गुरुचरित्र अध्याय पंचविसावा । २५वा। मराठी अर्थासह

श्री गुरुचरित्र – अध्याय २५ (पंचविसावा)

॥ द्विजप्रशंसा ॥

॥ श्री गणेशाय नमः ॥ श्रीसरस्वत्यै नमः । श्रीकुलदेवतायै नमः । श्रीपादश्रीवल्लभाय नमः । श्रीनृसिंहसरस्वत्यै नमः । श्री गुरुभ्यो नमः॥

मूळ ओवी	ओवीचा अर्थ
जय जयाजी सिद्धमुनी । तूचि गुरुशिरोमणी । साक्षी येतसे अंतःकरणी । बोलिला माते परमार्थ ॥१॥	नामधारक म्हणतो, "हे सिद्धमुनी, तुमचा जयजयकार असो. तुम्ही गुरूंमध्ये श्रेष्ठ आहात आणि तुम्ही सांगितलेला परमार्थ माझ्या मनाला पटत आहे."
ऐसा कृपाळु परमेश्वर । आपण झाला अवतार । येरा दिसतसे नर । तेचि अज्ञानी प्रत्यक्ष ॥२॥	"असे हे कृपाळू परमेश्वर स्वतः अवतार घेऊन आले आहेत, पण अज्ञानी लोकांना ते केवळ सामान्य मनुष्य वाटतात."
तया त्रिविक्रमभारतीसी । दाविले रूप प्रत्यक्षेसी । पुढे कथा वर्तली कैसी । निरोपावी दातारा ॥३॥	"त्रिविक्रम भारतींना त्यांनी प्रत्यक्ष रूप दाखवले. आता पुढे काय कथा घडली, ती हे दातारा, मला सांगावी."
सिद्ध म्हणे ऐक बाळा । श्रीगुरूची अगम्य लीला । सांगता न सरे बहु काळा । साधारण मी सांगतसे ॥४॥	सिद्ध मुनी म्हणाले, "हे बाळा, श्रीगुरूंची लीला अतर्क्य आहे. ती सांगायला खूप वेळ लागेल, तरी मी तुला थोडक्यात महत्त्वाची माहिती सांगतो."
समस्त लीला सांगता । विस्तार होईल बहु कथा । या कारणे क्वचिता । निरोपीतसे बाळका ॥५॥	"सर्व लीलेचा विस्तार खूप मोठा होईल, म्हणून मी तुला मुख्य आणि अपूर्व कथा सांगतो."
आगे अपूर्व वर्तले एक । ऐक शिष्या नामधारक । विदुरा नामे नगर एक । होता राजा यवन तेथे ॥६॥	"पुढे एक विशेष गोष्ट घडली. विदुरा नावाच्या नगरात एक यवन (मुस्लिम) राजा राज्य करत होता."
महाक्रूर ब्रह्मद्वेषी । सदा करी जीवहिंसी । चर्चा करवी ब्राह्मणांसी । वेद म्हणवी आपणापुढे ॥७॥	"तो राजा अत्यंत क्रूर आणि ब्राह्मणांचा द्वेष करणारा होता. तो विद्वानांना बोलावून स्वतःसमोर वेद म्हणायला लावत असे."
विप्रासी म्हणे यवन । जे का असती विद्वज्जन । आपुल्या सभेत येऊन । वेद सर्व म्हणावे ॥८॥	"तो राजा विद्वानांना सांगे की, माझ्या सभेत येऊन सर्वांनी वेद म्हणावेत."
त्याते द्रव्य देईन बहुत । सर्वामध्ये मान्यवंत । जो का सांगेल वेदार्थ । विशेष त्याची पूजा करू ॥९॥	"जो वेदांचा अर्थ सांगेल, त्याला मी खूप धन आणि सन्मान देईन, असे तो आमिष दाखवत असे."
ऐसे ऐकूनि ज्ञानी जन । नेणो म्हणती वेद आपण । जे का असती मतिहीन । कांक्षा करिती द्रव्याची ॥१०॥	"जे खरे ज्ञानी होते त्यांनी नकार दिला, पण लोभी आणि मतिहीन ब्राह्मण धनाच्या आशेने तिथे जाऊ लागले."
जावोनिया म्लेच्छापुढे । वेदशास्त्र वाचिती गाढे । म्लेच्छ मनी असे कुडे । ऐके अर्थ यज्ञकांडाचा ॥११॥	"लोभी ब्राह्मण म्लेंच्छ राजासमोर जाऊन वेद वाचू लागले. राजा मनात कपट ठेवून यज्ञातील अर्थांची चौकशी करू लागला."
म्हणे विप्र यज्ञ करिती । पशुहत्या करणे रीती । आम्हा म्लेच्छाते निंदिती । पशु वधिती म्हणोनिया ॥१२॥	"तो राजा ब्राह्मणांची निंदा करत म्हणे की, हे ब्राह्मण आम्हाला पशू मारतो म्हणून निंदा करतात, पण स्वतः यज्ञात पशूंची हत्या करतात."
येणेपरी ब्राह्मणासी । निंदा करी बहुवसी । योग्यता पाहून द्विजवरांशी । अपार द्रव्य देतसे ॥१३॥	"अशा प्रकारे तो ब्राह्मणांची फजिती करून त्यांना त्यांच्या योग्यतेनुसार खूप धन देत असे."
येणेपरी तो यवन । देतो द्रव्य म्हणोन । ऐकते झाले सकळ जन । देशोदेशी विप्रवर्ग ॥१४॥	"तो राजा पैसे देतो हे समजल्यावर देशातील अनेक लोभी ब्राह्मण तिकडे आकर्षित झाले."
वेदशास्त्री निपुण । द्रव्यावरी ठेवुनी मन । भेटीसी जाती ब्राह्मण । वेद म्हणती यवनापुढे ॥१५॥	"जे वेदशास्त्रात निपुण होते, पण ज्यांच्या मनात लोभ होता, असे ब्राह्मण पैशासाठी म्लेंच्छ राजासमोर वेद म्हणू लागले."
ऐसे मंदमति विप्र । त्यांची जोडी यमपुर । मदोन्मत्त दुराचार । तेच इष्ट कलीचे ॥१६॥	"असे मंदबुद्धी ब्राह्मण नरकास प्राप्त होतात. मदांध आणि दुराचारी लोक हेच कलीचे आवडते आहेत."
येणेपरी वर्तमानी । वर्तत असता एके दिनी । मंदभाग्य विप्र दोनी । येवोनि भेटले राया ॥१७॥	"अशा काळात एके दिवशी दोन मदांध ब्राह्मण त्या राजाला भेटायला आले."
वेदशास्त्र अभिज्ञाती । तीन वेद जाणो म्हणती । तया यवनापुढे किर्ति । आपली आपण सांगती ॥१८॥	"आम्हाला तिन्ही वेद पूर्ण येतात, असे सांगून ते स्वतःचीच स्तुती त्या राजासमोर करू लागले."
विप्र म्हणती रायासी । कोणी नाही आम्हासरसी । वाद करावया वेदांसी । नसती चारी राष्ट्रांत ॥१९॥	"ते ब्राह्मण राजाला म्हणाले की, या चारही राष्ट्रांत आमच्याशी वेदांवर वाद घालेल असा कोणीही नाही."
असती जरी तुझ्या नगरी । त्वरित येथे पाचारी । आम्हासवे वेद चारी । चर्चा करावी द्विजांनी ॥२०॥	"तुझ्या नगरात जर कोणी विद्वान ब्राह्मण असतील तर त्यांना बोलवा, आम्हाला चर्चा करायची आहे."
विप्रवचन ऐकोनि । राजा पडला अभिमानी । आपुल्या नगरचे विप्र आणोनि । समस्ताते पुसे तो ॥२१॥	"ब्राह्मणांचे हे बोलणे ऐकून राजाने आपल्या नगरातील ब्राह्मणांना बोलावून विचारले."
राजा म्हणे समस्तांसी । चर्चा करावी तुम्ही यांसी । जे जिंकिती तर्केसी । त्यासी अपार द्रव्य देऊ म्हणे ॥२२॥	"राजा म्हणाला, जो या ब्राह्मणांशी चर्चा करून त्यांना जिंकेल, त्याला मी अपार धन देईन."
ऐकोनिया ज्ञानी जन । म्हणती म्लेच्छालागून । आम्हा योग्यता नाही जाण । या ब्राह्मणांते केवी जिंकू ॥२३॥	"पण नगरातील ज्ञानी ब्राह्मणांनी ओळखले की हे ब्राह्मण मदांध आहेत, त्यांनी नम्रपणे नकार दिला."
आम्हामध्ये हेचि श्रेष्ठ । विप्र दोघे महासुभट । याते करोनि प्रगट । मान द्यावा महाराज ॥२४॥	"हेच ब्राह्मण श्रेष्ठ आहेत, असे सांगून नगरातील ब्राह्मणांनी हार मानली."
ऐसे म्हणती द्विज समस्त । ऐकोनि राजा मान देत । वस्त्रे भूषणे देई विचित्र । गजावरी आरूढविले ॥२५॥	"हे ऐकून राजाने त्या ब्राह्मणांचा सन्मान केला, त्यांना वस्त्रे-भूषणे देऊन हत्तीवर बसवले."
आरूढवोनि हस्तीवरी । मिरवा म्हणे आपुल्या नगरी । नाही विप्र यांचे सरी । हेचि राजे विप्रांचे ॥२६॥	"राजा म्हणाला, हेच ब्राह्मणांचे राजे आहेत, यांच्या तोडीचा कोणी नाही."
आपण राजा यवनांसी । हे दुजे राजे द्विजांसी । ऐसे भूसुर तामसी । म्लेच्छापुढे वेद म्हणती ॥२७॥	"यवनांचा राजा मी आणि ब्राह्मणांचे राजे हे, असे म्हणत ते तामसी ब्राह्मण मिरवू लागले."
महातामसी ते ब्राह्मण । द्विजांते करूनिया दूषण । राजे म्हणविती आपण । तया यवनराज्यांत ॥२८॥	"स्वतःला राजे म्हणवणारे ते ब्राह्मण इतर ब्राह्मणांची निंदा करत त्या राज्यात राहू लागले."
ऐसे असता वर्तमानी । विप्र मदांधे व्यापूनि । राजापुढे जावोनि । विनविताती परियेसा ॥२९॥	"मदांध झालेले ते ब्राह्मण पुन्हा राजासमोर गेले आणि विनंती करू लागले."
विप्र म्हणती रायासी । आम्हा योग्यता बहुवसी । न मिळे एखादा वादासी । वृथा झाले शिकोनिया ॥३०॥	"ते म्हणाले, आम्हाला कोणीही वादासाठी मिळत नाही, त्यामुळे आमची विद्या व्यर्थ वाटत आहे."
आमुचे मनी बहु आर्ता । करणे वाद वेदशास्त्री । निरोप देई जाऊ आता । विचारू तुझ्या राष्ट्रात ॥३१॥	"आम्हाला वेदशास्त्रात चर्चा करायची तीव्र इच्छा आहे, तरी आम्हाला तुझ्या राज्यात फिरण्याची परवानगी दे."
जरी मिळेल एखादा नरू । तयासवे चर्चा करू । न मिळे तैसा द्विजवरू । जयपत्र घेऊ ब्राह्मणाचे ॥३२॥	"जर कोणी भेटला तर चर्चा करू, नाहीतर ब्राह्मणांकडून जयपत्र (हार मानल्याचे पत्र) लिहून घेऊ."
राजा म्हणे तयासी । जावे राष्ट्री त्वरितेसी । पराभवावे ब्राह्मणासी । म्हणोनि निरोप देता झाला ॥३३॥	"राजाने त्यांना परवानगी दिली आणि ब्राह्मणांचा पराभव करण्यास सांगितले."
यवनाचे आज्ञेसी । निघाले द्विजवर तामसी । पर्यटन करिता राज्यासी । गावोगावी विचारिती ॥३४॥	"राजाची आज्ञा घेऊन ते तामसी ब्राह्मण गावोगावी फिरून विद्वानांना शोधू लागले."
गावोगावी हिंडती । जयपत्रे लिहून घेती । ऐसी कवणा असे शक्ति । तयासन्मुख उभे रहावे ॥३५॥	"ते गावोगावी हिंडून जयपत्रे गोळा करू लागले, त्यांच्यासमोर उभे राहण्याची कोणाची हिंमत नव्हती."
समस्त नगरे हिंडत । पुढे गेले दक्षिणपंथ । भीमातीरी असे विख्यात । कुमसी ग्राम उत्तम ॥३६॥	"सर्व नगरे हिंडत ते दक्षिणेकडे आले आणि भीमा नदीकाठी असलेल्या कुमसी गावात पोहोचले."
तेथे होता महामुनि । त्रिविक्रमभारती म्हणुनी । त्यासी येती वेद तिन्ही । अनेकशास्त्री अभिज्ञ तो ॥३७॥	"तिथे त्रिविक्रम भारती नावाचे महान विद्वान मुनी राहत होते, ज्यांना सर्व शास्त्रे ज्ञात होती."
महामुनि कीर्तिमंत । म्हणोनि सांगती जन समस्त । ऐकती द्विज मदोन्मत्त । गेले तया मुनीपासी ॥३८॥	"त्यांचा महिमा ऐकून ते मदांध ब्राह्मण मुनींच्या आश्रमात शिरले."
जावोनि म्हणती तयासी । त्रिवेदी ऐसे म्हणविसी । चर्चा करावी आम्हंसी । अथवा द्यावे हारिपत्र ॥३९॥	"ते म्हणाले, तू त्रिवेदी आहेस तर आमच्याशी चर्चा कर किंवा हार मानल्याचे पत्र दे."
विप्रवचन ऐकोनि । म्हणतसे त्रिविक्रममुनि । आम्ही नेणो वेद तिन्ही । अथवा न ये वेद एक ॥४०॥	"मुनी शांतपणे म्हणाले की, मला वेद येत नाहीत, मी अज्ञानी आहे."
जरी जाणो वेदशास्त्र । तरी का होतो अरण्यपात्र । वंदन करिते राजे सर्वत्र । तुम्हांसारखे भोग करितो ॥४१॥	"जर मला ज्ञान असते तर मी अरण्यात कशाला राहिलो असतो? मी राजांप्रमाणे उपभोग घेतले असते."
नेणो म्हणोनि अरण्यवासी । वेष घेतला मी संन्यासी । आम्ही भिक्षुक तापसी । तुम्हांसमान नव्हे जाणा ॥४२॥	"मला काही येत नाही म्हणूनच मी संन्यासी झालो आहे, मी फक्त भिक्षुक आहे, तुमच्या तोडीचा नाही."
हारी अथवा जिंकून । नाही तयाचा अभिमान । तुम्ही उत्कृष्ट विद्वज्जन । आम्हासवे काय वाद ॥४३॥	"मला हार-जितीचा गर्व नाही, तुम्ही खूप मोठे विद्वान आहात, माझ्याशी काय वाद घालता?"
ऐकोनि मुनींचे वचन । तवका अले ते ब्राह्मण । आम्हासवे वाद कवण । घाली ऐसा त्रिभुवनी ॥४४॥	"मुनींचे बोलणे ऐकून त्यांचा गर्व वाढला, ते म्हणाले की आमच्याशी बरोबरी करणारा जगात कोणीच नाही."
हिंडत आलो अवघे राष्ट्र । आम्हासमान नाही नर । म्हणोनि दाखविती जयपत्र । असंख्यात परियेसा ॥४५॥	"आम्ही संपूर्ण राष्ट्र हिंडलो, आमच्यासमोर कोणी टिकले नाही." असे म्हणून त्यांनी सर्व जयपत्रे दाखवली.
येणेपरी आपणासी । जयपत्र द्यावे विशेषी । अभिमान असल्या मानसी । करी वाद म्हणताती ॥४६॥	"म्हणून तू सुद्धा आम्हाला पत्र दे, नाहीतर चर्चा कर." असे ते म्हणू लागले.
अनेकपरी ब्राह्मणांसी । सांगे मुनि विनयेसी । ऐकती ना द्विज महाद्वेषी । मागती जयपत्र आपुले ॥४७॥	"मुनींनी खूप समजावले पण ते ब्राह्मण ऐकायला तयार नव्हते, ते जयपत्राचा हट्ट धरून बसले."
त्रिविक्रम महामुनि । आपुले विचार अंतःकरणी । याते न्यावे गाणगाभुवनी । शिक्षा करणे द्विजाते ॥४८॥	"त्रिविक्रम मुनींनी विचार केला की यांना गाणगापुरात श्रीगुरूंकडे नेऊनच धडा शिकवावा लागेल."
विप्र मदांधे व्यापिले । अनेक ब्राह्मण धिक्कारिले । त्याते करणे उपाय भले । म्हणोनि योजिले मनात ॥४९॥	"यांनी अनेक ब्राह्मणांचा अपमान केला आहे, आता यांना योग्य उपाय केलाच पाहिजे."
त्रिविक्रम म्हणे विप्रासी । चला गाणगाभुवनासी तेथे देईन तुम्हांसी । जयपत्र विस्तारे ॥५०॥	"मुनी म्हणाले, चला गाणगापुरात, तिथे मी तुम्हाला सविस्तर जयपत्र देईन."
तेथे असती आपुले गुरु । तयापुढे पत्र देईन निर्धारू । अथवा तुमच्या मनींचा भारू । शमन करू म्हणे देखा ॥५१॥	"तिथे माझे गुरू आहेत, त्यांच्यासमोर मी तुम्हाला पत्र देईन आणि तुमच्या शंकांचे समाधान होईल."
ऐशी निगुती करूनि । निघाला त्रिविक्रम महामुनि । सवे येती विप्र दोनी । आंद्लिके बैसोनिया ॥५२॥	"असे ठरवून मुनी निघाले, त्यांच्या मागे ते दोन ब्राह्मण पालखीत बसून डौलात निघाले."
मूढ ब्राह्मण अज्ञानी । यतीश्वरा चालवोनि । आपण बैसले सुखासनी । म्हणोनि अल्पायुषी झाले ॥५३॥	"त्या अज्ञानी ब्राह्मणांनी यतीला चालत नेले आणि स्वतः पालखीत बसले, हे पाप केल्यामुळे त्यांचे आयुष्य कमी झाले."
पावले तया गाणगापुरा । जे का स्थान गुरुवरा । रम्य स्थान भीमातीरा । वास नरसिंहसरस्वती ॥५४॥	"ते भीमा नदीकाठी वसलेल्या श्रीगुरूंच्या पवित्र गाणगापुरात पोहोचले."
नमन करूनि श्रीगुरूसी । विनवी मुनि भक्तीसी । कृपामूर्ति व्योमकेशी । भक्तवत्सला परमपुरुषा ॥५५॥	"मुनींनी श्रीगुरूंना अत्यंत भक्तीने नमन केले आणि त्यांची प्रार्थना केली."
जय जयाजी जगद्गुरु । निर्गुण तूचि निर्विकारु । त्रयमूर्तीचा अवतारु । अनाथांचा रक्षक ॥५६॥	"ते म्हणाले, हे जगद्गुरु, तुम्ही निर्गुण, निर्विकार आणि त्रिमूर्ती अवतार आहात."
दर्शन होता तुझे चरण । उद्धरे संसारा भवार्ण । नेणती मूढ अज्ञानजन । अधोगतीचे ते इष्ट ॥५७॥	"तुमच्या दर्शनाने संसारातून मुक्ती मिळते, पण अज्ञानी लोक हे जाणत नाहीत."
सद‌गदित कंठ झाला । रोमांच अंगी उठला । नेत्री बाष्प आनंद झाला । माथा ठेवी चरणावरी ॥५८॥	"मुनींचा कंठ दाटून आला आणि त्यांनी आनंदाश्रूंसह श्रीगुरूंच्या चरणांवर मस्तक टेकवले."
नमन करितांचि मनीश्वराते । उठविले श्रीगुरुनाथे । आलिंगोनि करुणावक्त्रे । पुसताती वृत्तान्त ॥५९॥	"श्रीगुरूंनी मुनींना प्रेमाने उठवून मिठी मारली आणि काय घडले ते विचारले."
श्रीगुरु पुसती त्रिविक्रमासी । आलेत कवणे कार्यासी । विस्तारोनि आम्हांसी । निरोपावे मुनिवरा ॥६०॥	"श्रीगुरूंनी विचारले, हे मुनिवरा, तुम्ही कोणत्या कारणासाठी इथे आला आहात?"
श्रीगुरुचे वचन ऐकोनि । सांगतसे त्रिविक्रममुनि । मदोन्मत्त विप्र दोनी । आले असती चर्चेसी ॥६१॥	"मुनी म्हणाले, हे दोन मदांध ब्राह्मण माझ्याकडे वादासाठी आले आहेत."
वेदशास्त्रादि मीमांसे । म्हणती चर्चा करू हर्षे । वेद चारी जिव्हाग्री वसे । म्हणती मूढ विप्र दोनी ॥६२॥	"त्यांना वाटते की चारही वेद त्यांच्या जिभेवर आहेत आणि ते मोठ्या अभिमानाने चर्चा करू पाहत आहेत."
जरी न करा चर्चेसी । पत्र मागती हारीसी । अनेकापरी तयांसी । सांगता न ऐकती उन्मत्त ॥६३॥	"ते माझ्याकडे जयपत्रासाठी हट्ट धरत आहेत, त्यांना खूप समजावूनही ते ऐकत नाहीत."
म्हणोनि आलो तुम्हांजवळी । तुम्ही श्रीगुरु चंद्रमौळी । तुमचे वाक्य असे बळी । तेणेपरी निरोपावे ॥६४॥	"म्हणून मी त्यांना तुमच्याकडे घेऊन आलो आहे, तुम्हीच आता योग्य ते करावे."
मुनिवचन ऐकोनि । श्रीगुरु म्हणती हास्यवदनी । आले होते विप्र दोनी । त्याते पुसती वृत्तान्त ॥६५॥	"श्रीगुरू हसले आणि त्यांनी त्या दोन्ही ब्राह्मणांना बोलावून विचारले."
श्रीगुरु म्हणती विप्रांसी । कवण आलेती कार्यासी । वाद कायसा आम्हांसी । लाभ काय वादे तुम्हा ॥६६॥	"श्रीगुरूंनी विचारले, तुम्ही इथे का आला आहात? वाद घालून तुम्हाला काय फायदा होणार?"
आम्ही तापसी संन्यासी । आम्हा हारी कायसी । काय थोरी तुम्हांसी । जय होता यतीसवे ॥६७॥	"आम्ही संन्यासी आहोत, आम्हाला हार-जितीचा विचार नाही. संन्याशाला जिंकून तुम्हाला काय मोठेपण मिळणार?"
श्रीगुरुवचन ऐकोनि । बोलताती विप्र दोनी । आलो पृथ्वी हिंडोनि । समस्त विप्र जिंकीत ॥६८॥	"ते ब्राह्मण म्हणाले, आम्ही संपूर्ण पृथ्वी हिंडलो आहोत आणि सर्व ब्राह्मणांना जिंकले आहे."
नव्हे कोणी सन्मुख । वेदचर्चापराङ्‍मुख । म्हणोनि पत्रे अनेक । काढोनिया दाखविली ॥६९॥	"कोणीही आमच्यासमोर टिकत नाही, हे पाहा आमची जयपत्रे." असे म्हणत त्यांनी पत्रे दाखवली.
येणेपरी आम्हांसी । पत्र देता का सायासी । कोप आला त्रिविक्रमासी । घेवोनि आला तुम्हांजवळी ॥७०॥	"आम्हाला पत्र द्यायला का टाळाटाळ करता? हा त्रिविक्रम आम्हाला तुमच्याकडे घेऊन आला आहे."
जरी असाल साभिमान । तुम्हांसहित दोघेजण । वेदशास्त्रादि व्याकरण । चर्चा करू म्हणती विप्र ॥७१॥	"जर तुम्हाला अभिमान असेल तर तुमच्या दोघांशीही आम्ही चर्चा करायला तयार आहोत."
आम्ही जाणो वेद चारी । न होती कोणी आम्हांसरी । तुम्ही दोघे यतीश्वरी । काय जाणाल वेदान्त ॥७२॥	"आम्ही चारही वेद जाणतो, तुमच्यासारखे संन्यासी वेदांबद्दल काय जाणणार?"
श्रीगुरु म्हणती विप्रांसी । गर्वे नाश समस्तांसी । देवदानवादिकांसी । गर्वे मृत्यु लाधला जाणा ॥७३॥	"श्रीगुरू म्हणाले, गर्व हा सर्वनाशाचे मूळ आहे. देवांचा आणि दानवांचाही नाश गर्वामुळेच झाला."
गर्वे बळीसी काय झाले । बाणासुरासी फळ आले । लंकानाथ कौरव गेले । वैवस्वतक्षेत्रासी ॥७४॥	"बळी राजा, बाणासुर, रावण आणि कौरव हे सर्व गर्वामुळेच संपले, हे ध्यानात ठेवा."
कवण जाणे वेदान्त । ब्रह्मादिका न कळे अंत । वेद असती अनंत । गर्व वृथा तुम्ही करिता ॥७५॥	"वेदांचा अंत कोणालाही कळला नाही, वेद अनंत आहेत, तुमचा हा गर्व व्यर्थ आहे."
विचाराल आपुले हित । तरी सांडा सर्व भ्रांत । काय जाणता वेदान्त । चतुर्वेदी म्हणविता ॥७६॥	"जर स्वतःचे हित हवे असेल तर हा गर्व सोडा. तुम्हाला वेदांबद्दल नक्की काय माहिती आहे?"
श्रीगुरूचे वचन ऐकोनि । गर्वे दाटले बहु मनी । जाणो आम्ही वेद तीन्ही । सांग संहिता परियेसा ॥७७॥	"ब्राह्मणांचा गर्व कमी झाला नाही, ते म्हणाले की आम्हाला तिन्ही वेद आणि संहिता उत्तम प्रकारे माहिती आहेत."
येणेपरी श्रीगुरूसी । बोलती ब्राह्मण परियेसी । सिद्ध म्हणत नामधारकासी । अपूर्व पुढे वर्तले ॥७८॥	"अशा प्रकारे ते ब्राह्मण श्रीगुरूंशी बोलू लागले. सिद्ध मुनी म्हणतात की पुढे मोठे आश्चर्य घडले."
वेद चारी आदि अंती । श्रीगुरु ब्राह्मणां निरोपिती । सांगेन ऐका एकचित्ती । म्हणे सरस्वतीगंगाधर ॥७९॥	"श्रीगुरूंनी त्या ब्राह्मणांना चारही वेदांचे सार कसे सांगितले, ते आता एकाग्र चित्ताने ऐका, असे सरस्वती गंगाधर म्हणतात."
इति श्रीगुरुचरित्रामृत । त्रिविक्रममुनि विख्यात । विप्र जयपत्र मागत । ते चरित्र वर्णिले ॥८०॥	"अशा प्रकारे त्रिविक्रम मुनी आणि मदांध ब्राह्मणांचे हे चरित्र येथे वर्णिले आहे."
इति श्रीगुरुचरित्रपरमकथाकल्पतरौ श्रीनृसिंहसरस्वत्युपाख्याने सिद्धनामधारकसंवादे द्विजप्रशंसा नाम पंचविशोऽध्यायः ॥२५॥ ॥ ओवीसंख्या ॥८०॥ ॥श्रीगुरुदत्तात्रेयार्पणमस्तु॥

गुरुचरित्र अध्याय सव्विसावा 👈

👆श्री गुरुचरित्रातील सव्विसावा अध्याय वाचण्यासाठी क्लिक करा.