिद्वार्धक्यपाणीं जाणा ॥ १४५ ॥

 Transliteration: Garbha sambhavē jiye kāḷī | Vināśa mhaṇōni jāṇatī sakaḷī | Kōṇī maratī yauvanakāḷī | Kvacidvārdhakyapāṇī jāṇā || 145 || 

 Meaning: "From the moment of conception, destruction is certain. Some die in youth, some in old age." 

 अर्थ: "जन्माबरोबरच मृत्यूही निश्चित असतो, मग तो तरुणपणी येवो किंवा म्हातारपणी."

Ovi 146: जैसें कर्म पूर्वार्जित । तेणेंपरी असे घडत । मायामोहें म्हणत । सुत नरदेही हे ॥ १४६ ॥

 Transliteration: Jaisēṁ karma pūrvārjita | Tēṇēparī asē ghaḍata | Māyāmōhēṁ mhaṇata | Suta naradēhī hē || 146 || 

 Meaning: "Events unfold according to past karma. Out of illusion and attachment, we call these bodies 'my son'." 

 अर्थ: "सर्व काही नशिबाप्रमाणे घडते, पण मायेमुळे आपण हे माझे मूल, असे म्हणतो."

Ovi 147: जैसें लिखित ललाटेसी । ब्रह्मदेवें लिहिलें परियेसीं । कालकर्म उल्लंघावयासी । शक्ति न होय कवणा जाणा ॥ १४७ ॥

 Transliteration: Jaisēṁ likhita lalāṭēsī | Brahmadēvēṁ lihilēṁ pariyēsīṁ | Kālakarma ullaṅghāvayāsī | Śakti na hōya kavaṇā jāṇa || 147 || 

 Meaning: "What is written on the forehead by Lord Brahma, no one has the power to override time and karma." 

 अर्थ: "ब्रह्मदेवाने कपाळावर जे लिहिले आहे, ते टाळण्याची शक्ती कोणाकडेही नाही."

Ovi 148: ऐसें अनित्य देहासी । कां वो माते दुःख करिसी । तुझी पूर्वपरंपरा कैसी । सांगा आम्हां म्हणतसे ॥ १४८ ॥

 Transliteration: Aisēṁ anitya dēhāsī | Kāṁ vō mātē dukkha karisī | Tujhī pūrvaparamparā kaisī | Sāṅgā āmhā mhaṇatasē || 148 || 

 Meaning: "For such an impermanent body, why do you grieve, O Mother? Tell me about your past lineage." 

 अर्थ: "अशा नाशवंत देहासाठी तू का रडतेस? तुझा पूर्ववृत्तान्त मला सांग."

Ovi 149: तूं जन्मांतरीं जाणा । कवणा होतीस अंगना । किंवा झालीस जननी कोणा । भगिनी कोणाची सांग पां ॥ १४९ ॥

 Transliteration: Tūṁ janmāntarīṁ jāṇā | Kavaṇā hōtīs aṅganā | Kiṁvā jhālīs jananī kōṇā | Bhaginī kōṇācī sāṅga pāṁ || 149 || 

 Meaning: "In past lives, whose wife were you? Whose mother or 

? Do you remember?" मराठी अर्थ: "मागील जन्मांत तू कोणाची पत्नी, आई किंवा बहीण होतीस, हे तुला आठवते का?"

Ovi 150: ऐसें जाणोनि मानसी । वायां कां हो दुःख करिसी । जरी बरवें तूं इच्छिसी । शरण जाईं शंकरा ॥ १५० ॥

 Transliteration: Aisēṁ jāṇōni mānasī | Vāyāṁ kāṁ hō dukkha karisī | Jarī baravēṁ tūṁ icchisī | Śaraṇa jāīṁ śaṅkarā || 150 || 

 Meaning: "Knowing this, why do you grieve in vain? If you seek welfare, surrender to Lord Shiva." 

 अर्थ: "हे लक्षात घे आणि व्यर्थ रडू नकोस. जर कल्याण हवे असेल, तर शंकराला शरण जा."

Ovi 151: ऐसें ऐकोनि राजयुवती । करी ऋषभयोगिया विनंति । आपणासी झाली ऐसी गति । राज्यभ्रष्ट होऊनि आल्यें ॥ १५१ ॥

 Transliteration: Aisēṁ aikōni rājayuvatī | Karī r̥ṣabhayōgiyā vinanti | Āpaṇāsī jhālī aisī gati | Rājyabhraṣṭa hōūni ālyēṁ || 151 || 

 Meaning: Hearing this, the Queen pleaded with Sage Rishabha, "I have come here after losing my kingdom; look at my state." 

 अर्थ: राणी म्हणाली, "महाराज, मी राज्यभ्रष्ट होऊन इथे आले आहे, माझी अवस्था पहा."

Ovi 152: मातापिता बंधुजन । सोडोनि आलें मी रान । पुत्र होता माझा प्राण । भरंवसा मज तयाचा ॥ १५२ ॥

 Transliteration: Mātāpitā bandhujana | Sōḍōni ālēṁ mī rāna | Putra hōtā mājhā prāṇa | Bharanvasā maja tayācā || 152 || 

 Meaning: "I left my parents and brothers to come to the forest. This son was my very life and my only hope." 

 अर्थ: "मी सर्वांना सोडून वनात आले, पण हा मुलगाच माझा प्राण आणि आधार होता."

Ovi 153: तया जहाली ऐशी गति । आपण वांचोनि काय प्रीति । मरण व्हावें मज निश्चिती । म्हणोनि चरणीं लागली ॥ १५३ ॥

 Transliteration: Tayā jahālī aiśī gati | Āpaṇa vān̄cōni kāya prītī | Maraṇa vhāvē maja niścitī | Mhaṇōni caraṇīṁ lāgalī || 153 || 

 Meaning: "Now that he is gone, what is the point of me living? I too should die," she said, falling at his feet. 

 अर्थ: "आता तोच गेल्यावर मी जगून काय करू? मलाही मरण द्या," असे म्हणून ती मुनींच्या पाया पडली.

Ovi 154: ऐसें निर्वाण देखोनि । कृपा उपजली योगियामनी । पूर्व उपकार स्मरोनि । प्रसन्न झाला तये वेळीं ॥ १५४ ॥

 Transliteration: Aisēṁ nirvāṇa dēkhōni | Kr̥pā upajalī yōgiyāmanī | Pūrva upakāra smarōni | Prasanna jhālā tayē vēḷīṁ || 154 || 

 Meaning: Seeing her desperation, the Yogi felt compassion. Remembering her past life’s service, he became pleased. 

 अर्थ: तिची ती अवस्था पाहून मुनींना दया आली आणि मागील जन्मीची सेवा आठवून ते प्रसन्न झाले.

Ovi 155: भस्म काढोनि तये वेळीं । लाविलें प्रेताचे कपाळीं । घालितां त्याचे मुखकमळीं । प्राण आला परियेसा ॥ १५५ ॥

 Transliteration: Bhasma kāḍhōni tayē vēḷī | Lāvilēṁ prētācē kapāḷīṁ | Ghālitāṁ tyācē mukhakamaḷīṁ | Prāṇa ālā pariyēsā || 155 || 

 Meaning: He took some sacred ash (Bhasma), applied it to the dead boy's forehead, and put some in his mouth. Life returned to him. 

 अर्थ: मुनींनी मंत्राग्नीचे भस्म मुलाच्या कपाळाला लावले आणि तोंडात टाकले, तसा तो मुलगा जिवंत झाला.

Ovi 156: बाळ बैसला उठोनि । सर्वांग झालें सुवर्णवर्णी । मातेचे व्रणही तेच क्षणीं । जाते झाले तात्काळ ॥ १५६ ॥

 Transliteration: Bāḷa baisalā uṭhōni | Sarvāṅga jhālēṁ suvarṇavarṇī | Mātēcē vraṇahī tēca kṣaṇīṁ | Jātē jhālē tātkāḷa || 156 || 

 Meaning: The boy sat up, and his body turned golden. At that same moment, the mother's sores also vanished instantly. 

 अर्थ: मुलगा जिवंत होऊन बसला आणि त्याचे शरीर सोन्यासारखे झाले. त्याच क्षणी राणीच्या अंगावरच्या जखमा ही नाहीशा झाल्या.

Ovi 157: राजपत्नी पुत्रासहित । करी योगियासी दंडवत । ऋषभयोगी कृपावंत । आणीक भस्म प्रोक्षीतसे ॥ १५७ ॥

 Transliteration: Rājapatnī putrasahita | Karī yōgiyāsī daṇḍavata | r̥ṣabhayōgī kr̥pāvanta | Āṇīka bhasma prōkṣītasē || 157 || 

 Meaning: The Queen and her son bowed to the Yogi. The compassionate Rishabha then sprinkled more ash on them. 

 अर्थ: राणी आणि मुलाने मुनींना नमस्कार केला. मुनींनी त्यांच्यावर पुन्हा भस्म शिंपडले.

Ovi 158: तात्काळ तया दोघांसी । शरीर होय सुवर्णसंकाशी । शोभायमान दिसे कैसी । दिव्य काया उभयतांची ॥ १५८ ॥

 Transliteration: Tātkāḷa tayā dōghānsī | Śarīra hōya suvarṇasaṅkāśī | Śōbhāyamāna disē kaisī | Divya kāyā ubhayatān̄cī || 158 || 

 Meaning: Instantly, both their bodies became like bright gold, looking magnificent and divine. 

 अर्थ: दोघांचीही शरीरे सोन्यासारखी चमकू लागली आणि दिव्य दिसू लागली.

Ovi 159: प्रसन्न झाला योगेश्वर । तये वेळीं दिधला वर । तुम्हां न होय जराजर्जर । तारुण्यरुप चिरंजीवी ॥ १५९ ॥

 Transliteration: Prasanna jhālā yōgēśvara | Tayē vēḷīṁ didhalā vara | Tumhā na hōya jarājarjara | Tāruṇyarupa cirañjīvī || 159 || 

 Meaning: The Yogi was pleased and granted a boon: "You shall not suffer from old age; you will remain youthful forever." 

 अर्थ: मुनींनी आशीर्वाद दिला की, "तुम्ही नेहमी तरुण राहाल आणि तुम्हाला म्हातारपण येणार नाही."

Ovi 160: तुझा सुत भद्रायुष्यी । कीर्ति वरील बहुवशी । राज्य करील परियेसीं । पित्याहूनि अधिक जाणा ॥ १६० ॥

 Transliteration: Tujhā suta bhadrāyuṣyī | Kīrti varīla bahuvasīṁ | Rājya karīla pariyēsīṁ | Pityāhūni adhika jāṇā || 160 || 

 Meaning: "Your son Bhadrayu will be long-lived, very famous, and will rule a kingdom even greater than his father's." 

 अर्थ: "तुझा मुलगा 'भद्रायु' नावाने प्रसिद्ध होईल आणि वडिलांपेक्षाही मोठे राज्य करेल."

Ovi 161: ऐसा वर देऊनि । योगी गेला तेथोनि । ऐक राजा एकमनीं । सत्पुरुषाचें महिमान ॥ १६१ ॥

 Transliteration: Aisā vara dēūni | Yōgī gēlā tēthōni | Aika rājā ēkamanīṁ | Satpuruṣācēṁ mahimāna || 161 || 

 Meaning: After granting the boon, the Yogi departed. "O King, listen to the greatness of a true Saint," said the monk to the Yavana King. 

 अर्थ: असा वर देऊन मुनी गेले. संन्यासी यवन राजाला म्हणाले, "हे राजा, सत्पुरुषाचा महिमा असा अगाध आहे."

Ovi 162: सत्पुरुषाची सेवा करितां । तुझा स्फोटक जाईल त्वरिता । तुवां न करावी कांहीं चिंता । दृढ धरीं भाव एक ॥ १६२ ॥

 Transliteration: Satpuruṣācī sēvā karitāṁ | Tujhā sphōṭaka jāīla tvaritā | Tuvāṁ na karāvī kānhīṁ cintā | Dr̥ḍha dharīṁ bhāva ēka || 162 || 

 Meaning: "By serving a Saint, your ailment will disappear quickly. Do not worry; just keep firm faith." 

 अर्थ: "जर तू सत्पुरुषाची सेवा केलीस, तर तुझा हा आजार नक्की बरा होईल."

Ovi 163: ऐसें यतीचें वचन ऐकोनि । राजा नमन करी तये क्षणीं । विनवीतसे कर जोडोनि । कोठें असे सत्पुरुष ॥ १६३ ॥

 Transliteration: Aisēṁ yatīcēṁ vacana aikōni | Rājā namana karī tayē kṣaṇīṁ | Vinavītasē kara jōḍōni | Kōṭhēṁ asē satpuruṣa || 163 || 

 Meaning: Hearing the monk, the King bowed and asked with folded hands, "Where is such a Saint?" 

 अर्थ: राजाने हात जोडून विचारले, "महाराज, असे सत्पुरुष कुठे आहेत?"

Ovi 164: मातें निरोपावा आतां । जाईन आपण तेथें तत्त्वतां । मजला त्यांचें दर्शन होतां । होईल बरवें म्हणतसे ॥ १६४ ॥

 Transliteration: Māntēṁ nirōpāvā ātāṁ | Jāīna āpaṇa tēthēṁ tattvatāṁ | Majalā tyān̄cēṁ daraśana hōtāṁ | Hōīla baravēṁ mhaṇatasē || 164 || 

 Meaning: "Tell me now; I will go there. Seeing them will surely heal me." 

 अर्थ: "मला पत्ता सांगा, मी आत्ताच त्यांच्या दर्शनाला जाईन."

Ovi 165: ऐकोनि राजाचें वचन । सांगतसे मुनि आपण । भीमातीरीं गाणागाभुवन । असे तेथें परमपुरुष ॥ १६५ ॥

 Transliteration: Aikōni rājācēṁ vacana | Sāṅgatasē muni āpaṇa | Bhīmātīrīṁ gāṇāgābhuvana | Asē tēthēṁ paramapuruṣa || 165 ||

  Meaning: The sage replied, "On the banks of the Bhima, in Ganagapur, stays the Supreme Lord (Shri Guru)." 

 अर्थ: मुनींनी सांगितले, "भीमा नदीच्या काठी गाणगापुरात साक्षात परमपुरुष (श्रीगुरु) राहत आहेत."

Ovi 166: तयापासीं तुवां जावें । दर्शनमात्रें होईल बरवें । ऐकोनि राजा एकभावें । निघता झाला तये वेळीं ॥ १६६ ॥

 Transliteration: Tayāpāsīṁ tuvāṁ jāvē | Daraśanamātrēṁ hōīla baravē | Aikōni rājā ēkabhāvē | Nighatā jhālā tayē vēḷīṁ || 166 || 

 Meaning: "Go to Him; you will be healed just by seeing Him." Hearing this, the King set out with devotion. 

 अर्थ: "तू तिथे जा, तुझे कल्याण होईल." हे ऐकून राजा तात्काळ गाणगापूरला निघाला.

Ovi 167: एकभावें राजा आपण । घ्यावया श्रीगुरुदर्शन । प्रयाणावरी करी प्रयाण । आला गाणगापुरासी ॥ १६७ ॥

 Transliteration: Ēkabhāvē rājā āpaṇa | Ghyāvayā śrīgūrudaraśana | Prayāṇāvarī karī prayāṇa | Ālā gāṇagāpurāsī || 167 || 

 Meaning: With deep faith, the King traveled continuously and arrived at Ganagapur. 

 अर्थ: मोठ्या श्रद्धेने प्रवास करत राजा गाणगापुरात पोहोचला.

Ovi 168: ग्रामीं पुसे सकळिकांसी । कोण येथें एक तापसी । रुप धरिलें संन्यासी । कोठें आहे म्हणतसे ॥ १६८ ॥

 Transliteration: Grāmīṁ pusē sakaḷikānsī | Kōṇa yēthēṁ ēka tāpasī | Rupa dharilēṁ sannyāsī | Kōṭhē āhē mhaṇatasē || 168 || 

 Meaning: He asked the villagers, "Who is the ascetic here in the form of a Sannyasi? Where is He?" 

 अर्थ: त्याने गावात विचारले की इथे राहणारे संन्यासी कुठे आहेत?

Ovi 169: भयभीत झाले सकळिक । म्हणती आतां नव्हे निक । श्रीगुरुसी पुसतों ऐक । काय करील न कळे म्हणती ॥ १६९ ॥

 Transliteration: Bhayabhīta jhālē sakaḷika | Mhaṇatī ātāṁ navhē nika | Śrīgūrusī pusatōṁ aika | Kāya karīl na kaḷē mhaṇatī || 169 ||

 

 Meaning: The villagers were terrified, thinking, "This is not good. What will this Yavana do to Shri Guru?" 

 अर्थ: यवन राजाला पाहून लोक घाबरले, त्यांना वाटले की हा आता श्रीगुरूंना काय त्रास देईल?

Ovi 170: कोणी न बोलती तयासी । राजा कोपला बहु वसी । म्हणे आलों भेटीसी । दावा आपणा म्हणतसे ॥ १७० ॥

 Transliteration: Kōṇī na bōlatī tayāsī | Rājā kōpalā bahu vasī | Mhaṇē ālōṁ bhēṭīsī | Dāvā āpaṇā mhaṇatasē || 170 || 

 Meaning: When no one spoke, the King grew angry and said, "I have come only for a meeting. Show Him to me!" 

 अर्थ: कोणी बोलेना तेव्हा राजा चिडला आणि म्हणाला, "मी फक्त दर्शनासाठी आलो आहे, मला त्यांच्याकडे न्या."

Ovi 171: मग म्हणती समस्त लोक । श्रीगुरु अनुष्ठानस्थान असे निक । अमरजासंगमीं माध्यान्हिक । करोनि येती ग्रामातें ॥ १७१ ॥

 Transliteration: Maga mhaṇatī samasta lōka | Śrīgūru anuṣṭhānasthāna asē nika | Amarajāsangamīṁ mādhyānhika | Karōni yētī grāmātēṁ || 171 || 

 Meaning: Then the people said, "Shri Guru is at His place of penance. He will return to the village after His afternoon rituals at the confluence (Sangam)." 

 अर्थ: मग लोक म्हणाले की ते संगमावर अनुष्ठानासाठी गेले आहेत.

Ovi 172: ऐसें ऐकोनि म्लेंच्छ देखा । समस्तां वर्जूनि आपण एका । बैसोनिया आंदोलिकां । गेला तया स्थानासी ॥ १७२ ॥

 Transliteration: Aisēṁ aikōni mlēn̄ccha dēkhā | Samastāṁ varjūni āpaṇa ēkā | Baisōniyā āndōlikāṁ | Gēlā tayā sthānāsī || 172 || 

 Meaning: Hearing this, the King left everyone behind and went alone in his palanquin to that spot. 

 अर्थ: राजा आपल्या पालखीत बसून एकटाच संगमावर गेला.

Ovi 173: दुरोनि देखतां श्रीगुरुसी । चरणीं चाले म्लेंच्छ परियेसीं । जवळी गेला पहावयासी । नमन करुनि उभा राहे ॥ १७३ ॥

 Transliteration: Durōni dēkhatāṁ śrīgūrusī | Caraṇīṁ cālē mlēn̄ccha pariyēsīṁ | Javaḷī gēlā pahāvayāsī | Namana karuni ubhā rāhē || 173 || 

 Meaning: Seeing Shri Guru from afar, the King got down and walked on foot. He approached Him, bowed, and stood there. 

 अर्थ: लांबून दर्शन होताच राजा पालखीतून उतरला आणि चालत जाऊन त्यांच्या पाया पडला.

Ovi 174: श्रीगुरु म्हणती तयासी । कां रे रजका कोठें अससी । बहुत दिवशीं भेटलासी । आमचा दास होवोनिया ॥ १७४ ॥

 Transliteration: Śrīgūru mhaṇatī tayāsī | Kāṁ rē rajakā kōṭhēṁ asasī | Bahuta divaśīṁ bhēṭalāsī | Āmacā dāsa hōvōniyā || 174 || 

 Meaning: Shri Guru said to him, "O washerman (Ranjaka), where have you been? We met after many days, my servant." 

 अर्थ: श्रीगुरु हसून म्हणाले, "काय रे धोब्या, कुठे होतास इतके दिवस? तू तर आमचा जुना सेवक आहेस."

Ovi 175: ऐसें वचन ऐकोनि । म्लेंच्छ झाला महाज्ञानी । पूर्वजन्म स्मरला मनीं । करी साष्टांग दंडवत ॥ १७५ ॥

 Transliteration: Aisēṁ vacana aikōni | Mlēn̄ccha jhālā mahājñānī | Pūrvajanma smaralā manī | Karī sāṣṭāṅga daṇḍavata || 175 || 

 Meaning: Hearing these words, the King suddenly remembered his past life. He fell at His feet in a full prostration. 

 अर्थ: श्रीगुरूंचे शब्द ऐकताच राजाला आपल्या पूर्वजन्माची आठवण झाली आणि तो त्यांच्या चरणी लोळण घेऊ लागला.

Ovi 176: पादुकांवरी लोळे आपण । सद्‌गदित अंतःकरण । अंगीं रोमांच उठोन । आनंदबाष्पें रुदन करी ॥ १७६ ॥

 Transliteration: Pādukāṁvarī lōḷē āpaṇa | Sad-gadita antaḥkaraṇa | Aṅgīṁ rōmān̄ca uṭhōna | Ānandabāṣpēṁ rudana karī || 176 || 

 Meaning: He rolled on the Guru's sandals, his heart choked with emotion. His hair stood on end, and he wept tears of joy. 

 अर्थ: तो पादुकांवर डोके ठेवून रडू लागला, त्याच्या अंगावर रोमांच उभे राहिले.

Ovi 177: पूर्वजन्मीं आठवोन देखा । रुदन करी अति दुःखा । कर जोडून विनवी ऐका । नाना परी स्तोत्र करी ॥ १७७ ॥

 Transliteration: Pūrvajanmīṁ āṭhavōna dēkhā | Rudana karī ati dukkhā | Kara jōḍūna vinavī aikā | Nānā parī stōtra karī || 177 || 

 Meaning: Recalling his past life, he wept for his ignorance. With folded hands, he praised the Guru in many ways. 

 अर्थ: पूर्वजन्माची आठवण आल्यावर तो आपल्या अज्ञानाबद्दल रडू लागला आणि श्रीगुरूंची स्तुती करू लागला.

Ovi 178: राजा म्हणे श्रीगुरुसी । कां उपेक्षिले आम्हांसी । झालों आपण परदेशी । चरणावेगळें केलें मज ॥ १७८ ॥

 Transliteration: Rājā mhaṇē śrīgūrusī | Kāṁ upēkṣilē āmhānsī | Jhālōṁ āpaṇa paradēśī | Caraṇāvēgaḷēṁ kēlē maja || 178 || 

 Meaning: The King said, "O Shri Guru, why did You neglect me? I became a stranger, separated from Your feet." 

 अर्थ: राजा म्हणाला, "स्वामी, तुम्ही मला स्वतःपासून दूर का ठेवले? मी तुमच्या चरणांवाचून पोरका झालो होतो."

Ovi 179: अंधकारसागरांत । कां घातलें मज येथ । मी होऊनि मदोन्मत्त । विसरलों चरण तुझे ॥ १७९ ॥

 Transliteration: Andhakārasāgarānt | Kāṁ ghātalēṁ maja yētha | Mī hōūni madōnmatta | Visaralōṁ caraṇa tujhē || 179 || 

 Meaning: "Why did You throw me into this ocean of darkness? Intoxicated with power, I forgot your feet." 

 अर्थ: "तुम्ही मला या अंधकारात का लोटले? मी सत्तेच्या मदात तुम्हाला विसरलो होतो."

Ovi 180: संसारसागरमायाजाळीं । बुडालों आपण दुर्मति केवळीं । सेवा न करीं चरणकमळीं । दिवांध झालों आपण ॥ १८० ॥

 Transliteration: Sansārasāgaramāyājāḷīṁ | Buḍālōṁ āpaṇa durmati kēvaḷīṁ | Sēvā na karīṁ caraṇakamaḷīṁ | Divāndha jhālōṁ āpaṇa || 180 || 

 Meaning: "I was drowned in the net of worldly illusion. My mind was corrupt, and I failed to serve Your lotus feet." 

 अर्थ: "मी या संसारमायेत बुडालो होतो आणि तुमच्या चरणांची सेवा करायला विसरलो."

Ovi 181: होतासि तूं जवळी निधान । न ओळखें आपण मतिहीन । तमांधकारीं वेष्टोन । तुझे चरण विसरलों ॥ १८१ ॥

 Transliteration: Hōtāsi tūṁ javaḷī nidhāna | Na ōḷakhēṁ āpaṇa matihīna | Tamāndhakārīṁ vēṣṭōna | Tujhē caraṇa visaralōṁ || 181 || 

 Meaning: "The treasure was near me, yet I, dull-witted, did not recognize it. Wrapped in darkness, I forgot Your feet." 

 अर्थ: "तुम्ही माझ्या जवळच असताना मी तुम्हाला ओळखू शकलो नाही."

Ovi 182: तूं भक्तजनां नुपेक्षिसी । निर्धार होता माझे मानसीं । अज्ञानसागरीं आम्हांसी । कां घातलें स्वामिया ॥ १८२ ॥

 Transliteration: Tūṁ bhaktajanāṁ nupēkṣisī | Nirdhāra hōtā mājhē mānasīṁ | Ajñānasāgarīṁ āmhānsī | Kāṁ ghātalēṁ svāmiyā || 182 || 

 Meaning: "I knew You never neglect Your devotees. Then why did You cast me into the ocean of ignorance, O Lord?" 

 अर्थ: "तुम्ही भक्तांची उपेक्षा करत नाही, मग मला या अज्ञानात का ठेवले?"

Ovi 183: उद्धरावें आतां मज । आलों आपण हेंचि काज । सेवोनि तुझे चरणरज । असेन आतां राज्य पुरे ॥ १८३ ॥

 Transliteration: Uddharāvē ātāṁ maja | Ālōṁ āpaṇa hēn̄ci kāja | Sēvōni tujhē caraṇaraja | Asēna ātāṁ rājya purē || 183 || 

 Meaning: "Deliver me now; I have come only for this. I wish to serve the dust of Your feet; I have had enough of the kingdom." 

 अर्थ: "आता माझा उद्धार करा, मला आता हे राज्य नको, फक्त तुमची सेवा करायची आहे."

Ovi 184: ऐसें नानापरी देखा । स्तुति करी राजा ऐका । श्रीगुरु म्हणती भक्त निका । तुझी वासना पुरेल ॥ १८४ ॥

 Transliteration: Aisē nānāparī dēkhā | Stuti karī rājā aikā | Śrīgūru mhaṇatī bhakta nikā | Tujhī vāsanā purēla || 184 || 

 Meaning: Thus, the King praised Him. Shri Guru said, "O good devotee, your desire will be fulfilled." 

 अर्थ: राजाने अशी विनवणी केल्यावर श्रीगुरु म्हणाले, "तुझी इच्छा नक्कीच पूर्ण होईल."

Ovi 185: राजा म्हणे श्रीगुरुसी । झाला स्फोटक आपणासी । व्यथा होतसे प्रयासी । कृपादृष्टीं पहावें ॥ १८५ ॥

 Transliteration: Rājā mhaṇē śrīgūrusī | Jhālā sphōṭaka āpaṇāsī | Vyathā hōtasē prayāsī | Kr̥pādr̥ṣṭīṁ pahāvē || 185 || 

 Meaning: The King said to Shri Guru, "I have a painful boil. It causes me great suffering; please look at me with compassion." 

 अर्थ: राजाने आपली जखम दाखवून विनंती केली की मला या व्याधीतून मुक्त करा.

Ovi 186: ऐसें वचन ऐकोन । श्रीगुरु करिती हास्यवदन । स्फोटक नाहीं म्हणोन । पुसताती यवनासी ॥१८६ ॥

 Transliteration: Aisēṁ vacana aikōna | Śrīgūru karitī hāsyavadana | Sphōṭaka nāhīṁ mhaṇōni | Pusatātī yavanāsī || 186 || 

 Meaning: Hearing this, Shri Guru smiled and asked the Yavana, "Where is the boil? There is none." 

 अर्थ: श्रीगुरु हसले आणि म्हणाले, "अरे, कुठे आहे जखम? काहीच तर नाहीये तिथे."

Ovi 187: राजा पाहे स्फोटकासी । न दिसे स्फोटक अंगासी । विस्मय करीतसे मानसीं । पुनरपि चरणीं माथा ठेवी ॥ १८७ ॥

 Transliteration: Rājā pāhē sphōṭakāsī | Na disē sphōṭaka aṅgāsī | Vismaya karītasē mānasīṁ | Punarapi caraṇīṁ māthā ṭhēvī || 187 || 

 Meaning: The King looked at his thigh and saw no boil. Amazed, he placed his head on His feet again. 

 अर्थ: राजाने पाहिले तर त्याच्या अंगावरची ती जखम एका क्षणात गायब झाली होती.

Ovi 188: राजा म्हणे स्वामियासी । तुझें प्रसन्नत्व आम्हांसी । राज्य पावलों संतोषीं । अष्टैश्वर्य माझें अवलोकावें ॥ १८८ ॥

 Transliteration: Rājā mhaṇē svāmiyāsī | Tujhēṁ prasannatva āmhānsī | Rājya pāvalōṁ santōṣīṁ | Aṣṭaiśvarya mājhēṁ avalōkāvē || 188 || 

 Meaning: The King said, "Lord, through Your grace I have found happiness and my kingdom. Please come and see my riches." 

 अर्थ: राजा म्हणाला, "स्वामी, तुमच्या कृपेने मला सर्व सुख मिळाले, आता एकदा माझ्या नगरीला येऊन माझे ऐश्वर्य पहा."

Ovi 189: भक्तवत्सल ब्रीद तुझें । वासना अर्थ पुरवीं माझे । इंद्रियसंसार उतरीं ओझें । लीन होईन तुझे चरणीं ॥ १८९ ॥

 Transliteration: Bhaktavatsala brīda tujhēṁ | Vāsanā artha puravīṁ mājhē | Indriyasansāra utarīṁ ōjhē | Līna hōīna tujhē caraṇīṁ || 189 || 

 Meaning: "Your title is 'Lover of Devotees.' Fulfill my wish and relieve me of this worldly burden." 

 अर्थ: "तुम्ही भक्तवत्सल आहात, माझी इच्छा पूर्ण करा."

Ovi 191: श्रीगुरु म्हणती तयासी । आम्ही तापसी संन्यासी । येऊं नये तुझे नगरासी । महापातकें होती तेथें ॥ १९१ ॥

 Transliteration: Śrīgūru mhaṇatī tayāsī | Āmhī tāpasī sannyāsī | Yēūṁ nayē tujhē nagarāsī | Mahāpātakēṁ hōtī tēthē || 191 ||

  Meaning: Shri Guru said, "We are ascetics and monks. We should not enter your city, for many great sins occur there." 

 अर्थ: श्रीगुरु म्हणाले, "आम्ही संन्यासी आहोत, तुझ्या नगरात खूप पापे चालतात, तिथे आम्ही कसे येणार?"

Ovi 192: नगरीं नित्य धेनुहत्या । यवनजाति तुम्ही सत्या । जीवहिंसा मद्यपी कृत्या । वर्जावें आतां निर्धारें ॥ १९२ ॥

 Transliteration: Nagarīṁ nitya dhēnūhatyā | Yavanajāti tumhī satyā | Jīvahinsā madyapī kr̥tyā | Varjāvē ātāṁ nirdhārēṁ || 192 ||

 

 Meaning: "In your city, cows are killed daily. You are Yavanas; violence and drinking alcohol must be renounced now." 

 अर्थ: "तुझ्या राज्यात गोहत्या, हिंसा आणि मद्यपान चालते, ते तू आधी बंद कर."

Ovi 193: सर्व अंगिकार करोनि । राजा लागे दोन्ही चरणीं । म्हणे मी दास पुरातनीं । पूर्वापारीं दृष्टि देणें ॥ १९३ ॥

 Transliteration: Sarva aṅgikāra karōni | Rājā lāgē dōnhī caraṇīṁ | Mhaṇē mī dāsa purātanīṁ | Pūrvāpārīṁ dr̥ṣṭi dēṇē || 193 || 

 Meaning: Accepting all conditions, the King held His feet and said, "I am Your ancient servant; look upon me with grace as before." 

 अर्थ: राजाने सर्व अटी मान्य केल्या आणि तो श्रीगुरूंच्या चरणी लीन झाला.

Ovi 194: पूर्वी माझें जन्म रजक । स्वामीवचनें राज्य विशेख । पावोनि देखिलें नाना सुख । उणें एक म्लेंच्छजाति ॥ १९४ ॥

 Transliteration: Pūrvī mājhēṁ janma rajaka | Svāmīvacanēṁ rājya viśēkha | Pāvōni dēkhilē nānā sukha | Uṇēṁ ēka mlēn̄cchajāti || 194 || 

 Meaning: "In my previous birth, I was a washerman. By Your word, I became a King and saw all joys, but my only sorrow is being born in this caste." 

 अर्थ: "मी गेल्या जन्मी धोबी होतो, तुमच्या कृपेने राजा झालो, पण यवन जातीत जन्मलो हेच माझे दुःख आहे."

Ovi 195: दर्शन होतां तुझे चरण । संतुष्ट झालें अंतःकरण । पुत्रपौत्र दृष्टीं पाहोन । मग मी राहीन तुझे सेवे ॥ १९५ ॥

 Transliteration: Daraśana hōtāṁ tujhē caraṇa | Santuṣṭa jhālēṁ antaḥkaraṇa | Putrapautra dr̥ṣṭīṁ pāhōna | Maga mī rāhīna tujhē sēvē || 195 || 

 Meaning: "My heart is satisfied after seeing Your feet. After seeing my children and grandchildren, I will remain in Your service." 

 अर्थ: "तुमचे दर्शन घेऊन माझे मन तृप्त झाले आहे, आता मी तुमचीच सेवा करेन."

Ovi 196: ऐसें नानापरी देखा । राजा विनवी विशेखा । पाया पडे क्षणक्षणिका । अतिकाकुळती येतसे ॥ १९६ ॥

 Transliteration: Aisē nānāparī dēkhā | Rājā vinavī viśēkhā | Pāyā paḍē kṣaṇakṣaṇikā | Atikākuḷatī yētasē || 196 || 

 Meaning: Thus, the King pleaded intensely, falling at His feet repeatedly. 

 अर्थ: राजाने वारंवार विनंती केली की आपण एकदा माझ्या नगरीत यावे.

Ovi 197: श्रीगुरु मनीं विचार करिती । पुढें होणार ऐसी गति । कलियुगीं असे दुर्जन जाति । गौप्य असतां पुढें बरवें ॥ १९७ ॥

 Transliteration: Śrīgūru manīṁ vicāra karitī | Puḍhēṁ hōṇāra aisī gati | Kaliyugīṁ asē durjana jāti | Gaupya asatāṁ puḍhēṁ baravē || 197 || 

 Meaning: Shri Guru thought, "Such will be the course of events. In Kaliyuga, there are many wicked people; it is better to remain hidden." 

 अर्थ: श्रीगुरूंनी विचार केला की आता आपली प्रसिद्धी वाढली आहे, त्यामुळे आता गुप्त होणेच योग्य आहे.

Ovi 198: सहज जावें सिंहस्थासी । महातीर्थ गौतमीसी । जावें हें भरंवसी । आतां आम्हीं गुप्त व्हावें ॥ १९८ ॥

 Transliteration: Sahaja jāvē siṁhasthāsī | Mahātīrtha gautamīsī | Jāvē hēn̄ bharanvasī | Ātāṁ āmhīṁ gupta vhāvē || 198 || 

 Meaning: "I should go to the Gautami (Godavari) for the Simhastha pilgrimage and then disappear from public view." 

 अर्थ: "आता आपण गोदावरीला जाऊया आणि मग गुप्त होऊया."

Ovi 199: ऐसें मनीं विचारुनि । श्रीगुरु निघाले संगमाहूनि । राजा आपुले सुखासनीं । बैसवी प्रीती करोनिया ॥ १९९ ॥

 Transliteration: Aisēṁ manīṁ vicāruni | Śrīgūru nighālē saṅgamāhūni | Rājā āpulē sukhāsanīṁ | Baisavī prītī karōniyā || 199 || 

 Meaning: Thinking thus, Shri Guru left the Sangam. The King lovingly seated Him in his palanquin. 

 अर्थ: असा विचार करून श्रीगुरु निघाले आणि राजाने त्यांना प्रेमाने पालखीत बसवले.

Ovi 200: पादुका घेतल्या आपुले करीं । सांगातें येतसे पादचारीं । श्रीगुरु म्हणती आरोहण करीं । लोक निंदा तुज करिती ॥ २०० ॥

 Transliteration: Pādukā ghētalyā āpulē karīṁ | Sāṅgātēṁ yētasē pādacārīṁ | Śrīgūru mhaṇatī ārōhaṇa karīṁ | Lōka nindā tuja karitī || 200 || 

 Meaning: The King took the Guru's sandals in his hands and walked beside Him on foot. Shri Guru said, "Mount the chariot; people will criticize you." 

 अर्थ: राजा स्वतः पादुका हातात घेऊन श्रीगुरूंसोबत पायी चालू लागला. श्रीगुरु म्हणाले, "तू रथात बस, लोक तुझी निंदा करतील."

Ovi 201: राष्ट्राधिपति तुज म्हणती । जन्म तुझा म्लेंच्छजाती । ब्राह्मणसेवें तुज हांसती । जाति दूषण करितील ॥ २०१ ॥

 Transliteration: Rāṣṭrādhipati tuja mhaṇatī | Janma tujhā mlēn̄cchajātī | Brāhmaṇasēvēṁ tuja hānsatī | Jāti dūṣaṇa karitīla || 201 || 

 Meaning: Shri Guru said, "You are a ruler of the nation, but born in the Yavana (non-Vedic) caste. People will mock you and your community will criticize you for serving a Brahmin." 

 अर्थ: श्रीगुरु म्हणाले, "तू या राष्ट्राचा राजा आहेस, पण तुझा जन्म म्लेंच्छ जातीत झाला आहे. ब्राह्मणांची सेवा करताना पाहून तुझे लोक तुला हसतील आणि तुझ्यावर टीका करतील."

Ovi 202: राजा म्हणे स्वामी ऐका । कैचा राजा मी रजका । तुझे दृष्टीं असे निका । लोह सुवर्ण होतसे ॥ २०२ ॥

 Transliteration: Rājā mhaṇē svāmī aikā | Kaicā rājā mī rajakā | Tujhē dr̥ṣṭīṁ asē nikā | Lōha suvarṇa hōtasē || 202 ||

 Meaning: The King replied, "O Lord, what kind of king am I? I am but your washerman (servant). By Your mere glance, even iron turns into gold." 

 अर्थ: राजा म्हणाला, "स्वामी, मी कसला राजा? मी तर आपला साधा सेवक आहे. आपल्या कृपेच्या नजरेने लोहाचेही सोने होते, मग माझे काय?"

Ovi 203: समस्तांसी राजा आपण सत्य । मी रजक तुझा भक्त । पूर्ण झाले मनोरथ । तुझें झालें दर्शन मज ॥ २०३ ॥

 Transliteration: Samastānsī rājā āpaṇa satya | Mī rajaka tujhā bhakta | Pūrṇa jhālē manōratha | Tujhēṁ jhālēṁ daraśana maja || 203 || 

 Meaning: "You are the true King of all. I am only your devotee. My life's purpose is fulfilled now that I have seen you." 

 अर्थ: "सर्वांचे खरे राजा तुम्हीच आहात. तुमच्या दर्शनाने माझ्या आयुष्याचे सार्थक झाले आहे."

Ovi 204: इतुकिया अवसरीं । समस्त दळ मिळालें भारी । मदोन्मत्त अतिकुंजरी । वारु नाना वर्णाचे ॥ २०४ ॥

 Transliteration: Itukiyā avasarīṁ | Samasta daḷa miḷālēṁ bhārī | Madōnmatta atikuñjarī | Vāru nānā varṇācē || 204 || 

 Meaning: At that moment, the King’s vast army arrived, including mighty elephants and horses of various colors. 

 अर्थ: तेवढ्यात राजाचे अफाट सैन्य, हत्ती आणि घोडे तिथे येऊन पोहोचले.

 Ovi 205: उभा राहोनि राजा देखा । समस्त दाखवी सैन्यका । संतोष मनीं अति हरिखा । आपुलें ऐश्वर्य दाखवितसे ॥ २०५ ॥

 Transliteration: Ubhā rāhōni rājā dēkhā | Samasta dākhavī sainyakā | Santōṣa manīṁ ati harikhā | Āpulēṁ aiśvarya dākhavitasē || 205 || 

 Meaning: Standing there, the King showed his entire army and wealth to Shri Guru with great joy and pride. 

 अर्थ: राजाने आनंदाने आपले सर्व सैन्य आणि ऐश्वर्य श्रीगुरूंच्या चरणी दाखवले.

Ovi 206: श्रीगुरु निरोपिती यवनासी । आरोहण करीं वारुवेसी । दूर जाणें असे नगरासी । निरोप आमुचा नको मोडूं ॥ २०६ ॥

 Transliteration: Śrīgūru nirōpitī yavanāsī | Ārōhaṇa karīṁ vāruvēsī | Dūra jāṇēṁ asē nagarāsī | Nirōpa āmucā nakō mōḍūṁ || 206 || 

 Meaning: Shri Guru instructed him, "Mount your horse now. You have a long way to go to your city. Do not disobey my word." 

 अर्थ: श्रीगुरूंनी सांगितले, "आता तू घोड्यावर बसून पुढे चल. तुझे शहर अजून लांब आहे, आमची आज्ञा मोडू नकोस."

Ovi 207: श्रीगुरुवचन ऐकोन । समस्त शिष्यांतें आरोहण । देता झाला तो यवन । आपण वाजीं आरुढला ॥ २०७ ॥

 Transliteration: Śrīgūruvacana aikōna | Samasta śiṣyāntēṁ ārōhaṇa | Dētā jhālā tō yavana | Āpaṇa vājīṁ āruḍhalā || 207 || 

 Meaning: Following the Guru’s order, the King provided mounts for all the disciples and then mounted his own horse. 

 अर्थ: राजाने श्रीगुरूंच्या शिष्यांची बसण्याची सोय केली आणि तो स्वतः घोड्यावर स्वार झाला.

Ovi 208: आनंद बहु यवनाचे मनीं । हर्षनिर्भर न माये गगनीं । श्रीगुरुभेटी झाली म्हणोनि । अति उल्हास करीतसे ॥ २०८ ॥

 Transliteration: Ānanda bahu yavanācē manīṁ | Harṣanirbhara na māyē gaganīṁ | Śrīgūrubhēṭī jhālī mhaṇōni | Ati ullhāsa karītasē || 208 || 

 Meaning: The King's heart was overflowing with joy. He was ecstatic because he had finally met Shri Guru. 

 अर्थ: श्रीगुरूंची भेट झाल्यामुळे राजाला गगनात न मावणारा आनंद झाला होता.

Ovi 209: श्रीगुरुमूर्ति बोलाविती यवनासी । म्हणती झालों अतिसंतोषी । तूं भक्त केवळ गुणराशी । संतुष्ट झालों आपण आजी ॥ २०९ ॥

 Transliteration: Śrīgūrūmūrti bōlāvitī yavanāsī | Mhaṇatī jhālōṁ atisantōṣī | Tūṁ bhakta kēvaḷa guṇarāśī | Santuṣṭa jhālōṁ āpaṇa ājī || 209 || 

 Meaning: Shri Guru called the King and said, "I am very pleased with you. You are a virtuous devotee; I am satisfied today." 

 अर्थ: श्रीगुरु म्हणाले, "राजा, आम्ही तुझ्या भक्तीवर आणि गुणांवर अत्यंत प्रसन्न आहोत."

Ovi 210: आम्ही संन्यासी तापसी । नित्य करावें अनुष्ठानासी । तुम्हांसमागमें मार्गासी । न घडे वेळीं संध्यादिक ॥ २१० ॥

 Transliteration: Āmhī sannyāsī tāpasī | Nitya karāvēṁ anuṣṭhānāsī | Tumhānsamāgamēṁ mārgāsī | Na ghaḍē vēḷīṁ sandhyādika || 210 || 

 Meaning: "We are wandering monks. We must perform daily rituals (Anushthana). Travelling with your large army will hinder our timely prayers." 

 अर्थ: "आम्ही संन्यासी आहोत. तुझ्या लवाजम्यासह चालताना आमच्या नित्य कर्मांत आणि पूजेत व्यत्यय येईल."

Ovi 211: यासी उपाय सांगेन । अंगिकार करावा जाण । पुढें जाऊं आम्ही त्वरेनें । स्थिर यावें तुम्हीं मागें ॥ २११ ॥

 Transliteration: Yāsī upāya sāṅgēna | Aṅgikāra karāvā jāṇa | Puḍhēṁ jāūṁ āmhī tvarēnēṁ | Sthira yāvē tumhīṁ māgē || 211 ||

  Meaning: "I suggest a solution: let us go ahead quickly, and you follow slowly at your own pace." 

 अर्थ: "त्यावर उपाय असा की, आम्ही वेगाने पुढे जातो आणि तू आरामात मागे ये."

Ovi 212: पापविनाशी तीर्थासी । भेटी होईल तुम्हांसी । ऐसें म्हणोनि रायासी । अदृश्य झाले गुरुमूर्ति ॥ २१२ ॥

 Transliteration: Pāpavināśī tīrthāsī | Bhēṭī hōīla tumhānsī | Aisēṁ mhaṇōni rāyāsī | Adr̥śya jhālē gurūmūrti || 212 || 

 Meaning: "We shall meet at the 'Papavinashi' holy waters," said Shri Guru, and He instantly vanished before the King's eyes. 

 अर्थ: "आपण 'पापविनाशी' तीर्थावर भेटू," असे म्हणून श्रीगुरु तिथेच अदृश्य झाले.

Ovi 213: समस्त शिष्यांसहित । श्रीगुरु गुप्त झाले त्वरित । मनोवेगें मार्ग क्रमित । गेले वैदूरपुरासी ॥ २१३ ॥

 Transliteration: Samasta śiṣyānsahita | Śrīgūru gupta jhālē tvarita | Manōvēgēṁ mārga kramita | Gēlē vaidūrapurāsī || 213 || 

 Meaning: Along with His disciples, Shri Guru disappeared and traveled at the speed of thought to Vaidurya-pura (the King's capital). 

 अर्थ: श्रीगुरु आपल्या शिष्यांसह गुप्त झाले आणि क्षणार्धात राजाच्या राजधानीत (वैदूरपूर) पोहोचले.

Ovi 214: पापविनाशी तीर्थासी । श्रीगुरु पातले त्वरितेंसी । राहिले तेथें अनुष्ठानासी । समस्त येती भेटावया ॥ २१४ ॥

 Transliteration: Pāpavināśī tīrthāsī | Śrīgūru pātalē tvaritēnsī | Rāhilē tēthēṁ anuṣṭhānāsī | Samasta yētī bhēṭāvayā || 214 || 

 Meaning: They reached the Papavinashi waters quickly and began their rituals. Many people came there to meet Him. 

 अर्थ: पापविनाशी तीर्थावर पोहोचून त्यांनी अनुष्ठान सुरू केले, तिथे अनेक लोक दर्शनाला येऊ लागले.

Ovi 215: साखरे सायंदेवाचा सुत । भेटीस आला नागनाथ । नानापरी पूजा करीत । समाराधना आरंभिली ॥ २१५ ॥

 Transliteration: Sākharē sāyandēvācā suta | Bhēṭīsa ālā nāganātha | Nānāparī pūjā karīta | Samārādhanā ārambhilī || 215 || 

 Meaning: Naganath, the son of Sayandev Sakhare, came to meet Him. He performed various pujas and started a grand worship. 

 अर्थ: सायंदेवाचा मुलगा नागनाथ तिथे दर्शनाला आला आणि त्याने श्रीगुरूंची मनोभावे पूजा केली.

Ovi 216: श्रीगुरु नेऊनि आपुले घरा । पूजा केली षोडशोपचारा । आरती करोनि एक सहस्त्रा । समाराधना करी बहुत ॥ २१६ ॥

 Transliteration: Śrīgūru nēūni āpulē gharā | Pūjā kēlī ṣōḍaśōpacārā | Āratī karōni ēka sahastrā | Samārādhanā karī bahuta || 216 || 

 Meaning: He took Shri Guru to his home, performed a sixteen-step ritual (Shodashopachara), and lit a thousand lamps for the Aarti. 

 अर्थ: त्याने श्रीगुरूंना घरी नेऊन त्यांची षोडशोपचारे पूजा केली आणि मोठा उत्सव साजरा केला.

Ovi 217: इतुकें होतां झाली निशी । श्रीगुरु म्हणती नागनाथासी । सांगोनि आलों म्लेंच्छासी । पापविनाशीं भेटूं म्हणोनि ॥ २१७ ॥

 Transliteration: Itukēṁ hōtāṁ jhālī niśī | Śrīgūru mhaṇatī nāganāthāsī | Sāṅgōni ālōṁ mlēn̄cchāsī | Pāpavināśīṁ bhēṭūṁ mhaṇōni || 217 || 

 Meaning: As night fell, Shri Guru said to Naganath, "I have promised the King that I would meet him at the Papavinashi waters." 

 अर्थ: रात्र झाल्यावर श्रीगुरु नागनाथाला म्हणाले, "मी राजाला पापविनाशी तीर्थावर भेटण्याचे वचन दिले आहे."

Ovi 218: जाऊं आतां तया स्थानासी । राहतां यवन येईल परियेसीं । उपद्रव होईल ब्राह्मणांसी । विप्रघरा म्लेंच्छ येती ॥ २१८ ॥

 Transliteration: Jāūṁ ātāṁ tayā sthānāsī | Rāhatāṁ yavana yēīla pariyēsīṁ | Upadrava hōīla brāhmaṇānsī | Vipragharā mlēn̄ccha yētī || 218 || 

 Meaning: "Let us go there now. If I stay here, the King will come with his army, which might trouble the Brahmins if the Yavanas enter their homes." 

 अर्थ: "जर आम्ही इथेच राहिलो, तर राजा त्याचे सैन्य घेऊन इथे येईल, ज्यामुळे ब्राह्मणांना त्रास होऊ शकतो. म्हणून आपण तीर्थावरच जाऊया."

Ovi 219: ऐसें सांगोनि आपण । गेले पापविनाशीं जाण । शुभासनीं बैसोन । अनुष्ठान करीत होते ॥ २१९ ॥

 Transliteration: Aisēṁ sāṅgōni āpaṇa | Gēlē pāpavināśīṁ jāṇa | Śubhāsanīṁ baisōna | Anuṣṭhāna karīta hōtē || 219 || 

 Meaning: Saying this, He returned to the Papavinashi waters, sat on a divine seat, and continued His meditation. 

 अर्थ: असे सांगून श्रीगुरु पुन्हा तीर्थावर गेले आणि तिथे अनुष्ठान करू लागले.

Ovi 220: इतुकिया अवसरीं । राजा इकडे काय करी । गुरुनाथ न दिसती दळभारीं । मनीं चिंता बहु वर्तली ॥ २२० ॥

 Transliteration: Itukiyā avasarīṁ | Rājā ikaḍē kāya karī | Gurūnātha na disatī daḷabhārīṁ | Manīṁ cintā bahu vartalī || 220 || 

 Meaning: Meanwhile, the King became very worried when he couldn't find the Guru among his marching troops. 

 अर्थ: इकडे राजाला श्रीगुरु दिसेनासे झाल्यावर तो काळजीत पडला.

Ovi 221: म्हणे कटकटा काय झालें । गुरुनाथें मज उपेक्षिलें । काय सेवे अंतर पडलें । तेणें गेले निघोनिया ॥ २२१ ॥

 Transliteration: Mhaṇē kaṭakaṭā kāya jhālēṁ | Gurūnāthēṁ maja upēkṣilēṁ | Kāya sēvē antara paḍalēṁ | Tēṇē gēlē nighōniyā || 221 || 

 Meaning: He cried, "Alas! What happened? Has the Guru abandoned me? Did I fail in my service that he left?" 

 अर्थ: तो स्वतःला विचारू लागला की, "माझ्याकडून काही चूक झाली का, ज्यामुळे श्रीगुरु मला सोडून गेले?"

Ovi 222: मागुती मनीं विचारी । पुढें जातों म्हणोनि येरी । पापविनाशी तीर्थातीरीं । भेटी देतों म्हणितलें ॥ २२२ ॥

 Transliteration: Māgutī manīṁ vicārī | Puḍhēṁ jātōṁ mhaṇōni yērī | Pāpavināśī tīrthātīrīṁ | Bhēṭī dētōṁ mhaṇitalēṁ || 222 || 

 Meaning: Then he remembered, "He said he was going ahead and would meet me at the Papavinashi holy waters." 

 अर्थ: त्याला आठवले की श्रीगुरूंनी सांगितले होते की आपण पापविनाशी तीर्थावर भेटू.

Ovi 223: न कळे महिमान श्रीगुरुचें । कोण जाणें मनोगत त्यांचें । दैव बरवें होतें आमुचें । म्हणोनि चरणांचें दर्शन झालें ॥ २२३ ॥

 Transliteration: Na kaḷē mahimāna śrīgūrūcēṁ | Kōṇa jāṇē manōgata tyān̄cēṁ | Daiva baravēṁ hōtēṁ āmucēṁ | Mhaṇōni caraṇān̄cēṁ daraśana jhālē || 223 || 

 Meaning: "The greatness of Shri Guru is beyond understanding. It was my good fortune that I could see His feet." 

 अर्थ: "त्यांचा महिमा अगाध आहे. मला त्यांचे दर्शन झाले हेच माझे मोठे भाग्य आहे."

Ovi 224: राजस्फोटक होता मज । आलों होतों याचि काज । कृपानिधि श्रीगुरुराज । भेटी झाली पुण्य माझें ॥ २२४ ॥

 Transliteration: Rājasphōṭaka hōtā maja | Ālōṁ hōtōṁ yāci kāja | Kr̥pānidhi śrīgūrūrāja | Bhēṭī jhālī puṇya mājhēṁ || 224 || 

 Meaning: "I had come seeking a cure for my ailment. It is my merit that I met the ocean of mercy, Shri Guru." 

 अर्थ: "माझ्या आजारामुळे मी व्याकुळ होतो, पण त्यांच्या कृपेने मी बरा झालो."

Ovi 225: पुढें गेले निश्चित । म्हणोनि मनीं विचार करित । दिव्य अश्वावरी आरुढोनि त्वरित । निघाला राजा परियेसा ॥ २२५ ॥

 Transliteration: Puḍhēṁ gēlē niścita | Mhaṇōni manīṁ vicāra karita | Divya aśvāvarī āruḍhōni tvarita | Nighālā rājā pariyēsā || 225 || 

 Meaning: Realizing He must have gone ahead, the King mounted a swift horse and raced forward. 

 अर्थ: राजा वेगाने घोड्यावर बसून श्रीगुरूंच्या शोधात पुढे निघाला.

Ovi 226: चतुश्चत्वारिंशत्‌ क्रोश देखा । राजा पातला दिवसें एका । पापविनाशी तीर्थीं देखा । अवलोकितसे श्रीगुरुसी ॥ २२६ ॥

 Transliteration: Catuścatvārīnśat krōśa dēkhā | Rājā pātalā divasēṁ ēkā | Pāpavināśī tīrthīṁ dēkhā | Avalōkitasē śrīgūrūsī || 226 || 

 Meaning: Covering 44 Kros (approx. 140 km) in a single day, the King reached the Papavinashi waters and saw Shri Guru. 

 अर्थ: राजाने एका दिवसात ४४ क्रोश अंतर कापले आणि तो पापविनाशी तीर्थावर श्रीगुरूंना भेटला.

Ovi 227: विस्मय करी अति मानसीं । येऊनि लागला चरणांसीं । विनवीतसे भक्तींसी । गृहाप्रति यावें म्हणतसे ॥ २२७ ॥

 Transliteration: Vismaya karī ati mānasīṁ | Yēūni lāgalā caraṇānsī | Vinavītasē bhaktīnsī | Gr̥hāprati yāvē mhaṇatasē || 227 || 

 Meaning: Amazed, he fell at His feet and pleaded with devotion for the Guru to come to his palace. 

 अर्थ: आश्चर्यचकित होऊन राजा श्रीगुरूंच्या पाया पडला आणि त्यांना राजवाड्यात येण्याची विनंती केली.

Ovi 228: नगर सर्व श्रृगांरिलें । प्रवाळ-मोतियां तोरण केलें । गुडिया मखर उभारविलें । समारंभ थोर नगरांत ॥ २२८ ॥

 Transliteration: Nagara sarva śr̥ṅgārilēṁ | Pravāḷa-mōtiyāṁ tōraṇa kēlēṁ | Guḍiyā makhara ubhāravilēṁ | Samārambha thōra nagarānt || 228 || 

 Meaning: The entire city was decorated with arches of corals and pearls. Flags and ornate structures were raised everywhere. 

 अर्थ: राजाने पूर्ण शहर मोती-वळयांनी सजवले होते आणि मोठा उत्सव साजरा केला होता.

Ovi 229: बैसवोनिया पालखींत । आपण चरणचालीं येत । नवरत्न असे ओवाळित । नगर लोक आरत्या आणिती ॥ २२९ ॥

 Transliteration: Baisavōniyā pālakhīnt | Āpaṇa caraṇacālīṁ yēta | Navaratna asē ōvāḷita | Nagara lōka āratyā āṇitī || 229 || 

 Meaning: Seating the Guru in a palanquin, the King walked beside it on foot. Precious gems were offered, and citizens performed Aarti. 

 अर्थ: श्रीगुरूंना पालखीत बसवून राजा स्वतः पायाने चालत निघाला. लोकांनी ठिकठिकाणी आरत्या केल्या.

Ovi 230: ऐशा समारंभें राजा देखा । घेऊनि गेला गुरुनायका । विस्मय झाला सकळ लोकां । महदाश्चर्य म्हणताती ॥ २३० ॥

 Transliteration: Aiśā samārambhēṁ rājā dēkhā | Ghēūni gēlā gurunāyakā | Vismaya jhālā sakaḷa lōkā | Mahadāścary mhaṇatātī || 230 || 

 Meaning: With such grand celebration, the King escorted the Guru. All the people were astonished by this great wonder. 

 अर्थ: अशा मिरवणुकीने राजा श्रीगुरूंना घेऊन आला, हे पाहून सर्व लोक थक्क झाले.

Ovi 231: लोक म्हणती म्लेंच्छजाती । पहा हो विप्रपूजा करिती । राजा अनाचारी म्हणती । जातिधर्म सांडिला आजी ॥ २३१ ॥

 Transliteration: Lōka mhaṇatī mlēn̄cchajātī | Pahā hō viprapūjā karitī | Rājā anācārī mhaṇatī | Jātidharma sāṇḍilā ājī || 231 || 

 Meaning: Some of his own community said, "Look, he is worshipping a Brahmin. The King has lost his mind and abandoned his caste traditions." 

 अर्थ: काही यवन लोक टीका करू लागले की राजाने आपला धर्म सोडून ब्राह्मणांची पूजा सुरू केली आहे.

Ovi 232: ज्याचें पाहूं नये मुख । त्याची सेवा करी देख । राजा नष्ट म्हणोनि सकळिक । म्लेंच्छजाती बोलती ॥ २३२ ॥

 Transliteration: Jyācēṁ pāhūṁ nayē mukha | Tyācī sēvā karī dēkha | Rājā naṣṭa mhaṇōni sakaḷika | mlēn̄cchajātī bōlatī || 232 || 

 Meaning: "He serves those whose faces we shouldn't even see," said the Yavanas, calling the King ruined. 

 अर्थ: यवन लोक म्हणू लागले की राजा आता भ्रष्ट झाला आहे.

Ovi 233: विप्रकुळ समस्त देख । संतोष करिती अतिकौतुक । राजा झाला विप्रसेवक । आतां बरवें राज्यासी ॥ २३३ ॥

 Transliteration: Viprakuḷa samasta dēkha | Santōṣa karitī atikautuka | Rājā jhālā viprasēvaka | Ātāṁ baravēṁ rājyāsī || 233 || 

Meaning: The Brahmin community, however, was delighted. They felt that since the King had become a servant of spirituality, the kingdom would prosper. 

 अर्थ: पण ब्राह्मण समाज सुखावला की राजा आता धार्मिक झाला आहे, त्यामुळे राज्याचे भले होईल.

Ovi 234: ऐसा राव असतां । महाराष्ट्रधर्मीं वर्ततां । आपुला द्वेष तत्त्वतां । न करील जाण पां ॥ २३४ ॥

 Transliteration: Aisā rāva asatāṁ | Mahārāṣṭradharmīṁ vartatāṁ | Āpulā dvēṣa tattvatāṁ | Na karīla jāṇa pāṁ || 234 || 

 Meaning: "If the King follows such righteous paths, he will surely not harbor hatred towards us." 

 अर्थ: "असा राजा असेल तर कुणाचाही छळ होणार नाही."

Ovi 235: ऐसा राजा असतां बरवें । ज्ञानवंत असे स्वभावें । ब्रह्मद्वेषी नव्हे पहावें । पुण्यश्लोक म्हणती ऐसा ॥ २३५ ॥

 Transliteration: Aisā rājā asatāṁ baravē | Jñānavanta asē svabhāvē | Brahmadvēṣī navhē pahāvē | Puṇyaślōka mhaṇatī aisā || 235 || 

 Meaning: They called him a virtuous King (Punyashloka), noting that he was naturally wise and not an enemy of the divine. 

 अर्थ: लोक राजाला आता 'पुण्यश्लोक' म्हणू लागले.

Ovi 236: नगरलोक पहावया येती । नमस्कारिती अतिप्रीतीं । राजे चरणचालीं येत । लोक म्हणती आश्चर्य ॥ २३६ ॥

 Transliteration: Nagaralōka pahāvayā yētī | Namaskaritī atiprītīṁ | Rājē caraṇacālīṁ yēta | Lōka mhaṇatī āścary || 236 || 

 Meaning: Citizens came out to see the sight and bowed with love. They were amazed to see the King walking on foot. 

 अर्थ: लोक श्रीगुरूंना नमस्कार करू लागले आणि राजाला पायी चालताना पाहून नवल करू लागले.

Ovi 237: एक म्हणती हा होय देव । म्हणोनि भजतो म्लेंच्छराव । या कलियुगीं अभिनव । देखिलें म्हणताती सकळिक ॥ २३७ ॥

 Transliteration: Ēka mhaṇatī hā hōya dēva | Mhaṇōni bhajatō mlēn̄ccharāva | Yā kaliyugīṁ abhinava | Dēkhilēṁ mhaṇatātī sakaḷika || 237 || 

 Meaning: Some said, "He must be God Himself, which is why even the King worships Him. We are seeing something unique in this Kaliyuga." 

 अर्थ: लोक म्हणू लागले की साक्षात देव अवतरले आहेत, म्हणूनच राजा असा लीन झाला आहे.

Ovi 238: सवें वाजंत्र्यांचे गजर । बंदीजन वाखाणिती अपार । राजा हर्षें निर्भर । घेऊनि जातो गुरुसी ॥ २३८ ॥

 Transliteration: Savēṁ vājantryān̄cē gajara | Bandījana vākhāṇitī apāra | Rājā harṣēṁ nirbhara | Ghēūni jātō gūrusī || 238 || 

 Meaning: Amidst the sound of musical instruments and the praises of bards, the joyful King escorted the Guru. 

 अर्थ: ढोल-ताशांच्या गजरात राजा श्रीगुरूंना मोठ्या उत्साहात घेऊन गेला.

Ovi 239: नानापरीचीं दिव्य वस्त्रें । वांटीतसे राजा पवित्रें । द्रव्य ओवाळुनि टाकी पात्रें । भिक्षुक तुष्टले बहुत देखा ॥ २३९ ॥

 Transliteration: Nānāparīcīṁ divya vastrēṁ | Vāṇṭītasē rājā pavitrē | Dravya ōvāḷuni ṭākī pātrē | Bhikṣuka tuṣṭalē bahuta dēkhā || 239 || 

 Meaning: The King distributed divine clothes and wealth. He offered gold in charity, making all the seekers and monks very happy. 

 अर्थ: राजाने खूप दानधर्म केला आणि गरिबांना वस्त्रे वाटली.

Ovi 240: ऐशा समारंभें देखा । घेऊनि गेला राजा ऐका । महाद्वारीं पातलें सुखा । पायघडया अंथरती ॥ २४० ॥

 Transliteration: Aiśā samārambhēṁ dēkhā | Ghēūni gēlā rājā aikā | Mahādvārīṁ pātalēṁ sukhā | Pāyaghaḍayā an̄tharatī || 240 || 

 Meaning: With such festivity, they reached the main gate of the palace. Carpets of fine cloth were spread for the Guru to walk on. 

 अर्थ: राजवाड्याच्या प्रवेशद्वारावर रेशमी पायघड्या घालण्यात आल्या होत्या.

Ovi 241: नानापरीचीं दिव्यांबरें । मार्गीं अंथरती अपारें । वाजती भेरी वाजंत्रें । राजगृहा पातले ॥ २४१ ॥

 Transliteration: Nānāparīcīṁ divyāmbarēṁ | Mārgīṁ an̄tharatī apārē | Vājatī bhērī vājantrē | Rājagr̥hā pātalē || 241 || 

 Meaning: Exquisite fabrics were spread on the path. With trumpets and drums sounding, they entered the palace. 

 अर्थ: वाजत-गाजत श्रीगुरु राजवाड्यात पोहोचले.

Ovi 242: मरासिंहासनस्थानीं । श्रृंगार केला अतिगहनीं । जगद्‌गुरुतें नेऊनि । सिंहासनीं बैसविलें ॥ २४२ ॥

 Transliteration: Marāsinhāsanasthānīṁ | Śr̥ṅgāra kēlā atigahanīṁ | Jagad-gūrutēṁ nēūni | Sinhāsanīṁ baisavilēṁ || 242 || 

 Meaning: On a magnificently decorated throne, the King seated the Teacher of the World (Jagad-guru). 

 अर्थ: श्रीगुरूंना रत्नजडित सिंहासनावर बसवण्यात आले.

Ovi 243: राजमंदिरींच्या नारी । आरत्या घेऊनिया करीं । ओवाळिती हर्षनिर्भरीं । अनन्यभावें करोनियां ॥ २४३ ॥

 Transliteration: Rājamandirīn̄cyā nārī | Āratyā ghēūniyā karīṁ | Ōvāḷitī harṣanirbharīṁ | Ananyabhāvēṁ karōniyāṁ || 243 ||

 Meaning: The women of the palace brought lamps and performed Aarti with great joy and total surrender. 

 अर्थ: राजघराण्यातील स्त्रियांनी श्रीगुरूंना ओवाळले.

Ovi 244: समस्त लोक बाहेर ठेवोन । श्रीगुरु होते एकले आपण । सवें शिष्य चवघेजण । जवळी होते परियेसा ॥ २४४ ॥

 Transliteration: Samasta lōka bāhēra ṭhēvōna | Śrīgūru hōtē ēkalē āpaṇa | Savēṁ śiṣya cavaghējaṇa | Javaḷī hōtē pariyēsā || 244 ||

  Meaning: Keeping everyone else outside, Shri Guru sat alone with His four main disciples near Him. 

 अर्थ: उत्सवानंतर श्रीगुरु आपल्या चार शिष्यांसह एकांत स्थळी बसले.

Ovi 245: अंतःपुरींचे कुलस्त्रियांसी । पुत्रपौत्रीं सहोदरासी । भेटविलें राजें परियेसीं । साष्टांगीं नमन करिती ते ॥ २४५ ॥

 Transliteration: Antaḥpurīn̄cē kulaśriyānsī | Putrapautrīṁ sahōdarāsī | Bhēṭavilēṁ rājēṁ pariyēsīṁ | Sāṣṭāṅgīṁ namana karitī tē || 245 || 

 Meaning: The King introduced his wives, children, and brothers to the Guru. They all bowed down in full prostration. 

 अर्थ: राजाने आपल्या संपूर्ण कुटुंबाला श्रीगुरूंच्या चरणी आणले.

Ovi 246: राजा विनवी स्वामियासी । पुण्यें देखिलें चरणांसी । न्याहाळावें कृपादृष्टीसी । म्हणोनि चरणीं लागला ॥ २४६ ॥

 Transliteration: Rājā vinavī svāmiyāsī | Puṇyēṁ dēkhilēṁ caraṇānsī | Nyāhāḷāvēṁ kr̥pādr̥ṣṭīsī | Mhaṇōni caraṇīṁ lāgalā || 246 || 

 Meaning: The King pleaded, "O Lord, by my merit I have seen Your feet. Please look upon us with Your merciful eyes." 

 अर्थ: राजा म्हणाला, "स्वामी, तुमच्या दर्शनाने मी पावन झालो, आमच्यावर तुमची कृपादृष्टी असू द्या."

Ovi 247: संतोषले श्रीगुरुमूर्ति । तयांसी आशीर्वाद देती । राजयातें बोलाविती । पुसताती गृहवार्ता ॥ २४७ ॥

 Transliteration: Santōṣalē śrīgūrūmūrti | Tayānsī āśīrvāda dētī | Rājayātēṁ bōlāvitī | Pusatātī gr̥havārtā || 247 || 

 Meaning: Shri Guru was pleased and blessed them all. He called the King and inquired about his well-being. 

 अर्थ: श्रीगुरूंनी सर्वांना आशीर्वाद दिले आणि राजाची विचारपूस केली.

Ovi 248: श्रीगुरु म्हणती तयासी । संतुष्ट झालास कीं मानसीं । अजूनि व्हावें कांहीं भावेंसी । विस्तारोनि सांग म्हणती ॥ २४८ ॥

 Transliteration: Śrīgūru mhaṇatī tayāsī | Santuṣṭa jhālās kīṁ mānasīṁ | Ajūni vhāvēṁ kānhīṁ bhāvēnsī | Vistārōni sāṅga mhaṇatī || 248 || 

 Meaning: Shri Guru asked him, "Are you satisfied now? Is there anything else you desire? Tell me in detail." 

 अर्थ: श्रीगुरु म्हणाले, "तू आता सुखी आहेस ना? तुला अजून काही हवे आहे का?"

Ovi 249: राजा विनवी स्वामियांसी । अंतर पडतें चरणांसी । राज्य केलें बहुवसीं । आतां द्यावी चरणसेवा ॥ २४९ ॥

 Transliteration: Rājā vinavī svāmiyānsī | Antara paḍatēṁ caraṇānsī | Rājya kēlēṁ bahuvasīṁ | Ātāṁ dyāvī caraṇasēvā || 249 || 

 Meaning: The King replied, "O Lord, I only fear being separated from Your feet. I have ruled enough; now let me serve You." 

 अर्थ: राजा म्हणाला, "स्वामी, मला हे राज्य नको, मला फक्त तुमची अखंड सेवा हवी आहे."

Ovi 250: ऐसें ऐकोनि श्रीगुरु म्हणती । आमुची भेटी श्रीपार्वतीं । तुझे पुत्र राज्य करिती । तुवां यावें भेटीसी ॥ २५० ॥

 Transliteration: Aisēṁ aikōni śrīgūru mhaṇatī | Āmucī bhēṭī śrīpārvatīṁ | Tujhē putra rājya karitī | Tuvāṁ yāvē bhēṭīsī || 250 || 

 Meaning: Shri Guru said, "We shall meet at Shriparvat (Shrishailam). Let your sons rule the kingdom; you come to meet me there." 

 अर्थ: श्रीगुरु म्हणाले, "आम्ही आता श्रीशैल्य येथे जाणार आहोत, तू तिथे आम्हाला भेटायला येत जा."

Ovi 251: ऐसा निरोप देऊनि । श्रीगुरु निघाले तेथोनि । राजा विनवी चरण धरोनि । ज्ञान मजला असावे ॥ २५१ ॥

 Transliteration: Aisā nirōpa dēūni | Śrīgūru nighālē tēthōni | Rājā vinavī caraṇa dharōni | Jñāna majalā asāvē || 251 || 

 Meaning: Giving this instruction, Shri Guru prepared to leave. The King held His feet and asked for spiritual knowledge (Jnana). 

 अर्थ: निरोप घेताना राजाने विनंती केली की मला आत्मज्ञान द्यावे.

Ovi 252: कृपासिंधु गुरुनाथ । ज्ञान होईल ऐसें म्हणत । आपण निघाले त्वरित । गेले गौतमी- तीरासी ॥ २५२ ॥

 Transliteration: Kr̥pāsindhu gūrunātha | Jñāna hōīla aisēṁ mhaṇata | Āpaṇa nighālē tvarita | Gēlē gautamī- tīrāsī || 252 || 

 Meaning: The ocean of mercy, Shri Guru, assured him he would attain knowledge and then left for the banks of the Gautami (Godavari). 

 अर्थ: श्रीगुरूंनी त्याला ज्ञानाचा आशीर्वाद दिला आणि ते गोदावरी तीरावर गेले.

Ovi 253: स्नान करोनि गौतमीसी । आले गाणगापुरासी । आनंद झाला समस्तांसी । श्रीगुरुचरणदर्शनें ॥ २५३ ॥

 Transliteration: Snāna karōni gautamīsī | Ālē gāṇagāpurāsī | Ānanda jhālā samastānsī | Śrīgūrucaraṇadaraśanēṁ || 253 || 

 Meaning: After bathing in the Gautami, He returned to Ganagapur. Everyone was overjoyed to see His feet again. 

 अर्थ: तिथून ते पुन्हा गाणगापूरला आले, तेव्हा सर्वांना खूप आनंद झाला.

Ovi 254: संतुष्ट झाले समस्त लोक । पहावया येती कौतुक । वंदिताती सकळिक । आरती करिती मनोभावें ॥ २५४ ॥

 Transliteration: Santuṣṭa jhālē samasta lōka | Pahāvayā yētī kautuka | Vanditātī sakaḷika | Āratī karitī manōbhāvēṁ || 254 ||

  Meaning: All the people were satisfied and came to see Him. They bowed and performed Aarti with devotion. 

 अर्थ: भक्त पुन्हा दर्शनासाठी गर्दी करू लागले.

Ovi 255: समस्त शिष्यांतें बोलाविती । श्रीगुरु त्यांसी निरोपिती । प्रगट झाली बहु ख्याति । आतां रहावें गुप्तरुपें ॥ २५५ ॥

 Transliteration: Samasta śiṣyāntēṁ bōlāvitī | Śrīgūru tyānsī nirōpitī | Pragaṭa jhālī bahu khyāti | Ātāṁ rahāvēṁ guptarupēṁ || 255 || 

 Meaning: Shri Guru called all His disciples and said, "My fame has spread too far. Now it is time to live in a hidden (secret) form." 

 अर्थ: "आता आपली ख्याती खूप पसरली आहे, आता गुप्त होण्याची वेळ आली आहे."

Ovi 256: यात्रारुपें श्रीपर्वतासी । निघावे आतां परियेसीं । प्रगट बोले हेचि स्वभावेंसी । गुप्तरुपें राहूं तेथें ॥ २५६ ॥

 Transliteration: Yātrārupēṁ śrīparvatāsī | Nighāvē ātāṁ pariyēsīṁ | Pragaṭa bōlē hēcī svabhāvēnsī | Guptarupēṁ rāhūṁ tēthēṁ || 256 || 

 Meaning: "We shall set out for Shrishailam under the guise of a pilgrimage and reside there in a secret form." 

 अर्थ: "आम्ही श्रीशैल्य यात्रेला जातोय असे सांगून तिथेच गुप्त होऊया."

Ovi 257: स्थान आपुलें गाणगापुरीं । येथूनि न वचे निर्धारीं । लौकिकमतें अवधारीं । बोल करितों श्रीशैलयात्रा ॥ २५७ ॥

 Transliteration: Sthāna āpulēṁ gāṇagāpurīṁ | Yēthūni na vacē nirdhārīṁ | Laukikamatēṁ avadhārī | Bōla karitōṁ śrīśailyātrā || 257 || 

 Meaning: "My true abode remains Ganagapur; I shall never truly leave. For the world, however, I announce my journey to Shrishailam." 

 अर्थ: "आमचे स्थान कायम गाणगापुरातच असेल, आम्ही इथून कुठेही जाणार नाही, पण लोकांसाठी आम्ही श्रीशैल्य यात्रेचे निमित्त सांगत आहोत."

Ovi 258: प्रगट करोनिया यात्रेसी । वास निरंतर गाणगाभुवनासी । भक्तजन तारावयासी । राहूं येथें निर्धार ॥ २५८ ॥

 Transliteration: Pragaṭa karōniyā yātrēsī | Vāsa nirantara gāṇagābhuvanāsī | Bhaktajana tāravāyāsī | Rāhūṁ yēthēṁ nirdhāra || 258 || 

 Meaning: "Announcing the pilgrimage, I will stay forever in Ganagapur in a subtle form to save my devotees." 

 अर्थ: "भक्तांच्या कल्याणासाठी मी गाणगापुरात सदैव अदृश्य रूपाने राहीन."

Ovi 259: कठिण दिवस युगधर्म । म्लेंच्छराजा क्रूरकर्म । प्रगटरुपें असतां धर्म । समस्त म्लेंच्छ येती ॥ २५९ ॥

 Transliteration: Kaṭhiṇa divasa yugadharma | mlēn̄ccharājā krūrakarma | Pragaṭarupēṁ asatāṁ dharma | Samasta mlēn̄ccha yētī || 259 || 

 Meaning: "The times of Kaliyuga are difficult. If I remain in a manifest form, many Yavanas will keep coming." 

 अर्थ: "कलियुगाचा काळ कठीण आहे, जर मी इथेच राहिलो तर अनेक यवन राजे इथे येतील."

Ovi 260: राजा आला म्हणोनि । समस्त यवन ऐकोनि । सकळ येती मनकामनी । म्हणोनि गुप्त असावें ॥ २६० ॥

 Transliteration: Rājā ālā mhaṇōni | Samasta yavana aikōni | Sakaḷa yētī manakāmanī | Mhaṇōni gupta asāvē || 260 || 

 Meaning: "Hearing that the King came here, other Yavanas will also come seeking their desires. Thus, I must go hidden." 

 अर्थ: "इतर यवन राजेही इथे गर्दी करतील, म्हणून आपण गुप्त होणेच श्रेयस्कर आहे."

Ovi 261: ऐसें म्हणोनि शिष्यांतें । सांगितलें श्रीगुरुनाथें । सिद्ध सांगे नामधारकातें । चरित्र ऐसें श्रीगुरुचें ॥ २६१ ॥

 Transliteration: Aisēṁ mhaṇōni śiṣyāntēṁ | Sāṅgitalēṁ śrīgūrūnāthēṁ | Siddha sāṅgē nāmadhārakātēṁ | Caritra aisēṁ śrīgūrūcēṁ || 261 || 

 Meaning: Saying this to the disciples, Shri Guru prepared His departure. Thus Siddha Muni tells Namadharaka the story. 

 अर्थ: असे सांगून श्रीगुरूंनी निरोप घेण्याची तयारी केली.

Ovi 262: पुढें येतील दुर्दिन । कारण राज्य यवन । समस्त येती करावया भजन । म्हणोनि गुप्त राहिले ॥ २६२ ॥

 Transliteration: Puḍhēṁ yētīla durdina | Kāraṇa rājya yavana | Samasta yētī karāvayā bhajana | Mhaṇōni gupta rāhilē || 262 ||

 

 Meaning: "Future days will be challenging due to foreign rule. To avoid disturbance, He chose the secret path." 

 अर्थ: "येणारा काळ कठीण आहे, म्हणून श्रीगुरु भक्तांसाठी गुप्त रूपाने हजर राहणार आहेत."

Ovi 263: लौकिकार्थ दाखवावयासी । निघाले आपण श्रीशैल्यासी । कथा असे विशेषी । सिद्ध म्हणे नामधारका ॥ २६३ ॥

 Transliteration: Laukikārtha dākhavāvāyāsī | Nighālē āpaṇa śrīśailyāsī | Kathā asē viśēṣī | Siddha mhaṇē nāmadhārakā || 263 || 

 Meaning: "To fulfill worldly duties, He departed for Shrishailam. This is a special story," said Siddha to Namadharaka. 

 अर्थ: सिद्धमुनी म्हणतात, "हे नामधारका, ही श्रीगुरूंची एक अद्भुत लीला आहे."

Ovi 264: गंगाधराचा सुत । सरस्वती असे विनवीत । प्रत्यक्ष असे श्रीगुरुनाथ । देखिलें असे गाणगापुरीं ॥ २६४ ॥

 Transliteration: Gaṅgādharācā suta | Sarasvatī asē vinavīta | Pratyakṣa asē śrīgūrūnātha | Dēkhilēṁ asē gāṇagāpurīṁ || 264 || 

 Meaning: The son of Gangadhar, Sarasvati (the author), humbly says that Shri Guru is still present in Ganagapur. 

 अर्थ: सरस्वती गंगाधर म्हणतात की श्रीगुरु आजही गाणगापुरात प्रत्यक्ष आहेत.

Ovi 265: सद्भावें भजती भक्तजन । त्यांची कामना होईल पूर्ण । संदेह न धरीं अनुमान । त्वरित सिद्धि असे जाणा ॥ २६५ ॥

 Transliteration: Sadbhāvēṁ bhajatī bhakta jana | Tyān̄cī kāmanā hōīla pūrṇa | Sandēha na dharīṁ anumāna | Tvarita siddhi asē jāṇā || 265 || 

 Meaning: "Devotees who worship with true faith will have their desires fulfilled. Have no doubt; success is swift." 

 अर्थ: "जे श्रद्धेने त्यांची भक्ती करतात, त्यांच्या सर्व इच्छा पूर्ण होतात."

Ovi 266: न लागतां कष्ट सायास । कामना पुरती गाणगापुरास । भक्तिभावें विशेष । कल्पवृक्ष तेथें असे ॥ २६६ ॥

 Transliteration: Na lāgatāṁ kaṣṭa sāyāsa | Kāmanā puratī gāṇagāpurāsa | Bhaktibhāvēṁ viśēṣa | Kalpavr̥kṣa tēthēṁ asē || 266 || 

 Meaning: "Without much struggle, desires are met in Ganagapur. For the devoted, He is like the wish-fulfilling tree (Kalpavriksha)." 

 अर्थ: "गाणगापूर हे भक्तांसाठी कल्पवृक्षाप्रमाणे आहे."

Ovi 267: जें जें कल्पिलें फळ । त्वरित पावती सकळ । धनधान्यादि विपुळ । पुत्रपौत्रादि शीघ्र होती ॥ २६७ ॥

 Transliteration: Jēṁ jēṁ kalpilēṁ phaḷa | Tvarita pāvatī sakaḷa | Dhanadhānyādi vipuḷa | Putrapautrādi śīghra hōtī || 267 || 

 Meaning: "Whatever fruit one imagines, one receives quickly—wealth, grains, children, and grandchildren." 

 अर्थ: तिथे सुख-संपत्ती आणि संततीची प्राप्ती लवकर होते.

Ovi 268: सिद्ध म्हणे नामधारकासी । हें गुरुचरित्र दिनीं निशीं । मनोभावें वाचनेंसी । सकळ कामना पुरतील ॥ २६८ ॥

 Transliteration: Siddha mhaṇē nāmadhārakāsī | Hēṁ gūrūcaritra dinīṁ niśī | Manōbhāvēṁ vācanēnsī | Sakaḷa kāmanā puratīla || 268 || 

 Meaning: Siddha said, "O Namadharaka, by reading this Guru Charitra day and night with devotion, all desires will be fulfilled." 

 अर्थ: "जे या गुरुचरित्राचे नित्य वाचन करतील, त्यांच्या सर्व इच्छा पूर्ण होतील."

Ovi 269: इति श्रीगुरुचरित्रामृत । सिद्ध नामधारका सांगत । यवनाचा उद्धार येथ । तुम्हांकारणें सांगितला ॥ २६९ ॥

 Transliteration: Iti śrīgūrūcaritrāmr̥ta | Siddha nāmadhārakā sāṅgata | Yavanācā uddhāra yētha | Tumhānkāraṇēṁ sāṅgitalā || 269 || 

 Meaning: Thus, in the nectar of Shri Guru Charitra, Siddha told the story of the Yavana King's salvation. 

 अर्थ: अशा प्रकारे ५० व्या अध्यायात यवन राजाच्या उद्धाराची कथा पूर्ण झाली.

Iti Shrigurucharitraparmakathakalpatarau Shrinrusinhasaraswatyupakhyane Siddhanamadharakasamvade Sarvabhauma-sphotaka-samane Aisvaryavalokane Vaiduripraveso Nama Pancasattamo-Adhyayah ||269|| 🙏🙇🏻

 Shri Gurudattatreyaarpanmastu॥

 Conclusion 

The conclusion of the 50th chapter leaves the reader with a sense of profound reassurance. While the physical narrative moves toward Shri Guru’s departure for Shrisailam, He leaves behind an eternal promise: "I shall never truly leave Ganagapur." By blessing the King and emphasizing that He resides where faith exists, Shri Guru dismantles the barriers of caste, creed, and physical distance. The chapter ends by glorifying Ganagapur as the Kalpavriksha (the wish-fulfilling tree) of the Kaliyuga. It confirms that for a devotee, the Guru is not a historical figure of the past, but a living, breathing protector who fulfills every righteous desire of those who read His life story with devotion.

Note: This is an English translation and transliteration of the original 16th-century classic by Saraswati Gangadhar, meticulously prepared for global devotees of Lord Dattatreya by Mantra Stotra Jyoti With Marathi Ovi Meaning & EnglishTransliteration & Ovi 

⭐ ⭐ ⭐